Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda İstanbul ve Boğazlar’ın idaresinin TBMM Hükümeti’ne bırakılması kararlaştırılmıştır. Tarihçiler ve hukukçular bu maddeyi, imparatorluk otoritesinin varlığının uluslararası alanda geçersiz kalması ve bir siyasi yapının sona ermesi şeklinde yorumlamaktadır.

Söz konusu hükmün böyle bir hukuki sonuç doğurmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde alınan yenilgi, $TBMM$’de büyük sarsıntılara yol açmış; ordunun Sakarya’nın doğusuna çekilmesi kararı Mustafa Kemal Paşa’ya yönelik eleştirileri zirveye taşımıştır. Bu ortamda hazırlanan Başkomutanlık Kanunu’na, o güne dek Mustafa Kemal Paşa’nın yetkilerini kısıtlamaya çalışan muhalif grubun ($II.$ Grup) dahi destek verdiği görülmüştür.

Bu durum dikkate alındığında, muhaliflerin "başkomutanlık" gibi geniş yetkiler içeren bir kanuna destek vermelerinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Paşa, $II.$ İnönü Zaferi’nin ardından Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya çektiği telgrafta; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makûs talihini de yendiniz." diyerek kazanılan askeri başarının tarihi ve psikolojik önemini vurgulamıştır. Bu askeri başarı, kısa sürede İtilaf Devletleri arasındaki görüş birliğinin sarsılmasına ve diplomatik alanda yeni gelişmelerin yaşanmasına zemin hazırlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $II.$ İnönü Zaferi’nin ardından yaşanan diplomatik gelişmelerden biridir?

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda Türk ordusunun mağlup olarak Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi TBMM'de büyük tartışmalara yol açmış, bu kriz ortamında meclisin yetkilerinin üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmesi kararlaştırılmıştır. Kabul edilen Başkomutanlık Kanunu ile hayata geçirilen bu uygulamanın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ İnönü Zaferi'nin ardından İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması'nı yumuşatarak TBMM'ye kabul ettirmek amacıyla Londra'da bir konferans düzenlemiştir. Bu konferansa hem İstanbul Hükümeti hem de TBMM Hükümeti birlikte davet edilmiştir. Konferans sırasında İstanbul Hükümeti temsilcisi Tevfik Paşa, "Söz milletin asıl vekili olan TBMM heyetine aittir." diyerek söz hakkını TBMM temsilcisine bırakmıştır.

Tevfik Paşa'nın sergilediği bu tutum, öncelikle aşağıdakilerden hangisinin önlenmesini sağlamıştır?

Düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki ilk askeri sınavını başarıyla vermesi, TBMM’nin hem iç hem de dış politikada hızlı bir kurumsallaşma ve diplomasi sürecine girmesini sağlamıştır. Aşağıdakilerden hangisi, bu askeri başarının ardından 1921 yılının ilk yarısında gerçekleşen siyasi veya toplumsal gelişmelerden biri değildir?

Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından yaklaşık $1$ yıl boyunca ordunun lojistik eksiklerini gidermek, Sovyetler Birliği'nden gelen yardımları organize etmek ve Türk ordusuna taarruz eğitimi vermek için beklemeyi tercih etmiştir. Bu hazırlık evresinde, düşmanı en zayıf olduğu noktadan değil, en beklemediği stratejik noktadan vurarak imha etmeyi amaçlayan bir plan benimsenmiştir.

Buna göre, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin hazırlık ve icra süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

26 Ağustos 1922'de başlayan Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanması ve Anadolu'nun işgalden temizlenmesinin ardından, Millî Mücadele'nin askerî safhasını resmen sona erdiren diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Antlaşması'nın hükümleri uyarınca, Yunanistan'ın Anadolu'da neden olduğu tahribata karşılık 'savaş tazminatı' (tamirat bedeli) olarak Türkiye'ye devredilen bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi’nde Fransız işgaline karşı yürütülen yerel direniş, zamanla Fransa’nın askeri harcamalarını artırmış ve Fransız kamuoyunda "Anadolu macerası" olarak adlandırılan işgal politikasına yönelik tepkilerin yoğunlaşmasına neden olmuştur. Fransız Parlamentosu'nda hükümetin bütçe politikalarının sorgulanmaya başlanması ve halkın savaşın sonlandırılması yönündeki baskısı, Fransa’yı İngiltere ile olan görüş ayrılıklarına rağmen TBMM ile masaya oturmaya zorlamıştır.

Bu bilgiler ışığında, Güney Cephesi’ndeki mücadele süreciyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

Millî Mücadele'nin askerî safhasını tam bir zaferle sonuçlandırmak amacıyla Sakarya Meydan Muharebesi’nden sonra yaklaşık $1$ yıl süren kapsamlı bir hazırlık dönemi geçirilmiştir. Bu süreçte Türk Genelkurmayı; ordu birliklerini büyük bir gizlilikle Afyon’un güneyine kaydırmış, dış dünya ile haberleşmeyi kesmiş ve orduya taarruz eğitimi vermiştir.

Türk ordusunun bu hazırlıklarla hedeflediği temel stratejik gaye aşağıdakilerden hangisidir?

Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın en kritik aşamasında, cepheden gelen olumsuz haberlere rağmen Ankara'da Maarif Kongresi'nin toplanması ve ardından meclisin tüm yetkilerini Mustafa Kemal Paşa'ya devreden Başkomutanlık Kanunu'nun kabul edilmesi, TBMM'nin milli mücadele sürecindeki tutumu hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?

Milli Mücadele yıllarında Güney Cephesi’nde; Sütçü İmam, Şahin Bey ve Ali Saip Bey gibi yerel halk önderlerinin öncülüğünde Fransız işgaline karşı büyük bir direniş başlatılmıştır. Bu şanlı direnişler neticesinde Maraş, Antep ve Urfa illerine sırasıyla 'Kahraman', 'Gazi' ve 'Şanlı' unvanları verilmiştir. Bölgedeki bu halk hareketinin askeri safhası, Batı Cephesi'ndeki Sakarya Meydan Muharebesi’nin ardından gelen diplomatik süreçle noktalanmıştır.

Buna göre, Güney Cephesi’ndeki savaş halini resmen sona erdiren ve Fransa’nın TBMM hükümetini tanıyan ilk İtilaf Devleti olmasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele'nin askeri safhasını kesin zaferle sonlandıran Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi süreciyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Mudanya Ateşkes Antlaşması’nın uygulanmasına yönelik protokolde; Doğu Trakya’daki Yunan kuvvetlerinin Meriç Irmağı’nın gerisine çekilmesi ve bölgenin TBMM yönetimine bırakılması kararlaştırılmış, ancak barış antlaşması imzalanıncaya kadar bölgeye gönderilecek Türk jandarma kuvvetinin mevcudunun $8.000$ kişi ile sınırlandırılması hükmü yer almıştır.

İtilaf Devletleri’nin antlaşmaya bu sınırlamayı koydurarak aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

Batı Cephesi’nde 1921 yılı Temmuz ayında gerçekleşen Kütahya-Eskişehir Savaşları, düzenli ordunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesiyle sonuçlanan ağır bir askeri kriz doğurmuştur. Ancak bu kriz ortamında dahi TBMM, hem ordunun ikmalini sağlamaya hem de devletin geleceğini planlamaya yönelik stratejik kararlar almıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kütahya-Eskişehir Savaşları’nın ardından yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Lozan Barış Antlaşması'nın maddeleri incelendiğinde; 'Türkiye ile İngiltere arasındaki sınır, işbu antlaşmanın yürürlüğe girmesinden başlayarak dokuz aylık bir süre içinde ortak rıza ile belirlenecektir. Belirtilen süre içinde bir anlaşmaya varılamazsa, anlaşmazlık Milletler Cemiyeti Meclisine sunulacaktır.' hükmünün yer aldığı görülmektedir. Bu hükümle çözümü taraflar arasındaki ikili görüşmelere bırakılan temel mesele aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Maraş (Kahraman), Antep (Gazi) ve Urfa (Şanlı) gibi şehirlerde Fransız işgaline karşı yürütülen destansı direniş, Batı Cephesi'ndeki Sakarya Zaferi'nin ardından diplomatik bir başarıya dönüşmüştür. 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile cephe kapanmış ve işgal edilen toprakların büyük bölümü kurtarılmıştır.

Bu bilgiler ve dönemin özellikleri dikkate alındığında, Güney Cephesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir değerlendirmedir?

II. İnönü Savaşı’nın kazanılmasının ardından Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya gönderdiği tebrik telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." diyerek bu zaferin askeri değerinden öte psikolojik ve tarihsel önemine vurgu yapmıştır.

Bu telgrafın çekilmesine vesile olan zaferin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, kazanılan askeri başarının uluslararası siyasete yansıyan sonuçlarından biridir?

Milli Mücadele'nin kritik dönemeçlerinden biri olan 1920 sonbaharında, Batı Anadolu'da askeri birliği sağlamak ve otorite boşluğunu gidermek amacıyla 'Firariler Kanunu' yürürlüğe konulmuş, hemen ardından bu kanunu işletecek olan 'İstiklal Mahkemeleri' kurulmuştur. Bu hukuki ve idari düzenlemelerin, düzenli ordunun kuruluş sürecinde doğrudan aşağıdaki hedeflerden hangisine yönelik olduğu savunulabilir?