Milli Mücadele Muharebeler Dönemi
623 soru
Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, Fener Rum Patrikhanesi'nin siyasi bir güç odağı olmasını engellemek ve yabancı devletlerin Türkiye'nin iç işlerine müdahale etmesinin önüne geçmek amacıyla kurumun ülke dışına çıkarılmasını talep etmiştir. Ancak müttefik devletlerin yoğun itirazları sonucunda bu konuda bir uzlaşmaya varılmıştır.
Buna göre, yılında imzalanan Lozan Barış Antlaşması ile Fener Rum Patrikhanesi'nin statüsü hakkında alınan kesin karar aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Maraş’ın işgali sırasında yaşanan ve Sütçü İmam hadisesiyle başlayan bireysel direnişi toplumsal bir ayaklanmaya dönüştüren 'Bayrak Olayı'nın (Kaledeki Türk bayrağının indirilmesi) ardından halkın Ulu Cami’de toplanarak direniş kararı almasını sağlayan temel dini ve milli gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
I. İnönü Muharebesi sonucunda elde edilen askeri başarı, TBMM Hükûmeti'nin hem iç hem de dış siyasi otoritesini güçlendirmiştir. Bu süreçte yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, doğrudan millî egemenliğin kurumsallaşması ve yeni bir devlet düzenine geçişin hukuki temelini oluşturma amacına yöneliktir?
Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanmasının ardından İsmet Paşa başkanlığındaki TBMM heyeti ile İtilaf Devletleri arasında imzalanan Mudanya Ateşkes Antlaşması ile Doğu Trakya, İstanbul ve Boğazlar savaşılmadan kurtarılmıştır. Bu diplomatik başarı, Milli Mücadele’nin askeri safhasını sona erdirmiştir.
Buna göre, Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın Türk siyasi ve askeri tarihi açısından doğurduğu sonuçlar hakkında aşağıdakilerden hangisi ileri sürülemez?
Lozan Barış Konferansı sürecinde Türk heyeti, Misak-ı Milli sınırları ve tam bağımsızlık ilkelerinden taviz vermemek adına yoğun bir diplomasi yürütmüştür. Görüşmelerin sonucunda imzalanan antlaşma ile birçok mesele çözüme kavuşturulmuş, Yunanistan'ın Anadolu'da yaptığı tahribata karşılık "savaş tazminatı" ödemesi karara bağlanmıştır. Ancak Yunanistan'ın içinde bulunduğu ekonomik imkansızlıklar nedeniyle bu tazminatın nakit yerine toprak devri şeklinde yapılması kabul edilmiştir.
Buna göre, Lozan Barış Antlaşması hükümleri çerçevesinde Yunanistan'ın savaş tazminatı karşılığında Türkiye'ye bıraktığı yer aşağıdakilerden hangisidir?
Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda yer alan "İstanbul ve Boğazlar çevresi TBMM Hükümeti yönetimine bırakılacaktır; ancak İtilaf Devletleri barış antlaşması imzalanıncaya kadar burada kuvvet bulundurabilecektir." maddesi dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz?
Lozan Barış Antlaşması’nın maddesi ile On İki Ada ve Meis üzerindeki İtalyan egemenliği, maddesi ile de Kıbrıs üzerindeki İngiliz egemenliği Türk heyeti tarafından resmen tanınmıştır.
Bu hükümlerin Lozan Antlaşması metnine dâhil edilmiş olması, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
Millî Mücadele’nin Doğu Cephesi'ndeki askerî faaliyetleri sona erdiren Gümrü Antlaşması, yeni kurulan Türk devletinin uluslararası hukuk ve diplomasi dilindeki konumu bakımından önemli ilklere sahne olmuştur. Buna göre, Gümrü Antlaşması'nın Türk siyasi ve diplomasi tarihi açısından taşıdığı önemle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
26 Ağustos 1922’de Afyon Kocatepe’den başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kesin bir zafere dönüşmüştür. Türk ordusunun hızlı ilerleyişi karşısında Yunan kuvvetleri Anadolu’dan çekilmek zorunda kalmış, bu durum Millî Mücadele’nin silahlı safhasının başarıyla tamamlandığını göstermiştir.
Buna göre, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
İnönü Muharebesi'nin kazanılmasından sonra İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması üzerinde yapacakları bazı küçük değişiklikleri TBMM'ye kabul ettirebilmek amacıyla Londra'da bir konferans toplamışlardır. TBMM Hükûmeti'nin bu konferansa resmen davet edilmesinin sağladığı en önemli diplomatik sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
I. İnönü Zaferi'nin ardından İtilaf Devletleri tarafından düzenlenen Londra Konferansı'na, TBMM Hükûmeti bir sonuç çıkmayacağını ve Sevr Antlaşması'nın sadece hafifletilerek önlerine getirileceğini bildiği hâlde temsilci göndermiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın bu kararı almasında; Misak-ı Millî'yi dünya kamuoyuna duyurmak ve Türk milletinin gerçek temsilcisi olduğunu kanıtlamak gibi amaçların yanı sıra, özellikle hangi propagandayı etkisiz kılma düşüncesi etkili olmuştur?
Batı Cephesi'nde Yunan taarruzuna karşı kazanılan İnönü Savaşı, düzenli ordunun ilk zaferi olması bakımından TBMM hükümeti için hem iç politikada hem de dış politikada önemli kazanımlar sağlamıştır. Bu zafer sonrasında ortaya çıkan gelişmelerden bazıları ulusal egemenliği pekiştirirken, bazıları TBMM'nin dünya siyasetindeki yerini güçlendirmiştir.
**Buna göre, aşağıdakilerden hangisi İnönü Savaşı'nın uluslararası (dış siyasi) sonuçları arasında gösterilemez?**
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda düzenli ordunun mağlup olarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, TBMM içerisinde sert tartışmalara ve meclisin Kayseri'ye taşınması gibi tekliflerin sunulmasına yol açmıştır. Bu kriz ortamında karar alma sürecini hızlandırmak amacıyla meclisin yasama, yürütme ve yargı yetkilerini üç aylığına tek bir kişide toplayan yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Konferansı görüşmelerinde Türk heyeti; Fener Rum Patrikhanesi’nin, azınlık haklarını bahane eden yabancı devletlerin iç işlerimize karışmasına zemin hazırladığı gerekçesiyle İstanbul dışına çıkarılmasını talep etmiştir. Yapılan müzakereler sonucunda; Patrikhanenin tüm siyasi ve dünyevi yetkilerinden arındırılması ve yalnızca dini bir kurum olarak faaliyet göstermesi şartıyla İstanbul’da kalması kabul edilmiştir.
Bu düzenleme ile Türkiye'nin öncelikle aşağıdakilerden hangisini hedeflediği söylenebilir?
Gümrü Antlaşması'nda yer alan "Ermenistan, Sevr Barış Antlaşması'nın hükümlerini hükümsüz sayacak ve Anadolu toprakları üzerindeki her türlü hak iddiasından vazgeçecektir." maddesi dikkate alındığında; bu antlaşmanın TBMM için taşıdığı en temel siyasi değer aşağıdakilerden hangisidir?
Lozan Barış Konferansı sürecinde İtilaf Devletleri; azınlıklar konusunu gündeme getirirken 19. yüzyıldaki ıslahat belgelerinin sunduğu geniş imtiyazları referans göstermiş ve azınlık kavramını etnik/dini çeşitlilik üzerinden genişletmeye çalışmışlardır. Türk heyeti ise bu talebe kararlılıkla karşı çıkarak azınlık statüsünü yalnızca gayrimüslimler ile sınırlı tutmuş ve tüm azınlık unsurlarını "Türk vatandaşı" olarak kabul ettirmiştir.
Bu diplomatik başarının Türk dış politikası ve egemenlik hakları açısından sağladığı en stratejik kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Dumlupınar Meydan Muharebesi olarak da bilinen ve Millî Mücadele’nin askerî safhasını fiilen sona erdiren sürecin sonuçlarına dair aşağıda yer alan değerlendirmelerden hangisi hatalıdır?
Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde (Maraş, Antep, Urfa) Fransız işgaline karşı yürütülen direnişin genel özellikleri ve bu cephenin kapanış süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Savaşı'nın ardından İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıkları belirginleşmiş ve TBMM Hükümeti'ne karşı tutumlar değişmeye başlamıştır. Bu zaferin diplomatik başarıları beraberinde getirmesiyle birlikte işgalci devletler Anadolu'daki politikalarını gözden geçirmişlerdir. Buna göre, II. İnönü Savaşı’nın kazanılmasının ardından Anadolu’da işgal ettiği yerleri boşaltmaya başlayan ilk İtilaf Devleti aşağıdakilerden hangisidir?
Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Savaşı'ndan sonra Mustafa Kemal Paşa, İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." demiştir.
Bu savaşın sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Savaşı'nın ardından uluslararası alanda yaşanan gelişmelerden biridir?