Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 961Soru →

Kamu personeli tarafından hazırlanan resmî raporlarda ve idari işlemlerde, dilin doğru kullanımı hem metnin ciddiyeti hem de hukuki belirlilik ilkesi açısından büyük önem taşır. Özellikle eklerin ve bağlaçların yazımındaki küçük bir hata, metnin anlamını tamamen değiştirebilir veya yanlış anlaşılmalara yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu düzenleme de personelin özlük haklarını iyileştirmeye yönelik çeşitli maddeler de yer almaktadır.

Cevap

İlk kelimesi 'düzenleme de' şeklinde ayrı yazılan seçenek yanlıştır; çünkü buradaki 'de' bulunma durum ekidir ve bitişik yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede 'Bu düzenleme de...' ifadesi hatalıdır. Buradaki 'de', bulunma durum ekidir ve cümleye 'bu düzenlemenin içerisinde' anlamı katmaktadır. Ek olan '-de/-da' her zaman kelimeye bitişik yazılır. Cümledeki ikinci 'de' (maddeler de) ise bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de' ve 'ki' yapılarının görevlerini belirle.
Hatalı cümlede iki adet 'de' bulunmaktadır. İlki yer bildiren ek, ikincisi vurgu yapan bağlaçtır.
Yazım kuralını doğru uygulamak için ekin mi yoksa bağlacın mı kullanıldığını anlamak gerekir.
2
'Çıkarma testini' uygula.
'Bu düzenleme personelin özlük haklarını...' denildiğinde anlam bozulmaktadır, bu yüzden ilk 'de' ektir ve bitişik olmalıdır.
Bağlaç olan 'de' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmazken, ek olan 'de' çıkarıldığında anlam bozulur.
3
Kalıplaşmış 'ki' kullanımlarını kontrol et.
'Mademki' ve 'Hâlbuki' sözcükleri 'SOMBAHÇEM' kuralına göre bitişik yazılır.
Normalde bağlaç olan 'ki' ayrı yazılırken, bazı sözcüklerde istisnai olarak bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan de/da ve ki'nin yazımı ile bulunma durum eki (-de/-da) ve sıfat yapan/ilgi zamiri olan -ki'nin ayrımı.

İpuçları

1
Cümledeki 'de'yi kapatıp cümleyi tekrar okuyun; anlam bozuluyorsa o bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
2
'SOMBAHÇEM' kodlamasını (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) hatırlayın; bu kelimelerdeki 'ki' her zaman bitişik yazılır.
3
Hatalı cümlede hem bir ek hem de bir bağlaç olan 'de' kullanılmıştır. İlk kelimeye dikkat edin: 'Düzenlemenin içinde' mi demek istiyor yoksa 'Düzenleme dahi' mi?

Daha Fazla Pratik

Sıfat yapan -ki ile ilgi zamiri olan -ki'nin farklarını ve her ikisinin de bitişik yazıldığını pekiştiren örnekler çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

'ki' yazımı için kelimeye '-ler/-lar' eki getirmeyi deneyin. Eğer 'ki'den sonra '-ler' eki geldiğinde kelime anlamlı oluyorsa (örneğin: projedekiler) o bir ektir ve bitişik yazılır. Anlamsız oluyorsa (örneğin: anladımkiler) o bir bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 962Soru →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen tür bildiren (dağ, göl, nehir vb.) isimler büyük harfle başlarken; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran idari birim adları (il, ilçe, köy vb.) küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğitim müfettişleri, bu hafta Isparta'nın Eğirdir İlçesi'ndeki okulları denetleyecek.

Cevap

Isparta'nın Eğirdir İlçesi'ndeki okulları denetleyecek cümlesinde 'ilçe' kelimesi küçük harfle yazılmalıdır.
Türkçede 'il, ilçe, belde, köy' gibi idari birim bildiren sözcükler özel ada dâhil olmayıp tamlama kurdukları için küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Eğirdir ilçesi' şeklinde yazılması gereken ifade, 'Eğirdir İlçesi' şeklinde büyük harfle yazılarak hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yer adlarını ve onlara eşlik eden tür adlarını (göl, geçit, ilçe, cadde vb.) belirle.
Abant Gölü, Eğirdir İlçesi, Zigana Geçidi, Maraş dondurması, Cumhuriyet Caddesi.
Yazım kuralları açısından hangi kelimelerin özel ada dâhil olup olmadığını anlamak için gereklidir.
2
TDK'nin 'Büyük Harflerin Yazımı' kuralını idari birimler için uygula.
İl, ilçe, belde, köy gibi sözcüklerin özel adın yanında küçük harfle yazılması gerektiği tespit edilir.
Kurala göre 'Eğirdir ilçesi' yazımı doğru, 'Eğirdir İlçesi' yazımı ise yanlıştır.
3
Diğer seçeneklerdeki coğrafi yer, cadde ve tür adı kullanımlarını kontrol et.
Göl, geçit ve cadde isimlerinin büyük; dondurma gibi tür adının küçük yazıldığı doğrulanır.
Yanlışlığın sadece bir seçenekte olduğundan emin olunur.

Anahtar Kavram

İl, ilçe, belde, köy sözcüklerinin yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'ilçe', 'göl', 'geçit' gibi yer bildiren ek kelimelerin büyük mü yoksa küçük mü yazılması gerektiğine odaklanın.
2
TDK'ye göre il, ilçe ve köy kelimeleri özel isme dâhil değildir; ancak dağ, göl ve nehir isimleri özel ismin bir parçası sayılır.
3
Örneğin 'Ankara ili' veya 'Çankaya ilçesi' yazarken 'il' ve 'ilçe' küçük yazılırken, 'Ağrı Dağı' veya 'Van Gölü' yazarken ikinci isimler büyük yazılır.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını kontrol ederek yazım kuralları bilginizi derinleştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu pratik kuralı hatırlayın: Eğer söz konusu yerin tabelasında o kelime (il, ilçe, köy) genellikle yazmıyorsa veya resmi sınırları sadece o özel isim temsil ediyorsa küçük yazılır. Örneğin tabelada sadece 'Eğirdir' yazar, 'Eğirdir İlçesi' yazmaz; bu yüzden 'ilçe' küçüktür.
Tahmini Süre:45s
Soru 963Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımıyla ilgili temel kurallardan biri; büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerin kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenmesidir. Küçük harflerle yapılan kısaltmalarda ise kısaltılan kelimenin tam okunuşu esas alınır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözcüklerin doğru yazımlarını ve anlamlarını kontrol etmek için TDK'na başvurmalıyız.

Cevap

Türkçede büyük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın açılımına değil son harfinin okunuşuna göre getirilir; TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için doğru kullanım 'TDK'ye' olmalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Bu nedenle getirilen ekin 'TDK'ye' veya 'TDK'nin' şeklinde olması gerekir. 'TDK'na' yazımı, kısaltmanın açılımı olan 'Türk Dil Kurumu'na' ifadesine göre ek getirildiği için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve ekleri tespit edin.
UNESCO'nun, ABD'ye, TDK'na ve İng.ye ifadeleri incelenir.
Yazım hatasının hangi tür kısaltmada olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Büyük harfli kısaltmaların son harflerinin okunuşunu kontrol edin.
UNESCO (O-nun), ABD (De-ye) ve TDK (Ke-ye/Ke-nin) şeklinde değerlendirilir.
Türkçede 'K' harfi 'ka' değil 'ke' olarak okunduğu için 'TDK'ye' kuralı kritik bir kuraldır.
3
Noktalı kısaltmalardaki ek kuralını hatırlayın.
İng. kısaltmasında nokta olduğu için kesme işareti kullanılmaması gerektiği doğrulanır.
Sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımını (örneğin: Kurumuna) değil, harflerin okunuşunu düşünün.
2
Türkçede 'K' harfinin 'ka' değil, 'ke' olarak okunduğunu unutmayın.
3
TDK kısaltmasına ek getirirken 'Te-De-Ke' seslerini takip edin; hangisi bu sese uymuyor?

Daha Fazla Pratik

Ölçü birimleri (kg, m, cm) ile yapılan kısaltmaların eklerini ve nokta kullanılmama kuralını tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna eklenecek eki belirlemek için kısaltmayı harf harf okuyun (A-Be-De, Te-De-Ke gibi). Eğer ek, bu harflerin okunuşuyla uyumluysa yazım doğrudur.
Tahmini Süre:45s
Soru 964Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanımında bazı kurallar oldukça karıştırılmaktadır. Özellikle bağlaçlardan, şart eklerinden ve metin içinde tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül getirilmesi en sık yapılan hatalar arasındadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) doğru kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: O, akşamki davete katılmayacağını bizlere daha önceden bildirmişti.

Cevap

Cümle başında özne görevinde kullanılan 'o' zamirinden sonra virgülün getirilmesi doğrudur.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre metin içinde özne olarak kullanılan 'bu', 'şu', 'o' zamirlerinden sonra virgül konulur. 'O, akşamki davete...' cümlesinde 'o' kelimesi kişi zamiri ve cümlenin öznesi olduğu için virgül kullanımı tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki bağlaç ve eklerin kullanımını incelemek
Cümlelerde 'veya', 'hem... hem...', '-se' şart eki ve '-ıp' zarf-fiil eki tespit edildi.
Bu yapıların virgül kullanımıyla ilgili özel kısıtlamaları vardır.
2
Yasaklı virgül kullanımlarını elemek
Bağlaçlardan sonra, tek zarf-fiilden sonra ve şart ekinden sonra kullanılan virgüller elendi.
TDK kurallarına göre bu durumlarda virgül kullanımı hatalıdır.
3
Zamirlerin özne olarak kullanım kuralını kontrol etmek
Özne görevindeki 'O' zamirinden sonra virgülün doğru kullanıldığı belirlendi.
Zamirlerin özne olduğu durumlarda anlam karışıklığını önlemek veya vurgu yapmak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmayacağı Yerler ve Özne Zamirleri

İpuçları

1
Bağlaçların (ve, veya, hem... hem...) olduğu yerlerde virgülün görevini bağlacın kendisi üstlenir.
2
Şart ekleri (-se/-sa) ve tek başına kullanılan zarf-fiiller cümlede yan cümlecik kurar ve peşinden virgül istemez.
3
Özne görevindeki kişi zamirlerini (o, bu, şu) vurgulamak için virgül kullanımı bir TDK kuralıdır.

Daha Fazla Pratik

Virgülün kullanılmadığı diğer yerleri (örneğin tamlamalar arası, 'mı/mi' edatının zarf-fiil görevi gördüğü durumlar) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 965Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı ve bu adlara gelen eklerin ayrılmasıyla ilgili TDK kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gören öğrenciler, ders kapsamında Türk Medeni Kanununda yer alan mülkiyet hakkı konusunu incelediler.

Cevap

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitim gören öğrenciler, ders kapsamında Türk Medeni Kanununda yer alan mülkiyet hakkı konusunu incelediler.
Doğru cevap, Türk Medeni Kanunu ifadesine getirilen ekin ayrılmadığı seçenektir. TDK kurallarına göre kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken (Örn: Hukuk Fakültesinde, Türk Dil Kurumunun); kanun, tüzük, yönetmelik ve yönerge adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır (Örn: Türk Medeni Kanunu'nda).

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve bu isimlere getirilen ekleri tespit et.
Hukuk Fakültesinde, Türk Medeni Kanununda, Resmî Gazete'de gibi ifadeler belirlendi.
Büyük harf kurallarının uygulanma alanlarını belirlemek için gereklidir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kuralını hatırla.
Kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Hukuk Fakültesi ve Türk Dil Kurumu gibi yapıların yazımını doğrulamak için.
3
Kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına getirilen eklerin kuralını hatırla.
Kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.
Bu yapıların kurum/kuruluşlardan farkını ortaya koymak için.
4
Hatalı kullanımı tespit et.
Türk Medeni Kanununda yazımındaki kesme işareti eksikliği belirlendi.
Kuralın ihlal edildiği seçeneği doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Kurum/Kuruluş Adları ile Kanun/Tüzük Adlarının Yazım Farkı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen kurum adları ile kanun adlarının ek alırken nasıl davrandığına odaklanın.
2
TDK'ye göre Türk Dil Kurumu bir kuruluştur, ancak Türk Medeni Kanunu bir metin/özel isimdir. Eklerin ayrılma kuralı bu ikisi için farklıdır.
3
Kurum ve kuruluşlara (üniversite, fakülte, kurul vb.) gelen ekler ayrılmazken, kanun ve yönetmelik isimlerine gelen ekler her zaman kesme işaretiyle ayrılır.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarının kısaltmalı söyleyişlerinde (Bakanlıkta, Kurumun vb.) büyük harf kullanımını tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Kanun isimlerini 'kitap isimleri' gibi düşünebilirsiniz. Nasıl ki bir roman ismine gelen ek ayrılıyorsa, bir kanun ismine gelen ek de ayrılır. Ancak bir okul veya bakanlık adı kurum olduğu için ek alırken ayrılmaz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 966Soru →

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) lojistik planlama raporunda yer alan veriler aşağıda tablolanmıştır:

SıraMalzeme TürüStok MiktarıDağıtım Detayı
IÇadır Matı1.250 adetHer aileye ikişer adet
IIIsıtıcı800 adetHer üniteye birer adet
IIIUyku Tulumu2.500 adetOn beş günde bir teslim
IVTemizlik Kiti3.000 adetKoliler 6'şarlı paketlenmiş
VSu (5L)10.000 adetGünlük saat 09.00'da dağıtım

Bu tablodaki numaralanmış satırların hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Temizlik kiti bilgilerinin yer aldığı IV. satırdaki '6'şarlı' ifadesi hatalıdır; bu ifade 'altışarlı' şeklinde yazıyla yazılmalıdır.
IV. satırda yer alan '6'şarlı' ifadesi hatalıdır. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) yazım kurallarına göre üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) rakamla değil, mutlaka yazıyla belirtilmelidir. Bu ifadenin doğru yazımı 'altışarlı' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki sayısal ifadelerin (I, II, III, IV, V) TDK yazım kuralları açısından incelenmesi.
I. ve II. satırlardaki üleştirme sayıları yazıyla yazılmıştır (doğru). III. satırdaki sayı ayrı yazılmıştır (doğru). V. satırdaki saat ifadesinde nokta kullanılmıştır (doğru).
Sayıların metin içinde ayrı yazılması, saatlerde nokta kullanımı ve üleştirme sayılarının yazıyla yazılması temel kurallardır.
2
IV. satırdaki '6'şarlı' ifadesinin kural uygunluğunun denetlenmesi.
'6'şarlı' yazımı, üleştirme sayılarının rakamla yazılması kuralına aykırıdır.
TDK'ye göre üleştirme sayıları (ikişer, dokuzar, altışar vb.) asla rakamla gösterilemez.

Anahtar Kavram

Üleştirme sayılarının rakamla değil, daima yazıyla belirtilmesi kuralı.

İpuçları

1
Üleştirme (paylaştırma) anlamı veren sayı eklerine (-ar, -er, -şar, -şer) dikkat edin.
2
Türkçede saatlerin arasına konulan noktalama işaretini ve büyük sayıların basamak ayrımını hatırlayın.
3
TDK'ye göre '2'şer' yazımı her zaman yanlıştır, 'ikişer' yazılmalıdır. Tabloda benzer bir rakamlı kullanım var mı?

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının (7'nci, 2'nci) yazımındaki ünlü uyumu kurallarını tekrar etmek, bu konudaki diğer soru tiplerine hazırlık sağlar.

Alternatif Yöntem

Sayıların yazımında şu dört temel kuralı kontrol ederek eleme yapabilirsiniz: 1. Sayılar ayrı mı? 2. Saatlerde nokta var mı? 3. Üleştirme (şar/şer) yazıyla mı? 4. Sıra sayıları (-inci) rakama uygun mu?
Tahmini Süre:50s
Soru 967Soru →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Doğu Anadolu turumuzun en görkemli duraklarından biri olan İshak Paşa sarayı, mimarisiyle herkesi büyüledi.

Cevap

İshak Paşa sarayı ifadesindeki 'sarayı' sözcüğünün büyük harfle başlaması gerektiği için bu cümlede yazım yanlışı vardır.
Türkçede saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının her bir kelimesi büyük harfle başlar. 'İshak Paşa Sarayı' bir yapı adıdır ve 'Sarayı' sözcüğünün baş harfi büyük olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel adları ve yapı/dönem bildiren sözcükleri tespit et.
Lale Devri, Resmî Gazete, Müdür Bey, Anadolu'nun batısı ve İshak Paşa sarayı ifadeleri incelendi.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olabileceğini daraltmak için gereklidir.
2
TDK'nin yapı adlarıyla ilgili yazım kuralını hatırla.
Saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlamalıdır.
Hatalı kullanımı tespit etmek için temel kuralın uygulanması gerekir.
3
Hatalı seçeneği doğrula.
İshak Paşa Sarayı yazımı doğruyken, cümlede 'sarayı' küçük yazılmıştır.
Yapı adının bir parçası olan tür isminin de büyük yazılması zorunludur.

Anahtar Kavram

Yapı Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki saray, köprü veya anıt gibi mimari yapı adlarının yazımına odaklanın.
2
TDK'ye göre saray, köşk ve kale gibi yapı adlarının tüm kelimeleri nasıl başlamalıdır?
3
İshak Paşa Sarayı, Galata Köprüsü gibi yapı isimlerinde ikinci kelimeler de özel isme dahildir.

Daha Fazla Pratik

Diğer yapı adlarını (örneğin: Çobandede Köprüsü, Horozlu Han) içeren cümleler kurarak kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özel adın tam olarak neyi kapsadığını kontrol edin. Eğer 'saray' kelimesini cümleden attığınızda kastedilen yapı tam olarak anlaşılamıyorsa (İshak Paşa nedir?), o kelime özel ismin parçasıdır ve büyük yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 968Soru →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Ayrıca kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, vakıf ve dernek adlarının her kelimesi büyük harfle başlar ancak bu adlara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki su rezervlerinin azalması nedeniyle Manyas gölü çevresindeki tarım arazilerinde ciddi kuraklık riski oluştu.

Cevap

Manyas gölü ifadesinde 'gölü' sözcüğünün küçük harfle başlatılması yazım yanlışıdır; tür bildiren bu ikinci isim büyük harfle yazılmalıdır.
Doğru seçenek olan Manyas gölü ifadesinde, TDK kuralları gereği yer adlarında ilk isimden sonra gelen tür bildiren (göl, dağ, nehir vb.) isimlerin büyük harfle başlaması gerekir. Dolayısıyla 'Manyas gölü' değil, 'Manyas Gölü' yazımı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yer adları kuralını hatırla.
Özel isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ gibi tür bildiren isimler büyük harfle başlar.
TDK kurallarına göre bu sözcükler özel ismin ayrılmaz bir parçasıdır.
2
Kurum adları kuralını kontrol et.
Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu, Türkçedeki güncel ve önemli bir yazım kuralıdır.
3
Seçenekleri analiz et.
Manyas gölü ifadesinde 'gölü' kelimesinin küçük harfle yazıldığı tespit edildi.
Kural gereği bu kelimenin 'Manyas Gölü' şeklinde büyük harfle yazılması gerekir.

Anahtar Kavram

Yer ve Kurum Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen yer adlarına ve kurum adlarına gelen eklere dikkat edin.
2
Tuz Gölü, Erciyes Dağı gibi örnekleri düşünerek göl isimlerinin nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
Kurum adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığını, ancak göl/nehir gibi yer adlarının büyük harfle başladığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı ile ilgili diğer örnekleri (örneğin: Başbakanlığa, Türk Dili Dergisine) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 969Soru →

Bu raporun 1948 (?) yılında hazırlandığı belirtilse de üzerindeki imzaların kime ait olduğu hâlâ tartışılıyor ( ) Peki, o dönemdeki ekonomik belirsizliklerin asıl kaynağı neydi ( ) İşsizlik, yüksek enflasyon, dış ticaret açığı ( )

Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (?) (...)

Cevap

Yay ayraç içine sırasıyla nokta (.), soru işareti (?) ve üç nokta (...) getirilmelidir.
Parçadaki ilk cümle tamamlanmış bir yargı bildirdiği için sonuna nokta (.) getirilmelidir. İkinci cümle 'neydi' soru sözcüğü ile soru anlamı kazandığı için soru işareti (?) ile bitmelidir. Son kısımda ise örnekler sıralanmış ancak cümle bir yükleme bağlanmamıştır; bu tür eksiltili ifadelerin sonuna üç nokta (...) konulur.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi incele
Nokta (.)
'tartışılıyor' sözcüğü ile yargı tamamlanmıştır ve herhangi bir soru veya ünlem anlamı taşımamaktadır.
2
İkinci cümleyi incele
Soru İşareti (?)
'kaynağı neydi' ifadesi doğrudan bir bilgi istemekte ve soru anlamı taşımaktadır.
3
Üçüncü ifadeyi incele
Üç Nokta (...)
Sıralanan örneklerden sonra yüklem gelmemiş ve örneklerin devam edebileceği (eksiltili cümle) sezdirilmiştir.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin kullanım alanları

İpuçları

1
Cümlenin yüklemi varsa ve soru anlamı yoksa yargı tamamlanmış sayılır.
2
'Peki' ile başlayan cümlede bir bilgi sorgulanıp sorgulanmadığına dikkat edin.
3
Cümlenin sonunda yüklem bulunmuyor ve benzer örneklerin devam edebileceği mesajı veriliyorsa hangi işaret kullanılır?

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde soru ekinin (mı/mi) olduğu her cümlenin soru işareti alıp almayacağını (örneğin zarf-fiil görevinde kullanımı) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:55s
Soru 970Soru →

Kamu kurumlarındaki resmî yazışmalarda anlam karışıklığını önlemek ve ifadeyi güçlendirmek için noktalama işaretlerinin yerinde ve doğru kullanılması büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mevcut ekonomik koşullarda ya verimlilik artırılmalı, ya da harcamalarda ciddi bir kısıntıya gidilmelidir.

Cevap

Tekrarlı bağlaçların (ya... ya...) arasında virgül kullanılması kural ihlali olduğu için hata yapılan cümle 'Mevcut ekonomik koşullarda...' ile başlayandır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, 'ya... ya...', 'hem... hem...', 'ne... ne...' gibi tekrarlı bağlaçların arasına virgül (,) konulması kesinlikle yasaktır. İlgili cümlede 'ya verimlilik artırılmalı' ifadesinden sonra gelen virgül, bu yapısal kuralı ihlal ettiği için noktalama hatası oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki bağlaç yapılarını ve noktalama işaretlerinin görevlerini inceleyin.
Cümlelerin çoğunda virgülün özneyi belirtme, sıralı cümleleri ayırma veya hitap bildirme gibi doğru görevlerde kullanıldığı görülmektedir.
Hangi kuralın ihlal edildiğini bulmak için önce doğru kullanımları elemeniz gerekir.
2
Tekrarlı bağlaçların (ya... ya, hem... hem, ne... ne vb.) kullanım kurallarını hatırlayın.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre, metin içinde tekrarlı bağlaçlardan önce ve sonra virgül konulmaz.
Tekrarlı bağlaçlar zaten bağlama görevini üstlendiği için ek bir noktalama işaretine ihtiyaç duymazlar.
3
Bu kuralı seçeneklere uygulayın.
'ya verimlilik artırılmalı, ya da...' yapısında virgülün bağlaçlar arasına girdiği tespit edilir.
Bu kullanım TDK kurallarına aykırı olduğu için cümlede noktalama hatası yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Tekrarlı bağlaçlarda (ya... ya, hem... hem vb.) virgül kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki bağlaç yapılarını (ya... ya, hem... hem) ve bu bağlaçların çevresindeki noktalama işaretlerini dikkatle inceleyin.
2
Tekrarlı bağlaçlar kullanıldığında, bu bağlaçların arasına herhangi bir noktalama işareti gelip gelmeyeceğini Türk Dil Kurumu kuralları çerçevesinde düşünün.
3
'Ya... ya...' gibi bir yapıda virgül kullanımı, bağlacın kendi işlevini yerine getirmesini engelleyen bir kural hatasıdır.

Daha Fazla Pratik

Tekrarlı bağlaçların yanı sıra 've', 'veya' ve 'ama' gibi tekli bağlaçlardan önce ve sonra da virgül konulmayacağı kuralını içeren sorularla pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 971Soru →

Bilimsel araştırma projeleri kapsamında temel bilimler kategorisinde fizik, kimya, biyoloji ( ) uygulamalı bilimler kategorisinde ise mühendislik, mimarlık ve tıp alanındaki çalışmalar öncelikli olarak desteklenmektedir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ;

Cevap

Cümlede yay ayraçla belirtilen yere noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır. Soruda verilen cümlede 'temel bilimler' (fizik, kimya, biyoloji) ve 'uygulamalı bilimler' (mühendislik, mimarlık, tıp) şeklinde iki ayrı grup oluşturulmuştur. Bu iki grubu birbirinden ayıran en uygun işaret noktalı virgüldür.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle yapısını analiz etme
Cümlede 'temel bilimler' ve 'uygulamalı bilimler' olmak üzere iki farklı kavram grubunun olduğu tespit edildi.
Noktalama işaretini doğru belirlemek için cümlenin anlamsal bloklarını anlamak gerekir.
2
Virgül kullanımını kontrol etme
Her iki grup içindeki ögelerin (fizik, kimya, biyoloji gibi) kendi aralarında virgülle ayrıldığı görüldü.
Grup içindeki ögeler virgülle ayrılmışsa, bu grupları birbirinden ayırmak için daha üst bir noktalama işareti gerekir.
3
TDK kuralını uygulama
Tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanımı kuralı gereğince ilgili yere noktalı virgül getirildi.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgüllerle ayrılmış grupları birbirinden ayırmaktır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede iki farklı kategori (temel bilimler ve uygulamalı bilimler) olduğuna dikkat edin.
2
Bu kategorilerin her birinin kendi içinde virgülle ayrılmış ögeleri bulunmaktadır.
3
TDK'nin 'virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırma' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 972Soru →

Bir kurumun yıllık faaliyet raporunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek dönem planlaması için yönetim kurulu tarafından bir kaç strateji belirlenmiştir.

Cevap

Yönetim kurulu tarafından 'birkaç' strateji belirlenmiştir cümlesindeki 'birkaç' sözcüğü bitişik yazılmalıdır.
Gelecek dönem planlamasıyla ilgili cümlede geçen 'bir kaç' ifadesi, belgisiz bir sıfat olup kural gereği bitişik yazılmalıdır. TDK'ye göre 'birkaç, birçok, hiçbir' gibi belgisiz sözcükler her zaman bitişik yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki belgisiz sıfat ve zarf gruplarını (rastgele, her bir, pek çok, bir kaç) belirleyin.
Dört farklı cümlede yazımı karıştırılmaya müsait olan bu ifadeler tespit edildi.
Yazım yanlışları genellikle kalıplaşmış veya belgisizlik bildiren ifadelerde yapılmaktadır.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK kurallarına göre bitişik mi yoksa ayrı mı yazılması gerektiğini kontrol edin.
'Rastgele' ve 'birkaç' sözcüklerinin bitişik; 'her bir' ve 'pek çok' ifadelerinin ise ayrı yazılması gerektiği hatırlandı.
Gelenekleşmiş olarak bitişik yazılan belgisiz sıfatlar ile ayrı yazılması gereken kelime gruplarını ayırt etmek kuralın temelidir.
3
Hatalı yazımı içeren cümleyi seçin.
'Bir kaç' şeklinde ayrı yazılan sözcüğün 'birkaç' şeklinde bitişik olması gerektiği saptanarak doğru cevaba ulaşıldı.
Soru kökünde bizden yazım yanlışı yapılan cümlenin bulunması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Belgisiz Sıfat ve Kelime Gruplarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen belgisizlik bildiren (birkaç, pek çok, her bir) sözcüklere dikkat edin.
2
'Bir' ile başlayan ve belgisiz sıfat olan sözcüklerin (birkaç, birçok) bitişik yazıldığını hatırlayın.
3
'Her bir' ve 'pek çok' her zaman ayrı yazılırken, 'birkaç' sözcüğünün ayrı yazılması bir yazım hatasıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'birçok' ve 'hiçbir' sözcüklerinin yazımını da 'her bir' ve 'pek çok' ile karşılaştırarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 973Soru →

Resmî yazışmaların ve dokümantasyon süreçlerinin doğru yürütülmesi için noktalama kurallarına uyulması esastır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dilekçeler, raporlar ve resmî yazışmalar masanın üzerinde duruyor.

Cevap

Dilekçeler, raporlar ve resmî yazışmalar masanın üzerinde duruyor.
Doğru olan cümlede virgül, 'dilekçeler' ve 'raporlar' gibi aynı görevdeki (isim) sözcükleri ayırmak amacıyla kullanılmıştır. Bu, virgülün en temel ve doğru kullanım alanlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki virgüllerin yerlerini ve komşu sözcükleri inceleyin.
Virgüllerin bağlaçlarla veya tamlamalarla ilişkisini görün.
Yanlış kullanımları eleyebilmek için bağlaç ve tamlama kurallarını hatırlamak gerekir.
2
Bağlaç içeren seçenekleri (ve, ya... ya) kontrol edin.
Bağlaçların yanında virgül olan seçeneklerin hatalı olduğunu saptayın.
Türkçe yazım kurallarına göre bağlaçlardan önce veya sonra virgül kullanılmaz.
3
Eş görevli sözcük dizimini içeren seçeneği belirleyin.
İsimlerin (dilekçeler, raporlar) virgülle ayrıldığı seçeneğin kurala uygun olduğu sonucuna varın.
Doğru seçeneği bulmak için virgülün temel görevlerinden birini doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Virgülün Eş Görevli Sözcükler Arasındaki Kullanımı ve Bağlaçlarla Kullanılamayacağı Kuralı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 've' veya 'ya... ya' gibi bağlaçlara dikkat edin.
2
Virgülün temel görevlerinden biri, eş görevli (sıfatlar, isimler vb.) kelimeleri sıralamaktır.
3
Bağlaç olan her yerde virgülün kullanımını sorgulayın; genellikle bağlaçlar virgülün yerini tutar.

Daha Fazla Pratik

Bağlaçlardan önce ve sonra virgül konulmaması kuralını diğer bağlaçlar (ama, fakat, lakin) üzerinde de pratik yapın.
Tahmini Süre:45s
Soru 974Soru →

Günlük yaşamda sıkça tükettiğimiz gıda maddelerinin adlarını yazarken Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım kılavuzundaki kurallara uymak akademik ve resmî yazışmalarda büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sağlıklı atıştırmalık arayanlar için fındık, fıstık ve bademden oluşan kuruyemiş paketleri ara öğünler için ideal bir seçenektir.

Cevap

Kuruyemiş kelimesinin bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır; doğrusu 'kuru yemiş' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru cevap, içerisinde 'kuruyemiş' ifadesi geçen seçenektir. Türk Dil Kurumuna göre 'kuru yemiş' sözcüğü ayrı yazılmalıdır. Toplumda ve ticari tabelalarda sıkça bitişik yazılmasına rağmen, sınav dilinde ve resmî kurallarda ayrı yazımı esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapılı gıda isimlerini tespit et.
Yeşilzeytin, dereotu, çörek otu, kuruyemiş, semizotu.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu anlamak için odak noktaları belirlenir.
2
TDK'nin 2023 yılında yaptığı güncel değişiklikleri kontrol et.
Yeşilzeytin, yeşilbiber, yeşilsoğan gibi kelimelerin artık bitişik yazıldığı doğrulanır.
Sınavlarda güncel kılavuz değişiklikleri en önemli ayırt edici unsurdur.
3
'Ot' sözcüğüyle kurulan yapıların kuralını uygula.
Semizotu ve dereotu bitişik; çörek otu ayrı yazılır.
Kalıplaşmış olan bitkiler ile tür adını koruyan tamlamalar arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
4
'Kuru' sıfatıyla kurulan tamlamaları incele.
'Kuru yemiş', 'kuru fasulye', 'kuru üzüm' gibi yapıların ayrı yazılması gerektiği sonucuna varılır.
Halk arasında ve tabelalarda sıkça yanlış yazılan bu kelimenin kuralı teyit edilir.

Anahtar Kavram

TDK Güncel Birleşik Kelime Yazım Kuralları (2023 Güncellemesi ve İstisnalar)

İpuçları

1
Cümlelerdeki sebze ve kuruyemiş adlarının bitişik mi yoksa ayrı mı yazıldığına odaklanın.
2
TDK'nin 2023 yılında 'yeşil' ile başlayan zeytin ve biber gibi kelimeler için yaptığı kural değişikliğini hatırlayın.
3
Çörek otu ayrı yazılırken semizotu ve dereotu bitişik yazılır. En büyük tuzak ise 'kuru' sözcüğüyle başlayan yiyecek adlarındadır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'kuru fasulye' ve 'içli köfte' gibi kelimelerin de ayrı yazıldığını not ederek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcükleri 'anlam kaybı' kuralına göre test edin: Kuru yemiş dendiğinde yemişin kuru olduğu hâlâ bellidir, ancak semizotu artık bir türün adı haline gelmiştir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 975Soru →

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılırken; kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin ayrılmaması veya özel adlardan sonra yay ayraç içinde yapılan açıklamalarda eklerin konumu gibi hususlar oldukça detaylı kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar ve istisnalar göz önüne alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun "Yaban" romanı, Türk edebiyatında aydın-köylü çatışmasını en çıplak haliyle ortaya koyan eserlerden biridir.

Cevap

Cümledeki 'Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun' ifadesinde kesme işareti yanlış yerdedir; doğru kullanım 'Yakup Kadri'nin (Karaosmanoğlu)' şeklinde olmalıdır.
Türkçede bir özel adın ardından yay ayraç içinde bir açıklama yapılacaksa, o özel ada getirilmesi gereken ek, yay ayraç açılmadan önce kesme işaretiyle ayrılır. Ayrıca ekin ses uyumu (ünlü uyumu vb.), yay ayraç içindeki söze göre değil, asıl özel ada göre belirlenir. Bu nedenle 'Yakup Kadri (Karaosmanoğlu)’nun' kullanımı hem ekin yeri hem de ses uyumu bakımından hatalıdır; doğrusu 'Yakup Kadri’nin (Karaosmanoğlu)' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yay ayraç ve kesme işareti hiyerarşisini kontrol et.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlara getirilen ekler, yay ayraç içindeki açıklamadan önce yazılmalıdır.
Ek, cümlenin ana ögesi olan özel ada aittir, parantez içindeki açıklama ise ek bir bilgidir.
2
Ekin özel ada uyumunu denetle.
'Yakup Kadri' ismine gelecek olan iyelik eki '-nin' olmalıdır; '-nun' eki ise parantez içindeki 'Karaosmanoğlu' soyadına uyum sağladığı için hatalıdır.
Ekin ses uyumu, parantez içindeki söze göre değil, parantez dışındaki asıl isme göre belirlenir.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri incele.
Kurum adları (TDK), Avrupa Birliği istisnası ve türetilmiş adlar (Türkçenin) kurallarının doğru uygulandığını teyit et.
Bu kurallar KPSS'de en çok karıştırılan ve 'en zor' kabul edilen noktalama detaylarıdır.

Anahtar Kavram

Kesme İşareti ve Yay Ayracın Birlikte Kullanımı

İpuçları

1
Özel bir ismi açıklamak için parantez kullandığınızda, ekin hangi isme ait olduğunu düşünün.
2
Eki parantezden sonra getirmek, ekin parantez içindeki kelimeye ait olduğu izlenimini verir; oysa ek ana metne aittir.
3
Yunus Emre'nin (1240-1320) örneğini hatırlayın; ek her zaman parantezden önce ve asıl isme uyumlu gelir.

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile devlet adlarının kesme işaretiyle ayrılma farklarını (TDK vs Türkiye Cumhuriyeti) çalışarak bu konudaki en zor çeldiricileri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 976Soru →

Türkçede özel adların yazımıyla ilgili pek çok kural bulunmaktadır. Kurum ve kuruluş adlarından dönem isimlerine, makam unvanlarından belirli bir tarih bildiren zaman ifadelerine kadar geniş bir çerçevede büyük harf kullanımı zorunludur.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye tarafından planlanan çevre düzenleme çalışmalarının önümüzdeki yılın Nisan ayında tamamlanması bekleniyor.

Cevap

Çevre düzenleme çalışmalarının 'Nisan' ayında tamamlanacağını belirten seçenek yanlıştır; çünkü burada ay adı belirli bir tarihle (sayısal gün veya yıl) birlikte kullanılmadığı için küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. 'Önümüzdeki yılın nisan ayı' ifadesinde nisan kelimesinin yanında '12 Nisan' veya '2027 Nisan' gibi belirleyici bir rakam bulunmadığı için büyük harf kullanımı yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ay ve gün adlarını tespit et.
Hatalı seçenekte 'Nisan' kelimesi kullanılmıştır.
Zaman bildiren kelimeler, büyük harf kullanımının en sık karıştırıldığı alanlardan biridir.
2
Ay adının yanında belirli bir sayısal veri (gün veya yıl) olup olmadığını kontrol et.
'Önümüzdeki yılın Nisan ayı' ifadesinde 2025 veya 15 Nisan gibi kesin bir sayısal değer yoktur.
TDK kurallarına göre sadece belirli bir tarih bildiren ay adları büyük yazılır.
3
Diğer özel ad ve unvan kurallarını doğrula.
Tanzimat Dönemi (Dönem), Sosyal Hizmetler Kanunu (Kanun), Boğaz Köprüsü (Yapı), Vali/Kaymakam (Makam) kullanımları doğrudur.
Hatanın sadece zaman ifadesinde olduğundan emin olunur.

Anahtar Kavram

Ay ve gün adları, ancak yanlarında belirli bir sayısal tarih (gün, ay, yıl rakamı) bulunduğunda büyük harfle başlar.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen ay isimlerinin yanındaki sayısal verilere odaklanın.
2
Unvanların (Vali, Kaymakam) ve yapı adlarının (Köprü) doğru yazıldığından emin olun.
3
Nisan kelimesinin büyük yazılması için '15 Nisan' veya '2025 Nisan' gibi bir ifadeye ihtiyaç olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'eylülün ikinci haftası' ile '12 Eylül Pazartesi' arasındaki farkı inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleden ay adını çıkarıp yerine 'bu ay' veya 'o ay' koyduğunuzda anlam bozulmuyorsa ve yanında rakam yoksa küçük harfle yazılması gerektiğini düşünebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 977Soru →

Türkçede cümle sonu işaretleri, cümlenin anlamına, yapısına ve iletilmek istenen duyguya göre belirlenir. Özellikle soru sözcüğü (kim, ne, nasıl, niçin vb.) içeren bazı cümleler, yapıca soru cümlesi özelliği taşımadıkları için sonuna soru işareti almazlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde cümle sonu işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bunca yıllık emeğinin karşılığını ne zaman ve ne şekilde alacağını bizlere henüz açıklamadı?

Cevap

Bunca yıllık emeğinin karşılığını ne zaman ve ne şekilde alacağını bizlere henüz açıklamadı cümlesinde soru işareti kullanımı yanlıştır; çünkü bu bir bildirme cümlesidir.
Cümle sonundaki yüklem 'açıklamadı' şeklindedir ve bir eylemin yapılmadığını haber vermektedir. İçinde 'ne zaman' ve 'ne şekilde' gibi soru sözcükleri bulunmasına rağmen, bu sözcükler ana cümlenin soruya dönüşmesini sağlamamış, sadece nesne öbeği içinde yer almıştır. Bu tür dolaylı soru cümlelerinin sonuna nokta konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yüklemini ve anlamını inceleyin.
Yüklem 'açıklamadı' sözcüğüdür ve bir yargı bildirmektedir.
Soru işaretinin konulması için cümlenin cevap bekleyen bir soru cümlesi olması gerekir.
2
Cümledeki soru sözcüklerinin (ne zaman, ne şekilde) işlevini belirleyin.
Sözcükler yan cümlecik kurarak dolaylı soru anlamı katmıştır.
Dolaylı soru cümlelerinin sonuna soru işareti değil, nokta konur.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama kurallarını kontrol edin.
Üç nokta, ünlem ve soru işaretlerinin görevlerine uygun kullanıldığı görülür.
Eksiltili cümlelerde üç nokta, şaşma/seslenme durumlarında ünlem kullanımı standart kurallardır.

Anahtar Kavram

Dolaylı soru cümlelerinde (soru sözcüğü içerse de bildirme yapan cümleler) nokta kullanımı.

İpuçları

1
Cümlenin sonundaki yükleme odaklanın: Cevap mı bekleniyor yoksa bir bilgi mi veriliyor?
2
Cümle içinde soru sözcüğü olması, o cümleyi her zaman soru cümlesi yapmaz. Cümlenin tamamını okuyun.
3
Dolaylı soru cümleleri (örneğin: 'Nereye gittiğini bilmiyorum.') sonuna nokta alır; çünkü temel yargı 'bilmiyorum' ifadesidir.

Daha Fazla Pratik

Eksiltili cümlelerde üç noktanın kullanımı ve ünlem işaretinin farklı yerlerdeki konumunu (parantez içi dahil) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi bir başkasına söylediğinizi hayal edin. Karşı tarafın size bir cevap vermesi zorunluysa soru işareti, sadece bir durumu anlatıyorsanız nokta koymalısınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 978Soru →

Bir Bölge Kalkınma Ajansı tarafından hazırlanan "Girişimcilik ve İnovasyon Raporu"ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öyleki projenin pilot uygulama aşamasında elde edilen sonuçlar, beklentilerin çok üzerinde bir başarıya işaret etmektedir.

Cevap

Yanlışlık yapılan ifade "Öyleki" sözcüğünün bitişik yazılmasıdır; bağlaç olan "ki" ayrı yazılmalıdır.
Türkçede bağlaç olan "ki" ayrı yazılır. "Öyle ki" ifadesi de bir bağlaç öbeğidir ve "ki" burada ayrı yazılmalıdır. Cümlede "Öyleki" şeklinde bitişik yazılması yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını tespit edin.
"Rapordaki", "bölgedeki", "siz de", "edersiniz ki", "yeterlilikleri mi", "öyleki", "mademki" yapıları belirlendi.
Yazım kuralları açısından bu kritik yapıların görevlerini belirlemek için ilk adım tespittir.
2
"ki" bağlacının yazım kuralını uygulayın.
"Öyle ki" ifadesindeki "ki" bağlaçtır ve kalıplaşmış istisnalar arasında yer almaz.
Türkçede bağlaç olan "ki" ayrı yazılır; sadece belirli kelimelerde (SOMBAHÇEMİ) bitişik yazılır.
3
Kalıplaşmış istisnaları (SOMBAHÇEMİ) kontrol edin.
"Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki" kelimeleri bitişik yazılır. "Öyle ki" bu grupta değildir.
İstisnai durumları bilmek, bağlaç yazımındaki hataları ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan "ki"nin yazımı ve kalıplaşmış istisnalar

İpuçları

1
"ki"nin ek mi bağlaç mı olduğunu anlamak için kelimeye "-ler" eki getirmeyi deneyin. Anlamlı oluyorsa ektir (bitişik), olmuyorsa bağlaçtır (ayrı).
2
Kalıplaşmış olarak bitişik yazılan bağlaçları "SOMBAHÇEMİ" (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) olarak kodlayabiliriz.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de' ile bulunma hal eki olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini tekrar eden sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 979Soru →

TDK (Türk Dil Kurumu) yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk edebiyatının Tanzimat döneminde başlayan Batılılaşma süreci, Servetifünun ile yeni bir boyut kazanmıştır.

Cevap

Türk edebiyatının Tanzimat döneminde başlayan Batılılaşma süreci, Servetifünun ile yeni bir boyut kazanmıştır.
Tanzimat Dönemi, Millî Edebiyat Dönemi, İlk Çağ gibi ifadeler belirli bir tarihî süreci kapsadığı için 'Dönem', 'Devir' ve 'Çağ' sözcükleri büyük harfle başlatılmalı ve getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Seçenekte 'Tanzimat döneminde' yazımı bu kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve tarihî süreç bildiren ifadeleri tespit et.
Tanzimat dönemi, Batılılaşma, Servetifünun ifadeleri incelenmelidir.
Yazım kuralları bu tür özel kategorilerde farklılık gösterir.
2
Dönem, devir ve çağ adlarının yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre bu tür adların her kelimesi büyük harfle başlamalıdır.
Belirli bir tarihsel süreci niteleyen adlar özel ad statüsündedir.
3
Yanlış yazılan ifadeyi düzelt ve eklerin yazımını kontrol et.
'Tanzimat dönemi' yerine 'Tanzimat Dönemi' yazılmalı ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıdır.
Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

Anahtar Kavram

Dönem, Devir ve Çağ Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Cümledeki tarihî dönem bildiren ifadenin yazımına odaklanın.
2
Tanzimat, Servetifünun gibi edebi ve siyasi dönem adları büyük harfle başlar; peki ya yanlarındaki 'dönemi' sözcüğü?
3
TDK'ye göre 'Dönem, devir ve çağ adları büyük harfle başlar' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmama kuralını da bu konuyla birlikte tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki tüm büyük harfli kelimeleri TDK'nin 'Yer Adları', 'Dönem Adları' ve 'Para Birimleri' başlıklarıyla karşılaştırarak eleme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 980Soru →

Kamu kurumlarında hazırlanan raporlar ve resmî yazışmalar, dil bilgisi kurallarına uygunluk açısından titizlikle incelenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölge hastanesindeki mikrobiyoloji laboratuarı, uluslararası standartlara uygunluk belgesi aldı.

Cevap

Hastanenin mikrobiyoloji laboratuvarından bahseden seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre sözcüğün doğru yazımı 'laboratuvar' şeklindedir. İyelik eki aldığında da 'v' ünsüzü korunarak 'laboratuvarı' biçiminde yazılmalıdır. Seçenekte 'laboratuarı' şeklinde yazılarak bir ünsüz harf eksik bırakıldığı için yazım yanlışı oluşmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen ve yazımı sıklıkla karıştırılan yabancı kökenli ya da teknik sözcükleri (doküman, laboratuvar, müteahhit, sürpriz, analiz) belirleyin.
Tespit edilen anahtar sözcükler incelenmek üzere ayrıldı.
Yazım yanlışları genellikle bu tür sözcüklerde yoğunlaşmaktadır.
2
Belirlenen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki doğru yazımlarını hatırlayın.
Doğru yazımlar: 'doküman', 'laboratuvar', 'müteahhit', 'sürpriz', 'analiz'.
Sözcüklerin standart yazım biçimlerini bilmek yanlışı tespit etmeyi sağlar.
3
İkinci seçenekte geçen 'laboratuarı' ifadesini doğru biçim olan 'laboratuvarı' ile karşılaştırın.
'v' ünsüzünün eksik bırakıldığı ve yazım yanlışı yapıldığı saptandı.
Laboratuvar sözcüğü son hecesinde 'v' harfini barındırmalıdır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

İpuçları

1
Özellikle yabancı kökenli olan ve günlük konuşmada bazen harfleri yutularak söylenen kelimelere odaklanın.
2
Cümlelerdeki 'laboratuvar', 'müteahhit' ve 'doküman' gibi kelimelerin içindeki ünsüz harf sayılarını kontrol edin.
3
Aradığınız yanlış, hastane ortamında kullanılan bir bilimsel çalışma alanının adında, bir ünsüz harfin eksik yazılmasından kaynaklanmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde karıştırılan 'inisiyatif', 'entelektüel' ve 'orijinal' gibi sözcüklerin TDK yazımlarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 49 / 68Sonraki
Yazım ve Noktalama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 49 | Examkin