Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda düzenli ordunun yenilgi alarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, TBMM'de 'Ordu nereye gidiyor, millet nereye gidiyor?' gibi sert eleştirilere ve büyük bir moral bozukluğuna yol açmıştır. Meclisin Kayseri'ye taşınmasının dahi tartışıldığı bu kritik süreçte, hem askeri disiplini hızla yeniden sağlamak hem de hızlı karar alabilmek amacıyla gerçekleştirilen temel siyasi ve hukuki hamle aşağıdakilerden hangisidir?

II. İnönü Muharebesi’nin zaferle sonuçlanması, Millî Mücadele’nin askeri safhasındaki başarıların diplomatik alandaki yansımalarını hızlandırmış ve İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarını derinleştirmiştir. Bu zaferin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, doğrudan İtilaf bloğundaki bu çözülmenin ve işgal politikasındaki sarsılmanın bir kanıtı olarak değerlendirilemez?

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde işgallere karşı direnişi başlatan Kuva-yı Milliye birlikleri, zamanla TBMM tarafından tasfiye edilerek yerlerine merkezi disipline sahip düzenli bir ordunun kurulması kararlaştırılmıştır.

Bu kararın alınmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

Milli Mücadele'nin askeri safhasını kesin bir zaferle taçlandıran ve "Rum Sındığı" olarak da adlandırılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin ($30$ Ağustos $1922$) kazanılmasının ardından yaşanan askeri ve siyasi gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu zaferin sonuçları arasında yer alır?

Yeni kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi'nde kazandığı ilk zafer olan $I. \text{ İnönü Savaşı}$, TBMM Hükümeti'nin gücünü kanıtlamış ve diplomaside hareketli bir dönemi başlatmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, bu askeri başarının ardından ortaya çıkan siyasi gelişmelerden biri değildir?

Güney Cephesi’nde Maraş’ta Sütçü İmam, Antep’te Şahin Bey ve Urfa’da Ali Saip Bey gibi yerel kahramanların öncülüğünde yürütülen direniş; 1919 sonlarında bölgeyi İngilizlerden devralan Fransızlara ve onların silahlandırdığı 'Ermeni İntikam Alaylarına' (Ermeni Lejyonu) karşı verilmiştir. Sakarya Zaferi’nin diplomatik bir sonucu olan 1921 Ankara Antlaşması ile bu cephe resmen kapanmıştır. Buna göre, Güney Cephesi’ndeki mücadele süreci ve 1921 Ankara Antlaşması’nın sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi *yanlış* bir değerlendirmedir?

Sakarya Meydan Muharebesi ($23$ Ağustos - $13$ Eylül $1921$) Türk ordusunun son savunma savaşıdır. Bu süreçle ilgili bazı tespitler şöyledir:

I. Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır; o satıh bütün vatandır." emriyle dünya askerlik tarihine "alan savunması" kavramı girmiştir.
II. Çok fazla yetişmiş subay kaybı yaşandığı için bu savaşa "Subaylar Savaşı" veya "Melhame-i Kübra" denilmiştir.
III. Askerî zaferin ardından imzalanan diplomatik belgelerle Güney Cephesi kapanmış ve doğu sınırı son şeklini almıştır.

Bu bilgiler ve Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

Mustafa Kemal Paşa'nın 'Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.' emriyle dünya askerlik literatürüne yeni bir strateji kazandıran ve 'Melhame-i Kübra' olarak da adlandırılan Sakarya Meydan Muharebesi, 1683'ten beri devam eden geri çekilişin askeri olarak sona erdiğini tescil etmiştir. Bu zaferin ardından TBMM Hükümeti, askeri başarısını diplomatik alanda da pekiştirmiştir.

Buna göre, Sakarya Zaferi sonrasında gerçekleşen aşağıdaki diplomatik gelişmelerden hangisi, bu zaferin 'doğrudan' sonuçları arasında yer almaz?

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi’nde yürütülen askeri harekatın sevk ve idaresinde zaman zaman stratejik ve idari değişikliklere gidilmiştir. Gediz Taarruzu'ndaki başarısızlık sonrası Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa'nın görevden alınarak cephenin 'Batı' (Kuzey) ve 'Güney' olarak ikiye bölünmesi, ancak 1921 Mayıs ayında Refet Paşa'nın komuta ettiği Güney kısmının da Batı Cephesi Komutanlığı'na bağlanarak tek bir merkezde birleştirilmesi bu duruma örnektir.

TBMM’nin Batı Cephesi komuta yapısında yaptığı bu ardışık düzenlemelerle ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, Fener Rum Patrikhanesi'nin İstanbul dışına çıkarılmasını talep etmiş; ancak müttefik devletlerin itirazları sonucunda bu kurumun İstanbul’da kalması kabul edilmiştir. Buna göre, Lozan Barış Antlaşması ile Patrikhanenin hukuki statüsünde yapılan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Antlaşması'nda; Gökçeada, Bozcaada ve Tavşan Adaları Türkiye'ye bırakılırken; Yunanistan'ın egemenliğine bırakılan Limni, Sakız, Sisam ve Nikarya gibi adaların silahsızlandırılması ve bu adalarda askeri tahkimat yapılmaması kararlaştırılmıştır.

Bu antlaşmada Yunanistan'a bırakılan adalar için getirilen "silahsızlandırma" şartının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde (Maraş, Antep, Urfa) yürütülen direniş süreci ve bu sürecin diplomatik sonuçları ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda yer alan; "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümeti’ne bırakılacaktır." hükmü, İtilaf Devletleri’nin diplomatik tutumu ve Türk tarafının kazandığı siyasi statü açısından değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Sakarya Meydan Muharebesi ($23$ Ağustos - $13$ Eylül $1921$), Türk ordusunun büyük bir zaferiyle sonuçlanmış ve bu zafer hem iç politikada hem de uluslararası alanda köklü değişimlere yol açmıştır. Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Millî Mücadele yıllarında Batı Cephesi’nde öncelikle Kuva-yı Milliye birlikleriyle savunma yapılmış, ancak 1920 yılının sonlarına doğru TBMM tarafından düzenli ordunun kurulmasına karar verilmiştir. Bu kararın alınmasında etkili olan aşağıdaki nedenlerden hangisi, ordunun "siyasi ve hukuki otoritesini" güçlendirme amacına daha doğrudan hizmet etmektedir?

Mustafa Kemal Paşa’nın Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya çektiği kutlama telgrafında "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." sözüyle önemini vurguladığı II. İnönü Zaferi, Millî Mücadele’nin hem askerî hem de diplomatik seyrinde köklü değişimlere yol açmıştır. Bu zafer sonrası İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları derinleşmiş, TBMM’nin uluslararası alandaki meşruiyeti pekişmiştir.

Buna göre, aşağıda verilen gelişmelerden hangisi II. İnönü Zaferi’nin doğrudan bir sonucu veya bu zaferi takip eden süreçte yaşanan askerî/diplomatik gelişmelerden biri değildir?

Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, tam bağımsızlık ve ulusal egemenlik haklarından ödün vermemek adına bazı konuların "Türkiye'nin bir iç meselesi" olduğunu ve başka devletlerin bu konuya müdahale edemeyeceğini savunmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin uluslararası bir denetimi veya komisyon kurulmasını reddederek kendi kanunlarına tabi kıldığı ve iç mesele saydığı konudur?

$II.$ İnönü Muharebesi'nin başarıyla sonuçlanmasının ardından Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; "Siz orada sadece düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." ifadesini kullanmıştır. Bu zafer, Türk ordusunun gücünü kanıtlarken İtilaf Devletleri arasındaki birlikteliğin de bozulmaya başladığını göstermiştir.

Buna göre, bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğundaki ilk ciddi çatlağın bir göstergesi olarak Anadolu'daki işgal bölgelerini boşaltmaya başlayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Kazım Karabekir Paşa komutasındaki $15.$ Kolordu'nun Doğu Cephesi'ndeki askeri harekatı sonucunda imzalanan Gümrü Antlaşması ile Ermenistan; Sevr Antlaşması'nı tanımadığını ilan etmiş, TBMM'ye karşı düşmanca emellerinden vazgeçmiş ve işgal ettiği toprakları boşaltmıştır.

Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın TBMM Hükümeti açısından taşıdığı temel siyasi önem aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Antlaşması'nda Türkiye'nin Güney (Suriye) sınırı belirlenirken, Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra Fransa ile imzalanan $20$ Ekim $1921$ tarihli Ankara Antlaşması'nın hükümleri esas alınmıştır.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olduğu savunulabilir?