Anlam Bilgisi

956 soru

Soru 461Soru

(I) Kültürel bellek, bir toplumun geçmişten bugüne taşıdığı ortak değerlerin ve deneyimlerin toplamıdır. (II) Bu belleğin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması, kütüphane ve arşiv gibi kurumsal yapıların temel sorumluluk alanı içinde yer alır. (III) Modern arşivleme teknolojileri, dijitalleşme süreciyle birlikte fiziksel materyallerin muhafaza edilmesinin ötesine geçerek veri güvenliği ve hızlı erişimi ön plana çıkarmıştır. (IV) Günümüzde sosyal medya mecraları, bireylerin günlük yaşantılarını anlık olarak paylaştıkları ve kişisel arşivlerini oluşturdukları platformlara dönüşmüştür. (V) Dolayısıyla kurumsal hafıza mekanizmalarının teknolojik yeniliklerle entegre edilmesi, toplumsal belleğin sağlıklı bir şekilde geleceğe taşınması için elzemdir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Sosyal medya mecralarının bireysel arşiv platformlarına dönüştüğünden bahseden dördüncü cümle parçanın düşünce akışını bozmaktadır.
Parçanın bütünlüğü incelendiğinde; toplumsal belleğin korunması, kurumsal arşivleme yöntemleri ve bu süreçteki teknolojik gereklilikler üzerinde durulduğu görülür. Ancak dördüncü cümlede, kurumsal hafıza odağından uzaklaşılarak günümüzdeki sosyal medya mecralarının bireysel arşivleme işlevi ele alınmıştır. Bu durum, metnin toplumsal ve kurumsal perspektiften yürüttüğü tartışmayı bireysel bir boyuta çekerek düşüncenin akışını kesmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın ana temasını belirle.
Parça, kültürel belleğin kurumsal arşivler aracılığıyla ve modern teknolojiler kullanılarak korunması üzerinedir.
Anlam bütünlüğünü yakalamak için metnin ne anlattığını kavramak gerekir.
2
Cümleler arasındaki bağlantı ifadelerini ve anlamsal geçişleri incele.
I, II, III ve V. cümleler arasında 'bellek', 'korunma', 'arşivleme teknolojileri' ve 'kurumsal hafıza' kavramları üzerinden güçlü bir bağ vardır.
Paragraf yapısı, birbirini takip eden ve destekleyen düşüncelerden oluşur.
3
Konu odağının dışına çıkan cümleyi tespit et.
IV. cümlede konu kurumsal/toplumsal düzeyden bireysel sosyal medya kullanımına kaymıştır.
Akışı bozan cümleler genellikle aynı anahtar kelimeleri kullansa da konunun perspektifini değiştirir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlam ve Yapı: Düşüncenin Akışını Bozan Cümle
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 462Soru

Bir eylemin hangi hedefi gerçekleştirmek üzere yapıldığını bildiren yargılara "amaç-sonuç" cümleleri denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin yapılma amacı belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlaçlarını almak üzere eczaneye gitti.

Cevap

İlaçlarını almak üzere eczaneye gitti cümlesinde eylem bir amaç doğrultusunda yapılmıştır.
Doğru kabul edilen cümlede "eczaneye gitme" eylemi, "ilaçları alma" hedefiyle yapılmıştır. "Üzere" edatı burada eyleme amaç anlamı katmıştır ve henüz ilaçlar alınmamıştır, bu bir hedeftir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki eylemleri ve bu eylemlerin gerekçelerini belirleyin.
Gidildi, başvurdu, ıslandı gibi eylemler tespit edildi.
Eylemin hangi temel üzerinde yükseldiğini anlamak için.
2
Eylemin bir 'neden' (geçmişte olan bir durum) mi yoksa bir 'amaç' (gelecekteki hedef) mı taşıdığını kontrol edin.
İlaç almak bir hedefken, karın ağrısı veya yağmur yağması birer neden/sebeptir.
Neden-sonuç ve amaç-sonuç arasındaki farkı ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi
Tahmini Süre:45s
Soru 463Soru

Müzeler, sadece geçmişten günümüze ulaşan nesnelerin sergilendiği soğuk ve durağan mekanlar değildir. Aksine bu kurumlar, bir toplumun kolektif hafızasını canlı tutan, kuşaklar arasında kültürel bir köprü kuran yaşayan yapılardır. Sergilenen her bir parça, ait olduğu dönemin sosyal yapısını, insanların estetik anlayışını ve gündelik yaşam alışkanlıklarını günümüze taşıyan sessiz birer tanıktır. Ziyaretçiler, bu eserlerle kurdukları bağ sayesinde kendi kültürel köklerini derinlemesine tanıma fırsatı bulurken aynı zamanda insanlığın ortak mirasına dair evrensel bir farkındalık geliştirirler. Bu bağlamda modern müzecilik anlayışı, sadece mevcut olanı korumayı değil, geçmişin birikiminden hareketle daha bilinçli bir gelecek inşa etmeyi amaçlar. Çünkü kendi tarihsel serüvenini doğru analiz edemeyen bir toplumun, yarınlarını sağlam temeller üzerine kurması oldukça güçtür.

Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müzeler, geçmişin mirasını bugüne taşıyarak toplumun geleceğine yön veren ve kültürel sürekliliği sağlayan kurumlardır.

Cevap

Müzelerin geçmişin birikimini kullanarak toplumun geleceğini inşa etmedeki rolü ve kültürel süreklilikteki önemi vurgulanmaktadır.
Paragrafın bütününde müzelerin statik birer sergi alanı olmanın ötesinde, toplumun hafızasını koruyarak ve geçmişten ders çıkarılmasını sağlayarak geleceği şekillendiren kurumlar olduğu anlatılmaktadır. Özellikle son cümlede yer alan 'kendi tarihsel serüvenini doğru analiz edemeyen bir toplumun yarınlarını sağlam temeller üzerine kurması güçtür' ifadesi, müzelerin gelecek inşasındaki rolünü açıkça ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin giriş ve sonuç cümlelerini analiz et.
Girişte müzelerin yaşayan yapılar olduğu, sonuçta ise tarihini bilmeyenlerin geleceğini kuramayacağı belirtilmiştir.
Ana düşünce genellikle metnin bütününe yayılmakla birlikte, sonuç cümlelerinde özetlenir.
2
Yazarın bakış açısını belirle.
Yazar, müzeleri sadece koruma yeri değil, gelecek inşa etme süreci olarak görmektedir.
Bu bakış açısı, metnin ana iletisini oluşturur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Ana Düşünce

Alternatif Yöntem

Ana düşünceyi bulmak için 'Bu parçada yazar asıl neyi anlatmak istiyor?' sorusunu sorarak metnin son cümlesini ve anahtar kelimeleri (müze, gelecek, hafıza, köprü) birleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 464Soru

"Kamu kurumlarında bürokratik süreçleri hızlandırmak için dijital dönüşüm projelerine ayrılan ödenekler artırıldı." cümlesindeki anlam ilişkisinin benzeri aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vatandaşların taleplerini daha kısa sürede sonuçlandırmak üzere yeni bir halkla ilişkiler birimi kuruldu.

Cevap

Vatandaşların taleplerini daha kısa sürede sonuçlandırmak üzere yeni bir halkla ilişkiler birimi kuruldu.
Doğru cevapta yer alan 'sonuçlandırmak üzere' ifadesi, birim kurulması eyleminin hangi amaçla/hedefle gerçekleştirildiğini belirtmektedir. Bu durum öncüldeki 'hızlandırmak için' ifadesiyle kurulan amaç-sonuç ilişkisiyle tam olarak uyuşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi analiz et
Cümlede 'ödeneklerin artırılması' eylemi, henüz gerçekleşmemiş bir hedef olan 'süreçleri hızlandırmak' amacıyla yapılmıştır.
'İçin' edatı burada 'amacıyla' anlamında kullanılarak amaç-sonuç ilişkisi kurmuştur.
2
Seçeneklerdeki anlam ilişkilerini değerlendir
Taleplerin sonuçlandırılması hedefiyle birim kurulması ifadesi, öncüldeki yapıyla birebir örtüşmektedir.
Buradaki '-mak üzere' kalıbı, cümleye 'amacıyla' anlamı katarak eylemin hedefini belirtir.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'için' veya 'üzere' yerine 'amacıyla' kelimesini koyabiliyorsanız amaç-sonuç; 'nedeniyle/sebebiyle' kelimesini koyabiliyorsanız neden-sonuç ilişkisi vardır.
Tahmini Süre:50s
Soru 465Soru

Kamu hizmetlerinde kalitenin artırılması sürecinde, vatandaş memnuniyetini ölçmek üzere geliştirilen anket çalışmaları, bürokratik mekanizmanın geri bildirim kanallarını güçlendirmiştir.

Bu cümledeki "ölçmek" sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Somut olmayan bir durumun derecesini veya niteliğini saptamak

Cevap

Doğru yanıt, sözcüğün somut olmayan bir durumun derecesini veya niteliğini saptamak anlamında kullanıldığını belirten seçenektir.
Cümlede geçen 'vatandaş memnuniyeti' ifadesi soyut bir kavramdır. Bu kavramın anketler aracılığıyla düzeyinin belirlenmesi, sözcüğün 'somut olmayan bir durumun derecesini veya niteliğini saptamak' anlamında kullanıldığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel kavramı belirlemek
Cümlede 'ölçmek' fiili 'vatandaş memnuniyeti' kavramıyla birlikte kullanılmıştır.
Sözcüğün anlamı, içinde bulunduğu bağlam ve tamlanan öge ile doğrudan ilişkilidir.
2
Kavramın niteliğini analiz etmek
Memnuniyet, fiziksel olarak ölçülebilen (boy, ağırlık vb.) somut bir varlık değil, soyut bir durumdur.
Gerçek anlam ile mecaz/yan anlam ayrımı yapmak için nesnenin somutluk-soyutluk durumu kritiktir.
3
Bağlamdaki işlevi saptamak
Anket çalışmaları aracılığıyla bu soyut durumun hangi düzeyde olduğunun (derecesinin) tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Sözcüğün buradaki işlevi, nicel bir ölçümden ziyade nitel bir değerlendirme ve saptamadır.

Anahtar Kavram

Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 466Soru

Modern kamu yönetiminde liyakat ilkesinin uygulanması; adayların teknik becerilerinin ve geçmiş başarılarının, her türlü siyasi veya kişisel mülahazanın üzerinde gözetilmesini zorunlu kılar.

Bu cümledeki "gözetmek" sözcüğünün anlamca karşılığı aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni imar planları oluşturulurken bölgenin tarihi dokusunun ve mimari mirasının mutlaka gözetilmesi, kent kimliğinin korunması açısından kritiktir.

Cevap

Doğru cevap, bölgenin tarihi dokusunun dikkate alınması gerektiğini belirten seçenektir.
Kök cümlede 'gözetmek' fiili, bir değerlendirme sürecinde belirli unsurları (teknik beceri vb.) diğer unsurların (siyasi görüş vb.) önünde tutmak, onları temel ölçüt olarak kabul etmek ve dikkate almak anlamında kullanılmıştır. Tarihi dokunun imar planlarında dikkate alınması gerektiğini belirten ifade, bu 'dikkate alma ve öncelik verme' işlevini birebir karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kök cümledeki 'gözetmek' sözcüğünün bağlamını analiz et.
Liyakat sisteminde adayların becerilerinin 'öncelik olarak ele alınması' veya 'dikkate alınması' anlamında kullanıldığı belirlendi.
Sözcük, bir seçim veya karar sürecinde hangi kriterin baskın geleceğini ifade etmektedir.
2
Seçeneklerdeki kullanım amaçlarını tek tek incele.
Tarihi dokunun korunmasıyla ilgili cümlede sözcüğün 'planlama yapılırken dikkate alınması gereken bir değer' olarak kullanıldığı görüldü.
Bu kullanım, kök cümledeki 'kriter olarak öncelik verme' anlamıyla tam olarak örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Sözcükte Çok Anlamlılık ve Bağlamsal Anlam

Alternatif Yöntem

Sözcüğün yerine 'dikkate almak' veya 'öncelik vermek' ifadelerini getirerek cümlenin anlam bütünlüğünü kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 467Soru

Bir kamu yöneticisinin başarısı, sadece mevcut mevzuatı harfiyen uygulamasıyla değil; karşılaştığı sorunlara getirdiği yenilikçi çözümlerle ve zihinsel konfor alanını terk ederek olaylara farklı perspektiflerden bakabilmesiyle ölçülür.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Alışılmış düşünce kalıplarının ve güvenli sınırların dışına çıkmak

Cevap

Alışılmış düşünce kalıplarının ve güvenli sınırların dışına çıkmak
Doğru seçenek olan ifade, 'zihinsel konfor alanı' kavramının bireyin alışık olduğu, sorgulamadan kabul ettiği ve kendini zihnen emniyette hissettiği sınırları temsil ettiğini, 'terk etmek' eyleminin ise bu sınırların dışına çıkarak yenilikçi ve farklı yaklaşımlar benimsemek anlamına geldiğini açıkça ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Söz öbeğinin bileşenlerini analiz et.
'Zihinsel konfor alanı' ifadesinin, kişinin bildiği ve kendini güvende hissettiği düşünce sınırlarını temsil ettiği belirlendi.
Mecaz anlamlı ifadelerin kök anlamlarını anlamak, bağlamsal yorumun temelidir.
2
'Terk etmek' eyleminin bağlamdaki işlevini belirle.
Terk etmek eyleminin, mevcut sınırların dışına çıkma, yeniliğe ve farklılığa yönelme anlamı taşıdığı saptandı.
Fiilin, söz öbeğine kattığı dinamizmi anlamak doğru sonuca ulaştırır.
3
Metnin geneliyle anlamı sağlamlaştır.
Yenilikçi çözümler ve farklı perspektifler ifadelerinin, alışılmış kalıpların dışına çıkma anlamını desteklediği görüldü.
Yan yardımcı düşünceler, anahtar söz öbeğinin anlamını netleştirir.

Anahtar Kavram

Söz Öbeklerinde Mecaz Anlam
Tahmini Süre:50s
Soru 468Soru

(I) Şehirleşme, modern toplumların en belirgin yapısal özelliklerinden biridir. (II) Sanayileşme süreciyle birlikte kırsal kesimden kentlere doğru büyük göç dalgaları yaşanmıştır. (III) Tarım aletlerindeki teknolojik gelişmeler, tarlalarda elde edilen verimliliği önemli ölçüde artırmıştır. (IV) Bu yoğun göç hareketi, şehirlerde yeni altyapı, konut ve ulaşım ihtiyaçlarını beraberinde getirmiştir. (V) Sonuç olarak kentler, hızla büyüyen ve sosyal açıdan karmaşıklaşan yapılar haline gelmiştir.

Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Paragrafta akışı bozan cümle, tarım aletleri ve verimlilikten bahseden üçüncü cümledir.
Doğru cevap olan üçüncü cümlede, metnin genelinde işlenen 'şehirleşme ve göç' konusundan sapılarak 'tarım teknolojileri ve verimlilik' konusuna geçilmiştir. Bu durum, metnin anlamsal bütünlüğünü ve mantıksal akışını kesintiye uğratmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin bütününü okuyarak ana konuyu tespit etmek.
Metnin genel olarak şehirleşme süreci, sanayileşme ve kentlere göç hakkında olduğu anlaşılır.
Düşüncenin akışını bozan cümleyi bulmak için öncelikle metnin hangi konu etrafında şekillendiğini belirlemek gerekir.
2
Cümleler arasındaki mantıksal ve anlamsal bağları incelemek.
Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümlelerin birbirini tamamlayan bir kronoloji ve konu bütünlüğü (şehirleşme-göç-kent sorunları) içinde olduğu görülür.
Paragrafı oluşturan cümleler birbirine anlamsal köprülerle bağlı olmalıdır.
3
Konu odağından sapan cümleyi belirlemek.
Üçüncü cümle, şehirleşme odağından koparak tarım makineleri ve tarladaki verimlilikten bahsetmeye başlamıştır.
Konunun genelinden kopan veya farklı bir yöne sapan cümle düşüncenin akışını bozar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yapı ve Akış (Akışı Bozan Cümleyi Bulma)
Tahmini Süre:45s
Soru 469Soru

Kamu yönetimi ve resmî yazışmalarda kullanılan sözcükler, bağlama göre temel anlamlarından uzaklaşarak yeni anlamlar kazanabilir.

Buna göre 'bağlamak' sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'bir işi kesin bir sonuca ulaştırmak, neticelendirmek' anlamında kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İhale komisyonu, sunulan teklifleri değerlendirerek satın alma sürecini nihayet bir karara bağladı.

Cevap

İhale komisyonunun satın alma sürecini bir karara bağlaması, işin kesin bir sonuca ulaştırıldığını ifade eder.
İhale komisyonunun satın alma sürecini bir karara bağlaması ifadesinde 'bağlamak' sözcüğü, sürmekte olan bir belirsizliğin sona erdirilmesi ve kesin bir sonuca varılması anlamında kullanılmıştır. Bu kullanım, soruda belirtilen 'neticelendirmek' anlamını tam olarak karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Bağlam Analizi
Cümlelerdeki 'bağlamak' sözcüğünün hangi kavramları karşıladığı belirlenir.
Sözcüklerin cümle içindeki görevlerini ve anlam kaymalarını tespit etmek gerekir.
2
Anlam Gruplandırması
Seçenekler 'neden göstermek', 'tahsis etmek', 'düğümlemek' ve 'neticelendirmek' olarak ayrıştırılır.
İstenen spesifik anlamın diğer yan ve mecaz anlamlardan farkını ortaya koymak için gereklidir.
3
Karşılaştırma
Soru kökündeki 'neticelendirmek' ifadesi ile 'karara bağlamak' kullanımı eşleştirilir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için anlam birliği sağlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Sözcükte Anlam - Çok Anlamlılık
Tahmini Süre:55s
Soru 470Soru

(I) Geleneksel kent dokusunda meydanlar, toplumun farklı kesimlerinin bir araya gelerek ortak bir dil oluşturduğu birincil kamusal alanlar olarak işlev görmüştür. (II) Bu mekânlar, sadece fiziksel birer boşluk değil, aynı zamanda siyasi ve kültürel temsiliyetin somutlaştığı kolektif hafıza duraklarıdır. (III) Günümüzde ise dijital ağların genişlemesiyle birlikte kamusallık kavramı, fiziksel mekânın sınırlarını aşarak sanal platformlara doğru evrilmektedir. (IV) Modern şehircilik çalışmalarında yeşil alanların metrekare başına düşen maliyeti, yerel yönetimlerin bütçe planlamalarında belirleyici bir unsur hâline gelmiştir. (V) Mekân algısındaki bu köklü değişim, bireylerin kamusal tartışmalara katılım biçimlerini ve toplumsal aidiyet duygusunu yeniden şekillendirmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümle (IV)
Parçanın bütününde 'kamusal alan' kavramının tarihsel ve sosyolojik gelişimi, fiziksel mekândan dijital ortama geçiş süreci anlatılmaktadır. Ancak dördüncü cümlede, modern şehircilikteki yeşil alanların metrekare başına düşen maliyeti ve bütçe planlamasından bahsedilmektedir. Bu cümle, konuya ekonomik bir bakış açısı getirerek parçanın kavramsal ve sosyolojik akışını kesintiye uğratmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel konusunu belirle.
Paragraf, kamusal alan kavramının geleneksel fiziksel mekânlardan dijital platformlara evrilmesini ve bu değişimin sosyolojik etkilerini ele almaktadır.
Anlam bütünlüğünü yakalamak için ana temayı tespit etmek gerekir.
2
Cümleler arasındaki mantıksal bağları kontrol et.
Birinci, ikinci, üçüncü ve beşinci cümleler; kamusal alanın tanımı, işlevi ve dönüşümü üzerine birbirini tamamlayan ifadelerdir.
Paragraftaki düşünce silsilesini takip ederek konudan sapan noktayı bulmak gerekir.
3
Konu dışına çıkan cümleyi tespit et.
Dördüncü cümle, kentleşmedeki yeşil alan maliyetlerinden ve bütçe planlamasından bahsederek konuyu ekonomik bir boyuta taşımıştır.
Diğer cümleler 'mekân algısı' ve 'toplumsal yapı' üzerineyken bu cümle 'finansal maliyet' üzerine odaklanmıştır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Akış ve Bütünlük
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 471Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin hangi maksatla yapıldığı belirtilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumsal hiyerarşideki yetki çatışmalarını gidermek gayesiyle görev tanımları güncellendi.

Cevap

Kurumsal hiyerarşideki yetki çatışmalarını gidermek gayesiyle görev tanımları güncellendi.
Görev tanımlarının güncellenmesi eylemi, kurumsal hiyerarşideki yetki çatışmalarını gidermek gibi geleceğe yönelik, ulaşılmak istenen bir hedefi (amacını) belirttiği için doğru cevaptır. Cümledeki 'gayesiyle' ifadesi bu amaç ilişkisini dil bilgisel olarak kurmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların (eylemlerin) neden, amaç veya koşul bildirip bildirmediğini analiz edin.
Yargıların hangi gerekçeye veya hedefe dayandığı tespit edildi.
Anlam ilişkisini doğru kategorize etmek için temel yargıyı bulmak gerekir.
2
'-mek gayesiyle', '-mek üzere', '-mek amacıyla' gibi amaç bildiren belirteçleri ve eylemin hedefini arayın.
'Gayesiyle' ifadesinin yer aldığı seçenek amaç-sonuç olarak belirlendi.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem, henüz gerçekleşmemiş ancak ulaşılmak istenen bir hedef doğrultusunda gerçekleştirilir.

Anahtar Kavram

Cümlede Amaç-Sonuç İlişkisi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 472Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç (sebep-sonuç) ilişkisi vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ödenek yetersizliğinden dolayı restorasyon çalışmaları bir süre durdurulmak zorunda kalındı.

Cevap

Ödenek yetersizliğinden dolayı restorasyon çalışmaları bir süre durdurulmak zorunda kalındı.
Restorasyon çalışmalarının durdurulması bir sonuçtur. Bu sonucun ortaya çıkmasına yol açan gerekçe ise ödeneğin yetersiz olmasıdır. 'Ödenek yetersizliği' gerçekleşmiş bir durum olduğu için cümle neden-sonuç ilişkisi kurmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların hangi temele dayandığını belirlemek.
Durdurulma eyleminin bir nedene mi yoksa amaca mı bağlı olduğunu tespit etmek.
Neden-sonuç cümlelerinde eylem, gerçekleşmiş bir sebebe dayanır.
2
Sonuca 'Niçin?' sorusunu yöneltmek.
Restorasyon çalışmaları niçin durduruldu? Ödenek yetersizliği nedeniyle.
Yetersizlik durumu halihazırda var olan ve eylemin durmasına yol açan gerçek bir nedendir.

Anahtar Kavram

Neden-sonuç cümlelerinde yargı, gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanır; amaç-sonuç cümlelerinde ise henüz gerçekleşmemiş, ulaşılmak istenen bir hedef söz konusudur.
Soru 473Soru

Edebiyat, geçmişin mirasını geleceğe taşıyan edilgen bir aktarım kanalı değil; toplumsal hafızayı yeniden şekillendiren dinamik bir inşa sürecidir. Bazı kuramcılar tarafından edebiyatın temel işlevinin sadece gerçekliği yansıtmak olduğu ileri sürülse de hakikatte o, var olanın sınırlarını zorlayarak olması gerekenin imkânlarını araştırır. Tıpkı bir heykeltıraşın kaba bir mermer bloğunun içindeki saklı figürü sezmesi ve onu sabırla açığa çıkarması gibi, yazar da hayatın kaotik akışından anlamlı bir bütün devşirir. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın 'Edebiyat, bir tezatlar sentezidir.' tespiti, bu karmaşık yapının özündeki diyalektiği vurgular. Bu yönüyle her nitelikli eser, dilde vücut bulmuş estetik bir tasarımdır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden yararlanılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öyküleyici anlatım

Cevap

Metinde fikirler ve kavramsal açıklamalar ön plandadır; olay, kişi, mekan ve zaman birliğiyle kurgulanan bir olay akışı bulunmadığı için öyküleyici anlatım kullanılmamıştır.
Metin tamamen düşünce ağırlıklı olup okura bir bilgi vermeyi ve bir görüşü savunmayı amaçlamaktadır. Öyküleyici anlatımda ise temel unsur 'hareket' ve 'olay akışı'dır; bu parçada herhangi bir olay kurgulanmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin ilk cümlesini analiz etme
Edebiyatın 'dinamik bir inşa süreci' olarak ifade edilmesiyle tanımlama yapılmıştır.
Bir kavramın niteliklerini eksiksiz belirten 'nedir?' sorusunun cevabı tanımlamadır.
2
Metindeki düşünceyi geliştirme yollarını tarama
Tanpınar'ın tırnak içindeki sözüyle 'tanık gösterme', heykeltıraş örneğiyle 'benzetme' tespit edilmiştir.
Yazar düşüncesini inandırıcı kılmak için uzman görüşüne (tanık gösterme) ve somutlaştırmaya (benzetme) başvurur.
3
Anlatım biçimini belirleme
Kuramcıların görüşlerine 'ileri sürülse de hakikatte' diyerek karşı çıkılması tartışmacı anlatımın göstergesidir.
Karşıt görüşlerin ele alındığı ve bir fikrin savunulduğu metinler tartışmacı anlatım biçimiyle yazılır.
4
Eksik olan tekniği saptama
Parçada bir olay anlatılmadığı, düşünsel bir temel üzerine kurulduğu için öyküleme yoktur.
Öyküleme için hareket ve olay dizisi şarttır.

Anahtar Kavram

Anlatım Biçimleri ve Düşünceyi Geliştirme Yolları
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 474Soru

(I) Bilgi kuramı açısından müzeler, bilginin nesneler aracılığıyla somutlaştırıldığı ve toplumsal belleğe aktarıldığı stratejik mekanizmalar olarak işlev görür. (II) Geleneksel dönemde nesnenin özgünlüğüne ve fiziksel varlığına dayanan bu aktarım süreci, günümüzde dijital temsillerin ve sanal anlatıların etkisiyle büyük bir dönüşüme uğramaktadır. (III) Teknolojik imkanlar sayesinde nesne, fiziksel sınırlarından koparılarak çok boyutlu bir simülasyonun parçası haline getirilmektedir. (IV) Müze binalarının iç mekan tasarımları, ziyaretçilerin eserleri belirli bir kronolojik hiyerarşi içinde görmesini sağlayacak biçimde düzenlenir. (V) Bu bütünsel değişim, müze deneyimini somut bir gözlem etkinliğinden; imajların ve verilerin ön plana çıktığı zihinsel bir sürece evirmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Müze binalarının iç mekan tasarımı ve kronolojik hiyerarşiden bahseden dördüncü cümle, parçanın genelinde ele alınan 'müze nesnesinin kavramsal dönüşümü' temasından saptığı için düşüncenin akışını bozmaktadır.
Paragrafta müzelerin bilgi kuramı açısından önemi ve nesnelerin dijitalleşmesiyle yaşanan paradigma değişimi anlatılmaktadır. Birinci, ikinci ve üçüncü cümleler bu değişimin aşamalarını anlatırken beşinci cümle süreci özetleyen bir sonuç niteliğindedir. Ancak dördüncü cümlede konu, müze binalarının iç mekan tasarımı ve eserlerin sergilenme düzeni gibi fiziksel bir boyuta kaydırılmıştır. Bu durum düşüncenin mantıksal akışını kesmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana izleğini belirle.
Paragraf, müzelerin bilgi aktarım işlevindeki kavramsal değişim ve nesnenin dijitalleşerek zihinsel bir sürece dönüşmesi üzerinedir.
Akışı bozan cümleyi bulmak için öncelikle metnin neyden bahsettiği (ana konu) netleştirilmelidir.
2
Cümleler arasındaki anlamsal ve yapısal köprüleri incele.
I, II, III ve V. cümlelerin 'nesne-bilgi-teknoloji-deneyim' ekseninde birbirine bağlı olduğu görülür. I. cümle tanım yapar, II ve III bu tanımı güncel dönüşümle detaylandırır, V ise sonucu bağlar.
Yapı sorularında cümlelerin birbirine referans verip vermediği kontrol edilmelidir.
3
Konu kapsamı dışına çıkan cümleyi tespit et.
IV. cümle, konuyu 'iç mekan tasarımı' ve 'kronolojik düzen' gibi mimari/teknik bir boyuta taşıyarak kuramsal tartışmadan uzaklaşmaktadır.
Ana konunun farklı bir yönüne (mimari) odaklanan cümle, o noktada akışı kesmektedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Düşüncenin Akışını Bozan Cümle
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 475Soru

Bir toplumun kimliğini ve özgünlüğünü oluşturan en temel ögelerden biri de hiç kuşkusuz o toplumun mutfak kültürüdür. Coğrafi özelliklerin, iklimin, tarımsal üretimin ve tarihsel birikimin bir yansıması olarak şekillenen yerel yemekler, sadece karın doyurmak amacıyla hazırlanan gıdalar olarak görülmemelidir. Bu yemekler, aynı zamanda bir yaşam biçiminin, ortak paylaşımların ve yüzyıllar boyu süregelen bir geleneğin en somut taşıyıcılarıdır. Günümüzde küreselleşmenin ve hızlı tüketim kültürünün etkisiyle giderek tek tipleşen beslenme alışkanlıkları, bu benzersiz yerel tatları ve onlarla birlikte gelen kültürel zenginliği ciddi şekilde tehdit etmektedir. Oysa bir bölgenin mutfak mirasını korumak, sadece tarifleri saklamak değil, o bölge insanının geçmişle olan bağını canlı tutmak ve toplumsal hafızayı gelecek kuşaklara eksiksiz aktarmak demektir. Bu nedenle yerel mutfakların korunması, aslında bir halkın kendi kültürel mirasına ve benliğine sahip çıkması anlamına gelmektedir.

Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yerel mutfak kültürü, bir toplumun tarihsel ve kültürel mirasını koruyup geleceğe taşıyan temel bir unsurdur.

Cevap

Yerel mutfak kültürü, bir toplumun tarihsel ve kültürel mirasını koruyup geleceğe taşıyan temel bir unsurdur.
Doğru seçenek, parçanın başından sonuna kadar işlenen ve son cümlede 'yerel mutfakların korunmasının kültürel mirasa sahip çıkmak olduğu' şeklinde netleştirilen mesajı tam olarak kapsamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın konusunu belirleme
Metin, yerel mutfak kültürünün ve geleneksel yemeklerin önemi üzerinedir.
Ana düşünceye ulaşmak için önce 'neyden bahsedildiği' (konu) tespit edilmelidir.
2
Yazarın asıl mesajını (ana düşünceyi) saptama
Yazar, yerel mutfağı korumanın toplumsal kimliği ve hafızayı korumakla eş değer olduğunu savunmaktadır.
Paragrafın özellikle sonuç cümlesi ('Bu nedenle...') yazarın asıl varmak istediği yargıyı özetlemektedir.

Anahtar Kavram

Ana düşünce, bir metnin yazılma amacı olan ve okuyucuya verilmek istenen temel mesajdır; genellikle metnin sonunda toparlanır.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'Oysa', 'Bu nedenle', 'Sonuç olarak' gibi bağlaçlardan sonraki ifadelere dikkat etmek ana düşünceyi bulmayı kolaylaştırır.
Tahmini Süre:50s
Soru 476Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yargı, bir nedene bağlı olarak gerçekleşmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hava aniden soğuduğu için dışarıdaki çiçekler kurudu.

Cevap

Havanın aniden soğuması nedeniyle çiçeklerin kuruması durumunu anlatan cümle doğru cevaptır.
Doğru seçenekte çiçeklerin kuruması bir sonuca, havanın soğuması ise bu sonucun gerçekleşme nedenine işaret eder. 'İçin' edatı burada sebep bildirecek şekilde kullanılmıştır ve eylemin gerekçesi net bir şekilde sunulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ana yargıyı (eylemi) tespit edin.
İncelenen cümlede ana yargı 'çiçeklerin kuruması'dır.
Anlam ilişkisini çözmek için önce sonucun ne olduğunu belirlemek gerekir.
2
Sonuca 'Neden?' veya 'Niçin?' sorularını yöneltin.
'Çiçekler neden kurudu?' sorusuna 'Hava aniden soğuduğu için' cevabı alınmaktadır.
Neden-sonuç cümlelerinde eylem, gerçekleşmiş bir gerekçeye dayanır.
3
Diğer seçeneklerdeki anlam ilgilerini (amaç, koşul vb.) ayırt edin.
Diğer seçeneklerde eylemin amacı veya şartı belirtilmiştir.
Yanlış seçenekleri eleyerek sonucun kesinleşmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Neden-Sonuç (Sebep-Sonuç) İlişkisi
Tahmini Süre:45s
Soru 477Soru

Mardin, mimari yapısı ve kültürel dokusuyla ziyaretçilerini adeta bir zaman yolculuğuna çıkarır. Şehrin dar sokaklarında yürürken, taş işçiliğinin en zarif örneklerini görmek mümkündür. Mezopotamya Ovası'na hâkim bir konumda bulunan Mardin Kalesi, stratejik önemi nedeniyle tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Şehirde farklı inançların bir arada huzurla yaşaması, toplumsal hoşgörünün en güzel yansımalarından biridir. Yerel mutfağı ise baharatları ve özgün tarifleriyle gurmelerin ilgisini çekmektedir. Son yıllarda yapılan restorasyon çalışmaları sayesinde tarihi yapılar aslına uygun olarak korunmaktadır. Ayrıca bölgenin turizm potansiyeli, her geçen yıl artan ziyaretçi sayısıyla kendini göstermektedir.

Bu parçada Mardin ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İklim koşullarının yerel mimari üzerindeki belirleyici etkisine

Cevap

İklim koşullarının yerel mimari üzerindeki belirleyici etkisinden metinde bahsedilmemiştir.
İklim koşullarının yerel mimari üzerindeki etkisi genel bir doğru olmasına rağmen, verilen metin içerisinde bu yönde herhangi bir açıklama veya atıf yer almamaktadır. Paragrafta sadece mimari yapı, taş işçiliği, tarihi kale, inanç hoşgörüsü ve mutfak kültürü üzerinde durulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana unsurlarını belirleyin.
Mardin'in mimarisi, kalesi, inanç yapısı, mutfağı ve restorasyon çalışmaları temel unsurlar olarak saptanmıştır.
Yardımcı düşünce sorularında metinde geçen anahtar kelimeleri belirlemek seçenekleri elemeyi kolaylaştırır.
2
Seçenekleri metinle karşılaştırın.
Taş işçiliği, kale tarihi, inanç birliği ve mutfak zenginliği metindeki cümlelerle birebir eşleşmektedir.
Değinilmeyeni bulmak için değinilenleri metin üzerinden doğrulamak gerekir.
3
Metinde yer almayan yargıyı tespit edin.
İklimin mimari üzerindeki etkisine dair bir bilgi metinde bulunmamaktadır.
Genel geçer bir doğru olsa bile, metinde yer almayan bir bilgi yardımcı düşünce olarak kabul edilemez.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce
Tahmini Süre:55s
Soru 478Soru

Eylemin bir hedefe veya bir gayeye yönelik olarak gerçekleştirildiği cümleler "amaç-sonuç" ilişkisi taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylem bir hedef doğrultusunda yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki su kaynaklarını daha verimli kullanabilmek için modern sulama sistemlerine geçildi.

Cevap

Bölgedeki su kaynaklarını daha verimli kullanabilmek için modern sulama sistemlerine geçildi.
Doğru cevap olan cümlede, modern sulama sistemlerine geçiş eylemi, su kaynaklarının verimli kullanılması gibi ileriye dönük bir hedefe yönelik yapılmıştır. "-mak için" kalıbı burada "amacıyla" anlamını sağlayarak eylemin niyetini ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yargıların hangi gerekçe veya hedefle dile getirildiğini analiz edin.
Cümlelerin çoğunda bir durumun ortaya çıkmasına yol açan geçmişteki bir sebep (neden) vurgulanmıştır.
Amaç ve neden cümlelerini ayırt etmek için eylemin gerçekleşme zamanı ve niyetine bakılmalıdır.
2
"Amacıyla" veya "hedefiyle" ifadesini cümlelerdeki eklerin yerine koyarak anlamı kontrol edin.
"Su kaynaklarını daha verimli kullanmak amacıyla modern sulama sistemlerine geçildi" ifadesi anlamlı bir bütün oluşturmaktadır.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir.
3
Diğer seçeneklerdeki neden-sonuç ilişkilerini eleyerek doğru yargıyı teyit edin.
Diğer seçeneklerde eylemlerin gerçekleşme sebebi (zorunluluk, eksiklik, yetersizlik) verilmiştir.
Seçeneklerin çoğunda yargılar birer sonuç niteliğindedir ve geçmişteki bir nedene dayanır.

Anahtar Kavram

Amaç-Sonuç İlişkisi
Soru 479Soru

Bazı araştırmacıların, toplumsal değişimleri analiz ederken sadece istatistiksel verilere odaklanıp gerçeğin yalın kat yüzeyinde kalmaları, insani dokunun ve toplumsal ruhun gözden kaçmasına neden olmaktadır.

Bu cümledeki altı çizili sözle araştırmacılara yönelik yapılan eleştiri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İncelenen konuyu tüm boyutlarıyla kavramak yerine görünen, yüzeysel kısmıyla yetinmeleri

Cevap

İncelenen konuyu tüm boyutlarıyla kavramak yerine görünen, yüzeysel kısmıyla yetinmeleri
Metinde geçen 'yalın kat yüzeyinde kalmak' sözü, bir durumun derinlerine inilmediğini, sadece ilk bakışta görülen sığ ve yüzeysel kısımlarla ilgilenildiğini ifade eder. Bu durum, araştırmacıların konunun özünü ve derinliğini (insani doku ve ruh) kaçırdığına yönelik bir eleştiridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin bağlamını analiz etme
Araştırmacıların sadece istatistiklere bakarak bir şeyi gözden kaçırdığı tespit edilir.
Söz öbeğinin hangi bağlamda kullanıldığını anlamak mecaz anlamı doğru yorumlamak için gereklidir.
2
Altı çizili söz öbeğinin anlamını belirleme
'Yalın kat' ifadesinin mecazen 'yüzeysel, derinliği olmayan' anlamına geldiği belirlenir.
Söz öbeğinin kalıplaşmış anlamını bilmek sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Anlamı seçeneklerle karşılaştırma
Yüzeysellik ve derinliğe inmeme eleştirisinin bulunduğu seçenek işaretlenir.
Metindeki eleştiri odağı ile seçeneklerdeki ifadelerin örtüşmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Söz Öbeklerinde Anlam ve Mecazlaşma

İpuçları

1
'Yalın kat' kelimesinin sözlük anlamından yola çıkarak mecazı bulmaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'kabuğunu kıramamak' veya 'suyun üstünde kalmak' gibi deyimlerin anlamlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 480Soru

(I) Müzeler, toplumun geçmişiyle bağ kurmasını sağlayan ve kültürel mirasın korunarak gelecek kuşaklara aktarıldığı yaşayan mekânlardır. (II) Günümüzde modern müzecilik anlayışı, eserleri sadece sergilemekle kalmayıp ziyaretçiyi sürecin bir parçası hâline getiren etkileşimli bir deneyim sunmaktadır. (III) Son yıllarda turizm sektöründeki canlanma, müze ziyaretçi sayılarında ciddi bir artış yaşanmasına ve buna bağlı olarak kurum gelirlerinin yükselmesine vesile olmuştur. (IV) Bu yeni yaklaşım sayesinde ziyaretçiler, tarihsel bilgiyi pasif bir alıcı olarak değil; çeşitli dijital araçlar ve atölyeler aracılığıyla deneyimleyerek edinmektedir. (V) Dolayısıyla müzelerin eğitimsel işlevi, fiziksel mekânın sınırlarını aşarak toplumsal öğrenmenin merkezine yerleşmektedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Üçüncü cümle, paragrafın genelinde işlenen 'modern müzeciliğin eğitimsel ve etkileşimli yönü' konusundan saparak turizm ve ekonomi verilerine odaklandığı için akışı bozmaktadır.
Paragrafın genelinde modern müzeciliğin ziyaretçi odaklı, etkileşimli ve eğitimsel bir yapıya büründüğü anlatılmaktadır. Birinci, ikinci, dördüncü ve beşinci cümleler bu pedagojik dönüşümü ve deneyimsel süreci destekleyen ifadeler içerirken; üçüncü cümle konuyu birdenbire turizm sektöründeki canlanmaya ve maddi gelirlere getirmiştir. Bu durum, metnin düşünce çizgisini saptırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın ana konusunu ve bakış açısını belirle.
Paragraf, müzelerin eğitimsel işlevinin modern ve etkileşimli yöntemlerle nasıl dönüştüğünü anlatmaktadır.
Cümleler arasındaki anlam bütünlüğünü kontrol etmek için bir odak noktası gereklidir.
2
Cümleler arasındaki bağlantı ifadelerini incele.
İkinci cümledeki 'etkileşimli deneyim' vurgusu, dördüncü cümledeki 'Bu yeni yaklaşım' ifadesiyle doğrudan bağlanmaktadır.
Düşüncenin akışı, birbirini takip eden cümlelerin anlamsal ve yapısal bağlarıyla korunur.
3
Bağlamın dışına çıkan veya konunun farklı bir boyutuna (ekonomi, istatistik vb.) geçen cümleyi tespit et.
Üçüncü cümle, konuyu 'turizm sektörü' ve 'kurum gelirleri' gibi ekonomik bir boyuta taşıyarak anlamsal bütünlüğü kırmaktadır.
Paragrafta yapı sorularında, anahtar kelimeler (müze, ziyaretçi) aynı olsa bile bakış açısının değişmesi akışı bozar.

Anahtar Kavram

Paragrafta Akışı Bozan Cümleyi Belirleme

İpuçları

1
Cümlelerin birbiriyle 'köprü' kurup kurmadığına bakın. Bazı cümleler aynı kelimeleri kullansa da farklı bir şeyden bahsediyor olabilir.
2
İkinci cümledeki 'modern müzecilik' ile dördüncü cümledeki 'Bu yeni yaklaşım' arasındaki bağa dikkat edin. Aradaki üçüncü cümle bu bağı bozuyor mu?
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 24 / 48Sonraki
Anlam Bilgisi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 24 | Examkin