Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 soru
Mustafa Kemal Paşa'nın Ordu Müfettişi olarak Samsun'a gönderilme gerekçeleri ile Mayıs tarihinde İstanbul'a sunduğu Samsun Raporu'nun içeriği dikkate alındığında; bu raporun, kendisine verilen resmî görevden saptığını gösteren en temel tespiti aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi'nde yer alan "Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir." ve "İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir." maddeleri Millî Mücadele'nin gerekçelerini oluştururken; "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi hem amaç hem yöntem olarak belirlenmiştir. Bu son maddenin, Millî Mücadele'yi bir "ihtilal beyannamesi" haline getiren temel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas'ta - Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen Komutanlar Toplantısı'nda, Milli Mücadele'nin idare merkezinin Batı'ya taşınması kararlaştırılmıştır. Bu seçim sürecinde Konya ve Eskişehir gibi alternatifler değerlendirilmiş olsa da Temsil Heyeti'nin yeni merkezi olarak Ankara tercih edilmiştir. Ankara'nın merkez seçilmesinde "güvenlik" unsuru temel bir kriter olsa da; İstanbul'da açılacak olan Mebusan Meclisi'nin çalışmalarını yakından denetleme zorunluluğu ile Batı Cephesi'ndeki askeri harekatı sevk ve idare etme ihtiyacını eş zamanlı olarak karşılayan en temel altyapısal gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nde, Erzurum Kongresi'nde alınan kararların onaylanıp genişletilmesinin yanı sıra; ülkedeki tüm direniş cemiyetlerinin tek bir isim altında birleştirilmesi ve Temsil Heyeti'nin yetki alanının tüm vatanı kapsayacak şekilde düzenlenmesi gibi köklü değişiklikler yapılmıştır. Kongrede gerçekleştirilen bu idari ve hukuki düzenlemelerin, Milli Mücadele'nin stratejik yönetimi açısından sağladığı temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi’nde hem halkın desteğini kazanmak hem de Millî Mücadele aleyhindeki propagandalara karşı koyabilmek için bir basın yayın organının kurulmasına karar verilmiştir. Buna göre, Sivas Kongresi kararıyla çıkarılan ve Millî Mücadele'nin ilk yarı resmî yayın organı kabul edilen gazete aşağıdakilerden hangisidir?
İstanbul Hükümeti tarafından asayişi sağlamak üzere Karadeniz'e gönderilen Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a ulaştıktan üç gün sonra hazırladığı raporunda bölgedeki olayların gerçek sorumlularını açıklamıştır. Buna göre, Samsun Raporu'nda yer alan aşağıdaki tespitlerden hangisi, Türk tarafının silah bırakmak yerine direniş göstermesinin meşru bir sebebi olarak sunulmuştur?
Sivas Kongresi'nde, yurdun çeşitli bölgelerinde dağınık halde faaliyet gösteren tüm millî cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir. Bu kararın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Ocak tarihinde İstanbul'da toplanan Son Osmanlı Mebusan Meclisi, Milli Mücadele'nin siyasi programı ve bağımsızlık beyannamesi niteliğinde olan bir belgeyi kabul etmiştir. Bu gelişme üzerine İtilaf Devletleri, baskılarını artırarak Mart tarihinde İstanbul'u resmen işgal etmiş ve meclisi dağıtmıştır.
Buna göre, İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal etmesine ve milli iradeye darbe vurmasına doğrudan neden olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisinde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesi, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların hukuki bir metne dönüştürülerek meclis onayından geçmiş halidir. Ancak bu iki süreç arasında hem metnin ilan edildiği makamın siyasi niteliği hem de diplomatik öncelikler bakımından belirgin farklar bulunmaktadır. Buna göre, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde temel prensip olarak vurgulanan aşağıdaki ilkelerden hangisi, Misak-ı Millî metninde doğrudan bir karar başlığı veya madde olarak yer almamıştır?
Amasya Görüşmeleri'nde (- Ekim ) Temsil Heyeti ile Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında kararlaştırılan; "İtilaf Devletleri ile yapılacak barış konferansına Temsil Heyeti'nin de uygun göreceği delegelerin gönderilmesi" ve "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin İstanbul Hükümeti tarafından resmen tanınması" maddeleri, İstanbul'daki Vükela Meclisi (Bakanlar Kurulu) tarafından "hükümetin nüfuzunu ve devletin saygınlığını sarsacağı" gerekçesiyle reddedilmiştir.
İstanbul Hükümeti'nin protokoldeki bu maddeleri reddetmesine rağmen görüşmelere resmi bir temsilci göndermiş olması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir kanıtıdır?
Mustafa Kemal Paşa tarafından hazırlanan ve Rauf Bey, Ali Fuat Paşa ile Refet Bey tarafından imzalanan Amasya Genelgesi, Türk inkılap tarihinde bir "ihtilal beyannamesi" niteliği taşımaktadır. Genelgede yer alan "İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğun gereklerini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir." tespiti ile "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." hükmü arasındaki neden-sonuç ilişkisi ve bu durumun Türk siyasi tarihindeki hukuki izdüşümü aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nden sonra Milli Mücadele'nin yürütme organı haline gelen Temsil Heyeti, Aralık 'da Ankara'ya gelerek burayı fiilî merkez haline getirmiştir. Ankara'nın merkez olarak seçilmesinde pek çok askerî, coğrafi ve lojistik neden etkili olmuştur. Buna göre, Ankara'nın merkez seçilme gerekçelerinden hangisi doğrudan siyasi ve diplomatik süreçleri denetleme amacına yöneliktir?
Milli Mücadele Dönemi’nde toplanan yerel kongreler, bulundukları bölgenin kurtuluşuna odaklanmış ve bu doğrultuda zaman zaman ulusal nitelikli Erzurum ve Sivas Kongrelerinden farklılaşan kararlar almışlardır. Bu bağlamda, Batı Anadolu’daki direnişi örgütlemek amacıyla toplanan Alaşehir Kongresi’ni, Erzurum ve Sivas Kongrelerinden ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa'ya Ordu Müfettişi olarak verilen resmî talimatlar; bölgedeki asayişsizliği gidermek, Türk direniş gruplarını dağıtmak ve halkın elindeki silahları toplamaktır. Ancak Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a ulaştıktan kısa bir süre sonra ( Mayıs ) İstanbul'a gönderdiği Samsun Raporu ile bu talimatların aksine bölgedeki gerçek durumu raporlamıştır.
Buna göre, Samsun Raporu'nda yer alan aşağıdaki tespitlerden hangisi, Mustafa Kemal Paşa'nın resmî görev tanımıyla doğrudan çelişen ve Millî Mücadele'nin haklılığını ortaya koyan ilk diplomatik başkaldırı niteliğindedir?
Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından bölgesel bir nitelik taşısa da aldığı kararlar itibarıyla "milli" bir kimlik kazanmıştır.
Kongrede alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, hükümetin faaliyetlerini denetim altına almayı ve milli iradeyi yönetimde etkin kılmayı doğrudan hedeflemektedir?
Erzurum Kongresi'nde Doğu illerini savunmak amacıyla bir araya gelen temsilciler; "Mebusan Meclisi derhal toplanmalı ve hükümet işleri meclis denetiminde yürütülmelidir." kararını almışlardır.
Kongre delegelerinin bu tutumu, Erzurum Kongresi ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin kesin bir kanıtıdır?
Mustafa Kemal Paşa’nın Havza Genelgesi’nde; bir yandan halkın işgallere karşı protesto mitingleri düzenleyerek milli heyecanı diri tutmasını isterken, diğer yandan bu gösterilerde Hristiyan halka yönelik taşkınlık yapılmamasını özellikle vurgulamasının temel stratejik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele hazırlık sürecinde, Sivas’ta bulunan Temsil Heyeti'nin Aralık tarihinde Ankara’ya gelerek burayı bir yönetim merkezi haline getirmesi tesadüfi bir karar değildir. Bu karar, bölgedeki askeri, coğrafi ve siyasi dengelerin titizlikle analiz edildiği Kasım Komutanlar Toplantısı'nın bir sonucudur.
Buna göre, Ankara’nın merkez olarak seçilmesinde etkili olan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, şehrin lojistik ve askeri avantajlarından ziyade, doğrudan "İstanbul’da açılması beklenen yeni yasama organının faaliyetlerini kontrol altında tutma" stratejisiyle ilgilidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî metni, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların büyük bir kısmını onaylayıp yasallaştırmasına rağmen; bu metinde Kongrelerin temel sloganı olan "Millî iradeyi hâkim kılmak esastır." ilkesine veya doğrudan "ulusal egemenlik" vurgusuna yer verilmediği görülmektedir. Millî Mücadele'nin siyasi manifestosu sayılan bu belgede ulusal egemenlik kavramının dışarıda tutulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa'nın Mayıs 'da Samsun'a ayak basmasının ardından Mayıs 'da İstanbul Hükümeti'ne sunduğu Samsun Raporu, Millî Mücadele sürecinin ilk yazılı belgesi kabul edilir. Mustafa Kemal, bu raporla kendisine verilen resmi görevin sınırlarını aşarak ulusal bağımsızlığa yönelik bir tutum sergilemiştir.
Buna göre, Samsun Raporu'nun içeriği dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Mustafa Kemal'in İstanbul Hükümeti'nin resmi politikasına aykırı bir tutum sergilediğinin en açık kanıtıdır?