Examkin

Sıfatlar (Ön Adlar)

112 soru

Soru 41Soru →

İsimlerin önüne gelerek onları renk, biçim, durum gibi yönlerden niteleyen sözcüklere "niteleme sıfatı"; işaret, sayı, soru veya belgisizlik yönünden belirten sözcüklere ise "belirtme sıfatı" denir. Bazı durumlarda bir isim, her iki sıfat türünü de aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma uygun bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu geniş ova, baharın gelmesiyle birlikte adeta göz alabildiğine yeşil bir halıya büründü.

Cevap

Doğru cevap, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatını birlikte aldığı "Şu geniş ova..." ifadesinin geçtiği seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan "Şu geniş ova" tamlamasında, "ova" ismi kendisinden önce gelen "geniş" sözcüğü ile nitelenmiş (nasıl ova? -> geniş ova), "şu" sözüyle de işaret yoluyla belirtilmiştir (hangi ova? -> şu ova). Bu durum, bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı almasına tam bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri belirleyin.
İsimlerin önündeki sözcüklerin ismi mi yoksa fiili mi etkilediği tespit edildi.
Sıfatlar ismi, zarflar ise genellikle fiil veya fiilimsileri niteler.
2
İşaret bildiren sözcüklerin bir ismi işaret edip etmediğini kontrol edin.
Bazı seçeneklerdeki işaret sözcüklerinin zamir olduğu anlaşıldı.
İşaret sıfatı ismi belirtirken, işaret zamiri ismin yerini tutar.
3
Hem niteleme (nasıl?) hem belirtme (hangi, kaç, ne kadar?) sorularına cevap veren tek bir ismi bulun.
"Şu geniş ova" öbeğinde "geniş" (nasıl?) ve "şu" (hangi?) sorularının tek bir ismi tamladığı görüldü.
Soruda istenen yapı, bir ismin iki farklı türde sıfat tarafından etkilenmesidir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Sıfat tamlamalarında sıfat ile isim arasına noktalama işareti girip girmediğini kontrol ederek yapı bilgisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 42Soru →

Sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Türkçede bir isim, cümlede hem niteleme hem de belirtme (işaret) sıfatını aynı anda alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de işaret sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O, kışlık kıyafetlerini şu geniş dolaba yerleştirmek istiyordu.

Cevap

Doğru seçenek, 'dolaba' isminin hem 'şu' işaret sıfatını hem de 'geniş' niteleme sıfatını aldığı cümledir.
Doğru seçenekte yer alan 'şu geniş dolaba' ifadesinde 'dolaba' ismi, 'şu' sözcüğü ile işaret edilerek belirtilmiş (işaret sıfatı); 'geniş' sözcüğü ile de durum yönünden nitelenmiştir (niteleme sıfatı). Cümlenin başındaki 'O' sözcüğü ise bir ismin yerini tuttuğu için sıfat değil, zamirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri belirleyin.
İkinci cümlede 'dolaba' ismi tespit edilmiştir.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları etkileyen sözcük türleridir.
2
İsmi etkileyen sözcüklerin türlerini analiz edin.
'şu' sözcüğü ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı, 'geniş' sözcüğü ise ismin durumunu belirttiği için niteleme sıfatıdır.
Bir ismin hem belirtilip hem nitelendiği durumu teyit etmek gerekir.
3
Çeldiricilerdeki şahıs ve işaret zamirlerini ayırt edin.
Cümle başındaki 'O' sözcüğü bir şahsın yerini tuttuğu için zamirdir.
Zamiri sıfatla karıştırmamak, doğru analizin temelidir.

Anahtar Kavram

İsmin Hem Niteleme Hem Belirtme Sıfatı Alması

Daha Fazla Pratik

Sıfatlar ile zamirlerin ayrımını pekiştirmek için 'o' sözcüğünün beş farklı cümledeki görevini belirleme çalışması yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Soru 43Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret sıfatı, niteleme sıfatı ve belgisiz sıfat türündeki sözcüklerin tamamı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski binanın girişinde bazı belgelerin unutulduğu fark edildi.

Cevap

Şu eski binanın girişinde bazı belgelerin unutulduğu fark edildi.
Doğru seçenekte 'şu' işaret sıfatı, 'eski' niteleme sıfatı ve 'bazı' belgisiz sıfat (belirtme sıfatı grubu) bir arada kullanılarak sorudaki tüm şartları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sıfat türlerini tek tek tespit edin.
'Şu' sözcüğü 'bina' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı; 'eski' sözcüğü aynı ismi niteliği bakımından belirttiği için niteleme sıfatıdır. 'Bazı' sözcüğü ise 'belgeler' ismini belirsizlik yoluyla belirttiği için belgisiz sıfat görevindedir.
Soruda istenen işaret, niteleme ve belgisiz sıfat türlerinin tamamının aynı cümlede bulunup bulunmadığını teyit etmek gerekir.
2
Diğer seçeneklerdeki benzer görünümlü sözcüklerin tür ayrımını yapın.
'Şunu' ve 'o' sözcüklerinin ismin yerini tuttuğu (zamir), 'hızlıca' ve 'nazikçe' sözcüklerinin ise fiili etkilediği (zarf) belirlenmiştir.
İşaret zamirleri ile işaret sıfatları, durum zarfları ile niteleme sıfatları sıklıkla karıştırıldığı için bu ayrımın yapılması doğru cevabı netleştirir.

Anahtar Kavram

Sıfat Türleri ve Sözcük Türleri Arasındaki Farklar
Soru 44Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük, bir ismin önüne gelerek onu belirten bir "işaret sıfatı" görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski ev, kasabanın en huzurlu yeridir.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün bir ismin önüne gelerek onu işaret ettiği 'Şu eski ev, kasabanın en huzurlu yeridir.' cümlesi doğru cevaptır.
Doğru olan cümlede 'şu' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'ev' ismini işaret ederek onu belirtmektedir. Bu nedenle 'şu' sözcüğü işaret sıfatı görevindedir. Ayrıca bu cümlede 'eski' sözcüğü de niteleme sıfatı olarak kullanılarak bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı alabileceğini göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki işaret bildiren (bu, şu, o, öteki vb.) sözcükleri tespit etmek.
İnceleme sonucunda 'Bunu', 'Şu', 'O' ve 'Ötekini' sözcükleri işaret bildiren kelimeler olarak belirlenmiştir.
Sıfat ve zamir ayrımı yapabilmek için önce hedef sözcükleri bulmak gerekir.
2
Bu sözcüklerin bir ismin önüne gelip gelmediğini kontrol etmek.
Doğru seçenekte 'şu' sözcüğünün 'ev' isminin hemen önünde olduğu görülmüştür.
Sıfatlar her zaman isimlerin önünde yer alarak onları niteler veya belirtir.
3
Sözcüğün görevini (sıfat mı yoksa zamir mi) belirlemek.
'Şu' sözcüğü 'ev' ismini işaret ettiği için sıfattır; diğer seçeneklerdeki sözcükler isimlerin yerini tuttuğu için zamirdir.
İsmin yerini tutan sözcükler zamir, ismi belirtenler ise sıfattır.

Anahtar Kavram

İşaret sıfatları, isimleri işaret yoluyla belirten sözcüklerdir ve mutlaka bir isimle birlikte kullanılırlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 45Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'niteleme' ve 'belirtme' sıfatlarının her ikisini de almış bir isim bulunmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O eski günleri düşündükçe geçmişe olan özlemi her geçen gün daha da artıyordu.

Cevap

İçinde 'O eski günleri' ifadesi geçen seçenek doğru cevaptır; çünkü 'günler' ismi hem işaret (belirtme) hem de durum (niteleme) yönüyle nitelenmiştir.
Doğru seçenekte yer alan 'O eski günleri' tamlamasında 'günler' ismi, 'nasıl günler?' sorusuna cevap veren 'eski' niteleme sıfatını ve 'hangi günler?' sorusuna cevap veren 'O' işaret (belirtme) sıfatını birlikte almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve bu isimleri etkileyen sözcükleri belirleme.
Cümlelerde 'günler', 'trafik', 'sabah', 'sporcu' gibi isimler ve 'O', 'eski', 'yoğun', 'her', 'genç' gibi sıfatlar tespit edildi.
Sıfatın varlığı ancak bir isimle olan ilişkisi üzerinden saptanabilir.
2
Tespit edilen sıfatların türlerini (niteleme veya belirtme) analiz etme.
'O' işaret sıfatı (belirtme), 'eski' ise niteleme sıfatıdır. Diğer şıklardaki 'hızlı' sözcüğünün ise zarf olduğu görüldü.
Sorunun kökünde istenen her iki sıfat türünün aynı isimde birleşip birleşmediğini anlamak için tür ayrımı şarttır.
3
Sıfatların aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol etme.
'O eski günleri' tamlamasında her iki sıfat da 'günler' ismine aittir.
Cümle genelinde iki tür sıfatın bulunması yeterli değildir, bu sıfatların tek bir ismi hedeflemesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sıfatların (ön adların) isimleri niteleme ve belirtme görevlerinin aynı isim üzerinde birleşmesi.

Alternatif Yöntem

Sıfatları bulurken isme 'nasıl?' (niteleme için) ve 'hangi, kaç, ne kadar?' (belirtme için) sorularını sorarak sağlamasını yapabilirsiniz. Eğer tek bir isim her iki soruya da anlamlı cevap veriyorsa aranan özellik sağlanmış demektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru →

Sıfatlar, isimleri niteleyerek veya belirterek onları anlamca tamamlayan sözcüklerdir. Bazı cümlelerde bir isim, hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tecrübeli mühendis, bu karmaşık projeyi ekibiyle birlikte kısa sürede tamamladı.

Cevap

Tecrübeli mühendis, bu karmaşık projeyi ekibiyle birlikte kısa sürede tamamladı.
Doğru cevapta yer alan 'proje' ismi, nasıl olduğu sorusuna cevap veren 'karmaşık' sözcüğü ile nitelenmiş; hangi proje olduğu sorusuna cevap veren 'bu' sözcüğü ile de işaret yoluyla belirtilmiştir. Böylece bir isim aynı anda her iki türden de sıfat almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki tüm sıfatları ve niteledikleri isimleri tespit edin.
B seçeneğinde 'Tecrübeli' (mühendis), 'bu' (proje) ve 'karmaşık' (proje) sıfatları tespit edilmiştir.
Sıfatların hangi isimlerle bağlantılı olduğunu anlamak, görevlerini belirlemek için ilk adımdır.
2
Tespit edilen sıfatların türlerini (niteleme veya belirtme) ayrıştırın.
'Karmaşık' sözcüğü yapıyı/durumu belirttiği için niteleme, 'bu' sözcüğü işaret yoluyla belirttiği için belirtme sıfatıdır.
Soruda istenen 'hem niteleme hem belirtme sıfatı' koşulunun sağlanıp sağlanmadığını kontrol etmek gerekir.
3
Aynı isme bağlı olan sıfatların tür kombinasyonunu kontrol edin.
'Proje' ismi önüne gelen iki sıfattan biri niteleme (karmaşık), diğeri belirtme (bu) sıfatıdır.
Kuralın tek bir isim üzerinde gerçekleştiği teyit edilerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Ön Adların) Çeşitleri ve Görevleri
Soru 47Soru →

Türkçede sözcüklerin türü, cümle içindeki kullanım görevlerine göre belirlenir. Bir ismin niteliğini veya niceliğini bildiren sözcükler "sıfat" olarak adlandırılırken; varlıkların yerini tutanlar "zamir", eylemlerin niteliğini belirtenler ise "zarf" görevini üstlenir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, türü bakımından diğerlerinden farklıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bunu ilgili makamlara sunmadan önce tekrar gözden geçirmeliyiz.

Cevap

İlgili cümlede geçen sözcük, bir ismin önüne gelip onu belirtmek yerine doğrudan bir nesnenin veya durumun yerini tuttuğu için işaret zamiri görevindedir; diğer seçeneklerdeki sözcükler ise birer sıfattır.
İşaret bildiren sözcüğün bir nesnenin veya kavramın yerini tutarak kullanıldığı seçenek zamir görevindedir. Bu kullanımda sözcük arkasından gelen bir ismi etkilemez, aksine ismin kendisi gibi işlev görür.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin cümlede bir ismi niteleyip nitelemediğini kontrol edin.
Belirtilen ifadelerde 'o çalışma', 'doğru yöntemler', 'birtakım belgeler' ve 'zor sorular' tamlamaları kurulmuştur.
Sıfatların en temel özelliği bir isimle birlikte kullanılmalarıdır.
2
Sözcüklerin türlerini tek tek analiz edin.
Dört seçenekteki sözcükler ismin önüne gelmiştir ancak bir cümlede sözcük ismin yerini tutmaktadır.
Zamirler isimlerin yerini tutarken sıfatlar isimleri niteler veya belirtir.
3
İşaret bildiren sözcüklerin ek alıp almadığına ve ismin yerini tutup tutmadığına bakın.
'Bunu' sözcüğü işaret zamiri, 'o' sözcüğü ise işaret sıfatıdır.
İşaret bildiren sözcükler çekim eki aldıklarında genellikle zamirleşirler.

Anahtar Kavram

Sıfat ve Zamir Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 48Soru →

Sözcüklerin türü, cümle içindeki kullanım görevlerine göre belirlenir. Örneğin; bir ismi durum, biçim veya renk yönüyle tamamlayan sözcükler "niteleme sıfatı" olurken, fiilleri veya fiilimsileri durum yönüyle etkileyen sözcükler "zarf" görevini üstlenir. İsimleri işaret yoluyla belirtenler "işaret sıfatı" (belirtme sıfatı), ismin yerini işaret yoluyla tutanlar ise "işaret zamiri" kabul edilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içinde belirtilen sözcük, "niteleme sıfatı" görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşivde bulunan "eski" belgelerin dijital sisteme aktarılması için geniş kapsamlı bir çalışma başlatıldı.

Cevap

Arşivde bulunan "eski" belgelerin tasnif edilmesi gerektiğini belirten seçenek doğru cevaptır.
Cümledeki "eski" sözcüğü, kendisinden sonra gelen "belgeler" ismini durum yönünden nitelemektedir. İsimlere sorulan "Nasıl?" sorusuna cevap veren ve ismin kalıcı bir özelliğini bildiren bu tür sözcükler niteleme sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüğün hangi tür kelimeyi etkilediğini belirleyin.
"Eski" sözcüğü "belgeler" isminin önüne gelmiştir; diğer seçeneklerdeki sözcükler ise fiilimsi önüne gelmiş veya ismin yerini tutmuştur.
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtirken, zarflar fiil veya fiilimsileri etkiler.
2
İsme yöneltilen "Nasıl?" sorusuyla niteleme sıfatını ayırt edin.
"Nasıl belgeler?" sorusuna "eski" cevabı alınır.
İsmin durumunu, biçimini veya rengini bildiren sıfatlar niteleme sıfatıdır.
3
Belirtme sıfatı ve zamir ayrımını yapın.
"Bu" sözcüğü ismi belirttiği için işaret sıfatı, "Şunu" sözcüğü ismin yerini tuttuğu için zamirdir.
Niteleme sıfatları ismin özelliğini verirken, belirtme sıfatları ismi işaret, sayı veya belgisizlik yönüyle sınırlar.

Anahtar Kavram

Sözcük türlerinin (sıfat, zarf, zamir) cümle içindeki görevlerine göre ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 49Soru →

Cümlelerde isimlerin önüne gelerek onların niteliklerini, özelliklerini veya durumlarını belirten sözcüklere niteleme sıfatı denir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir ismi niteleme göreviyle kullanılan bir sözcük vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Deneyimli bir memur, elindeki evrakları büyük bir titizlikle inceledi.

Cevap

Deneyimli bir memur ifadesinin yer aldığı cümlede niteleme sıfatı kullanılmıştır.
Doğru olan cümlede geçen 'deneyimli' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'memur' isminin bir özelliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Aynı cümlede yer alan 'bir' sözcüğü ise belirtme sıfatı görevindedir, böylece hem niteleme hem de belirtme sıfatı bir arada kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki cümlelerde yer alan sözcüklerin türlerini ve görevlerini incelemek.
Sözcüklerin isim mi, sıfat mı, zarf mı yoksa zamir mi olduğu tespit edilir.
Sıfatları, özellikle benzerlik gösteren zarf ve zamirlerden ayırt etmek için bu analiz gereklidir.
2
İsimlerin önüne gelerek onları niteleyen (özelliğini bildiren) bir sözcük olup olmadığını kontrol etmek.
'Deneyimli' sözcüğünün 'memur' isminin bir niteliğini bildirdiği belirlenir.
Niteleme sıfatları isimlere sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verir; 'Nasıl memur? Deneyimli memur' eşleşmesi bunu doğrular.

Anahtar Kavram

Niteleme Sıfatı
Tahmini Süre:45s
Soru 50Soru →

Sıfatlar (ön adlar); isimlerin önüne gelerek onları renk, durum, biçim gibi yönlerden niteleyen veya işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten sözcüklerdir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük, türü bakımından "sıfat" (ön ad) görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yeni strateji, kurumun pazar payını artırmak için önemli bir fırsat sunuyor.

Cevap

İçinde 'Bu yeni strateji' ifadesi geçen cümlede altı çizili sözcük sıfat görevindedir.
Doğru kabul edilen cümlede geçen 'Bu' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'strateji' ismini işaret etmektedir. Bir ismin önüne gelerek onu işaret yoluyla belirten bu tür sözcükler işaret sıfatıdır. Aynı cümlede 'yeni' sözcüğü de niteleme sıfatı olarak kullanılarak bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı alabildiği kuralına örnek teşkil etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin hangi türdeki sözcüklerle ilişkili olduğunu belirle.
Sözcüklerin isimleri mi yoksa fiilleri mi etkilediği veya ismin yerini mi tuttuğu analiz edildi.
Sıfatlar mutlaka bir ismi nitelemeli veya belirtmelidir.
2
Sözcüklerin görevlerini sınıflandır.
İşaret sıfatı olan seçenek ile zarf ve zamir olan seçenekler ayrıştırıldı.
KPSS formatında sıfatlar sıklıkla zarf ve zamirlerle karıştırılmaktadır.

Anahtar Kavram

Sıfat ve Zarf/Zamir Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İşaret sözcüklerinin ek aldığında her zaman zamirleştiğini hatırlayarak benzer soruları daha hızlı çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 51Soru →

Sıfatlar, isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyebileceği gibi; işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla da belirtebilir. Bir isim aynı cümlede hem niteleme hem de belirtme sıfatı alarak kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu güzel elbiseyi özel günlerde giymeyi çok severdi.

Cevap

Doğru cevap, 'elbise' isminin hem 'bu' (işaret sıfatı) hem de 'güzel' (niteleme sıfatı) aldığı cümledir.
Doğru olan cümlede 'elbise' ismi kullanılmıştır. Bu isme sorulan 'Nasıl elbise?' sorusu 'güzel' (niteleme sıfatı) cevabını verirken; 'Hangi elbise?' sorusu 'bu' (işaret sıfatı - belirtme sıfatı) cevabını vermektedir. Böylece bir isim her iki türden sıfatı da bünyesinde barındırmış olur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit et.
'Elbise', 'sınav', 'oda', 'deniz', 'sabah' gibi isimler belirlendi.
Sıfatların hangi ismi etkilediğini bulmak, türlerini belirlemek için ilk adımdır.
2
İsimlere 'Nasıl?' sorusunu sorarak niteleme sıfatlarını; 'Hangi, kaç, ne kadar?' sorularını sorarak belirtme sıfatlarını ayırt et.
'Nasıl elbise? Güzel' (Niteleme), 'Hangi elbise? Bu' (Belirtme) eşleşmesi sağlandı.
Bir ismin her iki sıfat türünü birden alıp almadığını kontrol etmek gerekir.
3
Diğer şıklardaki sözcüklerin zarf veya zamir olup olmadığını kontrol et.
'Sıkı' ve 'sessizce' kelimelerinin fiili etkilediği (zarf), 'bunları' ve 'şurada' kelimelerinin ismin yerini tuttuğu (zamir) görüldü.
Çeldiricilerde sıfat gibi görünen ancak farklı türde olan sözcükleri elemek için bu ayrım kritiktir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Daha Fazla Pratik

Sıfat ve zamir ayrımını pekiştirmek için 'o', 'bu', 'şu' kelimelerinin ek alıp almadığına dikkat ediniz; ek alan işaret kelimeleri genellikle zamirdir.
Tahmini Süre:45s
Soru 52Soru →

(I) Güzelce planlanmış bir organizasyonda (II) şunu hiçbir zaman unutmamak gerekir: (III) Nitelikli çıktılar elde etmek için (IV) bu ekiplerin (V) doğru çalışması şarttır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi "niteleme sıfatı" görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: III

Cevap

Parçadaki 'nitelikli' sözcüğü, 'çıktı' isminin nasıl olduğunu (durumunu) belirttiği için niteleme sıfatıdır.
Nitelikli sözcüğü 'çıktı' ismine sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verdiği ve ismin kalıcı bir özelliğini/durumunu belirttiği için niteleme sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sözcüklerin hangi tür kelimeleri etkilediğini belirle.
I ve V numaralı sözcükler fiilimsileri, III ve IV numaralı sözcükler isimleri etkilemektedir. II numaralı sözcük ise bir ismin yerini tutmaktadır.
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtirken, zarflar fiilleri veya fiilimsileri etkiler.
2
İsimleri etkileyen sözcükler arasından niteleme görevinde olanı seç.
'Nitelikli' sözcüğü ismi durum yönünden nitelerken, 'bu' sözcüğü ismi işaret yoluyla belirtmektedir.
Niteleme sıfatları isme sorulan 'Nasıl?' sorusuna cevap verir.

Anahtar Kavram

Niteleme sıfatları, isimleri durum, renk ve biçim yönünden niteleyen sözcüklerdir.
Tahmini Süre:50s
Soru 53Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret sıfatı hem de niteleme sıfatı bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski binanın giriş kapısı nihayet belediye tarafından onarıldı.

Cevap

Şu eski binanın giriş kapısı nihayet belediye tarafından onarıldı.
Doğru olan seçenekte 'şu' sözcüğü 'binanın' ismini işaret ederek belirtme (işaret) sıfatı, 'eski' sözcüğü ise aynı ismi niteleyerek niteleme sıfatı görevini üstlenmiştir. İki sıfat türü de aynı isim grubu üzerinde bir arada kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki isimleri ve bu isimlerin önüne gelen sözcükleri belirleyin.
'Bina' isminin önüne 'şu' ve 'eski' sözcüklerinin geldiği tespit edildi.
Sıfatlar her zaman isimlerden önce gelerek onları niteler veya belirtir.
2
Belirlenen sözcüklerin türlerini 'Nasıl?' ve 'Hangi?' sorularıyla kontrol edin.
'Hangi bina?' sorusuna 'Şu bina' (işaret sıfatı), 'Nasıl bina?' sorusuna 'Eski bina' (niteleme sıfatı) cevabı alındı.
İşaret sıfatı isme sorulan 'Hangi?', niteleme sıfatı ise 'Nasıl?' sorusuna cevap verir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme (İşaret) Ayrımı
Tahmini Süre:45s
Soru 54Soru →

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer alan altı çizili sözcük sıfat (ön ad) görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu büyük çınar ağacının gölgesinde biraz dinlendik.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün bir ismi belirttiği 'Şu büyük çınar ağacının...' cümlesindeki kullanım sıfat görevindedir.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'büyük çınar ağacı' isim grubunu işaret yoluyla belirttiği için bir işaret sıfatıdır. Cümlede aynı zamanda 'büyük' sözcüğü de niteleme sıfatı olarak kullanılarak bir ismin hem niteleme hem belirtme sıfatı alması örneklendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Altı çizili sözcüklerin cümledeki işlevini belirleyin.
Sözcüklerin bir ismi mi etkilediği yoksa bir ismin yerini mi tuttuğu saptanır.
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtirken; zamirler isimlerin yerini tutar, zarflar ise fiilleri veya fiilimsileri etkiler.
2
İşaret bildiren sözcükleri (Bunu, Şunu, Şu) inceleyin.
'Bunu' ve 'Şunu' sözcükleri ismin yerini tutarken; 'Şu' sözcüğü 'çınar ağacı' ismini işaret etmektedir.
İşaret bildiren sözcük bir ismi etkiliyorsa işaret sıfatı, ismin yerini tutuyorsa işaret zamiridir.
3
Nitelik bildiren sözcükleri (Soğuk, Sıcak) inceleyin.
Bu sözcüklerin 'anlatmak' ve 'karşılamak' fiillerini etkilediği görülür.
Nitelik bildiren sözcükler fiilleri etkilediğinde durum zarfı görevini üstlenir.

Anahtar Kavram

Sıfatlar ve Diğer Sözcük Türleri Arasındaki Farklar
Tahmini Süre:45s
Soru 55Soru →

Sıfatlar, isimleri çeşitli yönlerden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şu eski eşyaları tavan arasına kaldırdılar.

Cevap

Doğru cevap, 'eşya' isminin hem 'şu' işaret sıfatı hem de 'eski' niteleme sıfatıyla birlikte kullanıldığı seçenektir.
Doğru seçenekte yer alan 'Şu eski eşyaları' ifadesinde 'eşya' ismi bir nesnedir. 'Şu' sözcüğü bu ismi işaret yoluyla belirttiği için işaret (belirtme) sıfatıdır; 'eski' sözcüğü ise ismin bir özelliğini (durumunu) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. Dolayısıyla isim her iki sıfat türünü de almıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri tespit et.
Cümlelerde 'eşya', 'çanta', 'soru', 'gün', 'hava' gibi isimler bulunmaktadır.
Sıfatlar isimlerin önüne gelerek onları etkileyen sözcükler olduğu için önce isimler bulunmalıdır.
2
İsimlerin önündeki sözcüklerin türünü belirle.
Belirlenen isimlerin önünde işaret, niteleme ve miktar bildiren sözcükler vardır.
Sözcüklerin ismi niteleyip nitelemediği veya belirtip belirtmediği kontrol edilir.
3
Hem niteleme hem de belirtme sıfatının aynı ismi etkileyip etkilemediğini kontrol et.
'Şu eski eşyalar' tamlamasında 'eşya' ismi iki farklı sıfat almıştır.
Sorunun kökünde her iki sıfat türünün de bir arada kullanılması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sıfatların (Niteleme ve Belirtme) birlikte kullanımı
Soru 56Soru →

Sıfatlar (ön adlar), isimlerin önüne gelerek onları çeşitli yönlerden niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Niteleme sıfatları varlıkların kalıcı özelliklerini (renk, biçim, durum) bildirirken; belirtme sıfatları onları işaret, sayı, belgisizlik veya soru yoluyla sınırlandırır. Bazı durumlarda bir isim, hem niteleme hem de belirtme sıfatını (örneğin soru sıfatını) aynı anda alarak zengin bir tamlama yapısı oluşturabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de soru sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hangi çılgın yazar, eserinde böylesine sarsıcı bir son kurgulayabilir?

Cevap

Hangi çılgın yazar ifadesinin bulunduğu seçenek doğrudur çünkü 'yazar' ismi hem 'hangi' soru sıfatını hem de 'çılgın' niteleme sıfatını almıştır.
Doğru cevap olan seçenekte 'yazar' ismi odak noktasıdır. 'Hangi' sözcüğü bu isme sorulan ve cevabı yine bir sıfat olan soru sıfatıdır (belirtme sıfatı türü). 'Çılgın' sözcüğü ise isme sorulan 'nasıl' sorusuna cevap veren bir niteleme sıfatıdır. Böylece tek bir isim, her iki türden sıfatla nitelenmiş ve belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki soru anlamı taşıyan sözcükleri (nasıl, kim, kaç, hangi, neden) tespit etmek.
A'da 'nasıl', B'de 'kim', C'da 'nasıl', D'de 'hangi', E'de 'neden' sözcükleri belirlendi.
Soru sıfatını bulabilmek için öncelikle soru bildiren kelimelere odaklanılmalıdır.
2
Bu sözcüklerin bir ismin önüne gelip gelmediğini ve o ismi etkileyip etkilemediğini kontrol etmek.
A, B ve E seçeneklerindeki sözcüklerin zarf veya zamir olduğu; C ve D seçeneklerindekilerin sıfat olduğu görüldü.
Soru sıfatı mutlaka bir ismi etkilemelidir; fiili etkilerse zarf, ismin yerini tutarsa zamir olur.
3
Soru sıfatının etkilediği ismin aynı zamanda bir niteleme sıfatı alıp almadığını incelemek.
D seçeneğinde 'yazar' ismi hem 'hangi' (soru) hem de 'çılgın' (niteleme) sıfatını almıştır.
Soruda her iki sıfat türünün aynı isim üzerinde toplanması istenmektedir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Tamlama Yapısı ve Soru Sıfatı-Zarfı Ayrımı

İpuçları

1
Cümledeki soru kelimesinin bir ismi mi yoksa bir fiili mi etkilediğine dikkat edin.
2
Niteleme sıfatını bulmak için isme 'nasıl?' sorusunu sorun; soru sıfatını bulmak içinse isme 'hangi?', 'kaç?' gibi soruların yöneltilip yöneltilmediğine bakın.
3
'Hangi çılgın yazar' tamlamasını kelime kelime inceleyerek her birinin türünü belirleyin.

Daha Fazla Pratik

Belirtme sıfatlarının diğer türleri olan belgisiz ve işaret sıfatlarının niteleme sıfatıyla bir arada kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soru bildiren sözcüğün yerine bir cevap verin. Eğer verdiğiniz cevap bir sıfatsa (örneğin: 'Şu çılgın yazar'), o sözcük soru sıfatıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru →

Niteleme sıfatları, niteledikleri isim düştüğünde o ismin görevini üstlenerek "adlaşmış sıfat" olurlar. Adlaşmış sıfatlar, isimlerin alabildiği çekim eklerini alabilir ve isim tamlamalarında görev alabilirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir adlaşmış sıfat, isim tamlamasının tamlayanı görevindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mağdurların ifadeleri, davanın seyrini değiştirecek önemli ipuçları barındırıyordu.

Cevap

Mağdurların ifadeleri ifadesinde "mağdur" sözcüğü adlaşmış sıfattır ve isim tamlamasının tamlayanıdır.
Doğru yanıt olan cümlede geçen "mağdurların ifadeleri" tamlamasında, "mağdur" sözcüğü normalde "mağdur insanlar" tamlamasındaki bir sıfattır. İsim olan "insanlar" kelimesi düşmüş, sıfat olan "mağdur" kelimesi çoğul eki ve tamlayan ekini (-ın) alarak adlaşmıştır. Bu haliyle belirtili isim tamlamasının ilk unsuru yani tamlayanı olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki niteleme sıfatlarını tespit edin ve yanlarındaki isimlerin düşüp düşmediğini kontrol edin.
"Mağdurlar", "çalışkanlar", "gelecek" gibi sözcüklerin niteledikleri isimlerin (kişiler, zaman) düştüğü görülür.
Adlaşmış sıfatı bulmak için niteleme sıfatının tek başına isimleşip isim eklerini alıp almadığına bakılır.
2
Tespit edilen adlaşmış sıfatların bir isim tamlaması (tamlayan + tamlanan) kurup kurmadığını inceleyin.
"Mağdurların ifadeleri" yapısında "-ın" tamlayan eki ve "-i" tamlanan eki mevcuttur.
Soruda sadece adlaşmış sıfat değil, bu sıfatın tamlayan görevinde olması istenmektedir.
3
Diğer seçeneklerdeki benzer sözcüklerin görevlerini (özne, nesne, zamir vb.) ayırt edin.
"Çalışkanlar" öznedir, "geleceği" nesnedir, "bunlar" ise zamirdir.
Çeldiricilerden kurtulmak için sözcüğün cümledeki öge ve tür analizini yapmak gerekir.

Anahtar Kavram

Adlaşmış Sıfat ve İsim Tamlaması İlişkisi

İpuçları

1
Adlaşmış sıfatları bulmak için 'ismin yerini tutan niteleme sıfatı' mantığını hatırlayın.
2
Bir sözcüğün tamlayan olması için mutlaka '-ın, -in, -un, -ün' gibi tamlayan eklerinden birini alarak başka bir isme bağlanması gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'ifadeleri', 'hatalarından', 'rafları' gibi tamlananları bulun ve bunların tamlayanlarının adlaşmış sıfat olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde adlaşmış sıfatların 'tamlanan' görevinde olduğu örnekleri inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz (Örn: Fakirin eskisi).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 58Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde işaret bildiren sözcükler, bir ismi işaret ederek onu belirtebileceği gibi doğrudan bir ismin yerini de tutabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük "sıfat" görevinde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu rapor, ilgili birimlere ivedilikle ulaştırılmalıdır.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün 'rapor' ismini belirttiği 'Bu rapor, ilgili birimlere ivedilikle ulaştırılmalıdır.' cümlesidir.
Doğru seçenekte yer alan 'bu' sözcüğü, kendisinden hemen sonra gelen 'rapor' ismini işaret etmektedir. 'Hangi rapor?' sorusuna cevap verdiği ve bir ismin önüne geldiği için işaret sıfatıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki işaret bildiren sözcükleri (bu, şu, o, öteki, bunlar vb.) belirleyin.
Tespit edilen sözcükler: bu, şunu, bunlar, öteki, o.
Sıfat ve zamir ayrımını yapabilmek için önce hedef sözcükleri bulmak gerekir.
2
Bu sözcüklerden sonra bir isim gelip gelmediğini ve sözcüğün o ismi işaret edip etmediğini kontrol edin.
Sadece 'bu' sözcüğünden sonra 'rapor' ismi gelmiştir.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onu niteler veya belirtir.
3
Sözcüklerin ek alıp almadığını kontrol edin.
Şunu ve bunlar sözcükleri çekim eki almıştır; bu rapor ifadesindeki 'bu' eki almamıştır.
Sıfatlar genellikle çekim eki almazlar, aldıklarında adlaşırlar veya zamirleşirler.

Anahtar Kavram

İşaret Sıfatı ve İşaret Zamiri Ayrımı

İpuçları

1
İşaret bildiren sözcük bir ismi etkiliyor mu yoksa tek başına mı kullanılmış?
2
Sıfatlar genellikle ek almazlar; eğer sözcükte '-u, -lar' gibi bir ek varsa o büyük ihtimalle zamirdir.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir ayrımı 'belgisiz sıfat' ve 'belgisiz zamir' (birkaç kişi - bazıları) için de yapmayı deneyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 59Soru →

Türkçede isimleri renk, durum veya biçim yönünden niteleyen sözcüklere "niteleme sıfatı"; işaret, sayı, belgisizlik veya soru yönünden belirten sözcüklere ise "belirtme sıfatı" denir. Bazı durumlarda bir isim, her iki sıfat türünü de aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yıllardır beklenen o büyük müjde nihayet tüm halka duyuruldu.

Cevap

Yıllardır beklenen o büyük müjde nihayet tüm halka duyuruldu cümlesinde 'müjde' ismi hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır.
Doğru seçenekte yer alan 'müjde' ismi, kendisinden önce gelen 'o' işaret sıfatıyla belirtilmiş, 'büyük' niteleme sıfatıyla da nitelenmiştir. Bu durum, soruda istenen 'bir ismin her iki tür sıfatı da alması' kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları niteleyen/belirten sözcükleri tespit edin.
İlgili cümlede 'müjde' bir isimdir.
Sıfatlar her zaman bir ismin önüne gelerek onu tamlar.
2
Sıfatların türlerini (niteleme veya belirtme) ayrıştırın.
'O' sözcüğü işaret yoluyla belirttiği için belirtme sıfatı; 'büyük' sözcüğü durum bildirdiği için niteleme sıfatıdır.
Bir ismin birden fazla ve farklı türde sıfat alıp almadığını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Bir İsmin Hem Niteleme Hem Belirtme Sıfatı Alması

İpuçları

1
Cümledeki isimleri bulup önlerindeki sözcüklere 'Nasıl?' (niteleme için) ve 'Hangi?' (belirtme için) sorularını sorun.
2
İşaret sıfatları (bu, şu, o) genellikle belirtme sıfatı görevindedir.
3
'O büyük müjde' ifadesindeki sözcüklerin türlerini tek tek inceleyin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, bir ismin birden fazla niteleme sıfatı aldığı cümleleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıfat tamlamalarını ayırarak 'niteleme + belirtme + isim' veya 'belirtme + niteleme + isim' formülünü arayabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 60Soru →

Eski (I) medeniyetlerin izlerini taşıyan bu (II) sessiz (III) kasabada, her (IV) köşe başında tarihî bir dokuyla karşılaşan ziyaretçiler kendilerini oldukça şanslı (V) hissediyorlar.

Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerden hangisi sıfat (ön ad) görevinde kullanılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: V

Cevap

Numaralanmış sözcükler arasında 'şanslı' ifadesi, bir ismi nitelemek yerine 'hissediyorlar' fiilini durum yönünden etkilediği için zarf (belirteç) görevinde kullanılmıştır.
Cümlede 'şanslı' sözcüğü, kendisinden sonra gelen 'hissediyorlar' eylemini durum bakımından nitelemektedir. Türkçede fiilleri veya fiilimsileri durum, zaman, miktar veya yer-yön bakımından etkileyen sözcüklere zarf (belirteç) denir. Bu nedenle bu sözcük sıfat değil, zarftır.

Adım Adım Çözüm

1
Numaralanmış sözcüklerin cümledeki diğer kelimelerle ilişkisini inceleyin.
I, II, III ve IV numaralı sözcüklerin isimlerden önce geldiği; V numaralı sözcüğün ise fiilden önce geldiği görülür.
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtir; zarflar ise genellikle fiilleri, fiilimsileri veya sıfatları etkiler.
2
İsimleri niteleyen/belirten sözcüklerin türlerini belirleyin.
'Eski' medeniyetleri niteleyen, 'bu' ve 'sessiz' kasabayı işaret eden ve niteleyen, 'her' ise köşeyi belirten sıfatlardır.
Sözcüklerin görevlerini netleştirmek için hangi soruyu hangi kelime türüne sorduğumuzu saptamalıyız.
3
V numaralı sözcüğün görevini çözümleyin.
'Nasıl hissediyorlar?' sorusuna cevap veren 'şanslı' sözcüğü, fiili etkilediği için zarftır.
Fiile sorulan 'nasıl' sorusu durum zarfını buldurur.

Anahtar Kavram

Sıfat ve Zarf Ayırımı

İpuçları

1
Sözcüğün bir ismi mi yoksa bir eylemi mi etkilediğine dikkat edin.
2
İsimlere sorulan 'nasıl' sorusu sıfatı, fiillere sorulan 'nasıl' sorusu zarfı buldurur.
3
'Şanslı' sözcüğünün 'hissediyorlar' eylemiyle olan bağlantısını değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

İşaret sıfatları ile işaret zamirleri arasındaki farkı pekiştirmek için benzer bir örnek cümle kurabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri cümleden çıkararak hangi kelime grubunun anlamının bozulduğunu kontrol edebilirsiniz. İsmi niteleyen bir kelimeyi çıkardığınızda ismin özelliği kaybolur, fiili etkileyeni çıkardığınızda eylemin yapılış şekli belirsizleşir.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 6Sonraki
Sıfatlar (Ön Adlar) Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 3 | Examkin