Soru

Zorluk: ZorSıfatlar (Ön Adlar)

Niteleme sıfatları, niteledikleri isim düştüğünde o ismin görevini üstlenerek "adlaşmış sıfat" olurlar. Adlaşmış sıfatlar, isimlerin alabildiği çekim eklerini alabilir ve isim tamlamalarında görev alabilirler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir adlaşmış sıfat, isim tamlamasının tamlayanı görevindedir?

  1. A
    Geleceği planlamak, dünün hatalarından ders çıkarmayı gerektirir.
  2. B
    Çalışkanlar, bu zorlu sınav sürecinde disiplinlerinden asla taviz vermediler.
  3. Mağdurların ifadeleri, davanın seyrini değiştirecek önemli ipuçları barındırıyordu.Cevap
  4. D
    Bunlar, kütüphanenin tozlu rafları arasında unutulmuş nadide eserlerdir.
  5. E
    Sakin kalmak, kriz anlarında profesyonelliğin en temel göstergesidir.

Cevap

Mağdurların ifadeleri ifadesinde "mağdur" sözcüğü adlaşmış sıfattır ve isim tamlamasının tamlayanıdır.
Doğru yanıt olan cümlede geçen "mağdurların ifadeleri" tamlamasında, "mağdur" sözcüğü normalde "mağdur insanlar" tamlamasındaki bir sıfattır. İsim olan "insanlar" kelimesi düşmüş, sıfat olan "mağdur" kelimesi çoğul eki ve tamlayan ekini (-ın) alarak adlaşmıştır. Bu haliyle belirtili isim tamlamasının ilk unsuru yani tamlayanı olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki niteleme sıfatlarını tespit edin ve yanlarındaki isimlerin düşüp düşmediğini kontrol edin.
"Mağdurlar", "çalışkanlar", "gelecek" gibi sözcüklerin niteledikleri isimlerin (kişiler, zaman) düştüğü görülür.
Adlaşmış sıfatı bulmak için niteleme sıfatının tek başına isimleşip isim eklerini alıp almadığına bakılır.
2
Tespit edilen adlaşmış sıfatların bir isim tamlaması (tamlayan + tamlanan) kurup kurmadığını inceleyin.
"Mağdurların ifadeleri" yapısında "-ın" tamlayan eki ve "-i" tamlanan eki mevcuttur.
Soruda sadece adlaşmış sıfat değil, bu sıfatın tamlayan görevinde olması istenmektedir.
3
Diğer seçeneklerdeki benzer sözcüklerin görevlerini (özne, nesne, zamir vb.) ayırt edin.
"Çalışkanlar" öznedir, "geleceği" nesnedir, "bunlar" ise zamirdir.
Çeldiricilerden kurtulmak için sözcüğün cümledeki öge ve tür analizini yapmak gerekir.

Anahtar Kavram

Adlaşmış Sıfat ve İsim Tamlaması İlişkisi

İpuçları

1
Adlaşmış sıfatları bulmak için 'ismin yerini tutan niteleme sıfatı' mantığını hatırlayın.
2
Bir sözcüğün tamlayan olması için mutlaka '-ın, -in, -un, -ün' gibi tamlayan eklerinden birini alarak başka bir isme bağlanması gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'ifadeleri', 'hatalarından', 'rafları' gibi tamlananları bulun ve bunların tamlayanlarının adlaşmış sıfat olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde adlaşmış sıfatların 'tamlanan' görevinde olduğu örnekleri inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz (Örn: Fakirin eskisi).
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla