Examkin

Yazım Kuralları

112 soru

Soru 21Soru →

Dilin kurallarına uygun ve özenli kullanımı, özellikle resmî belgelerin ve akademik metinlerin niteliğini belirleyen en önemli unsurlardan biridir. Bu bağlamda, birleşik fiillerin ve kelime gruplarının yazımı sıklıkla hata yapılan alanlar arasındadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Projelerin değerlendirilmesinde, teknik yeterlilik ile yenilikçi yaklaşımı birbirinden ayırtedebilecek uzmanlara ihtiyaç duyulmaktadır.

Cevap

Teknik yeterlilik ile yenilikçi yaklaşımı birbirinden ayırmayı ifade eden cümlede geçen 'ayırtedebilecek' sözcüğü yanlıştır; doğrusu 'ayırt edebilecek' olmalıdır.
Türkçede 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Ayırt' sözcüğü ile 'etmek' fiili birleşirken bir ses olayı gerçekleşmediği için bu yapı ayrı yazılmalıdır. Fiile getirilen yeterlik eki (-ebilmek) de bu durumu değiştirmez; dolayısıyla doğru yazım 'ayırt edebilecek' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapılı kelimeleri (başvuru, ayırtedebilecek, pek çok, her bir, varsayılan) tespit et.
Beş farklı birleşik yapı belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür karmaşık yapılarda ortaya çıkar.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses olayı (düşme veya türeme) olup olmadığını kontrol et.
'Ayırt etmek' fiilinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmemiştir.
TDK kurallarına göre ses olayı yoksa yardımcı fiil (etmek, olmak vb.) ayrı yazılır.
3
Kalıplaşmış birleşik kelimeleri ve belgisiz sıfat gruplarını değerlendir.
'Başvuru', 'varsaymak' ve 'birbiri' bitişik; 'pek çok' ve 'her bir' ayrı yazılır.
İstisnai ve kalıplaşmış kuralların doğruluğunu teyit etmek gerekir.
4
Hatalı olan yapıyı belirle.
Ses olayı olmadığı halde bitişik yazılan 'ayırtedebilecek' ifadesinin hatalı olduğu saptandı.
Kural ihlali tespit edildi.

Anahtar Kavram

Ses olayı gerçekleşmeyen yardımcı fiillerin (etmek, olmak vb.) ayrı yazılması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Yardımcı fiillerle kurulan diğer birleşik fiilleri (terk etmek, arz etmek, reddetmek, kaybolmak) inceleyerek ses olaylarının yazımı nasıl etkilediğini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru →

Türkçede kelimelerin ve eklerin yazımıyla ilgili kuralların resmî ve akademik metinlerde doğru uygulanması, dilin nitelikli kullanımı açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatçının son sergisindeki eserler, doğanın döngüsünü ve insanın bu döngü içindeki yerini olağan üstü bir görsellikle sunuyor.

Cevap

Sanatçının eserlerinin anlatıldığı cümlede geçen 'olağan üstü' ifadesi 'olağanüstü' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre; somut olarak yer bildirmeyen 'alt, üst ve üzeri' sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Olağanüstü' kelimesi de bir yerin üzerini değil, 'normalin ötesinde olan' anlamında soyut bir durumu karşıladığı için bitişik yazılması gereken bir sözcüktür. Bu nedenle 'olağan üstü' şeklindeki ayrı yazım bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşik sözcüklerin yazımını kontrol etmek
Cümledeki 'olağan üstü' ifadesi tespit edilir.
Birleşik sözcüklerde 'alt, üst, üzeri' gibi kelimelerin somut yer bildirip bildirmediği yazım şeklini belirler.
2
TDK'nin 'üst' sözüyle kurulan birleşik kelimelere dair kuralını uygulamak
'Olağanüstü' kelimesindeki 'üst' sözü somut olarak bir yer (bir şeyin üstü gibi) bildirmeyip soyut bir anlam (farklı, alışılmışın dışında) karşıladığı için bitişik yazılması gerektiği belirlenir.
Kural gereği somut yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözleriyle kurulan kelimeler bitişik yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kullanımları teyit etmek
Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması (Türk Dil Kurumunun), yön adlarının kullanımı (Batı Anadolu) ve ayrı yazılan birleşiklerin (pek çok, hafta içi) doğru olduğu doğrulanır.
Yazım yanlışının tek bir cümlede olduğundan emin olmak için tüm seçeneklerin taranması gerekir.

Anahtar Kavram

Alt, Üst ve Üzeri Sözleriyle Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 23Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarın Ankara'ya gideceğiz.

Cevap

Yarın Ankara'ya gideceğiz cümlesinde herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.
Doğru cümlede 'Ankara' özel ismi kurala uygun olarak büyük harfle başlatılmış ve kendisine getirilen çekim eki kesme işaretiyle ayrılmıştır. Cümledeki diğer ögelerde herhangi bir yazım kusuru bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki her bir kelimenin yazımını ve eklerin (de/da, kesme işareti vb.) kurallara uygunluğunu kontrol edin.
Dört cümlede (A, B, D, E) belirgin yazım hataları tespit edildi; bir cümlede (C) ise hata bulunmadı.
Yazım yanlışlarını tespit etmek için temel imla kurallarının her cümleye uygulanması gerekir.
2
Hata içermeyen cümleyi doğrulayın.
Yer adı olan Ankara'nın büyük harfle yazıldığı ve yönelme ekinin doğru ayrıldığı onaylandı.
Özel isimlerin yazımı ve eklerin ayrılması temel bir yazım kuralıdır.

Anahtar Kavram

Özel isimlerin yazımı, de/da bağlacı ile ekinin ayrımı ve unvanların yazımı.
Tahmini Süre:45s
Soru 24Soru →

Türkçede "ana" sözcüğüyle kurulan bazı birleşik kelimeler ve tamlamalar, anlam kaybı yaşanmadığı sürece ayrı yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite senatosunun onayına sunulan yeni akademik taslakta, Eğitim Fakültesi bünyesinde yeni bir anabilim dalı açılması öngörülüyor.

Cevap

Yazım yanlışı yapılan seçenek, 'anabilim dalı' ifadesinin bitişik yazıldığı cümledir.
Türkçede 'ana' sözcüğüyle kurulan ve kavramın temelini belirten tamlama yapısındaki birleşik kelimeler (istisnalar hariç) ayrı yazılır. Bu doğrultuda 'ana bilim dalı' ifadesinin bitişik yazılması kural ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki birleşik sözcükleri ve yazımı karıştırılabilecek kelimeleri belirleme
Belirlenen sözcükler: 'yanı sıra', 'doküman', 'anabilim dalı', 'tarihî', 'altyapı'.
Yazım kuralları sorularında odak noktası genellikle birleşik kelimeler ve yabancı kökenli sözcüklerdir.
2
'Ana' sözcüğüyle kurulan birleşik yapıların kuralını kontrol etme
TDK'ye göre 'ana bilim dalı', 'ana düşünce', 'ana dil', 'ana yol' gibi yapılar ayrı yazılır.
Bu tür yapılarda kelimelerden hiçbiri anlam değişikliğine uğramadığı için ayrı yazım kuralı geçerlidir (Anayasa gibi kalıplaşmış istisnalar hariç).
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimelerin doğruluğunu teyit etme
'Yanı sıra' ayrı, 'doküman' (o ile), 'tarihî' (şapkalı i ile) ve 'altyapı' (bitişik) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Çeldiricilerin elenmesi, doğru cevabın kesinleştirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ana Sözcüğü ile Kurulanlar)
Soru 25Soru →

Türkçede yer adları, birleşik kelimeler ve eklerin yazımıyla ilgili belirli kurallar bulunmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirket yönetiminin aldığı son karara göre, önümüzdeki yıl ülkenin kuzey batı bölgelerinde yeni lojistik merkezleri kurulacak.

Cevap

Ülkenin kuzey batı bölgelerinde yeni lojistik merkezleri kurulacağını belirten seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır; 'kuzey batı' ifadesi 'kuzeybatı' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Cümlede geçen 'kuzey batı' ifadesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre; kuzeybatı, kuzeydoğu, güneybatı ve güneydoğu gibi ara yönleri belirten sözcükler her zaman bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve yön bildiren ifadeleri tespit et.
'kuzey batı' ifadesinin bir ara yönü belirttiği saptanmıştır.
Yön adlarının yazımı, özel isme göre konumlarına ve ana/ara yön olmalarına göre değişir.
2
Ara yönlerin yazım kuralını hatırla.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre ara yönler (kuzeybatı, kuzeydoğu, güneybatı, güneydoğu) her zaman bitişik yazılır.
Ayrı yazılması kural ihlalidir.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik yapıları (kurum ekleri, de/da/ki bağlaçları, birleşik kelimeler) kontrol et.
Diğer tüm kullanımların (Türk Dil Kurumunun, akşamüstü, siz de, göreceksiniz ki, Anadolu'nun güneyi) doğru olduğu görülmüştür.
Hatalı seçeneği doğrulamak için diğer kuralların doğru uygulandığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Ara Yönlerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Cümledeki sözcüklerin yazımını kontrol ederken 'ara yönler bitişiktir, ana yönler ise özel isimden önce gelirse büyük sonra gelirse küçük yazılır' kuralını bir bütün olarak hatırlamak hız kazandırır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 26Soru →

Kamu kurumları tarafından hazırlanan raporlarda ve akademik çalışmalarda dilin kurallara uygun kullanımı, metnin niteliğini ve iletinin doğruluğunu belirleyen temel unsurdur. Bu bağlamda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şehir merkezindeki eski kamu binasının restore edilerek modern bir huzur evi olarak hizmet vermesi planlanıyor.

Cevap

Cümlede geçen 'huzur evi' ifadesinin, 'ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler kuralı gereğince 'huzurevi' şeklinde bitişik yazılması gerekmektedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler (aşevi, basımevi, doğumevi, gözlemevi, huzurevi, konukevi, orduevi, öğretmenevi, polisevi, yayınevi vb.) daima bitişik yazılır. İlgili seçenekte yer alan 'huzur evi' ifadesi bu kurala aykırı olarak ayrı yazıldığı için bir yazım yanlışı oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri ve ekleri tespit et.
Toplantıdaki, sosyoekonomik, arz etmek, huzur evi, dil bilgisi, tarihî sözcükleri odak noktalarıdır.
Yazım yanlışları genellikle bu tür yapılarda yoğunlaşır.
2
'Ev' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını hatırla.
TDK kuralına göre; huzurevi, konukevi, öğretmenevi gibi kelimeler bitişik yazılır.
Kalıplaşmış birleşik kelimelerin yazım kuralını doğrulamak için gereklidir.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kullanımları kontrol et.
'Sosyoekonomik' bitişik, 'dil bilgisi' ayrı, 'tarihî' ise düzeltme işaretli olarak doğru yazılmıştır.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak ve hatayı netleştirmek için yapılır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ev Sözcüğüyle Kurulanlar)

Daha Fazla Pratik

Birleşik kelimelerin yazımında 'ev' ve 'hane' sözcükleriyle kurulan grupları bir arada çalışmak benzer soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 27Soru →

Yazım kurallarına dikkat edilmemesi, metinlerin akademik niteliğini ve anlaşılırlığını olumsuz etkileyen unsurların başında gelir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanat eleştirmenleri, ressamın son dönem eserlerini ilk bakışta diğerlerinden ayırdetmenin zor olduğunu belirtiyorlar.

Cevap

Seçenekler arasında 'ayırdetmenin' şeklinde bitişik yazılan sözcüğün bulunduğu cümle yazım yanlışı içermektedir; bu sözcüğün 'ayırt etmenin' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Türkçede 'etmek, eylemek, olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yaşanmıyorsa bu fiiller ayrı yazılır. 'Ayırt etmek' ifadesinde de herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için kelimelerin ayrı yazılması zorunludur. Seçenekteki 'ayırdetmenin' kullanımı bu kuralın ihlalidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik fiilleri ve eklerin kullanımını tespit etmek.
D seçeneğinde 'ayırt etmek' fiilinin 'ayırdetmenin' şeklinde bitişik yazıldığı görülmüştür.
Yazım yanlışı sorularında genellikle yardımcı fiillerle kurulan yapılar belirleyici olmaktadır.
2
Birleşik fiilin yazım kuralını (ses olayı kontrolü) uygulamak.
'Ayırt' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi meydana gelmemiştir.
Türkçede ses olayına uğramayan yardımcı fiilli birleşik fiillerin ayrı yazılması kuralı esastır.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 28Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde yazım kurallarına uyulması, ifade edilmek istenen düşüncenin netliği ve dilin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen hizmetiçi eğitim programları, öğretmenlerin mesleki becerilerini geliştirmeyi amaçlar.

Cevap

Cümlede geçen 'hizmetiçi' sözcüğünün yazımı yanlıştır; bu ifade 'hizmet içi' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre 'iç, dış, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kapsamda 'hizmet içi', 'hafta içi', 'yurt dışı', 'yanı sıra' gibi ifadelerin ayrı yazılması zorunludur. Seçenekte geçen 'hizmetiçi' ifadesi bitişik yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik sözcükleri (iş birliği, hizmetiçi, yer çekimi, sağduyu) ve özel isimleri (Millî Eğitim Bakanlığı, Resmî Gazete) tespit ediniz.
Söz konusu ifadeler belirlenmiştir.
Yazım kuralları sorularında odaklanılması gereken temel yapılar bunlardır.
2
TDK'nin 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' kuralını (İç, dış, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır) uygulayınız.
'Hizmet içi' ifadesinin bu kural gereği ayrı yazılması gerektiği saptanmıştır.
Türkçede somut bir yer bildirmeyen 'iç' sözcüğüyle kurulan birleşik yapılar genellikle ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kelimelerin (iş birliği, yer çekimi, sağduyu, Resmî Gazete) doğruluğunu teyit ediniz.
Diğer tüm seçeneklerin güncel TDK kılavuzuna uygun olduğu görülmüştür.
Seçeneklerin elenerek doğru cevaba ulaşılması sağlanır.

Anahtar Kavram

İç, Dış ve Sıra Sözleriyle Oluşturulan Birleşik Kelimelerin Yazımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 29Soru →

Resmî yazışmalarda ve günlük dilde yazım kurallarına uymak, Türkçenin doğru kullanımı açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde herhangi bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birçok aday mülakat sonuçlarının açıklanmasını bekliyor.

Cevap

Birçok aday mülakat sonuçlarının açıklanmasını bekliyor.
Doğru seçenekte yer alan 'birçok' sözcüğü, Türkçede her zaman bitişik yazılan birleşik kelimeler arasındadır. Cümlenin diğer ögelerinde de büyük harf veya ek yazımıyla ilgili herhangi bir hata bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik sözcükleri ve ekleri incelemek
'Birçok' sözcüğünün bitişik yazıldığını teyit etmek
Türkçede 'birçok' ve 'birkaç' gibi belgisiz sıfatlar gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır.
2
Diğer seçeneklerdeki olası hataları kontrol etmek
Bağlaç olan 'de', ayrı yazılması gereken 'hafta sonu' ve 'terk etmek' ile büyük harfle başlaması gereken 'Valiliği' hatalarını tespit etmek
Yazım kuralları gereği bağlaçlar, ses olayı olmayan birleşik fiiller ve makam adları belirli kurallara tabidir.

Anahtar Kavram

Temel Yazım Kuralları (Bağlaçlar, Birleşik Sözcükler ve Büyük Harfler)
Tahmini Süre:45s
Soru 30Soru →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken; yapı adlarına, kitap, dergi ve gazete isimlerine gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır. Ayrıca dil adlarına getirilen yapım eklerinden sonra gelen çekim ekleri de kesmeyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu’nun yayımladığı son imla kılavuzunda, bazı birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili önemli güncellemeler yapıldı.

Cevap

Türk Dil Kurumu’nun ifadesinde kesme işaretinin kullanılması hatalıdır; doğrusu Türk Dil Kurumunun olmalıdır.
Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına getirilen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türk Dil Kurumu' bir kurum adı olduğu için getirilen iyelik ve tamlama ekleri kelimeye bitişik yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Türk Dil Kurumu’nun' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Türk Dil Kurumunun' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve birleşik sözcükleri tespit et.
'Türk Dil Kurumu' bir kurum adı, 'imla kılavuzu' ve 'birleşik kelimeler' ise tür adlarıdır.
Yazım yanlışını bulmak için kurala tabi sözcüklerin belirlenmesi gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Sıkça karıştırılan bu kural, KPSS gibi sınavlarda ayırt edici bir noktadır.
3
Tespit edilen kuralı seçenektekine uygula.
'Türk Dil Kurumu'na gelen '-nun' ekinin kesmeyle ayrılmış olması yazım yanlışıdır.
Yanlış yazımı tespit ederek doğru seçeneğe ulaşmak için kural uygulaması yapılır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Soru 31Soru →

İdari metinlerin ve akademik çalışmaların dil hassasiyetiyle oluşturulması, bilginin aktarımında netliği sağladığı gibi kurumsal vakarı da temsil eder. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı bulunmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetim raporlarında yer alan bazı bulguların gözardı edilmesi, kurumun gelecekte mali ve hukuki risklerle karşılaşmasına zemin hazırlayabilir.

Cevap

Denetim raporlarında yer alan bazı bulguların göz ardı edilmesi gerektiğini belirten seçenek yazım yanlışı içermektedir çünkü 'göz ardı' ifadesi ayrı yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre 'göz ardı' ifadesi bir deyim yapısında olduğu için ayrı yazılmalıdır. Cümlede 'gözardı' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurum ve kanun adlarına getirilen eklerin yazımını kontrol et.
Meclis (kurum) adına gelen ek ayrılmazken, Kanun adına gelen ek kesme işaretiyle ayrılır; bu kullanımlar doğrudur.
TDK kurallarına göre kurum/kuruluş adları ile kanun/tüzük adları ek alma bakımından farklı kurallara tabidir.
2
Birleşik sözcüklerin ve deyimleşmiş ifadelerin (hafta sonu, çevre yolu, göz ardı) yazımını incele.
Hafta sonu, çevre yolu ve yıl sonu ifadelerinin ayrı yazımı doğrudur ancak gözardı ifadesi hatalıdır.
Dış, iç, sıra, sonu, yolu gibi sözlerle kurulan birleşik kelime ve tamlamalar genellikle ayrı yazılır.
3
Hatalı olan ifadeyi belirle ve kuralı uygula.
Göz ardı etmek birleşik fiili ayrı yazılmalıdır.
Anlamca kaynaşmış olsa da bu tür deyimleşmiş yapılar TDK'ye göre ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kanun Adlarının Yazımı ile Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler
Soru 32Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav başvurularına ilişkin detaylar, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin resmî internet sitesinden takip edilebilir.

Cevap

Sınav başvurularının Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi üzerinden takip edileceğini belirten cümlede bir yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Merkezi'nin' ifadesi hatalıdır ve 'Merkezinin' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan özel adları ve kurum isimlerini tespit edin.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi ifadesinin bir kurum adı olduğu belirlendi.
Yazım kurallarına göre kurum adlarına gelen eklerin özel bir kuralı vardır.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerle ilgili Türk Dil Kurumu kuralını hatırlayın.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı bilgisine ulaşıldı.
Bu kural, KPSS ve benzeri sınavlarda sıklıkla sorulan temel bir yazım kuralıdır.
3
İncelediğiniz cümledeki ekin yazımını kural ile karşılaştırın.
Cümlede kullanılan kesme işaretinin gereksiz olduğu ve yazım yanlışı oluşturduğu tespit edildi.
Doğru yazım 'Merkezinin' şeklinde olmalıdır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı
Soru 33Soru →

Yazım kuralları açısından incelendiğinde aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapıldığı söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Masanın üzerinde ki dosyaları düzenlemek için sabah erkenden geldi.

Cevap

Masanın üzerindeki dosyaların düzenlenmesi gerektiğini belirten seçenekteki '-ki' eki bitişik yazılmalıdır.
Cümlede geçen 'üzerinde ki' ifadesindeki '-ki' eki, bir ismi niteleyerek sıfat görevinde kullanılmıştır. Türkçede sıfat yapan '-ki' eki her zaman bitişik yazılır. Bu nedenle sözcüğün 'üzerindeki' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'üzerinde ki' ifadesini yapı bakımından inceleyin.
İfadenin yer bildiren bir ismi nitelediği (hangi dosyalar? üzerindeki dosyalar) görülür.
Sıfat yapan '-ki' ekinin işlevini belirlemek için gereklidir.
2
Sıfat yapan '-ki' ekinin yazım kuralını uygulayın.
Bu ekin kelimeye her zaman bitişik yazılması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Yazım yanlışının nedenini kesinleştirmek için kuralın hatırlanması gerekir.

Anahtar Kavram

Sıfat Yapan -ki Ekinin Yazımı
Tahmini Süre:45s
Soru 34Soru →

Türkçede yön adlarının yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye'nin Kuzey Batı kesimlerinde yarın öğleden sonra yoğun sis etkili olacak.

Cevap

Türkiye'nin kuzeybatı kesimlerinde yer alan ifade, hem ara yönlerin bitişik yazılması kuralına hem de yön adlarının özel isimden sonra geldiğinde küçük harfle başlaması kuralına aykırı şekilde 'Kuzey Batı' olarak yazıldığı için yanlıştır.
Türkçede 'kuzeybatı', 'güneydoğu', 'kuzeydoğu' ve 'güneybatı' gibi ara yönler her zaman bitişik yazılmalıdır. Ayrıca yön bildiren sözcükler (kuzey, güney, doğu, batı ve ara yönler), özel isimden sonra geldiklerinde küçük harfle başlar. 'Türkiye'nin Kuzey Batı' ifadesinde hem kelimelerin ayrı yazılması hem de büyük harfle başlatılması iki ayrı yazım yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen yön adlarını (güney, Doğu, Kuzey Batı, batı, Güneydoğu) tespit edin.
Yön adları belirlendi.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef sözcükleri bulmak gerekir.
2
Yön adlarının özel isimle olan konumuna (önce/sonra) ve ara yön olup olmadıklarına bakın.
Kuzey Batı ifadesinin hem ayrı yazıldığı hem de yanlış büyük harf kullanıldığı görüldü.
Türkçede ara yönler her zaman bitişik yazılır ve özel isimden sonra gelen yön adları küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

Ara Yönlerin Yazımı ve Yön Adlarında Büyük-Küçük Harf Kuralları
Tahmini Süre:45s
Soru 35Soru →

Belirli bir tarih bildiren (gün veya yıl içeren) ay ve gün adları büyük harfle başlar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav başvuruları 20 şubat tarihinde sona eriyor.

Cevap

Sınav başvuruları 20 şubat tarihinde sona eriyor cümlesinde 'şubat' kelimesi büyük harfle yazılmalıdır.
Türkçede ay ve gün adları, yanlarında bir sayı (gün veya yıl) varsa belirli bir tarihi temsil ederler ve bu durumda büyük harfle başlarlar. '20 şubat' ifadesinde gün belirten bir sayı olduğu için 'Şubat' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen ay ve gün adlarını belirleyin.
Cümlelerde 'şubat', 'haziran', 'perşembe', 'ekim' ve 'pazartesi' kelimeleri zaman bildirmektedir.
Yazım kuralının uygulanacağı sözcükleri tespit etmek gerekir.
2
Bu sözcüklerin yanında sayısal bir tarih (gün veya yıl) olup olmadığını kontrol edin.
Sadece ilk cümlede '20' sayısı bulunmaktadır.
Ay ve gün adlarının büyük harfle yazılması için belirli bir tarihle birlikte kullanılması şarttır.
3
Kurala aykırı yazımı tespit edin.
'20 şubat' ifadesinde 'şubat' kelimesinin küçük harfle başlaması yanlıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre belirli bir tarih bildiren ay adları büyük harfle başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarının büyük harfle yazılması
Tahmini Süre:45s
Soru 36Soru →

Resmî yazışmalar ve kurumsal raporlar hazırlanırken dil bilgisi kurallarına uyulması, kurumsal ciddiyet ve ifadenin netliği açısından büyük önem taşımaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sektör temsilcileriyle yapılan görüşmeler sonucunda, istihdamı artırmaya yönelik sıradışı çözüm önerileri geliştirildi.

Cevap

Sektör temsilcileriyle başlayan cümlede geçen 'sıradışı' sözcüğünün yazımı yanlıştır; bu sözcük 'sıra dışı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
İstihdamı artırmaya yönelik çözüm önerilerinden bahsedilen cümlede 'sıradışı' sözcüğü bitişik yazılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre; dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla kelimenin doğru yazımı 'sıra dışı' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki birleşik kelimelerin ve eklerin yazımını kontrol et.
Cümlelerde geçen 'yapı taşı', 'doküman', 'sıradışı', 'eylem planı' ve 'sistemdeki' kelimeleri mercek altına alındı.
Yazım kurallarına aykırı olan kelimeyi tespit etmek için detaylı inceleme gereklidir.
2
Birleşik kelimelerin ayrı veya bitişik yazılma kurallarını hatırla.
TDK kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimlerin (sıra dışı, hafta içi, yurt dışı vb.) ayrı yazılması gerektiği belirlendi.
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek çözüm için kritiktir.
3
Yanlış olan seçeneği işaretle.
Bitişik yazılan 'sıradışı' ifadesinin hatalı olduğu, doğrusunun 'sıra dışı' olması gerektiği anlaşıldı.
Tespit edilen kural ihlali sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Dış, iç, sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimelerin yazımı

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'yurt dışı', 'hafta içi' gibi kelimelerin de her zaman ayrı yazıldığını unutmayınız.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 37Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde; kurum, kuruluş, kurul isimleri ile kanun, tüzük ve dönem adlarına getirilen eklerin doğru kullanımı dil bilgisi kurallarına uygunluk açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin yürüttüğü araştırma projesi, yenilenebilir enerji kaynaklarının verimliliği üzerine yoğunlaşmıştır.

Cevap

Cümle içinde geçen 'Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin' ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; doğru yazım 'Orta Doğu Teknik Üniversitesinin' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Orta Doğu Teknik Üniversitesi bir kurum adı olduğundan, kendisine getirilen tamlayan ekinin kesme işaretiyle ayrılması bir yazım yanlışıdır. Doğru kullanım 'Orta Doğu Teknik Üniversitesinin' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara getirilen ekleri tespit et.
Özel isim: 'Orta Doğu Teknik Üniversitesi', Ek: '-nin'.
Yazım yanlışının hangi kelimede olduğunu belirlemek için kelime yapıları incelenmelidir.
2
Tespit edilen ismin türünü (kurum, kanun, dönem vb.) belirle.
İsim bir eğitim kurumu adıdır.
TDK yazım kurallarında kurum/kuruluşlar ile kanun/dönem adları farklı kurallara tabidir.
3
Kurum adlarına getirilen eklerin yazım kuralını uygula.
Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığı sonucuna ulaşılır.
İstisna olan Avrupa Birliği dışındaki tüm kurum ve kuruluşlarda bu kural geçerlidir.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Getirilen Eklerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adları ile kanun adları arasındaki bu ayrımı pekiştirmek için farklı resmî metin örneklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda dil bilgisi kurallarına uyulması büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumumuzun yürüttüğü projede herşey planlandığı gibi ilerlemektedir.

Cevap

İçinde 'herşey' ifadesi geçen seçenek yanlıştır çünkü 'şey' sözcüğü her zaman ayrı yazılmalıdır.
Türkçede 'şey' sözcüğü kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Bu kural 'her şey', 'bir şey', 'hiçbir şey' gibi tüm kullanımlar için geçerlidir. Dolayısıyla 'herşey' şeklindeki bitişik yazım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kelimelerin yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.
Seçeneklerdeki 'yönetmelik', 'Pazartesi', 'herhangi bir' ve 'da' ifadelerinin kurallara uygun olduğu görüldü.
Yazım yanlışını bulmak için yaygın hata yapılan kalıplara odaklanmak gerekir.
2
'Şey' sözcüğünün yazım kuralını hatırlayın.
'Şey' sözcüğünün kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılması gerektiği belirlendi.
Türkçede 'şey' zamiri her zaman ayrı yazılan bir kelimedir.
3
Hatalı yazımı tespit edin.
'Herşey' şeklinde bitişik yazılan ifadenin yanlış olduğu, 'her şey' şeklinde yazılması gerektiği sonucuna varıldı.
Yazım kuralları gereği bu ifade bitişik yazılamaz.

Anahtar Kavram

Şey Sözcüğünün Yazımı

Daha Fazla Pratik

'Birçok', 'hiçbir' gibi bitişik yazılan belgisiz sözcüklerle 'pek çok', 'her bir' gibi ayrı yazılanları karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yazım yanlışını bulmak için cümledeki 'da' bağlaçlarını ve 'şey' gibi her zaman ayrı yazılan kelimeleri öncelikle kontrol etmek zamandan tasarruf sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 39Soru →

Akademik ve resmî metinlerde kullanılan birleşik sözcüklerin ve eklerin yazımı, dilin doğru kullanımı açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen son deneylerde sıradışı sonuçlar elde edildiği açıklandı.

Cevap

Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen son deneylerde sıradışı sonuçlar elde edildiği açıklandı cümlesinde 'sıradışı' sözcüğü yazım yanlışı içermektedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler (çağ dışı, hafta içi, yanı sıra, sıra dışı vb.) ayrı yazılır. Seçeneklerdeki 'sıradışı' kelimesi bu kurala aykırı olarak bitişik yazıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik sözcükleri ve ekleri tespit et.
'sıradışı' sözcüğünün bitişik yazıldığı görüldü.
Yazım kuralları açısından şüpheli yapıları belirlemek gerekir.
2
TDK'nin 'Dış, İç ve Sıra' sözcükleriyle ilgili kuralını hatırla.
Dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için teorik bilgiyi hatırla.
3
Tespit edilen sözcüğü kurala göre değerlendir.
'Sıra dışı' ifadesi bu kural gereği ayrı yazılmalıdır; ancak cümlede bitişik yazılarak yanlış yapılmıştır.
Hatalı kullanımı kesinleştirmek için kuralı örnek üzerinde test et.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Dış, İç ve Sıra Sözcükleri)
Soru 40Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de/da"nın yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sende bizimle gelmek ister misin?

Cevap

Sende bizimle gelmek ister misin? (Buradaki 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.)
Cümledeki 'de' ifadesi 'dahi, bile' anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır. Ancak 'Sende bizimle...' cümlesinde bu bağlaç kelimeye bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen 'de/da' ifadelerini tespit et.
Cümlelerde 'o da', 'ben de', 'sende', 'bende' ve 'bitir de' kullanımları bulundu.
Yazım kuralının hangi kelimelerde uygulandığını belirlemek için.
2
'de/da' ifadesini cümleden çıkararak anlam kontrolü yap.
'Sende bizimle...' cümlesinden 'de' çıkarıldığında 'Sen bizimle gelmek ister misin?' şeklinde anlamlı bir yapı kalıyor.
Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa o ifade bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
3
Bağlaç olduğu kesinleşen ifadenin yazımını kontrol et.
'Sen de' şeklinde ayrı yazılması gereken bağlaç, bitişik yazılarak hata yapılmıştır.
Hatalı kullanımı tespit edip doğru cevabı kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan de/da ile bulunma durum eki olan -de/-da'nın ayrımı
Tahmini Süre:30s
ÖncekiSayfa 2 / 6Sonraki
Yazım Kuralları Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 2 | Examkin