Soru

Zorluk: Orta"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" ve "mi"nin yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşmış bazı istisnai kullanımlara göre belirlenir. Kamu yönetimi ve resmi yazışmalarda bu kuralların doğru uygulanması, metnin niteliği açısından kritik önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Siz de takdir edersiniz ki sunulan projelerin bütçe planlamasında bazı teknik eksiklikler bulunmaktadır.
  2. Mademki bu teklifi kabul ettiniz, o hâlde yönetmelikte ki maddeleri de dikkatlice incelemelisiniz.Cevap
  3. C
    Anladım ki bu süreçte personelin moralini yüksek tutmak, teknik destek sağlamak kadar öncelikli bir konudur.
  4. D
    Hazırlanan raporlar bir kez daha incelendi mi varsa gözden kaçan hatalar da kısa sürede düzeltilecektir.
  5. E
    Halbuki biz o günkü sunumda bu stratejilerin uygulanabilirliğini de detaylarıyla tartışmıştık.

Cevap

Yönetmelikteki maddeleri ifadesindeki "-ki" eki sıfat yapan ek olduğu için bitişik yazılmalıdır.
Cümle içerisinde geçen "yönetmelikteki maddeler" tamlamasında yer alan "-ki", bir ismi (maddeler) yer yönünden niteleyen sıfat yapan ektir. Türkçede sıfat yapan "-ki" ve ilgi zamiri olan "-ki" ekleri bitişik yazılır. Bu cümlede ayrı yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını tespit et.
"Mademki", "yönetmelikte ki" ve "maddeleri de" ifadeleri incelenmelidir.
Yazım kuralları bu üç yapı üzerinde odaklanmaktadır.
2
"ki" yapılarının görevlerini analiz et.
"Mademki" kalıplaşmış (bitişik), "yönetmelikteki" ise sıfat yapan ektir (bitişik).
Sıfat yapan "-ki" eki eklendiği sözcüğe her zaman bitişik yazılır.
3
Hatalı kullanımı belirle.
"Yönetmelikte ki" ifadesinde "ki" ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
İsimlere gelerek yer bildiren ve sıfat türeten "-ki" bir ek olduğu için ayrı yazılamaz.

Anahtar Kavram

Ek olan -ki ve -de ile bağlaç olan ki ve de'nin ayrımı

Alternatif Yöntem

"ki" ekini/bağlacını ayırt etmek için kelimeye "-ler" eki getirebilirsiniz. Eğer kelime anlamlı oluyorsa (yönetmelikteki-ler) o bir ektir ve bitişik yazılır. Anlamsız oluyorsa (takdir edersiniz ki-ler) o bir bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla