Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 841Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metindeki anlam hiyerarşisini belirlediği gibi yazım kurallarıyla olan bütünlüğü de sağlar. İki noktanın (:) temel işlevlerinden biri de kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonraki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Romanın başarısının sırrı, eleştirmenlere göre, şuydu; gerçekçi gözlemleri estetik bir dille harmanlayarak okura sunması.

Cevap

Romanın başarısının sırrını açıklayan cümlede noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, bir kavramın (roman başarısının sırrı) açıklaması yapılmadan önce noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Noktalı virgülün böyle bir görevi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerinin görevlerini tespit etme
C seçeneğinde 'şuydu' kelimesinden sonra gelen bölümün, ana cümledeki 'sır' kavramını açıklayan bir tamlayıcı olduğu görülmektedir.
Türkçede bir kavramın, durumun veya nesnenin ne olduğu açıklanırken açıklama öncesine iki nokta getirilir.
2
Noktalı virgül ve iki nokta ayrımını kontrol etme
Noktalı virgül; sıralı cümleleri veya türleri ayırmak için kullanılırken, iki nokta açıklama ve örnekleme için kullanılır.
Seçenekte yapılan 'gerçekçi gözlemleri... sunması' açıklaması, iki noktanın görev alanına girmektedir.
3
Diğer seçeneklerdeki yazım kurallarını denetleme
A ve D seçeneklerinde örnekler sıralandığı için küçük harfle, B ve E seçeneklerinde tam cümle/alıntı yapıldığı için büyük harfle başlandığı doğrulanmıştır.
TDK'ye göre iki noktadan sonraki kısım cümle ise büyük, sadece örnek listesi ise küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'şudur, şöyledir, şunlar' gibi ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini hatırlayın.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına bakarak büyük/küçük harf kullanımını kontrol edin.
3
Noktalı virgül (;) asla bir açıklama veya örnekleme başlatmak için kullanılmaz; bu görev sadece iki noktaya (:) aittir.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadelerin 'özel isim' olup olmama durumunun büyük harf kuralını nasıl etkilediğini pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'nu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 842Soru →

Yay ayraç ( ), cümle içerisinde bir sözcüğün eş anlamlısını (anlamdaşını) belirtmek amacıyla kullanılabilir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç bu görevde kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyatımızda bu tür eserlere anı (hatıra) adı verilir.

Cevap

Edebiyatımızda bu tür eserlere anı (hatıra) adı verilir.
Edebiyatımızda bu tür eserlere anı (hatıra) adı verilir cümlesinde geçen 'anı' ve 'hatıra' sözcükleri eş anlamlıdır. Yay ayraç, bir sözcüğün eş anlamlısını cümlede belirtmek için kullanılan temel noktalama işaretidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yay ayraç ve diğer noktalama işaretlerinin hangi amaçla kullanıldığını tespit edin.
Seçeneklerde tarih, ek bilgi, alıntı ve bağlantı gibi farklı görevler görülmektedir.
Soruda istenen 'eş anlamlılık' görevini ayırt edebilmek için her kullanımın işlevini belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerde geçen sözcükler arasındaki anlam ilişkisini (eş anlamlılık) kontrol edin.
'Anı' ve 'hatıra' sözcüklerinin anlamdaş olduğu görülmektedir.
Yay ayraç içine alınan sözcük, dışarıdaki sözcüğün birebir karşılığı olmalıdır.
3
Doğru kullanımı onaylayın.
'Anı (hatıra)' kullanımı TDK'nin eş anlamlı sözcüklerin gösterimi kuralına tam olarak uymaktadır.
Diğer seçeneklerde yay ayraç farklı görevlerde (tarih, açıklama) kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Yay ayracın eş anlamlı sözcükleri belirtme görevi

İpuçları

1
Cümledeki parantez içindeki kelime ile dışındaki kelime arasında bir anlamdaşlık (eş anlamlılık) olup olmadığına bakın.
2
Yay ayraç sadece tarihleri veya ek bilgileri göstermekle kalmaz, aynı zamanda bir kelimenin farklı bir dildeki veya halk arasındaki karşılığını da verebilir.
3
'Anı' ve 'hatıra' kelimelerinin aynı anlamı taşıyıp taşımadığını düşünerek seçeneği değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Yay ayracın diğer bir yaygın görevi olan 'tiyatro metinlerinde oyuncunun hareketlerini belirtme' konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 843Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik çalışmalarda kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallara uyulması büyük önem taşır. Kısaltmanın büyük harflerle yapılması, küçük harfle yapılması veya sonunda nokta bulunması, getirilecek ekin belirlenmesinde temel ölçüttür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan raporun bir nüshası incelenmek üzere MEB'na teslim edildi.

Cevap

Hazırlanan raporun bir nüshasının 'MEB'na' teslim edildiğini belirten cümle hatalıdır; çünkü büyük harfli kısaltmalarda ek, son harfin okunuşuna göre 'MEB'e' şeklinde olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. MEB kısaltması 'Me-E-Be' şeklinde okunduğu için getirilecek yönelme durumu eki '-e' olmalıdır (MEB'e). 'MEB'na' kullanımı, kısaltmanın açılımı olan 'Milli Eğitim Bakanlığına' ifadesi esas alınarak yapıldığı için kural dışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
MEB, büyük harflerle yapılan bir kurum kısaltmasıdır.
Yazım kuralları kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf) göre değişir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygulayın.
Ek, 'Milli Eğitim Bakanlığına' (uzun hal) şeklinde değil, 'Me-E-Be'ye' (kısaltma hali) şeklinde gelmelidir.
TDK kurallarına göre büyük harfli kısaltmalarda kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
3
Hatalı kullanımı tespit edin.
MEB'na kullanımı, kelimenin açılımı esas alınarak yapıldığı için yanlıştır. Doğrusu 'MEB'e' olmalıdır.
En sık yapılan hata, kısaltmayı kelime gibi okuyarak ek getirmektir.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalar ile küçük harfle yapılanların ek alma kurallarının farklı olduğunu hatırlayın.
2
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin tam adını değil, sadece harfleri okuyun.
3
MEB kısaltmasını 'Me-E-Be' olarak okuduğunuzda yanına 'na' mı yoksa 'e' mi gelmesi gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

TDK kısaltmasına ek getirirken yapılan 'TDK'nın' (yanlış) ve 'TDK'ye' (doğru) ayrımını inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna gelen eki kontrol ederken harfleri tek tek seslendirin: M-E-B... Son ses 'e' olduğu için ek de ince ünlülü olmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 844Soru →

Türkçede "-sever" sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler her zaman bitişik yazılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü yazar, imza gününde kitap sever okurlarıyla bir araya gelerek kitaplarını imzaladı.

Cevap

"Kitap sever" ifadesinin geçtiği seçenek yanlıştır çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre "-sever" sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler (vatansever, hayvansever, kitapsever vb.) bitişik yazılmalıdır.
Türkçede "-sever" sözcüğüyle kurulan birleşik kelimeler (vatansever, sanatsever, hayvansever gibi) kalıplaşmış oldukları için daima bitişik yazılır. Bu nedenle "kitap sever" ifadesinin ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri belirleyin.
İş birliği, kitap sever, başhekim, hafta sonu, akşamüstü.
Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik yapıları tespit etmek gerekir.
2
Tespit edilen kelimelerin TDK yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.
"Kitap sever" kelimesinin ayrı yazıldığı görüldü.
Kural hatasını belirlemek için temel birleşik kelime kurallarını uygulamak gerekir.
3
"-sever" kuralını uygulayın.
Doğru yazımın "kitapsever" olması gerektiği sonucuna ulaşıldı.
Bu ekle kurulan kelimelerin istisnasız bitişik yazılması genel bir kuraldır.

Anahtar Kavram

-sever ile kurulan birleşik kelimeler

İpuçları

1
Cümledeki birleşik kelimelerin eklerine ve yapılarına dikkat edin.
2
"-sever" ekiyle biten kelimelerin (vatansever gibi) nasıl yazıldığını hatırlamaya çalışın.
3
TDK'ye göre "kitapsever", "hayvansever" gibi kelimeler hiçbir zaman ayrı yazılmaz.

Daha Fazla Pratik

İçinde 'baş', 'ev' ve 'sever' geçen diğer birleşik kelimelerin yazımını TDK kılavuzundan inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeleri tek tek TDK Güncel Yazım Kılavuzu'ndaki kurallar çerçevesinde test ederek eleme yöntemiyle doğru cevaba ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 845Soru →

Yazılı anlatımda, özellikle yabancı kökenli sözcüklerin yazımı; günlük dildeki söyleyiş farklılıkları ve yanlış yerleşmiş alışkanlıklar nedeniyle sıkça hata yapılan bir alandır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Son dönemde yaşadığı ekonomik problemlerden dolayı oldukça muzdarip olan esnafa yönelik yeni teşvik paketleri açıklandı.

Cevap

Ekonomik problemlerden dolayı sıkıntı çeken esnafın anlatıldığı cümledeki 'muzdarip' sözcüğü, doğru yazımı olan 'mustarip' şeklinde kullanılmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.
Sıkıntı veya acı çeken anlamındaki 'mustarip' kelimesi, günlük dilde genellikle 'muzdarip' şeklinde yanlış telaffuz edilmekte ve bu hata yazıma da yansımaktadır. Türk Dil Kurumuna göre bu sözcüğün doğru yazımı 'mustarip' şeklindedir. Seçeneklerde 'muzdarip' şeklinde kullanıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sık karıştırılan sözcükleri tespit edin.
Belirlenen sözcükler: komiser, muzdarip, koreografi, aperitif, orijinal.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle riskli kelimelerin tespiti gerekir.
2
Tespit edilen her bir sözcüğün TDK güncel yazım kılavuzundaki imlasını kontrol edin.
komiser (doğru), koreografi (doğru), aperitif (doğru), orijinal (doğru), muzdarip (yanlış).
Kelime bazlı kontrol, kuralların uygulanmasını sağlar.
3
Hatalı yazılan 'muzdarip' kelimesinin doğru formunu belirleyin.
Kelimenin aslı 'ıstırap' köküne dayanmakta ve 'mustarip' şeklinde yazılmaktadır.
Yanlışın nedenini ve doğrusunu bilmek kalıcı öğrenme sağlar.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerde geçen yabancı kökenli sözcüklere (komiser, muzdarip, koreografi, aperitif, orijinal) odaklanın.
2
Kelime kökenlerini ve günlük hayatta yanlış telaffuz edilip edilmediklerini düşünün.
3
Acı ve dert çeken anlamındaki kelime 'ıstırap' köküyle ilişkilidir; bu kökteki 't' harfinin yazımda korunduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde yabancı kökenli olup karıştırılan 'mütevazı' (alçak gönüllü) ve 'inisiyatif' gibi sözcüklerin yazımını TDK üzerinden kontrol ederek pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 846Soru →

Türkçede iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek ya da açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı bu kurala uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazardan şu sebzeleri aldım: ıspanak, pırasa ve lahana.

Cevap

Pazardan şu sebzeleri aldım: ıspanak, pırasa ve lahana.
Sebzelerin örneklendiği cümlede, 'aldım' kelimesinden sonra kullanılan iki nokta, kurala tam olarak uygundur. Ayrıca örnekler (ıspanak, pırasa, lahana) özel isim olmadığı için küçük harfle başlatılarak yazım kuralına da sadık kalınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kuralın tespit edilmesi
İki noktanın örnekleme ve açıklama görevi odak noktasıdır.
Soru kökünde iki noktanın örnekleme ve açıklama işlevi sorulmaktadır.
2
Cümlelerin noktalama işaretleri yönünden incelenmesi
Uygun olmayan noktalama işaretlerinin (virgül, noktalı virgül) elenmesi.
Örnekleme öncesinde sadece iki nokta kullanılabileceği bilgisiyle yanlış işaretler elenir.
3
Yazım kurallarının kontrol edilmesi
İki noktadan sonra gelen kelimelerin büyük/küçük harf durumunun incelenmesi.
Örnekler özel isim değilse küçük harfle başlama kuralı kontrol edilir.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Örnekleme ve Açıklama Görevi

İpuçları

1
Cümlede bir liste veya açıklama yapılmadan hemen önceki işarete odaklanın.
2
İki noktadan sonra gelen kelimeler cümle niteliğinde değilse nasıl başlaması gerektiğini hatırlayın.
3
Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; açıklama ve örnekleme için mutlaka iki nokta gereklidir.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra tam bir cümle geldiği durumlar ile sadece örneklerin sıralandığı durumlar arasındaki büyük harf farkını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 847Soru →

Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan 'Kamu Harcamaları ve Tasarruf Tedbirleri Raporu'ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazine destekli yeni yatırım teşvik paketi ile ilgili bilgilendirme sunumu, yarın saat 14.00'da ana salonda yapılacaktır.

Cevap

Hazine destekli yeni yatırım teşvik paketi ile ilgili bilgilendirme sunumu, yarın saat 14.00'da ana salonda yapılacaktır.
Saat 14.00 ifadesi 'on dört' olarak telaffuz edilir. Kelimenin son harfi 't' sert ünsüzü olduğu için, bulunma durum eki olan '-de/-da', ünsüz benzeşmesi kuralı gereği '-te/-ta' biçimine dönüşmelidir. Dolayısıyla doğru yazım '14.00'te' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Saat ifadesindeki dakikayı kontrol etme
Saat 14.00 olarak verilmiştir; dakika kısmı '00'dır.
Dakikası '00' olan saatlerde ek, dakikaya değil saate göre getirilir.
2
Saatin okunuşunu belirleme
14.00 ifadesi 'on dört' şeklinde okunur.
Ekin ses uyumuna girip girmeyeceğini belirlemek için okunuş gereklidir.
3
Son sese göre ek getirme
'Dört' kelimesi 't' sert ünsüzü ile biter. Bu nedenle '-da' eki sertleşerek '-te' olmalıdır.
Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralı sayıların yazımında da geçerlidir.

Anahtar Kavram

Saatlere Getirilen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki saatlere getirilen eklere dikkat edin; ekin '00'a mı yoksa saate mi göre geldiğini hatırlayın.
2
14.00 ifadesini sesli okuduğunuzda 'on dört' dersiniz. 'T' harfiyle biten bir kelimeye 'da' eki mi gelir yoksa 'te' eki mi?
3
TDK'ye göre saatlerde dakika sıfırsa ek saate göre gelir. 'On dört' kelimesi sert bir ünsüzle bittiği için ek sertleşmelidir.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının rakamla yazımında (2'nci, 7'nci gibi) yapılan ünlü düşmesi hatalarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 848Soru →

Resmî yazışmalarda ve günlük dilde virgülün kullanımı, anlamın doğru aktarılması açısından büyük önem taşır. Ancak bazı dil bilgisi yapılarında virgülün kullanılması kural ihlali sayılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav başvurunuzu bugün yapın veya, yarın şahsen müracaat edin.

Cevap

Sınav başvurunuzu bugün yapın veya, yarın şahsen müracaat edin cümlesinde virgülün kullanımı yanlıştır çünkü bağlaçlardan sonra virgül getirilmez.
Türkçede cümle içerisinde yer alan 'veya' bağlacından önce veya sonra virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır. 'Sınav başvurunuzu bugün yapın veya, yarın şahsen müracaat edin.' cümlesinde bağlaçtan sonra virgül getirilerek bu kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin hangi kelimelerin yanında olduğunu belirleyin.
Seçeneklerdeki virgüller; listeleme, sıralı cümle, hitap ve bağlaç yapılarının yanında bulunmaktadır.
Virgülün kullanım kuralları cümlenin yapısına göre değişir.
2
'Veya' bağlacının bulunduğu cümleyi inceleyin.
Virgülün 'veya' bağlacından hemen sonra kullanıldığı görülmektedir.
Bağlaçlar zaten kelimeleri veya cümleleri birbirine bağladığı için ayrıca bir noktalama işaretine ihtiyaç duymazlar.
3
Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarını uygulayın.
Metin içinde 've, veya, ya da, ama, fakat' gibi bağlaçlardan önce veya sonra virgül konulmaz kuralı uyarınca hata tespit edilir.
Noktalama kuralları bağlaçların işleviyle çakışan işaret kullanımını yasaklar.

Anahtar Kavram

Bağlaçlarla birlikte virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümledeki bağlaçlara (ve, veya, ama vb.) dikkat edin.
2
Türkçede bağlaçlar kendileri birer bağ kurduğu için yanlarına virgül almazlar.
3
'Veya' bağlacının hemen önünde veya arkasında bir virgül olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Bağlaçların yanı sıra 'da/de' bağlacından sonra da virgül gelip gelmeyeceğini kontrol eden benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Virgülün 'yasak' olduğu yerleri hatırlayın: Tamlamalar arası, tek zarf-fiilden sonrası ve bağlaçların çevresi.
Tahmini Süre:45s
Soru 849Soru →

Noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

**Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;;) bu işleviyle kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye kütüphanesinde roman, hikâye, şiir; ansiklopedi, sözlük ve biyografi türündeki kitaplar farklı raflarda yer alıyor.

Cevap

Belediye kütüphanesinde roman, hikâye, şiir; ansiklopedi, sözlük ve biyografi türündeki kitaplar farklı raflarda yer alıyor.
Doğru cevap olan seçenekte, kitap türleri iki farklı ana kategoriye (edebi eserler ve başvuru kaynakları) ayrılmıştır. 'Roman, hikâye, şiir' kendi içinde virgülle ayrılmış bir gruptur; 'ansiklopedi, sözlük, biyografi' ise yine kendi içinde virgülle ayrılmış ikinci bir gruptur. Bu iki farklı grubun sınırlarını belirlemek için araya noktalı virgül getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuralı Tanımlama
Cümlede virgüllerle ayrılmış öğelerin oluşturduğu farklı grupların varlığı tespit edilmelidir.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevini doğrulamak için.
2
Cümle Analizi
Doğru cümlede 'roman, hikâye, şiir' (Grup 1) ve 'ansiklopedi, sözlük, biyografi' (Grup 2) şeklinde iki net takım bulunmaktadır.
Bu iki takımın kendi içinde virgül içermesi, aralarına noktalı virgül gelmesini zorunlu kılar.
3
Diğer Seçeneklerin Elenmesi
Diğer şıklardaki noktalı virgülün ya yanlış kullanıldığı ya da farklı bir işleve (sıralı cümleleri ayırma, özneyi belirginleştirme vb.) sahip olduğu görülmüştür.
Soru kökündeki spesifik işlevle eşleşen tek seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül, birbiriyle ilişkili ancak farklı kategorideki kelime gruplarını ayırmak için 'virgülün bir üst derecesi' olarak kullanılır.

İpuçları

1
Cümlede iki farklı kategoriye ait öğelerin (örneğin kitap türleri, meyve-sebze vb.) bir arada verilip verilmediğini inceleyin.
2
Grupların kendi içinde virgülle ayrılıp ayrılmadığına dikkat edin; türleri birbirinden ayırmak için noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.
3
Örnek verme veya açıklama cümlelerinde noktalı virgül değil, iki nokta kullanıldığını hatırlayın; bu sayede yanlış seçenekleri eleyebilirsiniz.

Daha Fazla Pratik

Sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımını pekiştirmek için içinde birden fazla yüklem ve virgül bulunan cümleleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 850Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kelimelerin imla kurallarına uygunluğu, anlatımın ciddiyetini ve doğruluğunu belirleyen temel unsurlardan biridir. Özellikle yabancı dillerden Türkçeye geçen ve günlük dilde telaffuzu farklılaşan sözcükler, yazım hatalarına en sık rastlanan alanlardır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcüğün kullanımıyla ilgili yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şiddetli migren atakları sırasında bazı hastaların görsel halüsilasyonlar görmesi, tıp literatüründe bilinen bir durumdur.

Cevap

Görsel yanılsamaları ifade eden 'halüsilasyonlar' sözcüğünün yer aldığı seçenek yanlıştır; çünkü bu sözcüğün doğru yazımı 'halüsinasyon' şeklindedir.
Seçenekte geçen 'halüsilasyon' sözcüğü hatalı yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre bu sözcüğün doğru yazımı 'halüsinasyon' şeklindedir. Kelimenin ortasındaki 'n' sesinin 'l' olarak kullanılması, yaygın bir telaffuz ve yazım hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan sözcükleri (vejetaryen, pardösü, illüzyon, şoför, halüsilasyon) tespit edin.
Potansiyel hata içerebilecek sözcükler belirlendi.
Yazım yanlışı sorularında genellikle telaffuzu zor olan yabancı kökenli kelimelere odaklanmak gerekir.
2
Tespit edilen her bir sözcüğü Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki doğru formları ile karşılaştırın.
'Vejetaryen', 'pardösü', 'illüzyon' ve 'şoför' kelimelerinin kılavuza uygun olduğu teyit edildi.
Doğru yazımı bilmek, yanlış olanı elemenin en güvenli yoludur.
3
'Halüsilasyon' sözcüğünü inceleyin ve kelimenin kökenindeki 'n' sesinin 'l' olarak değiştirilip değiştirilmediğini kontrol edin.
Kelimenin 'n' harfi yerine 'l' harfi ile (halüsilasyon) yazılarak yanlış yapıldığı saptandı.
Günlük dildeki 'halüsilasyon' şeklindeki hatalı telaffuz, yazıya yanlış aktarılmıştır.

Anahtar Kavram

Yabancı kökenli sözcüklerin TDK kurallarına göre imlası

İpuçları

1
Cümlelerde geçen ve yabancı dillerden dilimize girmiş olan 'vejetaryen', 'pardösü', 'illüzyon', 'şoför' ve 'halüsilasyon' sözcüklerine odaklanın.
2
Özellikle tıbbi terimlerin ve Fransızca kökenli sözcüklerin yazımında harf değişikliklerine dikkat edin; 'n' ve 'l' harflerinin yer değiştirmesi bu kelimelerde sıkça yapılır.
3
Görsel bir yanılsamayı ifade eden sözcüğün son hecesindeki ünsüz harfe bakın; 'halüsi...' ile başlayan kelime 'n' harfiyle mi yoksa 'l' harfiyle mi devam etmelidir?

Daha Fazla Pratik

TDK'nin güncel yazım kılavuzundan 'yazımı karıştırılan sözcükler' listesini inceleyerek 'entegrasyon', 'inisiyatif' ve 'kolektif' gibi kelimelerin yazımını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 851Soru →

Bir kamu kurumu tarafından hazırlanan resmî bilgilendirme metninde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmaya getirilen ekin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumumuzun resmî yazışmalarında TDK'nın güncel yazım kılavuzu esas alınacaktır.

Cevap

Dilekçelerdeki 'TDK'nın' ifadesi yanlıştır; doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.
TDK kısaltması büyük harflerden oluşur ve 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Bu nedenle 'TDK'nın' kullanımı hatalıdır, doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle
TDK, büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harf ve küçük harf kısaltmalarının ek alma kuralları farklıdır.
2
Son harfin okunuşunu tespit et
'K' harfi Türkçede her zaman 'ke' olarak okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ek, açılıma göre değil son harfin okunuşuna göre belirlenir.
3
Eki son harfin sesine göre getir
Te-De-Ke + ye = TDK'ye
Türkçede 'ka' sesi yoktur, bu yüzden 'TDK'ya' veya 'TDK'nın' gibi kullanımlar hatalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük Harfle Yapılan Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin neye göre getirildiğini hatırlayın: Açılıma göre mi, harf okunuşuna göre mi?
2
Türkçede 'K' harfinin seslendirilişine dikkat edin; 'ka' mı yoksa 'ke' mi?
3
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Bu okunuşa uygun ince bir ek (e/ye) gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Küçük harfle yapılan kısaltmaların (kg, kur., m) ek alma kurallarını büyük harflilerle karşılaştırarak çalışın.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna ek getirmeden önce harfleri tek tek ve Türkçe sesletim kurallarına göre (A, Be, Ce, Çe...) okuyun.
Tahmini Süre:45s
Soru 852Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafta sonu rehber eşliğinde Tuz gölü çevresinde uzun bir doğa yürüyüşü yaptık.

Cevap

Cümledeki 'Tuz gölü' ifadesinin yazımı yanlıştır; doğrusu 'Tuz Gölü' olmalıdır.
Yer adlarında özel isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren kelimeler büyük harfle başlar. 'Tuz Gölü' ifadesinde 'göl' kelimesinin baş harfi büyük olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen özel isimlere bağlı tür isimlerini (unvan, yer, idari birim vb.) tespit edin.
Kaymakam Ali Bey, Atatürk Bulvarı, Tuz gölü, Ayşe teyze, Çankaya ilçesi.
Yazım kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için ilgili söz öbekleri belirlenmelidir.
2
TDK'nin yer adlarıyla ilgili kuralını (deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb.) uygulayın.
'Tuz' özel bir isimdir ve yanındaki coğrafi birim olan 'Gölü' kelimesi de büyük harfle başlamalıdır.
Türkçede özel isimden sonra gelen ve o yerin türünü bildiren ikinci isimler büyük harfle yazılır.

Anahtar Kavram

Yer adlarında (kıta, deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb.) kullanılan ikinci isimler büyük harfle başlar.

İpuçları

1
Özellikle coğrafi yer adlarında (dağ, göl, nehir) ikinci kelimenin nasıl yazıldığına odaklanın.
2
İl ve ilçe gibi idari birimlerin küçük, sokak ve bulvar gibi adres bileşenlerinin büyük yazıldığını hatırlayın.
3
Tuz Gölü, Ağrı Dağı ve Fırat Nehri gibi örneklerde tür bildiren kelimeler her zaman büyük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

İl, ilçe ve köy isimleri ile mahalle, cadde ve sokak isimlerinin yazım farkını pekiştirmek için benzer örnekleri inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 853Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Stratejik konumuyla her zaman ön planda olan Çanakkale Boğazı'mızın güvenliği, uluslararası deniz hukuku çerçevesinde titizlikle sağlanmaktadır.

Cevap

Çanakkale Boğazı ifadesinin geçtiği cümlede kesme işaretinin kullanımı yanlıştır; kural gereği 'Çanakkale Boğazımızın' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, sonunda üçüncü teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası, Kuşadası, Çanakkale Boğazı vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Dolayısıyla 'Çanakkale Boğazı'mızın' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Çanakkale Boğazımızın' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlardaki iyelik eki yapısını inceleyin.
'Çanakkale Boğazı' ismi zaten üçüncü teklik kişi iyelik eki (−ı-ı) ile bitmektedir.
Kuralın uygulanacağı temel yapıyı belirlemek için gereklidir.
2
Eklenen yeni eki kontrol edin.
İsme birinci çoğul kişi iyelik eki (−mız-mız) getirilmiştir.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bu durumda kesme işaretinin düşüp düşmeyeceğini belirlemek gerekir.
3
İlgili TDK kuralını uygulayın.
Sonunda 3. kişi iyelik eki olan özel ada başka bir iyelik eki gelirse kesme kullanılmaz: Çanakkale Boğazımızın.
Yazım hatasının nedenini bilimsel kurala dayandırmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İyelik Eki ile Biten Özel Adlara Ek Getirilmesi

İpuçları

1
Cümlelerdeki kurum adlarına ve özel adlardaki iyelik eki değişimlerine dikkat edin.
2
Özellikle 'Çanakkale Boğazı' gibi sonunda zaten iyelik eki olan bir ada, yeni bir iyelik eki (−mız)(-mız) geldiğinde kuralın değiştiğini hatırlayın.
3
TDK'nin 'Boğaz Köprümüzün' örneğinde olduğu gibi, iyelik eki değişen özel adlarda kesme işareti düşer.

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ve bunlara getirilen eklerin (özellikle Başkanlık, Rektörlük gibi makam adları dahil) yazımıyla ilgili benzer soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında her zaman 'istisnaları' arayın. Avrupa Birliği istisnası mı, yoksa iyelik eki kuralı mı test ediliyor analiz edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 854Soru →

Türkçede "etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak" yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller; isim olan ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğrarsa bitişik, bu tür bir ses olayı gerçekleşmezse ayrı yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiillerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kayıp olan eşyalarını kısa sürede farketti.

Cevap

Cümledeki 'farketti' ifadesi, herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için 'fark etti' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'farketti' sözcüğü yanlış yazılmıştır. TDK kurallarına göre, 'etmek' ve 'olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi (ünlü düşmesi) veya ses türemesi (ünsüz türemesi) yoksa bu fiiller ayrı yazılır. 'Fark' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için 'fark etti' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yardımcı fiille (etmek, olmak) kurulan birleşik kelimeleri tespit et.
Mutlu olduk, farketti, hissetti, kaybetti, reddetti ifadeleri incelenmelidir.
Soruda sorulan kuralın uygulanacağı hedef kelimeler bunlardır.
2
Bu kelimelerin köklerinde bir ses olayı (düşme veya türeme) olup olmadığını kontrol et.
Mutlu + olmak (olay yok), Fark + etmek (olay yok), His + etmek (s türemesi), Kayıp + etmek (ı düşmesi), Ret + etmek (d türemesi).
Yazım kuralı tamamen ses olayının varlığına bağlıdır.
3
Kuralı uygula: Ses olayı varsa bitişik, yoksa ayrı yaz.
Fark ve etmek kelimeleri birleşirken ses olayı olmadığı halde bitişik yazıldığı için hata yapılmıştır.
TDK kurallarına göre ses olayı olmayan yardımcı fiil birleşimleri ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'etmek' ve 'olmak' ile biten fiillere odaklanın.
2
Birleşik fiili oluşturan ilk kelimenin orijinal halini düşünün: Bir harf eksilmiş mi veya eklenmiş mi?
3
'Fark' kelimesi 'etmek' ile birleşirken bir değişikliğe uğruyor mu? Eğer uğramıyorsa ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde sıklıkla karıştırılan 'terk etmek' ve 'ayırt etmek' kelimelerinin yazımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi telaffuz ederken bir ses düşmesi veya ikizleşmesi (türeme) olup olmadığını kontrol etmek pratik bir yoldur. Örneğin 'hiss-etmek' derken bir 's' daha eklenir, ancak 'fark-etmek' derken ek bir ses ortaya çıkmaz.
Tahmini Süre:45s
Soru 855Soru →

Kurumsal yazışmalarda ve resmî belgelerde noktalama kurallarına uyulması, metnin ciddiyeti ve dilin doğru kullanımı açısından büyük önem taşır. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre metin içinde zarf-fiil eki almış sözcüklerin virgülle ayrılması, sözcüğün cümlede tekil veya ardışık kullanılmasına göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama kuralları açısından yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlık tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağını titizlikle inceleyip, kurul üyelerinin görüşüne sunulmak üzere genel sekreterliğe gönderdi.

Cevap

Bakanlık tarafından hazırlanan yeni yönetmelik taslağını titizlikle inceleyip, kurul üyelerinin görüşüne sunulmak üzere genel sekreterliğe gönderdi.
Doğru cevap olan cümlede sadece 'inceleyip' sözcüğü zarf-fiil eki almıştır. Türk Dil Kurumu'nun 'Metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz.' kuralı gereği, bu cümlede virgül kullanımı bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki zarf-fiil eklerini (-(y)ip, -(y)erek, -ince, -ken, -meden vb.) tespit edin.
Doğru kabul edilen seçenekte sadece 'inceleyip' zarf-fiili mevcuttur; diğer seçeneklerde ise en az ikişer zarf-fiil bulunmaktadır.
Kuralın uygulanabilmesi için cümlede kaç tane zarf-fiil olduğunun belirlenmesi gerekir.
2
TDK'nin virgül kullanımıyla ilgili zarf-fiil istisnasını hatırlayın.
Tek bir zarf-fiil varsa virgül konmaz; ancak birden fazla zarf-fiil art arda geliyorsa aralarına virgül konur.
Bu kural, KPSS gibi üst düzey sınavlarda en çok karıştırılan ve ayırt edici olan noktalama kurallarından biridir.
3
Seçeneklerdeki virgülün konumunu ve çevresindeki kelime türlerini kontrol edin.
İnceleyip sözcüğünden sonra gelen virgülün, cümlede başka bir zarf-fiil olmadığı için hatalı olduğu kesinleşir.
Hatalı kullanımı tespit ederek doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil Eki Almış Kelimelerden Sonra Virgül Kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerde kaç tane zarf-fiil (-(y)ip, -arak, -ince vb.) olduğunu sayarak başlayın.
2
Tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül gelmez ancak birden fazlası sıralanıyorsa durum değişir.
3
TDK'nin istisnai kuralını düşünün: 'Metin içinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konur.' Bu kuralın dışındaki tekil kullanımlara odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Şart eki (-sa/-se) ve mi soru ekinden sonra virgül gelip gelmeyeceği kurallarını da gözden geçirerek noktalama bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 856Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen güncel kurallar ve bu kuralların uygulama alanlarındaki istisnai durumlar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir hata yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Kiralık Konak" (1922)'ta ele aldığı kuşak çatışması, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e uzanan bir süreci kapsar.

Cevap

Hata içeren cümle, eser adından sonra gelen ekin yay ayraçtan sonra ve kesme işaretiyle yazıldığı seçenektir.
Doğru cevap olan cümlede iki temel hata yapılmıştır. Birincisi, TDK kurallarına göre bir özel isme veya esere ait olan ek, yay ayraç içindeki bilgiden önce gelmelidir. İkincisi ise, tırnak içine alınan ifadelerden sonra ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle ifade '"Kiralık Konak"ta (1922)' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Eser adlarına gelen eklerin kullanımını kontrol etme
TDK kuralına göre, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz.
Tırnak işareti zaten bir sınır belirleyici olduğu için kesme işaretine ihtiyaç duyulmaz.
2
Yay ayraç ve ek ilişkisini inceleme
TDK'ye göre özel veya cins isme ait ek, ayraçtan önce yazılmalıdır.
Cümlenin asıl ögesi olan isme ait ek, ekave bilgi içeren ayraçtan sonra gelerek yapısal bütünlüğü bozmamalıdır.
3
Hatalı yapıyı düzeltme
"Kiralık Konak" (1922)'ta yerine "Kiralık Konak"ta (1922) yazılmalıdır.
Bu düzeltme hem tırnak sonrası kesme kullanılmaması kuralına hem de ekin ayraçtan önce gelmesi kuralına uygundur.

Anahtar Kavram

Kesme, Tırnak ve Yay Ayracın Karma Kullanım Kuralları

İpuçları

1
Cümlelerdeki kurum adları ile kanun adlarının ek alma biçimlerini karşılaştırın; birinde istisna olabilir mi?
2
Eser adları tırnak içine alındığında, tırnak işaretinden hemen sonra tekrar kesme işareti koymak gerekli midir?
3
TDK kuralına göre, bir isme ait olan ek yay ayraçtan önce mi yoksa sonra mı gelmelidir?

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile Avrupa Birliği istisnasını pekiştirmek için farklı makam ve kuruluş isimleriyle alıştırma yapınız.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında karmaşık yapılarda ekin hangi kelimeye ait olduğunu bulun. Eğer ek tırnak içindeki kelimeye aitse, yay ayraç gelmeden önce o eki kelimeye (kesme kullanmadan) eklemelisiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 857Soru →

Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Eğer bu örnekler birer cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlanarak sıralanır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve ardından gelen ifadenin yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphane envanter çalışmasında şu tür eserler listelenmiştir: roman, şiir ve deneme.

Cevap

Kütüphane envanter çalışmasında şu tür eserler listelenmiştir: roman, şiir ve deneme.
Doğru seçenekte, iki nokta işareti örnek verilecek bölümden önce doğru yere konulmuş ve ardından gelen ortak isimler (roman, şiir, deneme) kural gereği küçük harfle başlatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretinin görevini belirle.
Cümlede 'şu tür eserler' denilerek bir örneklendirme yapılacağı belirtilmiştir.
Örneklendirme ve açıklama cümlelerinden önce iki nokta (:) kullanılmalıdır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin niteliğini kontrol et.
'roman, şiir ve deneme' birer cümle değildir, sadece sözcük grubudur.
İki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle değilse küçük harfle başlanır.
3
Yazım ve noktalama uyumunu teyit et.
İki noktanın kullanımı ve 'roman' kelimesinin küçük harfle başlaması kurala uygundur.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre örnek sıralamalarında küçük harf kullanımı esastır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Küçük Harf Kullanımı

İpuçları

1
Cümledeki 'şu tür' veya 'şunlardır' gibi ifadelerden sonra hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün.
2
İki noktadan sonra gelen ifade bir cümle mi yoksa sadece örneklerin sıralanması mı?
3
Özel isim olmayan ve cümle kurmayan örneklerin küçük harfle başlaması gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

İki noktanın 'açıklama yapma' görevini ve bu durumda büyük harfle başlama kuralını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 858Soru →

Bir belediyenin çevre düzenleme ve ağaçlandırma çalışmaları kapsamında hazırladığı faaliyet raporunun özet tablosu aşağıda verilmiştir:

Faaliyet TürüSayısal VeriNotlar
Çiçeklendirme11 milyon 250250 binŞehir parkı geneli
Fidan DağıtımıBeşer adetGönüllü başına
Aydınlatma SistemiYirmişer metreYürüyüş parkuru
Etap Planlaması22'nci AşamaTamamlanan kısım

Bu raporun sonuç bölümünden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ağaçlandırma etkinliğine katılan her bir gönüllüye, çevre bilincini pekiştirmek amacıyla 55'er adet fidan hediye edilmiştir.

Cevap

C seçeneğinde yer alan '5'er' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla (beşer) yazılmalıdır.
Üleştirme sayıları (paylaştırma anlamı taşıyan sayılar) Türk Dil Kurumu kurallarına göre kesinlikle rakamla yazılmaz. '5'er' ifadesi bu kuralın açık bir ihlalidir; doğru yazımı 'beşer' şeklinde olmalıdır. Diğer seçeneklerdeki büyük sayıların karışık yazımı, saatin nokta ile ayrılması ve sıra sayısının ek uyumu kurallara uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri (üleştirme, saat, sıra sayısı, büyük sayılar) belirle.
1 milyon 250 bin, 10.30, 5'er, 2'nci, yirmişer ifadeleri tespit edildi.
Yazım kuralları denetimi için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Üleştirme sayıları (paylaştırma) için geçerli olan kuralı hatırla.
TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla değil, her zaman yazıyla gösterilmelidir (Örneğin: 2'şer değil, ikişer).
Sayıların yazımında en sık yapılan hatalardan birini denetlemek.
3
Hatalı olan '5'er' kullanımını diğer seçeneklerle karşılaştırarak doğrula.
C seçeneğindeki '5'er' kullanımı yanlıştır, 'beşer' olmalıdır.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı ve Üleştirme Kuralları

İpuçları

1
Üleştirme sayılarına (paylaştırma bildiren sayılara) özellikle dikkat edin.
2
Sayıları rakamla mı yoksa yazıyla mı yazmamız gerektiğini belirleyen özel kuralları hatırlayın.
3
TDK'ye göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer gibi) asla rakamla gösterilmez.

Daha Fazla Pratik

Romen rakamlarının ve yüzdelik ifadelerin yazımıyla ilgili kuralları tekrar etmek benzer sorularda yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Sayıların sonuna gelen eklerin, sayının son harfiyle uyumunu kontrol etmek (Örn: 2-inci yerine 2-nci) birçok soruda hızlı eleme yapmanızı sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 859Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, anlatılmak istenen iletinin doğruluğu açısından büyük önem taşır. Türkçede virgülün (,) kullanım alanları oldukça geniş olsa da bazı durumlarda kullanımı kural ihlali sayılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama kurallarına aykırıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İlgili kurumdan beklenen teknik destek zamanında gelip, çalışmaların aksamadan devam etmesini sağladı.

Cevap

Tek başına kullanılan zarf-fiil ekinden sonra virgülün getirildiği cümle hatalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre, metin içinde zarf-fiil eki (-ıp, -arak, -ınca, -madan vb.) almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Seçeneklerin birinde geçen 'gelip' sözcüğü tek başına kullanılan bir zarf-fiildir ve ardından virgül getirilmesi bir noktalama hatasıdır. Eğer 'gelip, görüp, giderek' şeklinde bir sıralama olsaydı virgül kullanımı doğru olurdu; ancak tekil kullanımda bu durum yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki zarf-fiil eklerini tespit etmek.
Cümlede 'gelip' sözcüğünün '-ip' zarf-fiil ekini aldığı belirlendi.
Türkçede virgülün zarf-fiillerle olan ilişkisini kontrol etmek gerekir.
2
Zarf-fiil sonrası noktalama kurallarını hatırlamak.
TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz (ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa aralarına konabilir).
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için genel ilkeye bakılır.
3
Cümledeki zarf-fiil kullanımının istisna kapsamında olup olmadığını incelemek.
Cümlede 'gelip' sözcüğünden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği, dolayısıyla virgülün gereksiz olduğu tespit edildi.
Hatalı kullanımın nedenini netleştirmek için yapısal analiz yapılır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı yasağı

İpuçları

1
Cümledeki fiilimsilere, özellikle zarf-fiil eklerine (-ınca, -arak, -ıp vb.) dikkat edin.
2
Türkçede bir cümlede tek bir zarf-fiil varsa, o sözcükten hemen sonra virgül gelip gelemeyeceğini düşünün.
3
TDK'ye göre zarf-fiiller, bağlaçlar gibi işlev görürler; bu nedenle tek başlarına kullanıldıklarında yanlarına başka bir noktalama işareti almazlar.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kural olan 'şart ekinden (-se/-sa) sonra virgül konmaz' kuralını da tekrar ederek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer cümleden virgülü çıkardığınızda anlam bozulmuyor ve dil bilgisi akışı daha pürüzsüz hale geliyorsa (ve orada bir sıralama/eş görevli öge yoksa), virgül büyük ihtimalle gereksizdir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 860Soru →

Türkçede yabancı kökenli sözcüklerin yazımı; günlük konuşmadaki telaffuz alışkanlıkları, köken dildeki imla yapısı veya yanlış yerleşmiş kullanımlar nedeniyle sıkça hataya düşülen konular arasındadır. Özellikle kamu kurumlarındaki resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde bu sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel kılavuzuna uygun kullanımı, dilin ciddiyeti ve anlatımın doğruluğu açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adayların sınav başvuru süreciyle ilgili detaylı bilgi alabilmeleri için ilgili birime şahsen müracaat etmeleri gerekmektedir.

Cevap

İçerisinde herhangi bir yazım yanlışı barındırmayan seçenek, 'müracaat' kelimesinin doğru kullanıldığı cümledir.
Müracaat kelimesi, Arapça kökenli bir sözcük olup Türkçede her iki 'a' harfinin de yazılması kuralına uygundur. Güncel TDK sözlüğünde bu kelime 'müracaat' olarak yer alır ve cümlede kullanımı tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri tespit edin.
Tespit edilen kelimeler: müracaat, döküman, laboratuar, mütala, hopörlör.
Yazım kuralları sorularında odak noktası genellikle yabancı kökenli veya çift sesli harf içeren kelimelerdir.
2
Tespit edilen sözcüklerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıklarını kontrol edin.
Doğru yazımlar: müracaat (doğru), doküman, laboratuvar, mütalaa, hoparlör.
KPSS sınavında TDK kuralları temel referans kabul edilir.
3
Yazım yanlışı içermeyen tek seçeneği işaretleyin.
Müracaat kelimesinin geçtiği seçenek hatasızdır.
Diğer seçeneklerdeki kelimeler telaffuzdaki yanlış alışkanlıklara göre yazılmıştır.

Anahtar Kavram

Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli sözcüklere (müracaat, laboratuvar, doküman vb.) odaklanın.
2
'Laboratuvar' ve 'hoparlör' gibi kelimeler genellikle telaffuz edildiği gibi yanlış yazılır. 'v' ve 'a' harflerinin varlığını sorgulayın.
3
'Müracaat' ve 'mütalaa' gibi kelimeler Arapça kökenlidir ve Türkçede çift 'a' ile yazılırlar; bu kuralı göz önünde bulundurun.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'müşahede', 'mütaala' ve 'doküman' gibi kelimelerin TDK kılavuzundaki güncel hallerini tekrar etmek bu konudaki hakimiyetinizi artıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 43 / 68Sonraki