Examkin

Noktalama İşaretleri

116 soru

Soru 81Soru →

Genç sanatçı ( ) bu sergisinde doğa manzaralarını ( ) portreleri ve soyut çalışmaları bir araya getirmiş ( ) ustalığını ( ) özgünlüğünü ve sanatsal derinliğini bir kez daha kanıtlamıştır ( )

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( . )

Cevap

Sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve nokta işaretlerinin kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenekteki işaretleme, Türk Dil Kurumu'nun 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur' kuralına tam olarak uymaktadır. Cümlenin ilk kısmında 'doğa manzaralarını, portreleri' şeklinde bir virgül kullanımı olduğu için, iki ana yargıyı (bir araya getirmiş / kanıtlamıştır) birleştiren noktada noktalı virgül kullanılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Özne tespiti
Genç sanatçı
Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için ilk boşluğa virgül (,) getirilmelidir.
2
Eş görevli kelimelerin belirlenmesi
doğa manzaralarını, portreleri, soyut çalışmaları
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için ikinci boşluğa virgül (,) getirilmelidir.
3
Sıralı cümle yapısının analizi
bir araya getirmiş ; ustalığını...
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için üçüncü boşluğa noktalı virgül (;) getirilmelidir.
4
İkinci gruptaki eş görevli kelimelerin belirlenmesi
ustalığını, özgünlüğünü...
İkinci cümledeki eş görevli nesneleri ayırmak için dördüncü boşluğa virgül (,) getirilmelidir.
5
Cümle sonu kontrolü
kanıtlamıştır .
Tamamlanmış bir haber cümlesinin sonuna nokta (.) konur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi

İpuçları

1
Cümledeki iki ana eyleme odaklanın: 'bir araya getirmiş' ve 'kanıtlamıştır'.
2
Bu iki eylemin çevresindeki kelimelerin (nesnelerin) zaten virgüllerle ayrılıp ayrılmadığına bakın.
3
Eğer sıralı cümlelerin parçaları kendi içinde virgül içeriyorsa, bu parçaları ayıran 'köprü' noktalı virgül olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'tür ve takım adlarını ayırma' görevini içeren sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi iki ayrı bağımsız cümle olarak düşünün: 1. Sanatçı bunları bir araya getirdi. 2. Sanatçı ustalığını kanıtladı. Eğer bu iki cümleyi birleştiriyorsanız ve içlerinde zaten virgül varsa, birleşim noktasına noktalı virgül koyun.
Tahmini Süre:50s
Soru 82Soru →

Türkçede cümle yapısı içerisinde kullanılan noktalama işaretleri, anlam karışıklığını önlemek ve metnin akıcılığını sağlamak amacıyla belirli kurallara bağlanmıştır. Özellikle tekrarlı bağlaçların (ne...ne...,hem...hem...,ya...ya...ne... ne..., hem... hem..., ya... ya... vb.) kullanıldığı cümlelerde noktalama işaretlerine dair özel kısıtlamalar mevcuttur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Modern devlet anlayışında ne bürokratik işlemlerin hızı yavaşlatılmalı, ne de vatandaşın talepleri göz ardı edilmelidir.

Cevap

Kamu yönetiminde 'ne... ne...' bağlacının kullanıldığı cümlede, bağlaçların arasına konulan virgül noktalama hatasına yol açmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde tekrarlı bağlaçlardan (ne...ne...,hem...hem...,ya...ya...ne... ne..., hem... hem..., ya... ya... vb.) önce ve sonra virgül konulmaz. Hatalı olan seçenekte 'ne bürokratik işlemlerin hızı yavaşlatılmalı' ifadesinden sonra virgül kullanılarak bu kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki bağlaç yapısını tespit edin.
Cümlede 'ne... ne...' tekrarlı bağlacının kullanıldığı görülmektedir.
Türkçede tekrarlı bağlaçların kullanım kurallarını hatırlamak için temel yapıyı belirlemek gerekir.
2
Tekrarlı bağlaçlarla ilgili noktalama kuralını uygulayın.
Kurala göre; hem...hem...,ne...ne...,ya...ya...,ister...ister...hem... hem..., ne... ne..., ya... ya..., ister... ister... gibi bağlaçların arasına hiçbir noktalama işareti (özellikle virgül) konmaz.
Bu bağlaçlar zaten cümledeki ögeleri veya yargıları birbirine bağlama görevini üstlendiği için ek bir işarete ihtiyaç duyulmaz.
3
Hatalı kullanımı belirleyin.
İfadedeki 'yavaşlatılmalı' kelimesinden sonra gelen virgül (,,), 'ne... ne...' bağlacının bütünlüğünü bozmaktadır.
Cümle çok uzun olsa veya sıralı cümle yapısında görünse bile tekrarlı bağlaç kuralı önceliklidir.

Anahtar Kavram

Tekrarlı Bağlaçlarda Noktalama Kısıtlaması

İpuçları

1
Cümlelerdeki bağlaçlara, özellikle de çift olarak kullanılan bağlaçlara odaklanın.
2
'Ne... ne...' gibi tekrarlı bağlaçların arasına virgül gelip gelmeyeceğini hatırlayın.
3
Sıralı cümle gibi görünse de bir cümlede tekrarlı bağlaç varsa, o bağlaçların arasına hiçbir işaret konulmaması gerektiğini unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Tekrarlı bağlaçların yanı sıra 've, veya, ya da' bağlaçlarından önce/sonra virgül kullanımını da içeren benzer soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 83Soru →

Türkçede noktalama işaretleri, duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek amacıyla kullanılır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelişen teknolojiyle birlikte eğitim sisteminde şu iki unsur vazgeçilmez hâle gelmiştir; dijital okuryazarlık ve eleştirel düşünme.

Cevap

Gelişen teknolojiyle birlikte eğitim sisteminde şu iki unsur vazgeçilmez hâle gelmiştir; dijital okuryazarlık ve eleştirel düşünme cümlesindeki noktalı virgül kullanımı hatalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'vazgeçilmez hâle gelmiştir' ifadesinden sonra 'şu iki unsur' denilerek bir açıklama ve sayma (numaralandırma/örneklendirme) yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (::) konur. Bu cümlede ise yanlışlıkla noktalı virgül (;;) kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yükleminden sonra gelen ifadeyi analiz et.
Cümlede 'şu iki unsur' denilerek bir açıklama ve örneklendirme yapılacağı belirtilmiştir.
Noktalama işareti seçimini belirlemek için cümlenin devamındaki anlam ilişkisini tespit etmek gerekir.
2
Açıklama ve örneklendirme kuralını hatırla.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (::) konur.
Noktalı virgül (;;) açıklama yapmak için değil, ögeleri arasında virgül bulunan grupları veya sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
3
Hatalı işareti doğru olanla değiştir.
Noktalı virgül (;;) yerine iki nokta (::) getirilmelidir.
Cümle yapısı bir tanımlama ve liste içermektedir.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

İpuçları

1
Cümlede bir açıklama mı yapılıyor yoksa benzer ögeler mi sıralanıyor? Buna odaklanın.
2
'Şu iki unsur' ifadesinden sonra gelen noktalama işaretinin görevini sorgulayın.
3
Unutmayın: İki nokta (::) açıklama ve örnekler içindir, noktalı virgül (;;) ise gruplandırma ve sıralı cümleler içindir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra kullanımı ile virgüllerle ayrılmış tür ve takımları ayırma görevlerini pekiştirmek için karmaşık yapılı cümleleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümlede noktalı virgülün olduğu yere 'yani' veya 'şu şekildedir' gibi bir açıklama ifadesi koyabiliyorsanız, orada iki nokta kullanılması gerektiğini anlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

Noktalama işaretlerinin görevleri ve kullanım alanları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazardan elma, portakal, mandalina; manavdan ise roka, maydanoz ve tere aldık.

Cevap

Pazardan alınan meyveler ile manavdan alınan sebzelerin gruplandırıldığı cümlede noktalı virgül, tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Doğru kabul edilen cümlede noktalı virgül, 'meyveler' (elma, portakal, mandalina) ve 'sebzeler' (roka, maydanoz, tere) şeklinde iki farklı tür veya takımı birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu, noktalı virgülün gruplandırma görevidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalı virgülün kullanım amacını belirleme
Dört cümlede (müzik, mimari, müdür ve Antalya ile ilgili olanlar) noktalı virgülün özneden hemen sonra geldiği, bir cümlede ise iki liste arasında yer aldığı görüldü.
Noktalı virgülün farklı görevlerini (özneyi ayırma vs. türleri ayırma) ayırt etmek gerekir.
2
TDK kurallarına göre sınıflandırma yapma
A, B, D ve E seçenekleri 'İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir' kuralına uygundur. C seçeneği ise 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralına örnektir.
Kullanım amacındaki temel farkı bilimsel olarak temellendirmek gerekir.
3
Farklı olan seçeneği işaretleme
Pazardan ve manavdan alınan ürünlerin gruplandırıldığı cümle, diğerlerinden farklı bir kurala dayandığı için doğru cevaptır.
Soruda istenen 'farklı görev' tespiti bu şekilde tamamlanır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün (;) Görevleri

İpuçları

1
Cümlelerde noktalı virgülün bir özneyi mi yoksa iki farklı grubu mu (takımı) ayırdığına bakın.
2
Seçeneklerin dördünde bir temel kavramdan bahsedilip onun özellikleri sıralanırken, birinde iki ayrı alışveriş kategorisi eşleştirilmiştir.
3
Meyveler ve sebzeler arasındaki ayrım, bir 'tür veya takım' ayrımıdır; diğerleri ise 'özne' vurgusudur.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün üçüncü görevi olan 'sıralı cümleleri ayırma' (Örn: At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.) kuralı ile ilgili sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülden önceki kelimenin cümlenin öznesi olup olmadığını kontrol edin. Eğer özneyse ve devamında virgüllü bir liste varsa bu 'özneyi ayırma' görevidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 85Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evrakları hazırladı, imzaları tamamladı, dosyayı ilgili birime teslim etti.

Cevap

Evrakları hazırladı, imzaları tamamladı, dosyayı ilgili birime teslim etti cümlesinde virgül sıralı cümleleri ayırmak için kullanılırken, diğerlerinde eş görevli sözcükleri ayırmıştır.
Hazırlama, tamamlama ve teslim etme eylemlerini bildiren cümlelerde virgül, bağımsız yargıları birbirine bağlayan 'sıralı cümleleri ayırma' göreviyle kullanılmıştır. Diğer seçeneklerin tamamında ise virgül; isimleri, sıfatları veya nesneleri yani yapıca benzer görevdeki kelimeleri ayırmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgülün ayırdığı kelime türlerini inceleyin.
Dilekçe, fotokopi, yollar, tarih gibi kelimelerin isim veya sıfat olduğu görülür.
Virgülün en yaygın görevi olan eş görevli sözcük ayrımını tespit etmek için.
2
Yüklem içeren bölümleri kontrol edin.
'Hazırladı', 'tamamladı' ve 'teslim etti' kelimelerinin her biri ayrı birer yargı (yüklem) bildirmektedir.
Virgülün sıralı cümleleri ayırma görevini diğerlerinden ayırt etmek için.
3
Farklı olan kullanım amacını belirleyin.
Bir cümlede sıralı cümleler ayrılırken diğer dört cümlede kelime grupları ayrılmıştır.
Sorunun kökünde istenen 'farklı görev' sonucuna ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Virgülün Görevleri: Eş Görevli Sözcükler vs. Sıralı Cümleler

İpuçları

1
Virgülün ayırdığı unsurların yüklem (eylem) olup olmadığına bakın.
2
Dört seçenekte virgül nesne veya sıfat gibi kelimeleri ayırırken, bir seçenekte tam yargı bildiren küçük cümleleri ayırmaktadır.
3
'Hazırladı' ve 'tamamladı' ifadeleri birer cümledir. Virgülün bu kullanımı 'sıralı cümleleri ayırma' kuralına örnektir.

Daha Fazla Pratik

Virgülün yüklemden uzak düşmüş özneyi ayırma göreviyle ilgili sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Virgülleri kaldırıp yerine nokta koymayı deneyin. Eğer cümlelerin anlamı bozulmadan her parça kendi başına bir cümle olabiliyorsa, orada 'sıralı cümle' kullanımı vardır.
Tahmini Süre:45s
Soru 86Soru →

Kurumumuzun yürüttüğü projeler kapsamında çevre, şehircilik ve iklim değişikliği ( ) sosyal politikalar kapsamında ise eğitim, sağlık ve istihdam konuları ele alınmaktadır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Noktalı virgül (;)

Cevap

Cümledeki yay ayraçla belirtilen yere noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Verilen cümlede 'çevre ve şehircilik' ile 'sosyal politikalar' olmak üzere iki farklı kategori/takım bulunmaktadır. Bu kategorilerin her biri kendi içinde virgül içerdiği için, bu iki ana takımı birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül (;) kullanılması dil bilgisi kuralları gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısını inceleyin.
Cümlede 'çevre, şehircilik ve iklim değişikliği' ile 'eğitim, sağlık ve istihdam' şeklinde iki ana grup olduğu görülmektedir.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin anlamca hangi bölümlere ayrıldığını anlamak gerekir.
2
Grupların içindeki noktalama işaretlerine bakın.
Her iki grup içerisinde de eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül (,) kullanılmıştır.
Eğer alt gruplar içinde virgül varsa, bu grupları birbirinden ayırmak için daha üst bir işaret olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.
3
Kuralı uygulayın.
Tür veya takımları birbirinden ayırma görevi noktalı virgüle aittir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

İpuçları

1
Cümledeki 'ise' bağlacından önceki ve sonraki kelime gruplarına odaklanın.
2
Grupların içinde virgüllerin kullanılmış olması, grupları ayırmak için başka bir işarete ihtiyaç duyulduğunu gösterir.
3
Tür veya takım ayrımı dendiğinde akla gelen temel noktalama işaretini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma kuralına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 87Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar, metnin akıcılığını ve anlamını doğrudan etkiler. Bu kurallara uyulmaması anlam karmaşasına veya anlatım bozukluğuna yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantıya katılanların hepsi düşüncelerini açıkça ifade ederek, ortak bir çözüm noktasına varılmasını sağladı.

Cevap

Zarf-fiil ekinden sonra virgülün yanlış kullanıldığı 'düşüncelerini açıkça ifade ederek' ifadesini içeren cümle noktalama yanlışı barındırmaktadır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. İfade edilen cümlede 'ederek' sözcüğü zarf-fiildir ve kendisinden sonra başka bir eş görevli zarf-fiil gelmediği için virgül kullanımı noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgül ve noktalı virgül kullanımlarını tek tek incele.
Zarf-fiil (-erek) ekinden sonra bir virgül kullanımı tespit edildi.
Türkçede zarf-fiillerden sonra virgül kullanımı belirli kurallara tabidir.
2
TDK noktalama kurallarına göre zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceğini kontrol et.
Cümlede sadece bir tane zarf-fiil olduğu için kural gereği virgül konulamaz.
Sadece art arda gelen eş görevli zarf-fiillerin arasına virgül konur; tekil kullanımda virgül kullanımı yanlıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül ve iki nokta işlevlerini doğrula.
Özne ayırımı, tür ve takım ayırımı ve sıralı cümle ayırımı işlevlerinin doğru uygulandığını gör.
Noktalı virgülün temel görevleri bu seçeneklerde hatasız sergilenmiştir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralı

İpuçları

1
Cümledeki zarf-fiil eklerine (-arak, -ıp, -ınca vb.) ve sonrasındaki işaretlere dikkat edin.
2
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgüllerle bölünmüş türleri veya ögeleri özneyle karışmaktan ayırmaktır.
3
Tek başına kullanılan bir zarf-fiil ekinden sonra virgül gelip gelmeyeceğine dair TDK kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir soruda, art arda gelen birden fazla zarf-fiilin arasına virgül gelip gelmeyeceğini (istisna durumunu) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki duraksama yerlerini değil, kelimelerin aldığı eklerin (çekim/yapım eki) türünü analiz ederek kuralı uygulayın.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 88Soru →

Arkeolojik kazılar ( ) geçmiş uygarlıkların sosyal yaşamını ( ) kültürel birikimini ve teknolojik gelişimini gün ışığına çıkarır ( ) tarih biliminin gelişimine ( ) araştırmacıların ise yeni kuramlar üretmesine katkı sağlar.

Bu cümlede yay ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (;) (,) (;) (,)

Cevap

Noktalı virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül işaretlerinin sırasıyla kullanıldığı dizilim doğrudur.
Doğru seçenekte belirtilen işaretler, Türk Dil Kurumu'nun noktalı virgül ve virgül için belirlediği kurallara tam uyum sağlar. İlk ayraçta noktalı virgül kullanılması, 'Arkeolojik kazılar' öznesinin kendinden sonra gelen 'yaşamını, birikimini' gibi nesnelerle karışmasını önler. Üçüncü ayraçta kullanılan noktalı virgül ise, her iki tarafı da kendi içinde virgüllere sahip olan iki ana cümleyi birbirinden net bir şekilde ayırır.

Adım Adım Çözüm

1
Özneyi belirleme ve gruplandırma
Arkeolojik kazılar (;) sosyal yaşamını, kültürel birikimini...
Özneden sonra gelen ögeler arasında virgül bulunduğu için, özneyi bu ögelerden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılır.
2
Eş görevli ögeleri ayırma
...sosyal yaşamını (,) kültürel birikimini...
Cümledeki nesneler (sosyal yaşamını, kültürel birikimini) eş görevli oldukları için aralarına virgül konur.
3
Sıralı cümle sınırını belirleme
...çıkarır (;) tarih biliminin gelişimine...
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için aralarına noktalı virgül konur.
4
Dolaylı tümleçleri ayırma
...gelişimine (,) araştırmacıların ise...
Cümlenin ikinci bölümündeki dolaylı tümleçleri birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün özneyi belirginleştirme ve karmaşık sıralı cümleleri ayırma işlevi.

İpuçları

1
Cümledeki ana yargıları (yüklemleri) bulun ve bu yargıların kendi içlerinde virgül barındırıp barındırmadığına bakın.
2
Öznenin hemen ardından gelen kelimeler bir liste oluşturuyorsa, özneyi bu listeden ayırmak için virgülden daha güçlü bir işaret gerekir.
3
Sıralı cümlelerin (çıkarır / sağlar) sınırına odaklanın; eğer bir tarafta virgül varsa, sınırda noktalı virgül kullanılması kuraldır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'tür veya takımları birbirinden ayırma' kuralıyla ilgili soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 89Soru →

Bakanlığın yayımladığı son raporda İç Anadolu ( ) Ege ve Marmara bölgelerinde sanayi yatırımlarının arttığı vurgulanmış ( ) Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise hayvancılık ( ) tarım ve yerel el sanatlarının destekleneceği belirtilmiştir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: , / ; / ,

Cevap

Sırasıyla virgül, noktalı virgül ve virgül işaretlerinin kullanıldığı seçenek doğrudur.
Virgül, noktalı virgül ve virgül dizilimi doğrudur. İlk boşlukta 'İç Anadolu' ile 'Ege' eş görevli bölgeler olduğu için virgül; ikinci boşlukta cümlenin iki ana gövdesi arasında, ögeler içinde virgül bulunduğu için noktalı virgül; üçüncü boşlukta ise 'hayvancılık' ve 'tarım' faaliyetlerini ayırmak için virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli sözcüklerin tespiti
İç Anadolu, Ege ve Marmara bölgeleri ile hayvancılık, tarım faaliyetleri eş görevli gruplardır.
Birinci ve üçüncü boşluklara, benzer görevdeki kelimeleri ayırmak için virgül (,) getirilmelidir.
2
Cümle yapısının analizi
Cümle, 'vurgulanmış' ve 'belirtilmiştir' yüklemleriyle iki ana yargıdan oluşan bir sıralı cümledir.
Sıralı cümleleri ayırmak normalde virgülle yapılır ancak cümlenin herhangi bir bölümünde zaten virgül kullanılmışsa, bu iki ana yargıyı ayırmak için noktalı virgül (;) tercih edilir.
3
Noktalama işaretlerinin yerleştirilmesi
, / ; / , dizilimi elde edilir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.

Anahtar Kavram

Sıralı cümlelerin ve eş görevli sözcük öbeklerinin noktalanması

İpuçları

1
Cümlede sanayi bölgeleri ve tarım faaliyetleri gibi iki ayrı grup olduğunu fark edin.
2
Grupların kendi içindeki ögeleri ayırmak için virgül kullanın; ancak iki büyük grubu birbirine bağlarken hiyerarşiye dikkat edin.
3
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için hangi işaretin kullanıldığını hatırlayın (virgül mü, noktalı virgül mü?).

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi kendisinden sonraki ögelerden ayırmak için kullanıldığı diğer işlevini de gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi iki ayrı bağımsız cümle olarak düşünün: '...vurgulanmış.' ve '...belirtilmiştir.' Bu iki cümle arasında normalde nokta olurdu; ancak bunlar birbirine bağlı olduğu için ve içlerinde virgül taşıdıkları için bağlantı noktasına noktalı virgül gelmelidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 90Soru →

Zaman ( ) her şeyi silip süpüren devasa bir nehir gibidir ( ) bizler ise o nehirde sürüklenen ( ) kıyıya tutunmaya çalışan küçük çer çöpleriz.

Bu cümlede yay ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( ; ) ( , )

Cevap

Yay ayraçlarla belirtilen yerlere sırasıyla virgül ( , ), noktalı virgül ( ; ) ve virgül ( , ) getirilmelidir.
Cümlenin başında 'Zaman' öznesini vurgulamak için virgül kullanılmıştır. Cümle, iki ayrı bağımsız yargıdan (nehir gibidir / çer çöpleriz) oluşan sıralı bir cümledir. İkinci yargının içinde 'sürüklenen' ve 'çalışan' sözcükleri arasında virgül bulunduğu için, bu iki ana yargıyı birbirinden ayırmak amacıyla orta kısımdaki ayraca noktalı virgül getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Özneyi belirleme
Zaman kelimesinden sonra virgül gelmelidir.
Yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Cümle yapısını inceleme
Cümle iki ana yargıdan oluşmaktadır ve ikinci yargıda kendi içinde virgül bulunmaktadır.
Sıralı cümlelerin ögelerinden birinde virgül varsa, iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül tercih edilir.
3
Eş görevli kelimeleri gruplandırma
'sürüklenen' ve 'çalışan' kelimeleri arasına virgül gelmelidir.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sıfat-fiil gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerin noktalı virgül ile ayrılması ve özneden sonra virgül kullanımı.

İpuçları

1
Cümlenin öznesinden sonra hangi işaretin geleceğini hatırlayın.
2
İkinci cümlede yer alan 'sürüklenen' ve 'çalışan' sözcükleri eş görevlidir; aralarına virgül gelmelidir.
3
Eğer bir sıralı cümlede virgül zaten kullanılmışsa, iki ana cümleyi ayırmak için noktalı virgül (;) gereklidir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'tür ve takımları ayırma' görevini pekiştirmek için pazar listesi içeren sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi iki ayrı cümleye bölmeyi deneyin. Eğer böldüğünüz parçaların içinde virgül kalıyorsa, bu iki parçayı birleştirirken noktalı virgül kullanmanız gerektiğini anlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 91Soru →

Roman ( ) hikâye ve tiyatro türlerinde hayal gücü ön plandadır ( ) makale ( ) deneme ve fıkra türlerinde ise nesnellik esastır ( ) sanatçı ( ) bu iki farklı üslubu da eserlerinde başarıyla harmanlamıştır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (;) (,) (;) (,)

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla virgül, noktalı virgül, virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Doğru seçenekte belirtilen sıralama, Türk Dil Kurumu'nun 'tür ve takımları ayırma' ve 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kurallarına tam uyum sağlar. Cümlede iki farklı edebi kategori (kurgusal ve öğretici) virgüllerle kendi içinde ayrıldığı için, bu iki grubun sınırı noktalı virgül ile belirlenmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli sözcük gruplarının belirlenmesi
Roman, hikâye ve tiyatro (kurgusal) ile makale, deneme ve fıkra (öğretici) grupları tespit edildi.
Eş görevli kelimeler arasına virgül (,) konulması kuralı gereği (1) ve (3) numaralı yerlere virgül getirilir.
2
Tür veya takımların ayrılması
Kurgusal türler grubu ile öğretici metinler grubu arasına noktalı virgül (;) yerleştirildi.
TDK kuralına göre, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Sıralı cümle hiyerarşisinin kurulması
Üçüncü yargı olan 'sanatçı...' ile başlayan kısım öncesine noktalı virgül (;) getirildi.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
4
Özne vurgusunun yapılması
Sanatçı kelimesinden sonra virgül (,) kullanıldı.
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgül (;) ve Virgül (,) Hiyerarşisi

İpuçları

1
Cümlede iki farklı grup (edebi türler ve öğretici metinler) olduğunu fark edin.
2
Virgüllerle ayrılmış bu grupları birbirinden ayırmak için virgülün bir üst versiyonuna ihtiyacınız var.
3
Sıralı cümleler arasında zaten virgül kullanılmışsa, cümlelerin ana sınırlarını noktalı virgülle belirlemelisiniz.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi belirtmek için kullanıldığı durumları (öznenin hemen ardından gelen kelimelerin virgülle ayrıldığı durumlar) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 92Soru →

Kamu Personeli Seçme Sınavı'nda adaylara genel yetenek ( ) genel kültür ( ) eğitim bilimleri ( ) mülakat aşamasında ise mesleki bilgi ( ) liyakat ( ) temsil kabiliyeti gibi alanlardan sorular yöneltilmektedir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( , )

Cevap

Sıralamada grup içindeki ögeler için virgül, gruplar arası geçiş için noktalı virgülün kullanıldığı seçenek doğrudur.
Cümlede 'yazılı sınav konuları' ve 'mülakat kriterleri' olmak üzere iki ayrı kategori sunulmuştur. Bu tür kategoriler (tür ve takımlar) arasında virgülün yetersiz kaldığı durumlarda noktalı virgül (;) kullanılması dil bilgisi kuralları gereğidir. Her iki grup içindeki kendi elemanları ise virgül (,) ile ayrılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki anlam ve yapı gruplarını belirleyin.
Birinci grup 'genel yetenek, genel kültür, eğitim bilimleri' (yazılı sınav); ikinci grup ise 'mesleki bilgi, liyakat, temsil kabiliyeti' (mülakat) şeklindedir.
Noktalama işaretleri cümlenin mantıksal yapısını yansıtmalıdır.
2
Grup içindeki eş görevli sözcükler arasına uygun işareti yerleştirin.
Genel yetenek ( , ) genel kültür ( , ) eğitim bilimleri ve mesleki bilgi ( , ) liyakat ( , ) temsil kabiliyeti.
Eş görevli kelime grupları virgülle ayrılır.
3
İki farklı kategori arasındaki sınırı belirleyin.
Eğitim bilimleri ( ; ) mülakat aşamasında ise...
Ögeleri arasında virgül bulunan tür veya takımları birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Tür ve takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümlede iki farklı kategori (yazılı sınav ve mülakat) listelendiğine dikkat edin.
2
Grup içindeki kelimeleri ayırmak için virgül, grupların bittiği yeri göstermek için ise daha baskın bir işaret gereklidir.
3
Türk Dil Kurumu'na göre, içinde virgül bulunan grupları ayırmak için noktalı virgül kullanılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer iki temel görevini (sıralı cümle ayrımı ve özne belirginleştirme) de içeren örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 93Soru →

Geleneksel Türk el sanatları arasında ebru ( ) hat ( ) minyatür ( ) modern sanatlar arasında ise resim ( ) heykel ( ) seramik önemli bir yer tutar.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( , ) ( , )

Cevap

Yay ayraçlara sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, virgül ve virgül getirilmelidir.
Cümlede 'ebru, hat, minyatür' kendi içinde bir grup; 'resim, heykel, seramik' ise başka bir gruptur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ögeleri arasında virgül bulunan tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır. Bu nedenle iki grup arasındaki geçiş noktasında noktalı virgül, diğer yerlerde ise eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli kelimeleri belirleyin.
Ebru, hat ve minyatür 'Geleneksel Sanatlar' grubuna; resim, heykel ve seramik 'Modern Sanatlar' grubuna aittir.
Grup içindeki kelimelerin arasına virgül (,) konulması gerekir.
2
Gruplar arasındaki sınırı belirleyin.
Minyatür kelimesinden sonra gelen boşluk, iki farklı sanat kategorisini (geleneksel ve modern) birbirinden ayırmaktadır.
Ögeleri arasında virgül bulunan takımları veya türleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır.
3
Tüm işaretleri sıraya koyun.
Ebru (,) hat (,) minyatür (;) resim (,) heykel (,) seramik.
Cümlenin anlamsal hiyerarşisi bu şekilde doğru yansıtılmış olur.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Gruplandırma Görevi

İpuçları

1
Cümlede iki farklı sanat türünün (geleneksel ve modern) gruplandırıldığını fark edin.
2
Grup içindeki benzer ögeleri ayırmak için virgül, bu iki farklı grubu birbirinden ayırmak için daha güçlü bir işaret kullanmalısınız.
3
Tür veya takımları birbirinden ayıran noktalama işareti noktalı virgüldür (;).

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer iki temel görevini (sıralı cümleleri ayırma ve özneden sonraki karışıklığı önleme) tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 94Soru →

Türkçede noktalama işaretleri, metnin yapısını düzenlemek ve anlam karışıklıklarını gidermek amacıyla belirli kurallar çerçevesinde kullanılır. Bu kuralların bazıları oldukça kesindir ve ihlali durumunda noktalama yanlışı oluşur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Raporlarını zamanında hazırlayıp, ilgili birime teslim etmesi gerektiğini çok iyi biliyordu.

Cevap

Zarf-fiil ekinden sonra virgülün kullanıldığı cümle hatalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'hazırlayıp' sözcüğü bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kurallarına göre, cümlede tek başına kullanılan veya art arda sıralanmayan zarf-fiillerden sonra virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki zarf-fiil eklerini tespit et.
Dördüncü cümlede 'hazırlayıp' sözcüğündeki '-ip' eki bir zarf-fiil ekidir.
Noktalama kurallarında zarf-fiillerden sonraki işaret kullanımı özel bir kurala tabidir.
2
Zarf-fiilden sonra virgül kullanım kuralını kontrol et.
TDK kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.
Eğer cümlede birden fazla zarf-fiil art arda sıralanmıyorsa (eş görevli sözcük oluşturmuyorsa), virgül kullanımı hatadır.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül ve iki nokta kullanımlarını analiz et.
Noktalı virgülün özneyi ayırmak (özneden sonra virgüllü grup gelmesi) ve tür/takımları ayırmak için kullanımı doğrudur.
Noktalama işaretlerinin işlevsel doğruluğunu teyit etmek yanlışı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanılmaması kuralı.

İpuçları

1
Cümledeki '-ip', '-ince', '-erek' gibi zarf-fiil eklerine odaklanın.
2
Noktalı virgülün özneden sonra ne zaman kullanılabileceğini hatırlayın; her zaman yanlış değildir.
3
TDK'ye göre tek bir zarf-fiil eki almış sözcükten hemen sonra virgül getirilmesi en sık yapılan KPSS tuzaklarından biridir.

Daha Fazla Pratik

Şart eki (-sa, -se) ve bağlaçlardan (ve, veya, ya da) önce/sonra virgül kullanımı kurallarını tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi sesli okurken zarf-fiilin bağlayıcı gücüne dikkat edin; eğer doğal bir duraklama sağlayan bir bağlayıcı varsa ek bir virgüle gerek duyulmaz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 95Soru →

Bahçedeki çiçekler ( ) güller ( ) laleler ve sümbüller baharın gelişini müjdeliyordu ( ) Doğanın bu uyanışı insanı heyecanlandırıyor ( ) ruhuna neşe katıyordu.

Bu parçada yay ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (;) (,) (.) (,) (.)

Cevap

Sıralama sırasıyla noktalı virgül, virgül, nokta, virgül ve nokta şeklinde olmalıdır.
Doğru seçenekte, ilk boşlukta özne olan 'Bahçedeki çiçekler' ifadesini kendisinden sonra gelen ve aralarında virgül bulunan 'güller, laleler' gibi ögelerden ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır. İkinci boşlukta eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül, üçüncü ve beşinci boşluklarda tamamlanmış cümleleri bitirmek için nokta, dördüncü boşlukta ise sıralı cümleleri ayırmak için virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Özne ve takip eden listeyi belirle.
"Bahçedeki çiçekler" öznedir ve ardından eş değer ögeler (güller, laleler...) gelmektedir.
Özneyi, aralarında virgül bulunan diğer ögelerden ayırmak için noktalı virgül (;) gereklidir.
2
Eş görevli sözcükleri ayır.
"güller" ve "laleler" sözcükleri arasına virgül konur.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimeleri ayırmak için virgül (,) kullanılır.
3
Cümle bitişini kontrol et.
"müjdeliyordu" ifadesinden sonra yargı tamamlanmıştır.
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.
4
Sıralı cümle yapısını analiz et.
"heyecanlandırıyor" ve "katıyordu" yüklemleriyle kurulan iki cümle birbirine bağlıdır.
Ögeleri arasında virgül bulunmayan basit sıralı cümleleri ayırmak için virgül (,) yeterlidir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün özneyi belirginleştirme ve virgülün sıralı cümlelerdeki kullanımı.

İpuçları

1
Cümlede özne olan ifadeden hemen sonra benzer türde örnekler sıralanıyorsa, özneyi karıştırmamak için özel bir işaret gerekir.
2
Cümlelerin bittiği yerlerde yargının tamamlanıp tamamlanmadığına bakın; büyük harfle başlayan kelimeler ipucu olabilir.
3
TDK kuralına göre, ögeleri arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi vurgulamak için noktalı virgül kullanılır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran diğer soruları çözerek bu farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Boşlukları doldururken önce kesin emin olduğunuz nokta (.) işaretlerini yerleştirip şıkları eleyerek ilerleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 96Soru →

Resmî yazışma kuralları ve dil bilgisi standartları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav merkezinde adaylara şu uyarı yapıldı; 'Sınav süresince cep telefonlarınızı kapalı tutunuz.'

Cevap

Sınav merkezindeki uyarıyı içeren cümlede, alıntıdan önce noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Sınav merkezindeki uyarıyı aktaran cümlede, 'şu uyarı yapıldı' ifadesinden sonra bir doğrudan aktarma (alıntı) gelmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Bu cümlede noktalı virgül kullanılması kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerinin görevlerini belirleyin.
C şıkkında bir açıklama/alıntı öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalama işaretlerinin doğru tespiti hatayı bulmanın ilk adımıdır.
2
TDK noktalama kurallarını uygulayın.
Kurala göre kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgülün temel görevi açıklama yapmak değil, gruplandırma yapmaktır.
3
Hatalı kullanımı düzeltin.
'...uyarı yapıldı: "Sınav süresince..."' şeklinde olmalıdır.
Alıntı cümleleri veya doğrudan aktarımlar iki nokta ile başlatılır.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

İpuçları

1
Cümleleri okurken nerede bir 'açıklama' veya 'örnekleme' yapıldığına dikkat edin.
2
İki noktanın (:) en temel görevi kendisinden sonra gelecek olan açıklamayı veya örneği müjdelemektir.
3
Bir kişinin sözü doğrudan aktarılıyorsa, bu aktarımdan hemen önce gelen işareti kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

İki nokta ve noktalı virgülün karıştırıldığı diğer senaryoları (tür ve takım ayırma gibi) içeren sorularla pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi okurken 'şudur ki' veya 'şunlardır' gibi bir anlam seziliyorsa, orada genellikle iki nokta kullanılır. Eğer sadece benzer ögeler gruplanıyorsa noktalı virgül tercih edilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 97Soru →

Dil bilgisi tasniflerinde isim (I) sıfat (II) zamir ve zarf ad soylu sözcükler (III) fiiller eylem soylu sözcükler (IV) edat (V) bağlaç ve ünlem ise görevli sözcükler olarak değerlendirilir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ( , ) ( , ) ( ; ) ( ; ) ( , )

Cevap

Yay ayraçlara sırasıyla virgül, virgül, noktalı virgül, noktalı virgül ve virgül getirilmelidir.
Cümle içerisinde 'isim, sıfat, zamir, zarf' birinci grubu; 'fiiller' ikinci grubu; 'edat, bağlaç, ünlem' ise üçüncü grubu oluşturmaktadır. Kendi içlerinde virgülle ayrılmış olan bu grupları birbirinden ayırmak için TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur' kuralı gereği (III) ve (IV) numaralı yerlere noktalı virgül getirilmelidir. (I), (II) ve (V) numaralı yerler ise basit sıralama olduğu için virgül gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Eş görevli sözcükleri belirleyin.
(I), (II) ve (V) numaralı boşluklar isim, sıfat, zamir gibi eş görevli sözcüklerin arasındadır.
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime gruplarını ayırmak için virgül kullanılır.
2
Cümledeki ana kategorileri (takımları) tespit edin.
Cümlede üç ana grup vardır: 1. Ad soylu sözcükler, 2. Eylem soylu sözcükler, 3. Görevli sözcükler.
Cümlenin anlamsal yapısı bu üç temel sınıflandırma üzerine kurulmuştur.
3
Gruplar arası geçiş noktalarını belirleyin.
(III) ve (IV) numaralı boşluklar, bu üç farklı grubu birbirinden ayıran kritik noktalardır.
Ögeleri arasında virgül bulunan tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılması bir TDK kuralıdır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün (;) tür veya takımları ayırma işlevi

İpuçları

1
Cümlede kaç farklı 'sözcük türü grubu' (takımı) olduğunu saymaya çalışın.
2
İsim, sıfat, zamir gibi sözcükler aynı gruptadır; aralarına virgül gelmelidir. Ancak bu grubun bittiği yer neresidir?
3
Virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırmak için virgülün 'bir üst rütbesi' olan noktalı virgülü kullanmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' işlevi ile bu sorudaki 'takımları ayırma' işlevini karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi parçalara bölün: [isim, sıfat, zamir ve zarf] | [fiiller] | [edat, bağlaç ve ünlem]. Bu üç parçanın sınırlarını belirlediğinizde, bu sınırların (III ve IV) virgül değil, daha güçlü bir ayırıcı gerektirdiğini göreceksiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 98Soru →

Anadolu'nun bağrından kopup gelen bu ozanlar ( ) dertlerini ( ) sevinçlerini ( ) umutlarını sazlarının teline dökmüşlerdir ( ) halkın sesi olmuşlardır.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere, sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (,) (,) (,) (;)

Cevap

Cümledeki boşluklara sırasıyla virgül, virgül, virgül ve noktalı virgül getirilmelidir.
Cümlede 'ozanlar' sözcüğünden sonra özneyi vurgulamak için virgül konmalıdır. 'Dertlerini', 'sevinçlerini' ve 'umutlarını' kelimeleri eş görevli olduğu için aralarına virgül gelmelidir. Cümlenin devamındaki 'dökmüşlerdir' kelimesinden sonra ise, ilk kısımda virgüller kullanıldığı için iki sıralı cümleyi ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Öznenin belirlenmesi
Anadolu'nun bağrından kopup gelen bu ozanlar,
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek için virgül kullanılır.
2
Eş görevli sözcüklerin ayrılması
dertlerini, sevinçlerini, umutlarını
Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime grupları arasına virgül konur.
3
Sıralı cümle sınırının belirlenmesi
...dökmüşlerdir; halkın sesi olmuşlardır.
Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümlede hem bir liste (dertler, sevinçler...) hem de iki ayrı yargı (dökmüşler, olmuşlar) bulunduğuna dikkat edin.
2
Eş görevli kelimeler virgülle ayrılır; ancak sıralı cümlelerin kendi içinde zaten virgül varsa, bu cümleleri ayırmak için daha üst bir işaret gerekir.
3
İlk üç boşlukta virgül kullanılması kaçınılmazdır. Son boşlukta ise açıklama yapılmadığı için iki nokta yerine noktalı virgül kullanılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ve iki noktanın görevlerini ayırt etmek için TDK güncel kılavuzundaki örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 99Soru →

Anadolu (I) bereketi (II) sıcaklığı ve misafirperverliğiyle her zaman bir sığınak olmuştur (III) bu kadim topraklar (IV) binlerce yıldır pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır.

Bu cümlede numaralanmış yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ; – , – ; – ,

Cevap

Sırasıyla 'noktalı virgül, virgül, noktalı virgül, virgül' işaretlerinin kullanıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenekteki işaretleme, Türk Dil Kurumu'nun hem özne ayrımı hem de karmaşık sıralı cümle ayrımı kurallarına tam uyum sağlar. 'Anadolu' sözcüğünden sonra noktalı virgül gelmelidir çünkü devamında virgüllü bir sıralama vardır. İki ana cümleyi birbirine bağlayan orta noktada da noktalı virgül gereklidir çünkü cümlelerin en az birinde dahili noktalama işareti bulunmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci boşluğu (I) analiz etme
Noktalı virgül (;)
TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir. Burada 'Anadolu' öznesini, kendisinden sonra gelen 'bereketi, sıcaklığı...' listesinden ayırmak gerekir.
2
İkinci boşluğu (II) analiz etme
Virgül (,)
Eş görevli sözcük gruplarını (bereketi, sıcaklığı) birbirinden ayırmak için virgül kullanılır.
3
Üçüncü boşluğu (III) analiz etme
Noktalı virgül (;)
Ögeleri arasında virgül veya noktalı virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır. İlk cümle kendi içinde noktalama işareti barındırdığı için iki cümleyi ayıran yer noktalı virgül olmalıdır.
4
Dördüncü boşluğu (IV) analiz etme
Virgül (,)
Yüklemden uzak düşmüş olan özneyi (bu kadim topraklar) belirtmek için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Hiyerarşik Kullanımı

İpuçları

1
Cümlede öznenin neresi olduğunu ve yüklemleri belirleyerek işe başlayın.
2
Eğer bir özne, peşinden gelen virgüllü bir listenin başında duruyorsa onu ayırmak için 'noktalı virgül' tercih edilir.
3
İki ayrı cümleyi birleştirirken, eğer cümlelerin içinde zaten virgül kullanılmışsa, bu iki cümleyi ayırmak için noktalı virgül kullanmanız gerekir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevini pekiştirmek için içinde birden fazla sıfat bulunan cümlelerde özne kullanımına göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 100Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin kullanımı belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kuralların dışına çıkılması metnin anlamını ve yapısını bozar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan faaliyet raporundaki verileri dikkatlice inceleyip, konuyla ilgili görüşlerini üst makama iletti.

Cevap

Hazırlanan faaliyet raporundaki verileri dikkatlice inceleyip, konuyla ilgili görüşlerini üst makama iletti cümlesinde virgül yanlış kullanılmıştır.
Doğru cevap olan cümlede 'inceleyip' kelimesi zarf-fiil görevindedir. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kurallarına göre, cümlede tek başına yer alan zarf-fiillerden sonra virgül kullanılamaz. Bu kuralın ihlali bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgülün (,) yerini ve bu işaretten hemen önce gelen kelimeyi analiz edin.
Virgül, 'inceleyip' kelimesinden sonra kullanılmıştır.
Noktalama hatalarını bulmak için işaretlerin çevresindeki kelime türlerini kontrol etmek gerekir.
2
'inceleyip' kelimesinin ekini ve görevini belirleyin.
Kelime, '-ip' zarf-fiil ekini almıştır.
Zarf-fiil ekleri alan kelimelerin noktalama kuralları açısından özel bir durumu vardır.
3
Zarf-fiillerden sonra virgül kullanımıyla ilgili Türk Dil Kurumu (TDK) kuralını hatırlayın.
Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (eğer art arda sıralanmıyorlarsa) virgül konmaz.
Dil bilgisi kurallarına göre zarf-fiiller, kendinden sonra gelen kelimeyle anlamsal bir bütünlük oluşturur ve virgülle ayrılmazlar.

Anahtar Kavram

Zarf-fiillerden Sonra Virgül Kullanımı

İpuçları

1
Cümledeki fiilimsilere ve özellikle '-arak, -ıp, -ınca' gibi zarf-fiil eklerine dikkat edin.
2
Zarf-fiillerden sonra virgül ancak o zarf-fiiller bir liste gibi art arda dizilirse gelir. Tek bir zarf-fiil varsa virgül gelmez.
3
'İnceleyip' kelimesi bir zarf-fiildir ve cümlede ondan başka bir zarf-fiil bulunmadığı için virgül kullanımı hatalıdır.

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiillerden sonra virgül konmayan durumlar ile şart ekinden (-sa/-se) sonra virgül konmayan durumları karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 5 / 6Sonraki
Noktalama İşaretleri — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 5 | Examkin