Yazım ve Noktalama

1356 soru

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı, metnin anlamını netleştirmek ve yapısal düzeni sağlamak adına belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kuralların ihlali, özellikle profesyonel ve akademik yazışmalarda anlatım kusuru olarak değerlendirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Faruk Nafiz Çamlıbel, "Han Duvarları"ndaki her mısrada Anadolu'nun o dönemki mahzun çehresini ustalıkla betimler.

Karac'oğlan der ki: "İyiye bak, kötüyü görme; hakkın olmayan haramı asla yeme."

1945-1950 yılları arasında Türkiye'de siyasal ve toplumsal değişim süreci büyük bir ivme kazanmıştır.

Reşat Nuri Güntekin'in "Çalıkuşu"'nu defalarca okumama rağmen her seferinde aynı tadı alırım.

Tanzimat sanatçıları; roman, öykü ve tiyatro gibi (Batı'dan gelen) türleri edebiyatımıza başarıyla kazandırmışlardır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Reşat Nuri Güntekin'in "Çalıkuşu"'nu defalarca okumama rağmen her seferinde aynı tadı alırım.

Cevap

Reşat Nuri Güntekin'in eserinden bahsedilen cümlede, tırnak işaretinden sonra kesme işareti kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım ve noktalama kılavuzuna göre; tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Hatalı olan seçenekte 'Çalıkuşu' ifadesi tırnak içine alınmış, ancak sonrasında gelen '-nu' ekini ayırmak için gereksiz yere kesme işareti (') kullanılmıştır. Doğru yazım '"Çalıkuşu"nu' şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki tırnak ve kesme işareti etkileşimini inceleyin.

Tırnak içine alınan eser adından sonra bir ek getirildiği görülmektedir.

TDK kurallarına göre tırnak içine alınan sözlerden sonra ek gelirse, bu eki ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz.

Diğer seçeneklerdeki 'diğer' noktalama işaretlerini (yay ayraç, kısa çizgi, kesme) kontrol edin.

Karac'oğlan (ses düşmesi), 1945-1950 (kısa çizgi), (Batı'dan gelen) (yay ayraç) kullanımlarının tamamı kurallara uygundur.

Bu kullanımlar kendi özel kuralları dahilinde hatasızdır.

Anahtar Kavram

Tırnak ve Kesme İşareti Etkileşimi

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığı kuralını tekrar etmek, bu soru tipindeki bir diğer önemli çeldiriciyi öğrenmenizi sağlar.

Tahmini Süre:55s

Soru 462Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Süveyş Kanalı’nın stratejik konumu, Akdeniz ve Kızıldeniz arasındaki deniz ticaretini doğrudan etkilemektedir.

Tanzimat Fermanı ile birlikte Osmanlı Devleti'nde anayasal düzene geçişin ilk önemli adımları atılmıştır.

Tesisatçı, bozulan musluğu tamir ederken çantasından çıkardığı İngiliz Anahtarı ile somunu dikkatlice sıktı.

Misafirlerimize akşam yemeğinden sonra Maraş dondurması ikram ederek şehrimizin lezzetlerini tanıttık.

Son yıllarda Türk lirasının değerini korumak amacıyla piyasalarda çeşitli ekonomik düzenlemeler yapıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tesisatçı, bozulan musluğu tamir ederken çantasından çıkardığı İngiliz Anahtarı ile somunu dikkatlice sıktı.

Cevap

İngiliz anahtarı ifadesindeki 'anahtar' sözcüğünün büyük harfle yazılması hatalıdır; tür adları bu tür tamlamalarda küçük harfle başlamalıdır.

TDK kurallarına göre özel adlarla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar. 'İngiliz anahtarı' ifadesindeki 'anahtar' sözcüğü bir tür adıdır ve cümle içinde büyük harfle başlatılması yazım yanlışına yol açar.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki özel ad ve tür adı içeren yapıları tespit edin.

Süveyş Kanalı, Tanzimat Fermanı, İngiliz anahtarı, Maraş dondurması ve Türk lirası ifadeleri incelenmelidir.

Yazım yanlışını bulmak için büyük harf kurallarına tabi olan sözcük öbeklerini belirlemek gerekir.

Tespit edilen yapıları TDK büyük harf kullanım kuralları ile karşılaştırın.

Süveyş Kanalı (yer adı türü), Tanzimat Fermanı (tarihî belge) ve Maraş dondurması (tür adı) kurallara uygundur. Ancak İngiliz anahtarı ifadesinde 'anahtar' kelimesi büyük yazılmıştır.

TDK'ye göre özel adla kurulan birleşik kelimelerde tür adları (anahtar, fıstık, kedi vb.) küçük harfle başlar.

Hatalı kullanımı belirleyerek doğru formu doğrulayın.

Doğru yazım 'İngiliz anahtarı' şeklinde olmalıdır.

Kural gereği sadece millet ismi olan 'İngiliz' büyük harfle başlar.

Anahtar Kavram

Özel adlarla kurulan birleşik kelimelerde ve yer adlarında büyük harf kullanımı

Tahmini Süre:50s

Soru 463Soru →

Hukuk devleti idealinin, bürokrasinin soğuk koridorlarında yankılanan o vakur sesi (I) (...) (II) kanunların sadece lafzına değil, ruhuna da sadakat gösteren mümtaz bir devlet adamı (III) Böylesi bir dirayet karşısında saygı duymamak (IV) Adaletin tecellisi için liyakati her daim her şeyin üstünde tutun (V)

Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

(...) / (...) / (...) / (?) / (!)

(.) / (...) / (.) / (?) / (!)

(...) / (:) / (...) / (?) / (!)

(...) / (...) / (...) / (!) / (!)

(...) / (...) / (...) / (?) / (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) / (...) / (...) / (?) / (!)

Cevap

Üç nokta / Üç nokta / Üç nokta / Soru işareti / Ünlem işareti şeklinde sıralanan seçenek doğrudur.

Parçadaki 'o vakur sesi' ve 'mümtaz bir devlet adamı' ifadeleri yüklemi bulunmayan eksiltili yapılardır ve üç nokta gerektirir. Alıntıda atlanan bölümü simgeleyen ikinci boşluk da üç nokta ile doldurulmalıdır. 'saygı duymamak' ifadesi soru edatı içermese de bir soru tonlaması (Saygı duymamak mümkün mü?) taşıdığı için soru işaretiyle, 'tutun' ifadesi ise yüksek bir emir ve duygu tonuyla bittiği için ünlemle tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Birinci ve üçüncü kısımların yapısal analizi

Üç nokta (...)

Yüklemi söylenmemiş, anlamca tamamlanmamış (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta konur.

İkinci kısmın işlevsel analizi

Üç nokta (...)

Alıntılarda başta, ortada veya sonda alınmayan bölümlerin yerine üç nokta kullanılır.

Dördüncü kısmın anlamsal analizi

Soru işareti (?)

Soru eki veya sözü içermeyen ancak soru vurgusu ve tonlamasıyla belirtilen cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Beşinci kısmın tonlama analizi

Ünlem işareti (!)

Yüksek duygu içeren emir ve hitap bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin anlamsal ve yapısal görevleri

Alternatif Yöntem

Cümlelerin yüklemlerini hayali olarak tamamlamaya çalışarak (Örneğin: 'şahsiyettir', 'duymamak mümkün müdür') hangi noktalama işaretinin eksik anlamı tamamladığını tespit edebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 464Soru →

Türkçede iki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurumun temel hizmet felsefesi bellidir: Her vatandaş, adil ve kaliteli hizmet alma hakkına sahiptir.

Mülakata girecek adayların yanlarında şu araçları bulundurması istenir: kurşun kalem, silgi ve kalemtıraş.

Toplantı tutanağında alınan karar şu şekilde belirtildi; tüm birimler haftalık faaliyet raporlarını cuma günü mesai bitimine kadar teslim edecektir.

Resmî yazışmalarda dikkat edilmesi gereken en temel ilke şudur: sadelik.

Daire başkanının odasındaki panoda şu söz yazılıydı: 'Gelecek, bugünden hazırlananlara aittir.'

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantı tutanağında alınan karar şu şekilde belirtildi; tüm birimler haftalık faaliyet raporlarını cuma günü mesai bitimine kadar teslim edecektir.

Cevap

Toplantı tutanağındaki kararın açıklandığı cümlede, açıklama öncesinde kullanılan noktalı virgül hatalıdır; burada iki nokta kullanılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede, '...şu şekilde belirtildi' ifadesinden sonra bir açıklama cümlesi gelmektedir. Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Bu cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin kullanım amaçlarını analiz edin.

Seçeneklerin genelinde açıklama ve örnekleme yapıldığı görülmektedir.

Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Noktalı virgülün kullanıldığı cümleyi ve işlevini kontrol edin.

Toplantı tutanağıyla ilgili cümlede bir açıklama yapılmasına rağmen noktalı virgül (;) kullanılmıştır.

Noktalı virgülün açıklama yapma veya örnekleme başlatma gibi bir görevi yoktur; bu görev iki noktaya (:) aittir.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralı

Soru 465Soru →

Türkçede virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili pek çok kural ve bu kuralların uygulanmasında dikkat edilmesi gereken istisnalar bulunmaktadır. Özellikle bazı eklerden ve sözcük gruplarından sonra virgülün getirilmesi, noktalama yanlışına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımı noktalama yanlışlığına yol açmıştır?

Belediye encümeni; ulaşım, çevre ve imar konularında hazırlanan yeni çalışma planını onayladı.

Yabancı, kadının söylediklerini dikkatle dinledikten sonra masadaki evrakları toplayıp odadan çıktı.

Kurumumuzun yürüttüğü teknik inceleme süreci tamamlandığında, hazırlanan raporlar üst yönetime sunulacaktır.

Evet, sunulan bu teklifin mevcut bütçe disiplini açısından herhangi bir risk taşımadığı görülmektedir.

O, millî mücadelenin isimsiz kahramanlarını anlattığı bu eserinde destansı ve yalın bir dil kullanmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumumuzun yürüttüğü teknik inceleme süreci tamamlandığında, hazırlanan raporlar üst yönetime sunulacaktır.

Cevap

Kurumumuzun yürüttüğü teknik inceleme süreci tamamlandığında ifadesinden sonra kullanılan virgül yanlıştır.

Doğru cevap olan seçenekte 'tamamlandığında' sözcüğü bir zarf-fiildir. Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, bir cümlede tek başına kullanılan zarf-fiil eklerinden sonra virgül konulması bir noktalama hatasıdır. Virgül ancak birden fazla zarf-fiilin art arda sıralandığı eş görevli durumlarda bu kelimelerin arasına gelebilir.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki virgül ve noktalı virgül kullanımlarını TDK kurallarına göre analiz et.

A, B, D ve E seçeneklerinde virgülün; özneyi ayırma, anlam karışıklığını önleme ve hitap/onay bildirme gibi görevlerle doğru kullanıldığı görülmektedir.

Cümle yapısı ve anlam bütünlüğü açısından her işaretin işlevi kurallara uygundur.

Zarf-fiil eki almış sözcüklerden sonra virgül kullanım kuralını hatırla.

TDK kuralına göre metin içinde zarf-fiil eki (-ınca, -arak, -dığında, -ıp vb.) almış kelimelerden sonra virgül konmaz.

Zarf-fiiller cümlede yan cümlecik kurar ve kendisinden sonraki yapıyla anlamsal bir bağ kurduğu için virgülle bölünmezler.

Yanlış olan seçeneği tespit et.

Tamamlandığında sözcüğü -dığında zarf-fiil ekini almıştır ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.

Sadece art arda gelen birden fazla zarf-fiil olması durumunda eş görevli oldukları için aralarına virgül konabilir; ancak burada tek bir zarf-fiil olduğu için virgül kullanımı hatadır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralları ve istisnaları.

Soru 466Soru →

Resmî yazışmalarda ve kamuoyuna yönelik hazırlanan teknik raporlarda dil kurallarına uygunluk, kurumsal ciddiyetin ve profesyonelliğin temel bir göstergesidir. Türkçede özellikle yabancı dillerden geçen bazı sözcüklerin yazımı, günlük dildeki telaffuz farklılıkları nedeniyle sıklıkla karıştırılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Daire başkanlığı tarafından hazırlanan yeni projede, personelin sürece direkt katkı sağlaması hedeflenmektedir.

Bakanlığın yayımladığı son genelgede, personelin kılık kıyafet yönetmeliğine uygun olarak koyu renk pantolon giymesi gerektiği belirtildi.

Valilik makamında gerçekleştirilen resmî görüşme, basına kapalı ve oldukça mütevazi bir ortamda gerçekleştirildi.

Kurum bünyesinde yürütülen denetimler sonucunda hazırlanan teknik raporda, binadaki yapısal sorunların tespiti net bir şekilde yapıldı.

Hizmet içi eğitim seminerlerinde personelin zihinsel ve fiziksel egzersiz yapmasının iş verimliliği üzerindeki önemi vurgulandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valilik makamında gerçekleştirilen resmî görüşme, basına kapalı ve oldukça mütevazi bir ortamda gerçekleştirildi.

Cevap

Valilik makamındaki görüşmenin anlatıldığı cümlede geçen 'mütevazi' sözcüğü yanlış yazılmıştır; cümlenin bağlamına göre 'gösterişsiz' anlamını karşılayan 'mütevazı' sözcüğü kullanılmalıdır.

Cümlede geçen 'mütevazi' sözcüğü bir geometri terimidir ve 'paralel' anlamına gelir. Ancak cümledeki bağlamda, yapılan görüşmenin 'gösterişsiz, alçak gönüllü' bir ortamda geçtiği anlatılmak istenmektedir. Bu anlamı karşılayan doğru sözcük 'mütevazı' olmalıdır. Dolayısıyla bu cümlede bir yazım ve kullanım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerde yer alan ve yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan yabancı kökenli sözcüklerin tespit edilmesi.

Cümlelerdeki 'direkt', 'pantolon', 'mütevazi', 'tespit' ve 'egzersiz' sözcükleri aday kelimeler olarak belirlenir.

Yazım yanlışının hangi sözcükte olduğunu bulmak için odaklanılacak sözcüklerin seçilmesi gerekir.

Belirlenen sözcüklerin TDK (Türk Dil Kurumu) Yazım Kılavuzu'ndaki doğru formlarıyla karşılaştırılması.

'Direkt', 'pantolon', 'tespit' ve 'egzersiz' sözcüklerinin doğru yazıldığı; 'mütevazi' sözcüğünün ise bağlam dışı olduğu görülür.

Sözcüklerin hem imla hem de anlam bakımından doğruluğu denetlenmelidir.

Anlamca karıştırılan 'mütevazı' ve 'mütevazi' sözcüklerinin ayrımının yapılması.

'Mütevazi' geometri terimi olup 'paralel' demektir; 'mütevazı' ise 'alçak gönüllü, gösterişsiz' demektir.

Cümledeki 'ortam' nitelemesi paralel olmayı değil, gösterişsiz olmayı gerektirdiği için yanlışlık saptanır.

Anahtar Kavram

Yazımı ve Anlamı Karıştırılan Sözcüklerin Ayırt Edilmesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 467Soru →

İçişleri Bakanlığı’nın strateji toplantısında söz alan müsteşar, hazırlanan raporun detaylarını heyetle paylaştı (I) Bu projeyle hedeflenen toplumsal dönüşüm, kamuoyunda nasıl bir yankı uyandıracak (II) Masanın üzerinde duran grafikler, istatistik verileri (III) Müsteşar, teknik ekibe dönerek sordu: — Hazırlıklar (IV) Ekibin sessizliği karşısında sesini yükseltti: — Herkes derhâl ciddiyetle çalışsın (V)

Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

(.) (?) (...) (?) (!)

(.) (?) (.) (?) (.)

(.) (.) (...) (?) (!)

(...) (?) (...) (?) (!)

(.) (?) (...) (.) (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (?) (...) (?) (!)

Cevap

Parçadaki numaralı yerlere sırasıyla nokta, soru işareti, üç nokta, soru işareti ve ünlem işareti getirilmelidir.

Doğru sıralama olan nokta, soru işareti, üç nokta, soru işareti ve ünlem işareti; cümlelerin sırasıyla tamamlanmış yargı, soru, eksiltili yapı, vurguyla soru ve emir/hitap işlevlerini tam olarak karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Birinci boşluğu analiz et

Nokta (.)

Cümle yüklemi olan ve yargısı tamamlanmış bir bildirme cümlesidir.

İkinci boşluğu analiz et

Soru İşareti (?)

'Nasıl' soru zarfıyla kurulan ve yanıt bekleyen bir soru cümlesidir.

Üçüncü boşluğu analiz et

Üç Nokta (...)

Yüklemi bulunmayan, örneklerin devam edebileceğini sezdiren eksiltili bir cümledir.

Dördüncü boşluğu analiz et

Soru İşareti (?)

Soru eki veya sözü içermese de soru yoluyla bilgi alma amacı güden (vurgu/tonlama tabanlı) bir ifadedir.

Beşinci boşluğu analiz et

Ünlem İşareti (!)

Şiddetli bir emir ve hitap bildiren, duygu değeri yüksek bir cümledir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevsel Kullanımı

Alternatif Yöntem

Cümlelerin yüklemlerini kontrol ederek başlayın. Yüklemi olmayan (III) ve soru anlamı taşıyan (II, IV) ifadeleri elediğinizde doğru sıralamaya daha hızlı ulaşabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 468Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Olay yerine kısa sürede intikal eden emniyet güçleri, zanlıyı kasadaki paraları alırken suçüstü yakalamayı başardı.

Dağ köylerinde geleneksel yöntemlerle toplanan itburnu meyveleri, kış aylarında şifa niyetine çay olarak tüketiliyor.

Kurum içi disiplin yönetmeliğinde yapılan son değişikliklerle birlikte, bazı maddelerin uygulanmasından tamamen vazgeçildi.

Ziraat mühendisleri, bölgedeki verimliliği artırmak amacıyla çiftçilere kaliteli çörek otu tohumu desteği sağlayacaklarını açıkladı.

Uzun yıllar boyunca devlet kademelerinde gösterdiği üstün başarı ve sadakatle, bu makama gelmeyi fazlasıyla haketmişti.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun yıllar boyunca devlet kademelerinde gösterdiği üstün başarı ve sadakatle, bu makama gelmeyi fazlasıyla haketmişti.

Cevap

Cümlede geçen 'haketmişti' ifadesi, herhangi bir ses olayı barındırmadığı için 'hak etmişti' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi veya ünsüz türemesi meydana gelmemişse bu fiiller ayrı yazılır. 'Hak' sözcüğüne 'etmek' fiili getirildiğinde herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için doğru yazım 'hak etmişti' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri (suçüstü, itburnu, vazgeçildi, çörek otu, haketmişti) tespit et.

Beş farklı birleşik yapı belirlendi.

Yazım kuralları analizini her bir birleşik yapı üzerinden gerçekleştirmek.

Tespit edilen birleşik sözcükleri Türk Dil Kurumu'nun bitişik ve ayrı yazım kurallarına göre değerlendir.

'Suçüstü', 'itburnu' ve 'vazgeçmek' bitişik; 'çörek otu' ayrı yazılarak kurala uygunluk gösterirken 'haketmişti' bitişik yazılarak kuralı ihlal etmiştir.

Ses olayı ve anlam kayması kriterlerini uygulayarak yanlış kullanımı bulmak.

Anahtar Kavram

Ses Olayı Olmayan Birleşik Fiillerin Yazımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 469Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" ögelerinin yazımı; bu yapıların cümlede üstlendikleri dil bilgisel görevlere (ek, bağlaç, edat) ve ses olaylarına göre farklılık göstermektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu ögelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Dilekçenizi kuruma dün mü teslim ettinizmi ki bugün sonucunu öğrenmek için müracaat ediyorsunuz?

Toplantıda ki kararların bir an önce uygulamaya konulması için ilgili şubelere resmî yazı gönderildi.

Yayımlanan son yönetmelikte de belirtildiği gibi, başvuruların bu hafta içinde tamamlanması hiçte kolay değil.

İdari personelin bu konudaki hassasiyeti öyle yüksektir ki işler bitti mi de mutlaka son bir kontrol yapar.

Kurumun stratejik planı hazırlandı ancak sizinki de onaylanırsa sistem de kayıtlı olan tüm veriler güncellenecektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari personelin bu konudaki hassasiyeti öyle yüksektir ki işler bitti mi de mutlaka son bir kontrol yapar.

Cevap

İdari personelin bu konudaki hassasiyeti öyle yüksektir ki işler bitti mi de mutlaka son bir kontrol yapar.

Doğru kabul edilen cümlede; "konudaki" sözcüğündeki "-ki" sıfat türettiği için bitişik, "yüksektir ki" ifadesindeki "ki" bağlaç olduğu için ayrı, "bitti mi" ifadesindeki "mi" zaman anlamı katan bir edat/ek olduğu için ayrı, "de" ise bağlaç olduğu için ayrı yazılarak kurallara tam uyulmuştur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.

Tespit edilen yapılar: konudaki, yüksektir ki, bitti mi, de.

Yazım yanlışı olup olmadığını anlamak için önce hedef yapıları belirlemeliyiz.

Belirlenen yapıların cümledeki görevlerini analiz et.

konudaki: sıfat yapan ek (-ki), yüksektir ki: bağlaç, bitti mi: zaman anlamı katan soru eki, de: bağlaç.

Yazım kuralı (bitişik/ayrı), yapının cümledeki görevine bağlıdır.

Görevlerine göre yazım kurallarını kontrol et.

Ek olan -ki bitişik; bağlaç olan ki ayrı; soru eki mi ayrı; bağlaç olan de ayrı yazılmıştır. Ses olayı hatası da bulunmamaktadır.

Tüm yapılar TDK yazım kurallarına tam uyum sağlamaktadır.

Anahtar Kavram

"de", "ki" ve "mi"nin Yazım Kuralları

Daha Fazla Pratik

Cümleden 'de' veya 'ki'yi çıkardığınızda anlam bozuluyorsa ek (bitişik), bozulmuyor sadece daralıyorsa bağlaçtır (ayrı).

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 470Soru →

Sayıların yazımıyla ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Yarışmanın 7'nci gününde tüm sporcular oldukça yorulmuştu.

Toplantı odasındaki evraklar 2'şerli gruplar hâlinde düzenlendi.

Maçın ikinci yarısı akşam tam 20.45'te başlayacak.

Hazırlanan çekin üzerine ödeme miktarı 'binbeşyüz' Türk lirası yazıldı.

Bu kütüphanede XX. yüzyıl tarihine ait pek çok eser bulunuyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantı odasındaki evraklar 2'şerli gruplar hâlinde düzenlendi.

Cevap

Toplantı odasındaki evraklar ikişerli gruplara ayrıldı.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, üçer, yüzer vb.) rakamla değil, her zaman yazıyla belirtilmelidir. Dosyaların '2'şerli' gruplar halinde düzenlendiği cümlede bu kural ihlal edilmiş ve yazım yanlışı yapılmıştır. Doğru yazım 'ikişerli' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki sayıları ve eklerini incele.

Saat, sıra ve üleştirme bildiren ifadeler tespit edildi.

Yazım kurallarına aykırı bir kullanım olup olmadığını belirlemek için.

Üleştirme sayıları kuralını (ikişer, üçer vb.) hatırla.

Üleştirme sayılarının rakamla yazılamayacağı belirlendi.

TDK kurallarına göre bu sayıların sadece yazıyla belirtilmesi zorunludur.

'2'şerli' ifadesini kontrol et.

İfadenin rakamla yazıldığı ve yazım yanlışı içerdiği tespit edildi.

Doğru form olan 'ikişerli' yerine rakam kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Tahmini Süre:45s

Soru 471Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Millî Mücadele Dönemi'nde sergilenen eşsiz kahramanlıklar, Türk milletinin bağımsızlık azminin en somut göstergesidir.

5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, kamu görevlilerinin sorumluluklarını ve yetki sınırlarını belirleyen temel mevzuat metinlerinden biridir.

Batı'nın teknolojik üstünlüğünü kabul eden Osmanlı yönetimi, Lale devrinden itibaren Avrupa tarzı yeniliklere yönelmiştir.

Türk Standartları Enstitüsünün hazırladığı yeni yönerge, sanayi ürünlerinin kalite standartlarını uluslararası düzeye taşımayı amaçlıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından başlatılan 'Anadolu'nun Mirası' projesiyle, pek çok antik kent turizme kazandırılacak.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Batı'nın teknolojik üstünlüğünü kabul eden Osmanlı yönetimi, Lale devrinden itibaren Avrupa tarzı yeniliklere yönelmiştir.

Cevap

Lale Devri ifadesinde 'devir' sözcüğünün küçük harfle başlatılması hatalıdır; doğrusu 'Lale Devri' şeklinde olmalıdır.

Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar. 'Lale Devri' Türk tarihinde belirli bir zaman dilimini ifade eden özel bir ad olduğu için her iki sözcüğünün de ilk harfi büyük yazılmalı, gelen ekler ise kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Cümlede 'devri' sözcüğünün küçük harfle başlatılması bu kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki özel isimleri ve tarihî dönem adlarını belirleyiniz.

Cümlede 'Batı', 'Osmanlı', 'Lale devri' ve 'Avrupa' ifadeleri özel nitelikli sözcüklerdir.

Yazım kuralları açısından denetlenecek odak noktalarını saptamak gerekir.

Tarihî dönem, çağ ve olay adlarının yazım kuralını hatırlayınız.

TDK kurallarına göre bu tür adların her kelimesi büyük harfle başlar.

Doğru yazım standardını belirlemek için kural bilgisi gereklidir.

'Lale devri' ifadesini bu kural ışığında analiz ediniz.

'Lale' kelimesi büyük yazılmış olsa da 'devri' kelimesi küçük yazılarak kural ihlal edilmiştir.

Hatanın hangi kelimede olduğunu netleştirmek gerekir.

Diğer seçeneklerdeki benzer yapıları (kurum adları, kanunlar, yön adları) kontrol ediniz.

Diğer seçeneklerdeki 'Millî Mücadele Dönemi', 'İl İdaresi Kanunu' ve 'Batı' gibi kullanımların kurallara uygun olduğu görülür.

Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak için çapraz kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Tarihî Olay, Çağ ve Dönem Adlarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Tarihî dönem adları ile tür adlarını (örneğin 'buzul dönemi'ndeki genel kullanım ile 'Buzul Dönemi' özel adını) ayırt etmeye yönelik soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 472Soru →

Kültürel mirasın korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla yürütülen projelerde noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, hazırlanan metinlerin resmî niteliğini ve anlaşılırlığını güçlendirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Müzede arkeolojik kalıntılar, heykeller, sikkeler; kütüphanede ise el yazmaları, fermanlar ve tarihî haritalar sergileniyor.

Kurul üyeleri, sunumlarını yapıp görüşlerini bildirdiler; başkan, oylamaya geçilmeden önce kısa bir değerlendirme yaptı.

Tarihî yapının onarımı; aslına uygunluk, dayanıklılık ve estetik kriterler gözetilerek titizlikle gerçekleştirilecek.

Restorasyon ekibi, sahada incelemeler yaptı; ancak raporun sonuçları henüz ilgili komisyona sunulmadı.

Girişimde öncelik verilen temel alanlar şunlardır; tarihi dokunun korunması, çevre düzenlemesi ve turizm potansiyelinin artırılması.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Girişimde öncelik verilen temel alanlar şunlardır; tarihi dokunun korunması, çevre düzenlemesi ve turizm potansiyelinin artırılması.

Cevap

Girişimde öncelik verilen temel alanlar şunlardır; tarihi dokunun korunması, çevre düzenlemesi ve turizm potansiyelinin artırılması.

Doğru cevap olan cümlede, 'şunlardır' ifadesinden sonra bir açıklama ve maddeleme yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Burada noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlenin yapısını ve anlam ilişkisini inceleyin.

Cümlede 'şunlardır' ifadesiyle bir açıklama veya örneklendirme yapılacağı belirtilmiştir.

Noktalama işaretinin görevini belirlemek için cümlenin ne tür bir bilgi verdiğini anlamak gerekir.

TDK'nin açıklama ve örnekleme kurallarını hatırlayın.

Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; o sadece gruplandırma, sıralı cümle ayırma veya özneyi belirginleştirme görevlerinde kullanılır.

Seçeneklerdeki kullanımı kurala göre değerlendirin.

Söz konusu cümlede noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) getirilmelidir.

Noktalama kurallarına aykırı bir kullanım tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Alternatif Yöntem

Cümlede 'şunlardır', 'şu şekildedir' gibi ifadeler gördüğünüzde mutlaka iki nokta aramalı, noktalı virgülün sadece virgüllerin yetmediği durumlarda (gruplar arası sınır çekmek gibi) devreye girdiğini hatırlamalısınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 473Soru →

Siyaset bilimi ve eğitim üzerine kaleme alınan bir makalede şu ifadelere yer verilmiştir:

"Demokrasinin en temel şartı, bireylerin yönetime özgürce katılması değil midir (I) Elbette budur (II) Fikri hür, vicdanı hür nesiller (III) Ya bu nesilleri yetiştirecek müfredatımız (IV) Ey Türk gençliği, vazifeni unutma (V)"

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretleri getirilmelidir?

(?) (.) (...) (?) (!)

(?) (.) (.) (?) (!)

(.) (.) (...) (.) (!)

(?) (!) (...) (?) (.)

(!) (.) (...) (?) (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (?) (.) (...) (?) (!)

Cevap

Söz konusu parçadaki boşluklara sırasıyla soru işareti, nokta, üç nokta, soru işareti ve ünlem işareti getirilmelidir.

Parçadaki ilk cümle soru eki barındırdığı için soru işaretiyle bitmelidir. İkinci cümle yargısı tamamlanmış bir cevap cümlesi olduğu için nokta almalıdır. Üçüncü cümle yüklemi olmayan bir eksiltili cümle olduğundan üç nokta gerektirir. Dördüncü cümle, soru kelimesi içermemesine rağmen soru anlamı taşıdığı için (intonasyonel soru) soru işaretiyle sonlanmalıdır. Son cümle ise bir seslenme ve kuvvetli bir duygu barındırdığı için ünlem işaretiyle tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Birinci cümlenin yapısını incele

Soru işareti (?)

"değil midir" soru ekiyle kurulan cümle doğrudan soru sormaktadır.

İkinci cümlenin yargı durumunu kontrol et

Nokta (.)

"Elbette budur" ifadesi bir önceki soruya verilen tam bir cevaptır ve yargı tamamlanmıştır.

Üçüncü cümledeki yüklem varlığını kontrol et

Üç nokta (...)

"Fikri hür, vicdanı hür nesiller" ifadesinde yüklem söylenmediği için cümle eksiltili yapıdadır.

Dördüncü cümledeki anlam ve tonlamayı analiz et

Soru işareti (?)

"Ya bu nesilleri yetiştirecek müfredatımız" ifadesinde soru eki olmasa da tonlama yoluyla soru anlamı (soru beklenmesi) sağlanmıştır.

Beşinci cümledeki duygu değerini saptan

Ünlem işareti (!)

"Ey" hitabı ve emir kipiyle pekiştirilen ifade, yüksek heyecan ve seslenme içerdiği için ünlem gerektirir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevleri

Tahmini Süre:55s

Soru 474Soru →

Tarihî binanın önünde bekleyen kalabalık, ellerinde bayraklar, dillerinde marşlar ( ) Protokol görevlisi, listenin başındaki isme bakarak seslendi: 'Sıradaki ( )' Kimseden ses çıkmayınca bu kez daha yüksek bir tonla tekrarladı: 'İçeri girsenize efendim ( )' Dışarıda ise dinmek bilmeyen bir yağmur, gri bir gökyüzü ( ) Bu bekleyiş ne zaman sona erecek ( )

Bu parçada ayraçlarla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

(...) – (?) – (!) – (...) – (?)

(.) – (?) – (!) – (.) – (?)

(...) – (.) – (!) – (...) – (?)

(...) – (?) – (.) – (...) – (?)

(...) – (?) – (!) – (...) – (.)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) – (?) – (!) – (...) – (?)

Cevap

Parçadaki noktalama düzeni; üç nokta, soru işareti, ünlem, üç nokta ve soru işareti şeklinde olmalıdır.

Metindeki ilk cümle '...dillerinde marşlar' ifadesiyle bitmiş ancak bir yükleme bağlanmamıştır; bu yüzden üç nokta gerekir. İkinci boşlukta 'Sıradaki' ifadesi bir soru kelimesi içermese de bir ismin çağrılmasına yönelik soru anlamı taşıdığı için soru işareti gerektirir. Üçüncü kısımda 'İçeri girsenize efendim' ifadesi yüksek bir tonla söylenen bir emir/istek olduğu için ünlemle bitmelidir. Dördüncü kısım yine eksiltili bir yapıda olduğundan üç nokta, son cümle ise soru kelimesi içerdiği için soru işaretiyle tamamlanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Eksiltili cümleleri tespit etme

Birinci ve dördüncü cümlelerde yüklem bulunmadığı için sonlarına üç nokta (...) konmalıdır.

Anlamca tamamlanmamış, yüklemi söylenmemiş cümlelerin sonuna üç nokta getirilir.

Soru anlamını analiz etme

İkinci boşlukta soru kelimesi olmamasına rağmen tonlama ile soru sorulmuştur (?), beşinci boşluk ise doğrudan soru cümlesidir (?).

Soru eki veya sözü içermeyen ancak soru kastedilen ifadeler ile doğrudan soru cümlelerinin sonuna soru işareti konur.

Duygu ve seslenme tonunu belirleme

Üçüncü boşlukta bir seslenme ve emir kipiyle pekiştirilmiş bir duygu hakim olduğu için ünlem işareti (!) kullanılmalıdır.

Heyecan, korku, seslenme ve emir bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti getirilir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevleri

Soru 475Soru →

Bir kaymakamlığın internet sitesinde yayımlanan 'İlçemizdeki Sosyal Yardım ve Eğitim Faaliyetleri Hakkında Bilgilendirme' başlıklı metinde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Sosyal destek projesi kapsamında ihtiyaç sahibi her aileye kış dönemi boyunca 3'er çuval yakacak yardımı ulaştırılmıştır.

Halk eğitim merkezince düzenlenen halıcılık kursunda kursiyerlerin ürettiği ürünler, senet karşılığında dokuzbinbeşyüz Türk lirasına satılmıştır.

Cumhuriyet döneminin XX. yüzyılın ilk çeyreğinde gerçekleştirilen eğitim reformları üzerine bir panel düzenlenecektir.

İlçe kütüphanesinde yürütülen dijitalleştirme çalışmaları sonucunda nadir eserlerin 7'nci cildi de sisteme yüklenmiştir.

Bölgedeki tarımsal kalkınma hamlesinin temelleri, kooperatifin 1984'te kurulmasıyla birlikte atılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sosyal destek projesi kapsamında ihtiyaç sahibi her aileye kış dönemi boyunca 3'er çuval yakacak yardımı ulaştırılmıştır.

Cevap

Sosyal destek projesi kapsamında her aileye yakacak yardımının yapıldığından bahseden seçenekte, üleştirme sayısının rakamla yazılması hatalıdır.

Türk Dil Kurumu'na göre üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla yazılır. Yardım miktarını belirten seçenekte '3'er' ifadesi kullanılarak bu kural ihlal edilmiştir; doğrusu 'üçer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki sayı içeren ifadeleri ve kullanıldıkları bağlamları belirle.

3'er (üleştirme), dokuzbinbeşyüz (senet), XX. (yüzyıl), 7'nci (sıra), 1984'te (tarih).

Yazım yanlışını tespit etmek için farklı sayı yazım kurallarını kontrol etmek gerekir.

TDK'nin üleştirme sayıları ile ilgili kuralını uygula.

Üleştirme sayıları (ikişer, üçer, beşer vb.) rakamla (2'şer, 3'er, 5'er) yazılamaz.

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili temel ve kesin bir kuraldır.

Anahtar Kavram

Üleştirme sayılarının sadece yazıyla yazılabilmesi kuralı.

Tahmini Süre:55s

Soru 476Soru →

Göz alabildiğine uzanan bozkırın ortasında, rüzgârın uğultusuyla baş başa kalmış tek başına bir ağaç (I) Esintinin şiddetiyle savrulan sarı yapraklar, toprağın keskin kokusuna karışarak uzaklara doğru sürükleniyor (II) Yaşlı adam, elindeki işlemeli asasına dayanarak ufku uzun uzun süzdü (III) Yanındakine dönüp fısıltıyla sordu: — Memleket (IV) Ah, bu topraklarda yaşanmış ne çok hikâye, ne derin acılar var (V)

Yukarıdaki parçada numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

(...) / (.) / (.) / (?) / (!)

(.) / (.) / (.) / (?) / (.)

(...) / (.) / (.) / (.) / (!)

(.) / (.) / (.) / (.) / (.)

(...) / (.) / (.) / (?) / (?)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) / (.) / (.) / (?) / (!)

Cevap

Parantez içindeki yerlere sırasıyla üç nokta, nokta, nokta, soru işareti ve ünlem işareti getirilmelidir.

Doğru sıralama olan seçenek; yüklemi bulunmayan ilk cümle için üç nokta, tamamlanmış yargı bildiren ikinci ve üçüncü cümleler için nokta, soru eki olmasa da soru anlamı taşıyan dördüncü ifade için soru işareti ve son olarak yüksek duygu bildiren cümle için ünlem işaretini içermektedir.

Adım Adım Çözüm

Birinci cümlenin yapısını incele.

Cümlede yüklem bulunmadığı belirlendi.

Yüklemi olmayan (eksiltili) cümlelerin sonuna üç nokta (...) konur.

İkinci ve üçüncü cümlelerin bitiş noktalarını kontrol et.

Her iki cümlenin de tamamlanmış yargı bildirdiği görüldü.

Anlamca ve yapıca tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta (.) konur.

Dördüncü maddedeki diyalog ifadesini değerlendir.

Soru kelimesi olmasa da vurgu ve tonlama ile bir soru sorulduğu anlaşıldı.

Soru eki veya sözü içermeyen ancak soru kastedilen ifadelerin sonuna soru işareti (?) konur.

Beşinci cümledeki duygu değerini analiz et.

'Ah' ünlemiyle başlayan ve yüksek duygu içeren bir ifade saptandı.

Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti (!) konur.

Anahtar Kavram

Cümle yapısına ve anlamına göre doğru sonlandırma işaretlerini seçme.

Daha Fazla Pratik

Benzer metinlerde soru işaretinin vurguyla sağlandığı diğer örnekleri (Adınız?, Neden? gibi) incelemek bu kuralı pekiştirecektir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 477Soru →

Türkçede virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan bu yeni yönetmelik, tüm yerel yönetimler için bağlayıcı niteliktedir.

İlgili kanun maddesi; disiplin cezalarını, görevden uzaklaştırma şartlarını ve itiraz süreçlerini ayrıntılı bir şekilde düzenler.

Genç araştırmacı, makalesini tamamlamak için kütüphanedeki eski kaynakları büyük bir sabırla tarıyordu.

Bakanlığın, tarımsal verimliliği artırmak ve yerli üreticiyi desteklemek amacıyla başlattığı hibe programı meyvelerini vermeye başladı.

Çalışanlar, her sabah erkenden ofise gelip, raporlarını hazırlayarak yöneticilerine sunarlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlığın, tarımsal verimliliği artırmak ve yerli üreticiyi desteklemek amacıyla başlattığı hibe programı meyvelerini vermeye başladı.

Cevap

Bakanlığın hibe programı ifadesinde tamlayan ile tamlanan arasına virgül konması nedeniyle hata içeren seçenek.

Doğru cevapta yer alan 'Bakanlığın, tarımsal verimliliği... hibe programı' cümlesinde 'Bakanlığın' tamlayan, 'hibe programı' ise tamlanandır. Arada ne kadar uzun bir söz öbeği olursa olsun, tamlamanın bu iki temel ögesi arasına virgül konması bir noktalama yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki tamlama yapılarını tespit edin.

Cümlede 'Bakanlığın ... hibe programı' şeklinde bir belirtili isim tamlaması bulunmaktadır.

Noktalama hataları genellikle tamlama yapıları veya bağlaçlar arasına konan işaretlerden kaynaklanır.

Tamlayan ve tamlanan arasındaki noktalama kuralını hatırlayın.

TDK kurallarına göre isim ve sıfat tamlamalarında unsurlar arasına virgül girmez.

Tamlama bir anlam ve yapı bütünlüğü olduğu için araya giren virgül bu bütünlüğü bozar.

Diğer seçeneklerdeki virgül görevlerini analiz edin.

Özne ayrımı ve sıralı zarf-fiil kullanımı gibi kuralların doğru uygulandığını teyit edin.

Çeldirici seçeneklerdeki 'zarf-fiil sonrası virgül' gibi istisnai kuralların doğru kullanımı, sorunun zorluk derecesini belirler.

Anahtar Kavram

Tamlamalarda tamlayan ile tamlanan arasına virgül konmaması

Tahmini Süre:1m 45s

Soru 478Soru →

Türkçede yabancı kökenli sözcüklerin veya ses olaylarına uğrayan kelimelerin yazımında, halk arasındaki yanlış söyleyişlerden dolayı hatalar yapılabilmektedir. Bu durum, resmi belgelerde ve sınavlarda puan kaybına neden olabilir.

Buna göre, verilen cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcükle ilgili hata yapılmıştır?

Yeni kurulan laboratuvar birimi için gerekli tüm teknik donanım sağlandı.

Toplantıya katılan herkes, sunulan projeyi oy birliği ile kabul etti.

Belediye bünyesinde çalışan şoförler için yeni bir hizmet içi eğitim planlanıyor.

Zamanında yapılan müracaatların sonuçları kurumun internet sitesinde duyuruldu.

Bugün yapılan kutlama sırasında personele küçük bir süpriz hazırlandı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bugün yapılan kutlama sırasında personele küçük bir süpriz hazırlandı.

Cevap

Hazırlanan etkinlikle ilgili cümlede geçen 'süpriz' sözcüğü, ortadaki 'r' harfi eksik olduğu için yanlış yazılmıştır.

Verilen cümleler incelendiğinde, kutlama etkinliğinden bahsedilen seçenekte geçen 'süpriz' sözcüğü hatalıdır. Türk Dil Kurumu'na göre bu sözcüğün doğru yazımı, ilk heceden sonra 'r' harfinin bulunduğu 'sürpriz' biçimidir.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki cümleleri tek tek okuyarak yazımı karıştırılabilecek sözcükleri belirleyin.

Belirlenen sözcükler: laboratuvar, herkes, şoför, müracaat, süpriz.

Yazım yanlışı olan kelimeyi bulmak için aday kelimeleri tespit etmek gerekir.

Belirlenen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğündeki güncel yazımlarını kontrol edin.

laboratuvar (Doğru), herkes (Doğru), şoför (Doğru), müracaat (Doğru), süpriz (Yanlış - sürpriz olmalı).

Kelimelerin standart yazım kurallarına uygunluğunu teyit etmek çözüm için şarttır.

Hatalı olan sözcüğün düzeltilmiş halini belirleyerek cümleyi yeniden değerlendirin.

Sözcüğün doğrusu 'sürpriz'dir. 'süpriz' şeklindeki yazım bir harf eksikliği nedeniyle hatalıdır.

Hatanın nedenini tam olarak belirlemek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Doğru Formları

Tahmini Süre:45s

Soru 479Soru →

Milli Eğitim Şurası’nın açılışında konuşan heyet başkanı, kürsüye yaklaşıp salondaki kalabalığa derin bir saygıyla baktı (I) Gözlerinde yarınlara dair sarsılmaz bir inanç, yüreğinde bitmek bilmeyen bir çalışma azmi (II) Sözlerine başlamadan önce en öndeki gence seslendi: — Okulunuz (III) Genç, vakur bir duruşla yanıtladı: — Ankara Fen Lisesi efendim (IV) Başkan, bu cevabın ardından salona dönerek coşkuyla bağırdı: — Gelecek, işte bu sıralarda inşa ediliyor (V)

Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

(.) (...) (?) (.) (!)

(.) (.) (?) (.) (!)

(.) (...) (.) (.) (!)

(.) (...) (?) (.) (.)

(...) (.) (?) (.) (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (...) (?) (.) (!)

Cevap

Sıralama nokta, üç nokta, soru işareti, nokta ve ünlem işareti şeklinde olmalıdır.

Parçadaki ilk cümle yargı bildirdiği için sonuna nokta konmuştur. İkinci cümlede yüklem söylenmediği için eksiltili yapıdadır ve üç nokta gerektirir. Üçüncü kısımda 'Okulunuz' ifadesi soru sözcüğü içermese de bir yanıt beklediği için soru işareti alır. Dördüncü kısım tam bir cümle olduğu için nokta, son kısım ise coşkulu bir anlatım olduğu için ünlem işareti ile tamamlanır.

Adım Adım Çözüm

Birinci ve ikinci cümleleri analiz etme

(I) numaralı yer için nokta, (II) numaralı yer için üç nokta

İlk cümle yargı bakımından tamamlandığı için nokta; ikinci cümle yüklemi söylenmemiş bir eksiltili cümle olduğu için üç nokta gerektirir.

Diyalog bölümündeki tonlamayı inceleme

(III) numaralı yer için soru işareti

Soru eki veya sözü olmasa da soru anlamı tonlama ile sağlandığı için soru işareti kullanılır.

Cevap ve son ifadeyi değerlendirme

(IV) numaralı yer için nokta, (V) numaralı yer için ünlem

Cevap cümlesi tamamlandığı için nokta; son cümle ise bir hitap/coşku barındırdığı için ünlem işareti ile bitmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin İşlevleri

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde intonasyon (tonlama) ile soru sorulan diyalog cümlelerini içeren metinler üzerinde pratik yapınız.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 480Soru →

Türkçede büyük harflerin ve kesme işaretinin kullanımıyla ilgili kurallar; kurum ve kuruluş adlarından tarihî dönemlere, özel adlara dâhil olan unvanlardan eser isimlerine kadar oldukça geniş bir kapsama sahiptir. Özellikle kamu yönetimi ve resmî yazışma dilinde bu kurallara riayet edilmesi, belgenin geçerliliği ve dilin korunması açısından kritik önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin veya bunlara bağlı eklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyelik süreci, son yıllarda stratejik bir değişim göstererek yeni bir boyuta evrilmiştir.

Millî Mücadele Dönemi’nin sosyokültürel yansımalarını inceleyen araştırmacı, o yıllara ait birçok özgün belgeyi gün yüzüne çıkardı.

Hükûmetin aldığı son kararlar, sabah saatlerinde Resmî Gazete’de yayımlanarak tüm kamu kurumları için yürürlüğe girmiş oldu.

Anayasa Mahkemesinin verdiği son iptal kararı, hukuk devleti ilkelerinin korunması noktasında emsal teşkil etmektedir.

Yüksek Seçim Kurulu’na yapılan itirazların ardından, kesinleşen delege listeleri ilgili birimlere ivedilikle iletilmiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu’na yapılan itirazların ardından, kesinleşen delege listeleri ilgili birimlere ivedilikle iletilmiştir.

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu ifadesine getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun belirlediği yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve makam adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Yüksek Seçim Kurulu bir kurul ismi olduğu için getirilen yönelme ekinin kesme işareti kullanılmadan 'Yüksek Seçim Kuruluna' şeklinde yazılması gerekir. Bu nedenle 'Kurulu’na' şeklindeki yazım hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Özel isimlerin ve kurum adlarının tespit edilmesi

Avrupa Birliği, Millî Mücadele Dönemi, Resmî Gazete, Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu özel isimleri belirlendi.

Yazım kuralları denetimi için önce hangi kelimelerin özel ad statüsünde olduğu saptanmalıdır.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kuralının uygulanması

Yüksek Seçim Kurulu bir kuruldur ve gelen ekin 'Yüksek Seçim Kuruluna' şeklinde bitişik yazılması gerekir.

TDK'nin güncel imla kılavuzuna göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, destek ve makam adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

İstisnaların ve diğer özel durumların kontrol edilmesi

Avrupa Birliği'nin istisna olduğu, Resmî Gazete'nin bir gazete adı olduğu ve dönem adlarının kurala uygun yazıldığı teyit edildi.

Avrupa Birliği bu kuralın tek istisnasıdır; dönem ve gazete adları ise kurum adı kategorisinde değerlendirilmez.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'Türk Dil Kurumu Başkanlığına' veya 'İstanbul Valiliğine' yazımlarındaki kesme işareti kullanımlarını inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

ÖncekiSayfa 24 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar