Yazım ve Noktalama

1356 soru

Resmî bir yazışmada veya akademik bir metinde dil bilgisi kurallarına uyulması, iletilen mesajın netliği açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Oysaki bu projede görev alan uzmanların da görüşleri mutlaka alınmalıydı.

İnandık ki bu sınavı kazanmak için disiplinli çalışmak her şeyden önemlidir.

Başvurunuzu zamanında yaptınız mı ki sistemde herhangi bir sorun görünmüyor?

Kurumdaki tüm personelin de bu eğitimlere katılması zorunlu kılındı.

Anladım ki sizde bu konudaki fikirlerinizden ödün vermeyeceksiniz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anladım ki sizde bu konudaki fikirlerinizden ödün vermeyeceksiniz.

Cevap

Anladım ki sizde bu konudaki fikirlerinizden ödün vermeyeceksiniz ifadesindeki 'de' bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.

İfadenin yer aldığı cümlede geçen 'sizde' kelimesindeki 'de', cümleye 'başka kişiler gibi siz de' anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır. Bu cümleden 'de' çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaç olduğu netleşmektedir. Dolayısıyla bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' ögelerini tespit et.

Cümlede 'Anladım ki', 'sizde' ve 'konudaki' yapıları bulunmaktadır.

Yazım yanlışının hangi ögede olduğunu belirlemek için tüm potansiyel hatalı yerler incelenmelidir.

Ögelerin cümledeki görevlerini analiz et.

'Anladım ki' ifadesindeki 'ki' bağlaçtır (doğru), 'konudaki' ifadesindeki '-ki' sıfat yapan ektir (doğru), 'sizde' ifadesindeki 'de' ise 'dahi/bile' anlamı veren bağlaçtır (yanlış yazılmış).

Bağlaç olan 'de'nin ayrı, ek olan '-de'nin bitişik yazılması kuralı uygulanmalıdır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de'nin yazımı ve ek olan '-de'den farkı.

Tahmini Süre:55s

Soru 442Soru →

Sayıların yazım kuralları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisinde bu kurala uymayan bir kullanım vardır?

Resmi yazışmalara göre kurum içi sınavlarda adaylara ikişer adet kalem dağıtıldı.

Bankaya sunulan ikiyüzellibin TL tutarındaki senet, vade tarihinde sorunsuz bir şekilde ödendi.

Binanın

7

'nci katında düzenlenen toplantıya pek çok kurumdan üst düzey yetkili katıldı.

Okul müdürü, başarılı olan öğrencilere törende

5

'şer kitap hediye edileceğini duyurdu.

Tarihçilere göre

XX

. yüzyılın en önemli olaylarından biri

1945

'te sona eren İkinci Dünya Savaşı'dır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okul müdürü, başarılı olan öğrencilere törende $5$ 'şer kitap hediye edileceğini duyurdu.

Cevap

Üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılmalıdır; bu nedenle '

5

'şer' yerine 'beşer' ifadesi kullanılmalıdır.

Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) Türkçede rakamla değil, daima yazıyla yazılır. Bu kurala göre '

5

'şer' şeklindeki kullanım yanlıştır; ifadenin 'beşer' şeklinde yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki üleştirme (paylaştırma) sayılarını tespit etmek.

Birinci cümlede 'ikişer' ve dördüncü cümlede '

5

'şer' ifadeleri bulunur.

Üleştirme sayılarının yazım kuralı, KPSS ve TDK kurallarında en sık sorulan noktalardan biridir.

Üleştirme sayılarının yazım kuralını uygulamak.

5

'şer' ifadesinin rakamla yazıldığı görülür.

Türkçede üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez; '

5

'er' veya '

5

'şer' yazımları hatalıdır, doğrusu 'beşer' olmalıdır.

Diğer cümlelerdeki sayı ve ek uyumlarını kontrol etmek.

Sıra sayıları (

7

'nci), ticari belgeler (ikiyüzellibin), Romen rakamları (

XX

.) ve benzeşme kuralları (

1945

'te) doğrulanır.

Çoktan seçmeli sorularda diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olmak hata payını azaltır.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları ve üleştirme sayıları arasındaki yazım farklarını pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 443Soru →

Kamu kurumlarında evrak takibi için yazı işleri, arşiv ve kalem ( ) saha denetimi için ise kontrolör, müfettiş ve uzman yardımcısı ekipleri oluşturulmuştur.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Noktalı virgül (;)

Virgül (,)

İki nokta (:)

Nokta (.)

Üç nokta (...)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Noktalı virgül (;)

Cevap

Cümlede yay ayraçla belirtilen yere noktalı virgül (;) getirilmelidir.

Verilen cümlede 'evrak takibi' ve 'saha denetimi' ile ilgili iki ayrı ekip/grup oluşturulmuştur. Bu grupların her biri kendi içinde virgüllerle ayrılmış alt birimlerden oluşmaktadır. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği kurallara göre, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır. Bu nedenle doğru kullanım noktalı virgüldür.

Adım Adım Çözüm

Cümle yapısını analiz etme

Cümlede iki farklı grubun (evrak takibi ekibi ve saha denetimi ekibi) sıralandığı görülmektedir.

Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin öge yapısını ve gruplandırmaları anlamak gerekir.

İç noktalama işaretlerini kontrol etme

Her iki grup kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler barındırmaktadır (yazı işleri, arşiv, kalem).

Gruplar kendi içinde virgül içeriyorsa, bu grupları birbirinden ayırmak için daha güçlü bir ayırıcıya ihtiyaç duyulur.

TDK kuralını uygulama

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu yapıdaki ayraç yerine noktalı virgül gelmesi zorunludur.

Anahtar Kavram

Tür ve takımları ayıran noktalı virgül kullanımı

Tahmini Süre:45s

Soru 444Soru →

Millî Mücadele’den günümüze kadar geçen süreçte Türk edebiyatı; hem teknik hem de içerik bakımından büyük bir değişim ve gelişim göstermiştir. Bu süreçte pek çok sanatçı, toplumsal meseleleri eserlerine taşımıştır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

1950’li yıllarda "İkinci Yeni" akımıyla birlikte şiirimizde imge ve soyutlama ön plana çıkmıştır.

Yazarın en ünlü yapıtı (Huzur) İstanbul’un estetik ve kültürel derinliğini yansıtan önemli bir romandır.

Dil-kültür arasındaki kopmaz bağ, toplumsal hafızanın nesiller boyu aktarılmasını sağlar.

Millî Mücadele yıllarında Türkler'in gösterdiği fedakârlıklar, edebiyatımızda destansı bir dille anlatılır.

Yeni nesil sanatçılar; roman, öykü ve deneme türlerinde eserler veriyor; sanata modern bir soluk getiriyorlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Millî Mücadele yıllarında Türkler'in gösterdiği fedakârlıklar, edebiyatımızda destansı bir dille anlatılır.

Cevap

Cümledeki 'Türkler' sözcüğüne getirilen çekim ekinin kesme işaretiyle ayrılması yanlıştır çünkü çokluk ekinden sonra gelen ekler kesme ile ayrılmaz.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel adlara getirilen çokluk ekleri (-ler, -lar) ve bu eklerden sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkler' sözcüğü çokluk eki aldığı için getirilen ilgi ekinin 'Türklerin' şeklinde, bitişik olarak yazılması gerekmektedir. Bu nedenle cümlede noktalama yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki noktalama işaretlerini (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgi, noktalı virgül) tek tek inceleyin.

D seçeneğindeki 'Türkler'in' ifadesinde kesme işaretinin kullanıldığı görülmektedir.

Yanlışlığın kaynağını tespit etmek için özel isimlere getirilen eklerin kurallarını kontrol etmek gerekir.

Özel isimlere getirilen çokluk ekleri (-ler/-lar) ve sonrasındaki eklerin ayrılıp ayrılmayacağına dair TDK kuralını hatırlayın.

TDK'ye göre özel adlara getirilen çokluk eki ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

Özel isimler yapım eki veya çokluk eki aldığında, bu eklerden sonra gelen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.

Tespit edilen kuralı 'Türkler'in' kelimesine uygulayarak doğru yazımı belirleyin.

Doğru yazım 'Türklerin' şeklinde olmalıdır.

Kelime çokluk eki aldığı için sonrasındaki iyelik veya hal ekleri kesme gerektirmez.

Anahtar Kavram

Özel Adlarda Kesme İşareti Kullanımı (Çokluk Eki Kuralı)

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 445Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Toplantıda sunulan 15'inci madde üzerinde tüm üyeler görüş birliğine vardı.

Yarışmanın 2'inci turunda sporcuların dayanıklılıkları oldukça zorlandı.

Eserin 'Önsöz' kısmını okuyunca yazarın üslubu hakkında fikir sahibi oldum.

Ankara-Eskişehir hızlı tren seferleri kış aylarında da devam ediyor.

Pazardan elma, armut, ayva; kasaptan ise tavuk ve kıyma aldık.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarışmanın 2'inci turunda sporcuların dayanıklılıkları oldukça zorlandı.

Cevap

Yarışmanın 2'inci turunda sporcuların dayanıklılıkları oldukça zorlandı.

Cümlede geçen '2'inci' ifadesi hatalıdır. Türkçede sıra sayıları rakamla yazıldığında getirilen ek, sayının okunuşundaki son sese göre belirlenir. 'İki' kelimesi ünlü (i) ile bittiği için getirilen ek '-inci' değil, sadece '-nci' olmalıdır. Dolayısıyla ifadenin '2'nci' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

Sayının okunuşunu ve son sesini kontrol etme

2 sayısı 'iki' olarak okunur ve 'i' ünlü harfi ile biter.

Sıra sayı ekleri getirilmeden önce sayının okunuşundaki son harf, ekin uygunluğunu belirler.

Sıra sayı ekinin (-ıncı, -inci, -nci) uygunluğunu denetleme

Ünlü ile biten 'iki' kelimesine '-inci' eki getirildiğinde iki ünlü yan yana geleceği için hata oluşur; bu nedenle sadece '-nci' eki getirilmelidir.

Türkçede ünlü ile biten sayılara sıra sayı eki getirilirken ekin başındaki ünlü düşer ve sadece ünsüzle başlayan kısım eklenir.

Kesme işaretinin kullanımını onaylama

Ek doğru seçilseydi (2'nci) kesme işareti kullanımı doğru olurdu, ancak ek yanlış seçildiği için ifade hatalıdır.

Sayılara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır fakat ekin kendisi dil bilgisi kurallarına uygun olmalıdır.

Anahtar Kavram

Sıra sayılarına getirilen eklerin kesme işareti ile ayrılması ve ses uyumu

Daha Fazla Pratik

7'nci, 6'ncı ve 50'nci gibi farklı sayı sonlarına göre eklerin nasıl değiştiğini inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 446Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yoktur?

Sınava girecek adaylar için hazırlanan başvuru klavuzu, kurumun resmî internet sitesi üzerinden bugün yayımlandı.

Millî kütüphane arşivinde muhafaza edilen orjinal yazmalar, uzmanlar tarafından titizlikle tasnif edilmektedir.

Türk edebiyatında tarihî romanlarıyla tanınan sanatçı, eserlerinde yiğit ve fedakâr bir silahşor tipini işlemiştir.

Belediye başkanlığı, şehir merkezindeki çevre düzenleme çalışmalarının haftasonu tamamlanacağını belirtti.

Bakanlığın yürüttüğü kalkınma projelerinin yanısıra yerel yönetimlerin desteklediği sosyal programlar da mevcuttur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk edebiyatında tarihî romanlarıyla tanınan sanatçı, eserlerinde yiğit ve fedakâr bir silahşor tipini işlemiştir.

Cevap

Sanatçının eserlerinde bir 'silahşor' tipini işlediğini belirten cümlede herhangi bir yazım yanlışı bulunmamaktadır.

Cümledeki 'silahşor' sözcüğünün yazımı tamamen doğrudur. Farsça kökenli olan bu kelime Türkçede 'o' ünlüsüyle kullanılmaktadır; 'silahşör' şeklindeki yaygın kullanım bir yazım hatasıdır. Ayrıca 'tarihî' ve 'resmî' gibi kelimelerdeki düzeltme işaretleri de yerinde kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki kritik ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri tespit edin.

Tespit edilen sözcükler: klavuz, orjinal, silahşor, haftasonu, yanısıra.

Yazım yanlışları genellikle yabancı kökenli kelimelerin iç ünlüleri veya ayrı/bitişik yazılan birleşik yapılar üzerinde yoğunlaşır.

Tespit edilen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.

Klavuz (yanlış) -> kılavuz; orjinal (yanlış) -> orijinal; haftasonu (yanlış) -> hafta sonu; yanısıra (yanlış) -> yanı sıra; silahşor (doğru).

Kelimelerin standart yazımları, telaffuzdaki söyleyiş alışkanlıklarından farklı olabilir.

Yazım yanlışı içermeyen seçeneği işaretleyin.

İçinde 'silahşor' geçen cümlenin hatasız olduğu görülmektedir.

Diğer tüm seçeneklerde belirlenen kurallara aykırı yazımlar mevcuttur.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler ve Birleşik Kelimelerin Yazımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 447Soru →

Akademik bir dergide yayımlanan ve Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki idari reformları konu alan bir inceleme metninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

20. yüzyılın başlarında, II. Abdülhamid döneminin eğitim politikalarını ele alan raporun 7'nci sayfasında önemli istatistiklere yer verilmiştir.

Ticari sözleşmelerde yer alan ibareye göre, toplam borç miktarının senet üzerine yalnızDörtYüzYetmişBinTL olarak yazılması gerekmektedir.

Seminer sonunda katılımcılara, kurumun stratejik hedeflerini içeren bilgilendirme broşürlerinden 2'şer adet dağıtılması planlanmaktadır.

İlgili yönetmelik 1973'te yürürlüğe girmiş olmasına rağmen günümüz ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalmaktadır.

Saha araştırmasından elde edilen veriler, projenin on beş bin farklı denek üzerinde uygulanmasının doğruluğunu kanıtlamıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seminer sonunda katılımcılara, kurumun stratejik hedeflerini içeren bilgilendirme broşürlerinden 2'şer adet dağıtılması planlanmaktadır.

Cevap

Seminer sonunda katılımcılara broşürlerden '2'şer' adet dağıtılacağını belirten cümledeki kullanım yanlıştır çünkü üleştirme sayıları rakamla değil, her zaman yazıyla yazılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen '2'şer' ifadesi yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, üçer, beşer vb.) kesinlikle rakamla yazılmaz, daima yazıyla belirtilir.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki sayısal ifadeleri tespit et.

20. yüzyıl, II. Abdülhamid, 7'nci, yalnızDörtYüzYetmişBinTL, 2'şer, 1973'te, on beş bin ifadeleri belirlendi.

Yazım kuralları açısından riskli olan tüm sayısal yapıların incelenmesi gerekir.

Üleştirme sayılarına dair TDK kuralını uygula.

TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla (2'şer) değil, sadece yazıyla (ikişer) yazılır.

Türkçede üleştirme eklerinin sayı sembollerine getirilmesi yazım hatası kabul edilir.

Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları (benzeşme, finansal bitişiklik, sıra sayısı uyumu) doğrula.

7'nci (yedi-nci), 1973'te (üç-te), yalnızDörtYüzYetmişBinTL (senet kuralı) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak hatalı seçenek kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Üleştirme Sayıları Kuralı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 448Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen ekler; kısaltmanın büyük harfle yapılmasına, küçük harfle yapılmasına veya bir ölçü birimi olup olmamasına göre farklı kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

T.C. Anayasası'nın ilgili maddesi uyarınca hazırlanan yeni yönetmelik, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Şehir merkezinde yapılacak yeni kütüphanenin yaklaşık

1.500\text{ m}^2

lik bir alana inşa edilmesi planlanıyor.

Yapılan son pazar araştırmasına göre, tüketicilerin bir kısmının 50 kr.luk fiyat farklarını bile önemsediği saptandı.

Kamu personeli alımı süreciyle ilgili detaylı bilgiler için SGK'nın resmî internet sayfasındaki duyuruların takip edilmesi gerekmektedir.

UNESCO'ya sunulan raporun ardından bölgedeki tarihî yapıların korunması için uluslararası fon desteği sağlanacağı açıklandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu personeli alımı süreciyle ilgili detaylı bilgiler için SGK'nın resmî internet sayfasındaki duyuruların takip edilmesi gerekmektedir.

Cevap

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kısaltması olan SGK ifadesine getirilen ekin, son harfin okunuşuna göre 'SGK'nin' şeklinde yazılması gerektiğinden 'SGK'nın' kullanımı hatalıdır.

Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna dayanır. Türkçede 'k' harfi 'ke' şeklinde telaffuz edildiği için SGK kısaltmasına gelecek ekin ince ünlü uyumuna uyarak '-nin' olması gerekir. 'SGK'nın' yazımı, hem harfin yanlış okunmasından (ka) hem de kısaltmanın açılımının (Sosyal Güvenlik Kurumu'nun) esas alınmasından kaynaklanan bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ek kuralını hatırla.

Ekler, kısaltmanın açılımına göre değil, kısaltmayı oluşturan son harfin okunuşuna göre getirilir.

Büyük harfli kısaltmalarda temel kural budur.

Türkçedeki 'k' harfinin doğru okunuşunu belirle.

Türk alfabesinde 'k' harfi 'ka' değil, 'ke' olarak okunur.

Harf okunuşundaki yanlışlık (ka diye okuma), eklerin de yanlış getirilmesine neden olur.

SGK kısaltmasına uygun eki uygula.

Se-Ge-Ke + nin = SGK'nin.

Son harf 'e' sesiyle bittiği için ince ünlü uyumuna uygun ek seçilmelidir.

Diğer seçeneklerdeki özel durumları kontrol et.

T.C. (noktalı istisna), m²lik (üs işaretli/kesmesiz), kr.luk (noktalı/kesmesiz) ve UNESCO'ya (kelime gibi okuma) kullanımlarının hatasız olduğu teyit edilir.

Seçenekler arası eleme yaparak kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Büyük Harflerle Yapılan Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralları

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalar ile ölçü birimi kısaltmaları arasındaki ek getirme farklarını (harf okunuşu vs. kelime açılımı) pekiştirmek için benzer karma örnekler çözülmelidir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 449Soru →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Kütüphane raflarında romanlar, öyküler, şiirler; masalarda ise dergiler, gazeteler, bültenler bulunuyordu.

Evrakları inceleyen uzman; titiz, dikkatli ve oldukça tecrübeli bir personledi.

Dilekçesini tamamladı; ardından evrak kayıt birimine giderek teslim etti.

Toplantıda görüşülecek maddeler şunlardır; bütçe planlaması, personel alımı ve yeni projeler.

Eğitim programına katılanlar; öğretmenler, idareciler ve okul çalışanlarıydı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphane raflarında romanlar, öyküler, şiirler; masalarda ise dergiler, gazeteler, bültenler bulunuyordu.

Cevap

Kütüphane raflarında romanlar, öyküler, şiirler; masalarda ise dergiler, gazeteler, bültenler bulunuyordu.

Doğru seçenekte noktalı virgül, 'romanlar, öyküler, şiirler' grubu ile 'dergiler, gazeteler, bültenler' grubu arasında köprü kurarak bu iki farklı türü (kitaplar ve süreli yayınlar) birbirinden ayırmıştır. Bu durum, soruda belirtilen tür ve takımları ayırma kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki noktalı virgülün her iki yanındaki kelime gruplarını incele.

Noktalı virgülün solunda 'romanlar, öyküler, şiirler' (kitap türleri), sağında ise 'dergiler, gazeteler, bültenler' (süreli yayınlar) yer almaktadır.

Noktalı virgülün en temel görevlerinden biri, farklı kategorilere ait grupları ayırmaktır.

Noktalı virgülün kullanım amacının soruda verilen kurala uyup uymadığını kontrol et.

İki farklı tür (kitaplar ve süreli yayınlar) kendi içinde virgüllerle ayrılmış ve bu iki ana grup noktalı virgülle bölünmüştür.

Bu yapı, TDK'nin 'tür veya takımları birbirinden ayırma' kuralının doğrudan uygulamasıdır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırma görevi.

Soru 450Soru →

Türkçede virgülün ( $,$ ) temel görevlerinden biri cümledeki anlam karışıklığını gidermek ve ögeleri belirgin kılmaktır. Ancak bazı dil bilgisi yapılarından sonra virgül konulması, Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre bir yanlışlık olarak kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımı yanlıştır?

Sektördeki teknolojik gelişmeler; kurumsal yapıyı, hizmet kalitesini ve müşteri memnuniyetini doğrudan etkilemektedir.

Genç, müfettişin sorduğu soruları soğukkanlılıkla yanıtlayarak hazırladığı raporun doğruluğunu savundu.

Sürecin tüm detayları netleşti mi, uygulama aşamasına geçilmesi için önümüzde herhangi bir engel kalmayacaktır.

Verilen talimatları titizlikle not edip, gerekli birimlere ileterek operasyonun ilk safhasını başarıyla tamamladı.

Dilekçesini hazırladı, gerekli ekleri de dosyaya koyarak yetkili memura teslim etti.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sürecin tüm detayları netleşti mi, uygulama aşamasına geçilmesi için önümüzde herhangi bir engel kalmayacaktır.

Cevap

Sürecin tüm detayları netleşti mi... ile başlayan cümlede virgül kullanımı yanlıştır; çünkü zarf-fiil görevinde kullanılan mı/mi edatından sonra virgül konmaz.

Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre, metin içinde '-ınca / -ince' anlamıyla zarf-fiil görevinde kullanılan 'mı / mi' edatından sonra virgül konmaz. 'Sürecin tüm detayları netleşti mi...' cümlesinde 'mi' eki 'netleşince' anlamı kattığı ve bir zarf-fiil gibi işlev gördüğü için virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki virgülün (

,

) ve noktalı virgülün (

;

) kullanım amaçlarını dil bilgisi bağlamında analiz edin.

Dört seçenekte kullanımın kurallara (özne ayırma, anlam karışıklığı önleme, sıralı cümle, zarf-fiil grubu) uygun olduğu, bir seçenekte ise bir kural ihlali yapıldığı görülür.

Hatalı kullanımı tespit edebilmek için her bir noktalama işaretinin cümlede üstlendiği işlevi belirlemek gerekir.

Zarf-fiil ekleri ve 'mı/mi' edatının cümledeki anlamsal işlevlerine odaklanarak özel kuralları hatırlayın.

Bir cümlede 'mi' edatının '-ınca / -ince' (zarf-fiil) işleviyle kullanıldığı fark edilir.

Virgülün konulmayacağı durumlar genellikle bu tarz işlevsel benzerliklerde (zarf-fiil, şart ekleri vb.) gizlidir.

Türk Dil Kurumu'nun 'mı/mi' edatıyla ilgili 11. yazım kuralını uygulayın.

Metin içinde -ınca / -ince anlamıyla zarf-fiil görevinde kullanılan mı / mi edatından sonra virgül konmayacağı sonucuna varılır.

Kuralın doğrudan uygulanması, yanlış kullanımın kesin olarak gerekçelendirilmesini sağlar.

Anahtar Kavram

Virgülün Konulmayacağı Durumlar (Zarf-fiil anlamındaki mı/mi)

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, metin içinde şart ekinden (-se/-sa) sonra da virgül konulmayacağını hatırlayarak bu kuralı pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 451Soru →

Noktalama işaretlerinin yazılı anlatımdaki işlevlerini değerlendiren bir dil bilgisi çalışmasında, iki noktanın (:) kullanımına dair şu saptama yapılmıştır: "İki noktadan sonra gelen kısım bağımsız bir yargı (cümle) bildiriyorsa büyük harfle, şayet sadece örnekleme amacı taşıyan sözcük veya sözcük grupları sıralanıyorsa küçük harfle başlar."

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala uyulmamasından kaynaklanan bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Divan şiirinde sevgilinin güzellik unsurları kalıplaşmış benzerliklerle anlatılır: selvi boy, keman kaş, badem göz ve ok kirpik...

Denetçilerin hazırladığı teftiş raporunda şu tespite yer verilmiştir: kurum içi eğitimlere katılım oranının düşüklüğü, hizmet kalitesini doğrudan etkilemektedir.

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında bazı sanatçılar sadece tek bir türde eser vermeyi tercih etmiştir: Nurullah Ataç, Suut Kemal Yetkin.

Mülakatta komisyon üyelerinin adaydan beklediği en temel özellik şuydu: sorulan sorulara açık, net ve dürüst cevaplar vermesi.

Ulu Önder Atatürk'ün şu sözü millî birliğimizin en büyük teminatıdır: 'Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türkiye halkına Türk milleti denir.'

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetçilerin hazırladığı teftiş raporunda şu tespite yer verilmiştir: kurum içi eğitimlere katılım oranının düşüklüğü, hizmet kalitesini doğrudan etkilemektedir.

Cevap

Kurum içi eğitimlere dair tespitin yer aldığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olmasına rağmen küçük harfle başlatılması hatalıdır.

İlgili seçenekte iki noktadan sonra gelen 'kurum içi eğitimlere katılım oranının düşüklüğü, hizmet kalitesini doğrudan etkilemektedir' ifadesi, kendi içinde öznesi ve yüklemi olan bağımsız bir cümledir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bir cümle niteliğindeyse büyük harfle başlamalıdır. Dolayısıyla 'kurum' kelimesinin küçük harfle yazılması kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki iki noktadan sonra gelen kısımların yapısal özelliğini belirle.

Tespit raporuyla ilgili cümlede 'kurum içi eğitimlere... etkilemektedir' ifadesinin bir yüklemi (etkilemektedir) olduğu ve bağımsız bir cümle kurduğu görülür.

Yazım kuralının uygulanabilmesi için kısmın cümle mi yoksa örnek mi olduğunun saptanması gerekir.

Büyük/küçük harf kuralını uygula.

Bağımsız bir cümle niteliği taşıyan açıklamalar büyük harfle başlamalıdır. 'kurum' sözcüğünün 'Kurum' şeklinde yazılması gerekirdi.

TDK'nin 'İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar' kuralı ihlal edilmiştir.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Soru 452Soru →

Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konulmaz; ancak art arda gelen zarf-fiil grupları varsa bunlar arasına virgül konulur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı bir noktalama yanlışına yol açmıştır?

Kamu görevlileri, sorumluluklarını yerine getirirken her zaman liyakat ve tarafsızlık ilkelerini gözetmelidir.

Sınav başvurularını tamamlayıp, sisteme yüklenen onay belgesinin çıktısını alarak dosyanıza eklemelisiniz.

Dilekçenizi ilgili birime teslim edince, evrak kayıt numaranızı almayı ve sonucunu takip etmeyi unutmayınız.

Resmî yazışmalarda dilin sade, anlaşılır ve bürokratik terimlere uygun olması büyük önem taşımaktadır.

Doğup büyüdüğü yeri, o şirin sahil kasabasını, emeklilik günlerinde yerleşmek üzere sık sık ziyaret ederdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilekçenizi ilgili birime teslim edince, evrak kayıt numaranızı almayı ve sonucunu takip etmeyi unutmayınız.

Cevap

Dilekçenizi ilgili birime teslim edince, evrak kayıt numaranızı almayı ve sonucunu takip etmeyi unutmayınız.

Türkçede zarf-fiil eki almış sözcüklerden ( -ınca, -arak, -ıp, -madan vb.) sonra virgül kullanılmaz. 'Dilekçenizi ilgili birime teslim edince...' cümlesinde 'edince' kelimesi tek bir zarf-fiil grubudur ve ardından gelen virgül kullanımı noktalama yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki zarf-fiil eklerini tespit et.

Cümlede sadece 'edince' kelimesinde '-ince' zarf-fiil eki bulunmaktadır.

Zarf-fiil kuralının uygulanabilirliğini kontrol etmek için eklerin sayısı önemlidir.

Virgülün zarf-fiilden hemen sonra gelip gelmediğini kontrol et.

'Teslim edince' ifadesinden hemen sonra virgül kullanıldığı görülmektedir.

Kurala göre tek bir zarf-fiil grubundan sonra virgül kullanılamaz.

Cümlede başka bir zarf-fiil grubu olup olmadığını teyit et.

Cümlede 'edince' dışında başka bir zarf-fiil grubu bulunmamaktadır.

Eğer birden fazla zarf-fiil grubu sıralansaydı virgül kullanımı doğru olurdu; ancak tek başına kullanıldığı için bu bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiillerden sonra virgül kullanımı

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiillerin sıralandığı durumlar ile tek başına kullanıldığı durumları ayırt etmek için benzer yapılı cümleler kurarak pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 453Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yükseköğretim Kanunu'nda yapılan son düzenlemeler, üniversitelerin idari ve akademik yapısında önemli değişiklikleri beraberinde getirdi.

Belediye meclisi tarafından onaylanan yeni imar planında, ilçenin yüz ölçümü verilerinde yapılan güncellemeler dikkat çekti.

Bölgedeki tarımsal çeşitliliği artırmak amacıyla ekimi yapılan şerbetçiotu, yerel ekonomiye yeni bir soluk getirdi.

Babasından kalan antika dükkanını genç bir girişimciye devreden yaşlı adam, emekliliğin tadını çıkarmaya başladı.

Yeni atanan müdür, birimler arasındaki koordinasyon eksikliğini farkettiği andan itibaren çözüm arayışına girdi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni atanan müdür, birimler arasındaki koordinasyon eksikliğini farkettiği andan itibaren çözüm arayışına girdi.

Cevap

Yeni atanan müdürün koordinasyon eksikliğini 'farkettiği' şeklinde belirtilen seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır; doğrusu 'fark ettiği' şeklinde ayrı olmalıdır.

Türkçede 'etmek', 'eylemek', 'olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiiller, isim unsurunda herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz ikizleşmesi) meydana gelirse bitişik yazılır. 'Fark' ve 'etmek' sözcükleri birleşirken herhangi bir ses olayı yaşanmadığı için bu ifadenin 'fark ettiği' şeklinde ayrı yazılması zorunludur. Seçenekteki 'farkettiği' kullanımı bu kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik yapıları tespit etme

'Yükseköğretim', 'yüz ölçümü', 'şerbetçiotu', 'devreden' ve 'farkettiği' ifadeleri incelenir.

Yazım yanlışı olan birleşik sözcüğü bulmak için tüm yapıların kurala uygunluğu kontrol edilmelidir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin kuralını uygulama

'Fark etmek' birleşiminde herhangi bir ses düşmesi veya türemesi saptanmaz.

Türkçede 'etmek, olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan yapılar, yalnızca ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) varsa bitişik yazılır.

Yanlış yazımı belirleme

'Farkettiği' yazımı 'fark ettiği' olarak düzeltilmelidir.

Ses olayı barındırmayan bu birleşik fiilin bitişik yazılması yazım kuralına aykırıdır.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 454Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, bayramlar, tarihî dönemler ve resmî belgeler gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Türk edebiyatında Millî Edebiyat Dönemi, 1911 yılında Genç Kalemler dergisinin yayımlanmasıyla başlamıştır.

2024 yılında Ramazan Bayramı nisan ayına denk geldiği için tatil planları şimdiden yapılmaya başlandı.

Van Gölü'nün doğusunda yer alan Akdamar Adası, her yıl binlerce yerli ve yabancı turisti ağırlamaktadır.

Resmî Gazete'de yayımlanan kararnameyle kamu kurum ve kuruluşlarının çalışma saatlerinde değişikliğe gidildi.

Anadolu'nun kuzeydoğusundaki Kaçkar dağları, her mevsim farklı bir doğal güzelliğe bürünmektedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anadolu'nun kuzeydoğusundaki Kaçkar dağları, her mevsim farklı bir doğal güzelliğe bürünmektedir.

Cevap

Anadolu'nun kuzeydoğusundaki 'Kaçkar dağları' ifadesinde 'dağları' sözcüğünün büyük harfle başlaması gerektiği için bu cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Türkçede yer adlarında özel isimden sonra gelen ve o yerin türünü belirten 'dağ, göl, deniz, nehir' gibi sözcükler büyük harfle başlar. 'Kaçkar Dağları' ifadesi bu kurala tabi olduğu için 'dağları' kelimesinin küçük harfle yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki yer adlarını ve beraberindeki tür isimlerini tespit et.

'Anadolu' ve 'Kaçkar dağları' ifadeleri incelenir.

Yer adlarının yazım kurallarına uygunluğunu denetlemek için.

Özel isimden sonra gelen coğrafi tür isimlerinin (dağ, göl, nehir vb.) yazım kuralını uygula.

TDK kurallarına göre 'Kaçkar' özel isminden sonra gelen 'dağ' kelimesinin 'Kaçkar Dağları' şeklinde büyük harfle yazılması gerektiği görülür.

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili hatayı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Yer adlarında özel isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kurul adlarının yazımında büyük harf kullanımı ile bunlara getirilen eklerin ayrılmama kuralını gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 455Soru →

Devlet Arşivleri Başkanlığı tarafından hazırlanan belge tasnif ve dijitalleştirme rehberinden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Başkanlık tarafından yayımlanan ödeme emri belgesinde toplam tutar seksenbeşbinTL olarak belirtilmiştir.

Arşivdeki belgelerin tasnifi sırasında, her uzmana günlük 2'şer kutu dosya teslim edilecektir.

Tasnif çalışmalarının 2'nci aşamasında, belgelerin türlerine göre ayrılması ve kataloglanması hedeflenmektedir.

Kurum bünyesinde 1993'te başlatılan envanter çalışmaları bu yıl sonu itibarıyla tamamlanmış olacaktır.

Sistemde kayıtlı olan yaklaşık on beş bin belgenin XIX. yüzyıla ait olduğu uzmanlarca tespit edildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşivdeki belgelerin tasnifi sırasında, her uzmana günlük 2'şer kutu dosya teslim edilecektir.

Cevap

Günlük dosya teslimatının anlatıldığı seçenekte yer alan '2'şer' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla 'ikişer' şeklinde belirtilmelidir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla değil, her zaman yazıyla belirtilir. Bu nedenle '2'şer' kullanımı hatalıdır; doğrusu 'ikişer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayıları ve bunlara gelen ekleri (üleştirme, sıra sayısı, tarih ekleri) belirle.

Seçeneklerde 'seksenbeşbinTL', '2'şer', '2'nci', '1993'te', 'on beş bin' ve 'XIX. yüzyıl' ifadeleri tespit edildi.

Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri saptamak için.

Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) için TDK kuralını hatırla.

TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla yazılmaz, her zaman harfle yazılmalıdır (örneğin 2'şer değil, ikişer).

Üleştirme sayılarının yazım standardını kontrol etmek için.

Diğer seçeneklerdeki finansal metin, ünsüz benzeşmesi ve sıra sayısı kurallarını denetle.

Ödeme emrinde bitişik yazım (seksenbeşbinTL), 1993'te (benzeşme), 2'nci (ünlü uyumu) ve yüzyıl kullanımı (XIX.) kurallara uygundur.

Hatalı olan seçeneği teyit etmek ve diğerlerini elemek için.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı Kuralları (Üleştirme, Sıra Sayıları ve Finansal Metinler)

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarında kesme işareti ve nokta kullanımının bir arada yapılamayacağını (2.'nci gibi bir kullanımın yanlış olduğunu) hatırlayın.

Alternatif Yöntem

Sıra sayılarını kontrol ederken rakamı yazıyla okuyun (İki-nci). Eğer ünlüyle bitiyorsa 'inci' değil 'nci' gelmesi gerektiğini hızlıca görebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 456Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Bahçesindeki saksılara ektiği semizotlarının bu kadar kısa sürede büyüyeceğini tahmin etmemişti.

Ormanda yolunu kaybeden yürüyüş grubu, yönlerini bulabilmek için güneşin konumundan faydalandı.

Yeni tanıştığı insanlara karşı önyargılı bir tutum sergilemesi, çevresiyle iletişimini zorlaştırıyordu.

Akşamüzeri parkta dinlenirken çocukların neşe içinde oyun oynamasını gülümseyerek izledi.

Misafirleri için hazırladığı ikramların yanına taze demlenmiş bir fincan kuşburnu çayı ekledi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni tanıştığı insanlara karşı önyargılı bir tutum sergilemesi, çevresiyle iletişimini zorlaştırıyordu.

Cevap

Yeni tanıştığı insanlara karşı sergilenen tutumu anlatan 'önyargılı' sözcüğünün geçtiği cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü 'ön yargı' ayrı yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'ön' sözcüğüyle kurulan ve bir kavramı niteleyen 'ön yargı', 'ön söz', 'ön sezi' (bazı kaynaklarda istisna olsa da TDK'ye göre önsezi bitişik, ön yargı ayrıdır) gibi yapılar ayrı yazılmalıdır. Cümlede 'önyargılı' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.

Tespit edilen sözcükler: semizotu, kaybeden, önyargılı, akşamüzeri, kuşburnu.

Yazım kuralı kontrolü yapabilmek için önce ilgili kelimelerin belirlenmesi gerekir.

TDK birleşik kelimelerin yazımı kurallarını her bir sözcüğe uygula.

'Ön yargı' sözcüğünün ayrı yazılması gerektiği, diğerlerinin (semizotu, kuşburnu, akşamüzeri, kaybetmek) bitişik yazımının doğru olduğu görülür.

Hangi sözcüğün kural ihlali yaptığını belirlemek için güncel TDK kuralları esas alınır.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Bitişik ve Ayrı Yazılması

Tahmini Süre:50s

Soru 457Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Yeni nesil yönetim anlayışı; şeffaf, denetlenebilir ve katılımcı bir yapıyı esas almaktadır.

İlçemizde salı günleri meyve, sebze, tahıl; cumartesi günleri ise giyim, züccaciye ve oyuncak pazarı kurulur.

Eski binalar yıkıldı, çevre düzenlemesi yapıldı; yeni parklar, bahçeler ve sosyal tesisler halkın kullanımına açıldı.

Türkiye’nin dış ticaret hacmi, ihracat ve ithalat dengesiyle her geçen yıl büyüyor; otomotiv, tekstil ve gıda ürünleri lokomotif sektörler olmayı sürdürüyor.

Stratejik planlama raporunda yer alan temel hedefler şunlardır; sürdürülebilir büyüme, dijital dönüşüm ve kurumsal kapasite artışı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik planlama raporunda yer alan temel hedefler şunlardır; sürdürülebilir büyüme, dijital dönüşüm ve kurumsal kapasite artışı.

Cevap

Stratejik planlama raporunda yer alan temel hedefler şunlardır; sürdürülebilir büyüme, dijital dönüşüm ve kurumsal kapasite artışı.

Doğru cevap olan cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir liste sıralanmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Bu cümlede noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'şunlardır' ifadesine ve sonrasındaki listeye odaklanılır.

Cümlede bir açıklama yapılacağı ve bir listenin başlayacağı tespit edilir.

Noktalama işaretlerinin işlevini belirlemek için cümlenin anlam akışını anlamak gerekir.

TDK'nin açıklama ve örnekleme kuralları hatırlanır.

Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlenin sonuna iki nokta (:) konması gerektiği belirlenir.

Noktalı virgülün böyle bir işlevi yoktur; o sadece grupları, sıralı cümleleri veya özneyi ayırır.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İki nokta ve noktalı virgülün kullanım alanlarını bir tablo üzerinde karşılaştırarak çalışmak, bu tür ayırt edici sorularda hata yapma riskini azaltacaktır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 458Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu ek ve sözcüklerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel göreve (bağlaç, ek, edat vb.) göre belirlenir. Bu kuralların ihlal edilmesi yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Mevcut mevzuattaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla yeni bir komisyon kurulması kararlaştırıldı.

Siz de takdir edersiniz ki resmî yazışmalarda kullanılan dilin ciddiyeti kurum kültürü açısından oldukça önemlidir.

Bu raporun hazırlanmasında emeği geçen personelin özverili çalışmasıda göz ardı edilmemelidir.

Mademki bu konuda hemfikiriz, o hâlde uygulama aşamasına geçmekte bir sakınca bulunmamaktadır.

Hazırlanan projeler onaylandı mı ilgili bütçenin aktarımı için gerekli işlemler derhâl başlatılacaktır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu raporun hazırlanmasında emeği geçen personelin özverili çalışmasıda göz ardı edilmemelidir.

Cevap

Personelin çalışmasıyla ilgili cümlede geçen 'da' ifadesinin ayrı yazılması gerektiği için doğru yanıt bu seçenektir.

Personelin özverili çalışmasıyla ilgili cümlede kullanılan 'da' ifadesi, cümleye 'başkalarının yanı sıra o da' anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman kelimeden ayrı yazılır. Cümledeki 'çalışmasıda' şeklindeki bitişik yazım bu nedenle hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.

A'da sıfat yapan '-ki', B'de bağlaç olan 'de' ve 'ki', C'de bağlaç olan 'da', D'de kalıplaşmış 'ki', E'de zaman anlamlı 'mı' belirlendi.

Yazım kurallarını denetlemek için önce ilgili dil bilgisel yapıların görevini belirlemek gerekir.

C seçeneğindeki 'da' yapısının görevini 'cümleden çıkarma' yöntemiyle kontrol et.

'Personelin çalışması göz ardı edilmemelidir' şeklinde okunduğunda cümlenin yapısı bozulmamaktadır; bu da yapının bağlaç olduğunu kanıtlar.

Bağlaç olan 'de/da' cümleden çıkarıldığında anlam daralsa da cümlenin yapısı bozulmaz.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' şeklinde yazılmadığını, ancak bulunma hâl eki olan '-de/-da'nın kelimenin son harfine göre '-te/-ta'ya dönüşebileceğini unutmayınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 459Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

"Dokuzuncu Hariciye Koğuşu"nda betimlenen hasta çocuk; yalnızlığı, umudu ve acıyı bir arada yaşar.

Bu kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulduktan sonra genel kurulda görüşülmeye başlanacak.

Şairin bu dizeleri —belki de hayatının özeti olanlar— okuyucuyu derin bir düşünceye sevk ediyor.

1923'te (Cumhuriyet'in ilan edildiği yıl) Ankara resmen başkent olarak kabul edilmiştir.

Siz de bu akşam bizimle "Sinekli Bakkal"ı okumaya başlayacak mısınız, yoksa başka bir planınız mı var?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulduktan sonra genel kurulda görüşülmeye başlanacak.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. "Türkiye Büyük Millet Meclisi" bir kurum/kurul adı olduğundan, gelen yönelme ekinin "Meclisine" şeklinde kesmesiz yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki özel isimler ve bunlara bağlı noktalama işaretleri tespit edilir.

İkinci cümlede yer alan "Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne" ifadesinin bir kurum adı olduğu görülür.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını denetlemek için.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili kuralı hatırlanır.

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı bilgisine ulaşılır.

Yazım yanlışının nedenini bilimsel kurala dayandırmak için.

Diğer seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin (tırnak, yay ayraç, kısa çizgi, noktalı virgül) görevleri kontrol edilir.

Tüm işaretlerin kendi işlevlerine uygun ve hatasız kullanıldığı onaylanır.

Diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olarak hatalı seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile kanun/yönetmelik adları arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için '657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda' gibi örnekleri inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:50s

Soru 460Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Haberi duyunca hepimiz çok mutlu olduk.

Birçok kişi bu konuda bizimle aynı fikirdeydi.

Herhangi bir aksilik çıkmaması için önlem aldık.

Kendini bugün çok huzurlu his ediyor.

Olanları ancak bir süre sonra fark etti.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kendini bugün çok huzurlu his ediyor.

Cevap

Kendini bugün çok huzurlu his ediyor.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'his ediyor' ifadesi yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; 'etmek, olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, ilk kelimede bir ses düşmesi (sabretmek gibi) veya bir ses türemesi (hissetmek gibi) meydana geliyorsa bu fiiller bitişik yazılır. 'His' ve 'etmek' birleştiğinde 's' sesi türediği için sözcüğün 'hissediyor' şeklinde bitişik yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri (birçok, herhangi bir, mutlu olduk, his ediyor, fark etti) tespit etmek.

D seçeneğinde 'his ediyor' birleşik fiilinin ayrı yazıldığı görülmektedir.

Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik yapıları belirlemek gerekir.

Tespit edilen 'his ediyor' yapısındaki ses olaylarını kontrol etmek.

'His' kelimesi ile 'etmek' yardımcı fiili birleşirken 'hissediyor' şeklinde bir ünsüz türemesi (s sesi) meydana gelir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde ses düşmesi veya türemesi varsa kelimelerin bitişik yazılması zorunludur.

Kuralı uygulayarak doğru yazımı belirlemek.

'His ediyor' yazımı yanlıştır; doğrusu 'hissediyor' olmalıdır.

TDK kurallarına göre ses olayı gerçekleşen birleşik fiiller ayrı yazılamaz.

Anahtar Kavram

Ses türemesi veya ses düşmesi olan birleşik fiillerin bitişik yazılması kuralı.

Tahmini Süre:40s

ÖncekiSayfa 23 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm