Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 981Soru →

Bir müzenin eser envanter listesi ve sergileme planı üzerine hazırlanan çalışma notlarında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son bağışlarla birlikte müzedeki toplam eser sayısı yaklaşık seksen beş bin seviyesine ulaşmıştır.

Cevap

Seksen beş bin ifadesinin ayrı yazıldığı ve herhangi bir yazım hatası içermeyen seçenek doğrudur.
Türkçe yazım kurallarına göre birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. 'seksen beş bin' ifadesinde bu kurala tam uyulmuştur ve başka bir hata bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sayı türlerini (üleştirme, sıra, kardinal, tarih) belirle.
A'da üleştirme, B'de sıra sayısı, C'de büyük bir sayı, D'de ise belirli bir tarih bulunmaktadır.
Her sayı türünün yazım kuralı farklılık gösterir.
2
Üleştirme sayıları için 'sadece yazıyla yazılır' kuralını uygula.
'22'şerli' yazımı yanlıştır; 'ikişerli' olmalıdır.
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla gösterilemez.
3
Sıra sayıları için nokta ve ek kullanımını denetle.
'33.'üncü' yazımı yanlıştır; '33.' veya '33'üncü' olmalıdır.
Nokta zaten 'inci' anlamını karşıladığı için ekle birlikte kullanımı gereksizdir.
4
Tarih yazımında ay adının büyük/küçük harf durumunu kontrol et.
'1010 ocak' yazımı yanlıştır; '1010 Ocak' olmalıdır.
Belirli bir günü gösteren rakamla birlikte kullanılan ay adları büyük harfle başlatılır.
5
Çok kelimeli sayıların ayrı yazılıp yazılmadığını kontrol et.
'seksen beş bin' yazımı doğrudur.
Türkçede birden fazla kelimeden oluşan sayılar kural gereği ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Sayıların Yazımı Kuralları

İpuçları

1
Üleştirme bildiren sayılara (ikişer, beşer) ve sıra sayılarındaki (nokta/ek) karmaşasına dikkat edin.
2
Cümlelerdeki rakam ve yazı birlikteliğini kontrol edin; özellikle belirli tarihlerde ay adlarının nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
Birden fazla kelimeden oluşan sayıların yazımı ile üleştirme sayılarının rakamla yazılamayacağı kuralını esas alın.

Daha Fazla Pratik

Sayıların yazımıyla ilgili benzer soruları pekiştirmek için 'çek ve senetlerde sayıların yazımı' kuralına da göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 982Soru →

Bir belediyenin yayımladığı "Kültür ve Sanat Etkinlikleri Takvimi" başlıklı bilgilendirme yazısından alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tiyatro gösterileri, hafta içi her akşam saat 20:0020:00’de kültür merkezinde sanatseverlerle buluşacaktır.

Cevap

Saat ve dakika arasında iki nokta kullanılan seçenek hatalıdır; doğrusu nokta işareti olmalıdır.
Saat 20:0020:00 olarak yazılan ifade hatalıdır. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına göre, saat ve dakika bildiren sayıların arasına yalnızca nokta (.) işareti getirilmelidir (20.0020.00).

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen tüm sayısal ifadeleri (zaman, miktar, sıra, üleştirme) tespit edin.
Tespit edilenler: 'on beş', '20:0020:00', 'ikişer', 'altı yüz seksen', '33’üncü'.
Yazım kuralları denetimi için önce ilgili unsurların belirlenmesi gerekir.
2
Zaman bildiren ifadenin TDK yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.
Saat ve dakika arasına nokta gelmesi gerekirken iki nokta (::) kullanıldığı görülmüştür.
TDK'ye göre saat ve dakika verileri sadece nokta (.) ile ayrılır.
3
Diğer seçeneklerdeki kuralları (ayrı yazım, üleştirme yazımı, sıra sayısı eki) doğrulayın.
Diğer tüm kullanımların güncel yazım kılavuzuna uygun olduğu saptanmıştır.
Hatalı seçeneğin tekliğinden emin olmak için sağlama yapılır.

Anahtar Kavram

Saatlerin Yazımı ve TDK Kuralları

İpuçları

1
Cümlelerdeki saat bildiren ifadelere ve kullanılan noktalama işaretine odaklanın.
2
Dijital saatlerde gördüğünüz iki nokta (:) simgesinin dil bilgisi kurallarında geçerli olup olmadığını düşünün.
3
TDK'ye göre saat ve dakika arasına sadece nokta (.) gelir; 20:0020:00 yazımı bu kuralı ihlal etmektedir.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarına getirilen eklerin (örneğin 77'nci ve 22'nci) sayıların son harfine göre nasıl değiştiğini tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Sayıların yazımında şu dört temel kontrolü yapabilirsiniz: 1. Ayrı mı yazılmış? 2. Üleştirme yazı ile mi? 3. Saatler nokta ile mi ayrılmış? 4. Sıra sayısı eki okunuşa uygun mu?
Tahmini Süre:50s
Soru 983Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanımıyla ilgili birçok kural bulunmakla birlikte, bazı durumlarda virgül kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan yeni mevzuat taslağı, kamu kurumlarındaki bürokratik süreçlerin hızlandırılmasını hedefliyor.

Cevap

Yeni mevzuat taslağının hedefinden bahseden cümlede virgül, yüklemden uzak düşen özneyi belirginleştirmek amacıyla doğru kullanılmıştır.
Doğru cevapta virgül, 'Hazırlanan yeni mevzuat taslağı' şeklindeki özneyi, cümlenin sonunda yer alan 'hedefliyor' yükleminden ayırmak ve cümlenin temel öğesini vurgulamak için TDK kurallarına uygun şekilde kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki bağlaç ve ek yapılarını kontrol et.
've', 'veya' bağlaçları ile '-sa' şart eki ve '-up' zarf-fiil eki tespit edildi.
Virgülün kesinlikle kullanılmayacağı kuralları hatırlamak için bu yapılar kritiktir.
2
Hatalı kullanımları ele.
Bağlaçlardan (ve, veya), şart ekinden (-sa) ve tek başına kullanılan zarf-fiilden (-up) sonra gelen virgüllerin kural dışı olduğu belirlendi.
TDK kuralları gereği bu yapılardan sonra virgül kullanımı yasaktır.
3
Doğru kullanımın gerekçesini analiz et.
'Hazırlanan yeni mevzuat taslağı' öznesinden sonra gelen virgülün kullanımının uygun olduğu görüldü.
Uzun cümlelerde özneyi yüklemden ayırarak anlam karışıklığını önlemek ve vurguyu sağlamak için virgül kullanılır.

Anahtar Kavram

Virgülün Kullanılmayacağı Yerler ve Özne Belirginleştirme

İpuçları

1
Virgülün kullanılmadığı özel 'yasaklı' durumları (bağlaçlar, şart ekleri) hatırlayın.
2
TDK'ye göre zarf-fiil ekleri (-ince, -erek, -ip vb.) eğer art arda sıralı fiilleri bağlamıyorsa virgül almaz.
3
Cümlede özne ile yüklem arasına birçok kelime girdiğinde, özneyi belirtmek için virgül kullanılır; bu, en yaygın doğru kullanım kalıplarından biridir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi belirtmek için hangi durumlarda virgülün yerini aldığını çalışarak konuyu pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 984Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği kurallar göz önüne alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genç, memurun masanın üzerine bıraktığı evrakları büyük bir dikkatle incelemeye başladı.

Cevap

Anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılan 'Genç, memurun...' ifadesindeki virgül kullanımı doğrudur.
Doğru seçenekte virgül, bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelimeyle yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek için kullanılmıştır. Eğer virgül olmasaydı 'genç' kelimesi 'memur'un sıfatı olarak algılanacaktı. Bu kullanım TDK'nin 'anlam karışıklığını önlemek' maddesine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sözcük gruplarını analiz et
D seçeneğinde 'Genç' ve 'memur' sözcükleri yan yanadır.
Virgül konulmadığında 'Genç memur' bir sıfat tamlaması oluşturur; konulduğunda ise 'Genç' bir öznedir.
2
TDK'nin yasakladığı durumları kontrol et
Zarf-fiil (-ip), bağlaç (ve, ya...ya) ve şart eki (ise) sonrası virgül kullanımı yasaktır.
Diğer seçeneklerde bu kuralların ihlal edildiği tespit edilmiştir.
3
Anlam karışıklığı kuralını uygula
Virgülün kullanımı sayesinde eylemi yapan kişinin bir genç olduğu netleşir.
Cümle yapısındaki belirsizliği gidermek virgülün temel görevlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Anlam Karışıklığını Önleme ve Virgülün Kullanılamayacağı Yerler

İpuçları

1
Cümledeki virgülü kaldırdığınızda anlamın değişip değişmediğine bakın.
2
TDK'ye göre zarf-fiil (-ip, -erek, -ince vb.) ve şart ekinden sonra genellikle virgül gelmez.
3
Bağlaçların (ve, veya, ya...ya) noktalama işaretleriyle olan ilişkisini hatırlayın; bağlaçlar genellikle virgülle yan yana gelmez.

Daha Fazla Pratik

Virgülün sıralı cümleleri ayırma ve özneyi vurgulama görevleri üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Önce virgülün gelmesinin kesinlikle yasak olduğu yerleri (bağlaçlar, şart ekleri, tek zarf-fiiller) eleyerek doğru seçeneğe ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 985Soru →

Kamu yönetiminde stratejik planlama, kurumun gelecekteki vizyonunu şekillendiren ve kaynakların etkin kullanımını sağlayan en temel belgelerden biridir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öyleki; bütçe disiplininden ödün vermeden gerçekleştirilecek her yatırım, uzun vadede kamu maliyesine olumlu yansıyacaktır.

Cevap

İçinde 'Öyleki' ifadesi geçen cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü 'ki' bağlacı bu yapıda ayrı yazılmalıdır.
Türkçede bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Bazı bağlaçlar kalıplaşarak bitişik yazılsa da (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, İllaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki), 'Öyle ki' bu istisnalar arasında değildir. Bu nedenle 'Öyleki' şeklindeki bitişik yazım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' ögelerini tespit edin.
Tüm seçeneklerde bu ögelerin farklı görevlerde kullanıldığı görülmektedir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için önce ilgili ögelerin görevini belirlemek gerekir.
2
'Öyleki' ifadesindeki 'ki'nin görevini ve kalıplaşma durumunu kontrol edin.
'ki' burada bağlaç görevindedir ve 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, İllaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) olarak kodlanan istisnalar arasında yer almaz.
Kalıplaşmamış 'ki' bağlaçları Türkçede her zaman ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki 'de' bağlaçlarını (çıkarma testi) ve '-ki' eklerini (-ler testi) doğrulayın.
'kurum kültürünün de' (bağlaç), 'dosyadaki' (ek), 'mademki' (kalıplaşmış bağlaç) ve 'mi' (soru edatı) kullanımları kurallara uygundur.
Doğru şıkkı teyit etmek için çeldiricilerin kurala uygunluğunu doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'ki'nin yazımı ve kalıplaşmış istisnalar

İpuçları

1
Cümledeki 'ki' bağlacının kalıplaşmış olup olmadığını hatırlayın.
2
'SOMBAHÇEM' kısaltması içinde yer alan 'ki'li bağlaçları listeleyin.
3
'Öyle ki' ifadesinin bu listede (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, İllaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) bulunmadığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' biçiminde yazılamayacağını hatırlatan örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 986Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), "cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak" amacıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okulumuzun spor kulübünde basketbol, voleybol, tenis; sanat kulübünde ise resim, müzik, tiyatro branşları yer almaktadır.

Cevap

Okulumuzun spor kulübünde basketbol, voleybol, tenis; sanat kulübünde ise resim, müzik, tiyatro branşları yer almaktadır.
Doğru seçenekte, spor branşlarını içeren liste ile sanat branşlarını içeren liste, birbirine karışmaması için noktalı virgül ile ayrılmıştır. Bu kullanım, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' kuralının tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ögeleri ve virgülleri inceleyin.
Cümlede 'basketbol, voleybol, tenis' ve 'resim, müzik, tiyatro' şeklinde iki ayrı liste olduğu görülmektedir.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, zaten kendi içinde virgülle ayrılmış olan grupları birbirine karışmaması için ayırmaktır.
2
Noktalı virgülün yerini kontrol edin.
Noktalı virgül, spor grubu bittikten sonra ve sanat grubu başlamadan hemen önce kullanılmıştır.
Bu konum, iki farklı kategorinin (tür/takım) sınırını belirlediğini kanıtlar.
3
Seçeneklerdeki diğer kullanım amaçlarıyla karşılaştırın.
Diğer seçeneklerde sıralı cümleleri ayırma veya özneyi belirtme görevleri varken, bu cümlede doğrudan gruplandırma yapılmıştır.
Doğru yanıtın 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam uyum sağlaması gerekir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.

İpuçları

1
Cümlede 'spor kulübü' ve 'sanat kulübü' gibi iki farklı kategori oluşturulup oluşturulmadığına bakın.
2
Noktalı virgülün bulunduğu yerin sol tarafındaki kelimeler ile sağ tarafındaki kelimelerin farklı 'takımlara' ait olup olmadığını kontrol edin.
3
Basketbol, voleybol ve tenis bir takımı; resim, müzik ve tiyatro ise başka bir takımı temsil eder. Bu iki küme arasına noktalı virgül konularak sınıflandırma yapılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'özneyi vurgulama' görevi ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için karışık örnekler çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 987Soru →

Restorasyon projesi kapsamında incelenen tarihi yapıda; tavan süslemeleri, duvar nişleri ve dönemin mimari özelliklerini yansıtan detaylar ( ) Uzmanlar, yapının aslına uygun korunması için çalışmalarını sürdürüyor ( ) Ne kadar da ihtişamlı bir işçilik ( ) Acaba bu yapı hangi yüzyılda inşa edilmiş ( )

Bu parçada parantezle belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) (.) (!) (?)

Cevap

Parantez içindeki yerlere sırasıyla üç nokta (...), nokta (.), ünlem işareti (!) ve soru işareti (?) getirilmelidir.
Doğru yanıt olan seçenek, metindeki cümlelerin işlevlerine tam uyum sağlamaktadır. İlk cümledeki yüklem eksikliği 'üç nokta'yı, ikinci cümledeki kesin yargı 'nokta'yı, üçüncü cümledeki hayranlık ifadesi 'ünlem'i ve son cümledeki merak/soru anlamı 'soru işareti'ni gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi yapı bakımından inceleyin.
Cümlede yüklem (yargı) bulunmadığı için 'eksiltili cümle' özelliğindedir.
Yüklemi olmayan cümlelerin sonuna üç nokta konur.
2
İkinci cümleyi değerlendirin.
Cümle 'sürdürüyor' yüklemiyle tamamlanmış, standart bir yargı bildirmektedir.
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.
3
Üçüncü cümledeki anlam özelliğini belirleyin.
Cümlede yapıya yönelik bir hayranlık ve coşku ifadesi mevcuttur.
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.
4
Son cümleyi soru anlamı yönünden kontrol edin.
'Acaba' ve 'hangi' sözcükleri cümleye soru niteliği katmıştır.
Soru eki veya sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin kullanım görevleri (Eksiltili cümle, tam yargı, duygu değeri ve soru anlamı).

İpuçları

1
Önce yüklemi olan ve olmayan cümleleri ayırarak işe başlayın.
2
Cümlelerdeki duygu tonuna ve 'acaba', 'hangi' gibi soru kelimelerine odaklanın.
3
Birinci cümle eksiltili, üçüncü cümle hayranlık bildiren ünlem, dördüncü cümle ise soru cümlesidir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde içinde 'bilinmeyen tarih' veya 'alay/kinaye' anlamı bulunan cümlelerde soru ve ünlem işaretlerinin parantez içindeki kullanımlarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 988Soru →

Türkçede noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuk fakültesinde kamu hukuku derslerinden anayasa, ceza, idare; özel hukuk derslerinden ise medeni, borçlar, ticaret hukuku temel teşkil eder.

Cevap

Hukuk fakültesinde kamu hukuku ve özel hukuk derslerinin gruplandırıldığı seçenek doğrudur.
Hukuk fakültesi derslerinden bahseden cümlede, 'kamu hukuku' ve 'özel hukuk' dersleri kendi içlerinde virgüllerle sıralanmış iki ayrı kümedir. Bu iki kümenin birbirine karışmasını önlemek için aralarına noktalı virgül getirilmiştir. Bu durum, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki grupları belirle
Birinci grup 'kamu hukuku dersleri' (anayasa, ceza, idare), ikinci grup 'özel hukuk dersleri' (medeni, borçlar, ticaret) olarak belirlendi.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma işlevini kontrol etmek için önce grupları bulmalıyız.
2
Noktalama işaretinin yerini kontrol et
Noktalı virgül, virgüllerle ayrılmış bu iki grubun tam ortasına (idare sözcüğünden sonra) konulmuştur.
Gruplar arasında ayrım yapabilmek için sınır noktasına noktalı virgül konulması gerekir.
3
TDK kuralıyla karşılaştır
Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralıyla tam örtüşmektedir.
Doğru işlevin teyit edilmesi için kuralın doğrulanması şarttır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma işlevi

İpuçları

1
Cümle içinde iki farklı kategori veya liste var mı diye bakmalısın.
2
Noktalı virgülün solunda bir türün örnekleri, sağında ise başka bir türün örnekleri mi sıralanmış?
3
Özellikle 'kamu hukuku' ve 'özel hukuk' gibi iki farklı başlık altındaki derslerin nasıl ayrıldığına odaklan.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra kullanıldığı (özneden sonra virgül bulunması şartıyla) diğer kuralları da inceleyerek aradaki farkı netleştirin.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülün olduğu yere 'veya', 'oysa', 'buna karşılık' gibi bir ifade getirebiliyor ve her iki yanda farklı listeler görüyorsanız büyük ihtimalle tür/takım ayırma göreviyle kullanılmıştır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 989Soru →

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kuralların ihlal edilmesi yazım yanlışlarına yol açmaktadır. Özellikle akademik ve idari terimlerde bu kurallara uyulması büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite senatosu, Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yeni bir anabilim dalı kurulması teklifini onayladı.

Cevap

Üniversite senatosunun yeni bir anabilim dalı kurmasını ifade eden cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü bu terimin doğru yazımı 'ana bilim dalı' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek 'ana bilim dalı' terimini içermektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; bilim ve bilgi sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ile 'ana' sözcüğünün başa gelmesiyle oluşturulan tamlamalar (istisnalar hariç) ayrı yazılır. Bu nedenle 'anabilim dalı' yazımı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (ön yargı, öngörü, ön izleme, anabilim dalı, oy birliği) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin TDK kurallarına göre durumları incelenmelidir.
Yazım yanlışını bulmak için her bir birleşik yapının yapısal kuralını bilmek gerekir.
2
'Ön' sözcüğüyle kurulan yapıları değerlendir.
'Ön yargı', 'ön söz' ve 'ön izleme' gibi yapılar ayrı yazılırken; 'öngörü', 'önsezi' gibi kalıplaşmış yapılar bitişik yazılır.
Ön sözcüğünün kullanımındaki istisnaları ayırt etmek çeldiricileri elememizi sağlar.
3
'Ana' ve 'bilim' sözcükleriyle kurulan tamlamaları incele.
TDK kurallarına göre 'bilim' ve 'bilgi' sözleriyle kurulan tamlamalar ayrı yazılır (gök bilimi, dil bilimi, ana bilim dalı).
Kuralın uygulanmasıyla 'anabilim dalı' yazımının yanlış olduğu ortaya çıkar.

Anahtar Kavram

TDK kurallarına göre 'ana' ve 'bilim' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (ana bilim dalı, ana dili, gök bilimi vb.) ayrı yazılması.

İpuçları

1
'Ön' sözcüğüyle kurulan kelimelerin hangisinin kalıplaştığını, hangisinin kurala uyduğunu düşünün.
2
Akademik hayatta çok sık yanlış kullanılan 'bilim dalı' ifadelerinin TDK'deki karşılığını anımsayın.
3
'Ana bilim dalı' ve 'ana dili' gibi yapılar, sanılanın aksine ayrı yazılmaktadır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'sıra dışı' ve 'hafta içi' gibi çok karıştırılan 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' listesini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 990Soru →

Doğa bilimleri ve biyoloji üzerine hazırlanan akademik raporlarda tür adlarının yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) birleşik kelimelerle ilgili belirlediği kurallar çerçevesinde şekillenir. Birleşen kelimelerden ikincisi anlam değişikliğine uğramıyorsa bu kelimeler genellikle ayrı yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaz gecelerinde ormanlık alanlarda görülen ateşböceği, çıkardığı ışıkla masalsı bir görüntü sunmaktadır.

Cevap

Cümledeki 'ateşböceği' ifadesinin yazımı yanlıştır; doğru yazımı 'ateş böceği' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; hayvan adlarından biriyle kurulan birleşik kelimelerde, kelimelerden hiçbiri veya ikinci kelimesi (bu örnekte 'böcek') anlam değişikliğine uğramıyorsa bu kelimeler ayrı yazılır. Dolayısıyla 'ateş böceği' ifadesinin bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Birleşik kelimeyi oluşturan sözcüklerin anlamlarını analiz etme
'Ateş' ve 'böcek' sözcüklerinden oluşan bu tür adında, ikinci sözcük olan 'böcek' gerçek anlamını korumaktadır.
TDK kurallarına göre birleşme sırasında ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan hayvan adları ayrı yazılır.
2
Diğer seçeneklerdeki birleşik kelimeleri değerlendirme
'Kuşburnu', 'aslanağzı' ve 'beşparmak' kelimelerinde anlam kayması (benzetme yoluyla yeni bir varlığa ad olma) mevcuttur.
Anlam kaymasına uğrayan bitki, hayvan ve nesne adları bitişik yazılır.
3
Kuralın sağlamasını yapma
'Bal arısı' ve 'ateş böceği' örneklerinde ikinci kelime anlamını koruduğu için ayrı; 'kuşburnu' örneğinde ise kelimeler anlamını yitirdiği için bitişik yazılmalıdır.
TDK'nin 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' ve 'Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler' başlıkları altındaki temel mantık budur.

Anahtar Kavram

Birleşen kelimelerden ikincisinin anlamını koruyup korumamasına göre yazım kuralı belirlenir.

İpuçları

1
Birleşik kelimenin ikinci sözcüğüne odaklanın: Sözcük hâlâ kendi türünü (bitki, hayvan vb.) temsil ediyor mu?
2
TDK'ye göre 'bal arısı', 'hamam böceği', 'köpek balığı' gibi kelimeler neden ayrı yazılıyorsa, aradığınız yanlış kelime de aynı sebepten ayrı yazılmalıdır.
3
'Ateş' ve 'böcek' kelimelerinin birleşimiyle oluşan canlı hâlâ bir 'böcek' midir? Eğer öyleyse, anlamını koruyan bu kelimeyi nasıl yazmalısınız?

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'köpek balığı', 'ton balığı' ve 'çavuş kuşu' gibi hayvan adlarının da ikinci kelimeleri anlamını koruduğu için ayrı yazıldığını unutmayın.

Alternatif Yöntem

Kelimenin ikinci unsuru gerçek anlamını koruyorsa %90 ihtimalle ayrı yazılır (Örn: Yer elması, bal arısı). Eğer her iki unsur veya sadece ikincisi anlamını yitirip yeni bir varlığın adı olmuşsa bitişik yazılır (Örn: Hanımeli, suçüstü).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 991Soru →

Kurumun tozlu arşiv odasına girdiğimizde, uzun süredir dokunulmamış bir dosya yığınıyla karşılaştık: Sararmış raporlar, eski yazışma örnekleri, mürekkebi dağılmış dilekçeler ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) gösterilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üç nokta (...)

Cevap

Cümlenin sonuna üç nokta (...) getirilmelidir çünkü verilen örneklerin benzerlerinin devam edebileceği anlamı taşımaktadır.
Cümlede iki noktadan sonra başlayan örnekler serisi, benzerlerinin devam edebileceği bir yapıdadır. Bu tür 'tamamlanmamış' listelerin sonuna üç nokta (...) konması dil bilgisi kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısını ve anlamını analiz edin.
Cümlede bir açıklama yapılacağı iki nokta (:) ile belirtilmiş ve ardından örnekler sıralanmıştır.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin bitiş şekli önemlidir.
2
Örneklerin bitiş durumunu kontrol edin.
Sıralanan 'raporlar, yazışmalar, dilekçeler' gibi unsurların ardından listenin bittiğine dair bir yargı bulunmamaktadır.
Listenin ucu açık olduğu için benzerlerinin devam edebileceği anlaşılmaktadır.
3
Kuralı uygulayın.
Türkçede benzer örneklerin sürdürülebileceğini bildirmek amacıyla cümlenin sonuna üç nokta konur.
Eksiltili ve sonu açık bırakılmış listelerde doğru kullanım budur.

Anahtar Kavram

Eksiltili cümlelerde ve benzer örneklerin devam edeceği anlamını taşıyan listelerde üç nokta kullanılır.

İpuçları

1
Cümlede iki noktadan sonra gelen örneklere ve cümlenin biterken yargı bildirip bildirmediğine odaklanın.
2
'Vb.' (ve benzerleri) ifadesinin yerine geçebilecek bir noktalama işareti düşünün.
3
Örneklerin arkasının gelebileceğini hissettiren üç yan yana nokta işareti bu yapı için uygundur.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen örneklerin büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlayacağı kuralını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 992Soru →

Resmî yazışmalarda ve kamu personeli yönetiminde kullanılan belgelerde dil bilgisi kurallarına uyulması, ciddiyet ve anlaşılırlık açısından esastır. Özellikle yardımcı eylemlerle kurulan birleşik fiillerin ve kalıplaşmış birleşik kelimelerin yazımı bu belgelerde dikkat edilmesi gereken hususların başında gelir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Disiplin yönetmeliğine göre, geçerli bir mazeret bildirmeksizin çalışma alanını terkeden memur hakkında soruşturma açılır.

Cevap

Çalışma alanını 'terkeden' ifadesinin kullanıldığı seçenek hatalıdır; çünkü bu ifadenin 'terk eden' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Doğru cevap, içerisinde 'terkeden' ifadesinin geçtiği seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Terk' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifade 'terk eden' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak) kurulan birleşik fiilleri tespit et.
Cümlelerde 'emredilmiştir', 'fark etmek', 'terkeden', 'affedilmiştir' ve 'hanımeli' sözcükleri incelenmelidir.
Yazım yanlışının bu kelime gruplarında olup olmadığını belirlemek için ilk adımdır.
2
Ses olayı (düşme veya türeme) kuralını uygula.
Emretmek (emir + etmek), affetmek (af + etmek) ve kaydolmak (kayıt + olmak) gibi kelimelerde ses olayı olduğu için bitişik yazılır. Fark etmek ve terk etmek gibi kelimelerde ses olayı olmadığı için ayrı yazılır.
TDK kurallarına göre yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin bitişik yazılması için ses olayının gerçekleşmesi şarttır.
3
Kalıplaşmış ve anlam kaymasına uğramış kelimeleri kontrol et.
Hanımeli gibi kelimeler artık gerçek anlamından uzaklaşıp bir tür (çiçek) adı olduğu için bitişik yazılır.
Birleşik kelimenin her iki ögesi veya ikinci ögesi anlam değişikliğine uğradığında kelime bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

İpuçları

1
Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak) kurulan birleşik fiillerin bitişik yazılması için bir 'ses olayı' (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) şarttır.
2
'Terk' kelimesini 'etmek' fiiliyle birleştirirken ağzımızdan fazladan bir ses çıkıyor mu veya bir ses kayboluyor mu dikkat edin.
3
'Emretmek'te ünlü düşmesi, 'affetmek'te ünsüz türemesi varken; 'terk etmek' ve 'fark etmek'te hiçbir ses olayı yoktur.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde ses olayı olmayan 'arz etmek', 'ayırt etmek' ve 'not etmek' gibi fiillerin de her zaman ayrı yazıldığını unutmayın.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi hecelerine ayırarak birleşme noktasındaki ses değişimlerini kontrol edebilirsiniz. Eğer 'emir-etmek' yerine 'em-ret-mek' diyorsak bir ses düşmüştür ve bitişik yazılır.
Tahmini Süre:50s
Soru 993Soru →

Türkçede cümle içerisinde soru sözcükleri (kim, ne, nasıl, niçin vb.) bulunsa dahi, eğer cümle bir bilgi alma amacı gütmüyor ve yargı bir bildiri şeklinde tamamlanıyorsa sonuna nokta (.) konur. Aksine, soru anlamı taşıyan ya da sözde soru cümlesi olan yargıların sonuna soru işareti (?) getirilmelidir.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna nokta (.) getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu zorlu projeyi hangi imkânlarla ve nasıl bir özveriyle tamamladıklarını hâlâ anlayabilmiş değilim

Cevap

Anlayabilmiş değilim ifadesiyle biten cümle bir yargı bildirdiği ve soru anlamı taşımadığı için nokta ile bitmelidir.
Doğru yanıt olan cümlede 'hangi imkânlarla' ve 'nasıl bir özveriyle' ifadeleri soru anlamlı kelimeler olsa da, bunlar 'anlayabilmiş değilim' yükleminin nesnesi durumundaki yan cümleciğin parçalarıdır. Cümlenin tamamı bir soru sormamakta, kişinin bir durumu kavrayamadığını bildirmektedir. Bu nedenle sonuna nokta (.) konmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin temel yüklemlerini ve anlam amaçlarını belirleyin.
Cümlelerin bir kısmı soru sorarken, bir kısmı duygu bildirmekte veya eksik bırakılmaktadır.
Terminal noktalama işaretini belirleyen temel unsur cümlenin bütününe hâkim olan anlam ve yüklemin durumudur.
2
İçinde soru sözcüğü olan ancak soru anlamı taşımayan cümleyi ayırt edin.
Anlayabilmiş değilim yüklemiyle biten cümlede soru sözcükleri yan cümlecikte kalmış, ana cümle bir durum bildirmiştir.
Soru sözcüğü içeren yan cümlecikler, ana yüklem soru anlamı taşımıyorsa cümlenin soru cümlesi olmasını sağlamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki ünlem, üç nokta ve soru işareti gerekliliklerini teyit edin.
Eksiltili cümle için üç nokta, coşku için ünlem ve bilgi alma/sözde soru için soru işareti kullanımı doğrulanmıştır.
Seçenekler arasındaki farklar yapısal ve anlamsal özelliklere dayanmaktadır.

Anahtar Kavram

Soru Sözcüğü İçeren Bildirme Cümlelerinde Noktalama

İpuçları

1
Soru sözcüğü içeren her cümle soru sormaz; cümlenin sonundaki asıl yükleme odaklanın.
2
Eğer cümleyi okuduğunuzda bir cevap verme ihtiyacı hissetmiyorsanız, o cümle bir bildirme cümlesi olabilir.
3
'Öğrenmek istiyorum', 'bilmiyorum', 'kavrayamadım' gibi ifadelerle biten cümleler, içlerinde soru kelimesi olsa bile nokta ile biter.

Daha Fazla Pratik

Sözde soru cümleleri ile dolaylı soru ifadeleri arasındaki farkı pekiştirmek için TDK'nin soru işareti maddesini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi bir başkasına söylediğinizi hayal edin; karşıdaki kişi size bir cevap veriyorsa soru işareti, sadece 'anladım' diyorsa nokta koymalısınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 994Soru →

Türkçede özel isimler, unvanlar, kurum adları ve yön bildiren sözcüklerin yazımı belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İç Anadolu'nun Doğusu, bu mevsimde beklenen kar yağışını henüz almadığı için çiftçiler endişeli.

Cevap

İç Anadolu'nun doğusu ifadesindeki 'doğu' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerektiği için hatalı olan seçenek budur.
İç Anadolu'nun doğusu ifadesinde 'doğu' sözcüğü özel isimden sonra geldiği için küçük harfle başlamalıdır. Eğer 'Doğu Anadolu' şeklinde özel ismin önünde yer alsaydı büyük harfle başlardı. Bu kuralın ihlal edilmesi bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yön bildiren sözcüğü ve bağlı olduğu özel ismi tespit et.
'İç Anadolu' özel ismi ve 'Doğusu' yön bildiren sözcüğü bulundu.
Yön isimlerinin yazımı, özel isme göre konumuna bağlıdır.
2
Yön isminin kuralını (önce gelme/sonra gelme) kontrol et.
Yön ismi (doğu), özel isimden (İç Anadolu) sonra kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre yön isimleri özel isimden sonra gelirse küçük, önce gelirse büyük yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan ve kurum/yayın adlarını kontrol et.
Batı (medeniyet), Vali Bey (unvan/saygı), Resmî Gazete (özel ad) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Büyük harflerin kullanımı sadece yer adlarıyla sınırlı değildir; unvan ve eser adlarını da kapsar.

Anahtar Kavram

Yön bildiren sözcüklerin (doğu, batı, kuzey, güney) özel isimle kurduğu tamlamalarda konumlarına göre büyük veya küçük harfle başlaması kuralı.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen yön isimlerine (doğu, batı, vb.) ve özel isimle olan ilişkilerine dikkat edin.
2
Yön isimleri bir bölgenin adının önünde (Kuzey Anadolu) mi yoksa arkasında (Anadolu'nun kuzeyi) mi duruyor, buna bakın.
3
İç Anadolu'nun Doğusu ifadesinde yön bildiren kelime bir tamlanan durumundadır ve küçük harfle yazılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Yön isimlerinin sadece coğrafi yön değil, siyasi veya kültürel anlam taşıdığı (Batı felsefesi, Doğu mistisizmi gibi) durumları da inceleyin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki yön ismini çıkarıp yerine başka bir yön ismi koyun; eğer yapı değişmiyorsa ve kuralı hatırlıyorsanız (X'in y'si yapısı), küçük yazılması gerektiğini kolayca fark edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 995Soru →

Günlük konuşma dilindeki bazı sözcüklerin telaffuz alışkanlıkları, bu kelimelerin yazıya yanlış aktarılmasına ve dolayısıyla anlatım kusurlarına yol açabilmektedir. Özellikle yabancı kökenli veya söyleyişi zor olan sözcüklerde TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel kurallara uymak profesyonel yazışmalar için esastır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaşlı bakım evindeki gönüllülerin gösterdiği sonsuz şevkat, orada kalan sakinlerin moralini oldukça yükseltmişti.

Cevap

Şevkat sözcüğünün kullanıldığı cümlede yazım yanlışı vardır; bu sözcüğün doğru yazımı 'şefkat' olmalıdır.
Şefkat sözcüğü, Arapça kökenli olup Türkçede 'f' harfiyle yazılır. Günlük konuşma dilindeki 'v' ile söyleyiş alışkanlığı yazıya yansıtıldığında imla hatası oluşmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri belirleyin.
Metot, entelektüel, asfalt, şevkat ve kılavuz sözcükleri tespit edildi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik kelimeler üzerinden sorulur.
2
Tespit edilen sözcükleri TDK Yazım Kılavuzu kurallarına göre kontrol edin.
Entelektüel (tek 'l' ile), asfalt ('f' ile), kılavuz ('ı' ile) ve metot ('t' ile) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Hangi kelimelerin doğru yazıldığını eleyerek yanlışa ulaşmak daha güvenli bir yöntemdir.
3
Yanlış yazılan kelimeyi düzeltin.
'Şevkat' kullanımı yanlıştır, doğrusu 'şefkat' şeklindedir.
Sözcüğün kökeni ve standart yazı dili formu 'f' harfini gerektirir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin TDK Standartlarına Göre Doğru Yazımı

İpuçları

1
Sözcükleri okurken günlük hayatta nasıl telaffuz ettiğinize değil, sözlükte nasıl yer aldığına odaklanın.
2
'Entelektüel' ve 'kılavuz' sözcükleri KPSS'de en sık sorulan ve en çok karıştırılan kelimeler arasındadır; her ikisinin de buradaki yazımı doğrudur.
3
'V' ve 'F' harflerinin birbirine yakınlığı bazı sözcüklerde yazım hatasına neden olur; 'şevkat' mi yoksa 'şefkat' mi daha doğru bir kullanımdır?

Daha Fazla Pratik

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Yazımı Karıştırılan Sözcükler' listesini düzenli olarak gözden geçirmek, bu tip sorularda hız kazanmanızı sağlar.

Alternatif Yöntem

Şüpheli sözcükleri eleme yöntemiyle inceleyin. Eğer 'entelektüel' ve 'kılavuz' gibi zor kelimelerin yazımından eminseniz, hata olasılığı daha yüksek olan 'v/f' değişimine odaklanabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 996Soru →

Bir Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan 'Tarihî Yapıların Restorasyon ve Konservasyon Uygulama Esasları' metninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Restorasyon projesinin denetim safhasında, her bir kolonun dayanıklılık testi için laboratuvara 2'şer adet numune gönderilmesi kararlaştırılmıştır.

Cevap

Restoratörlerin laboratuvara '2'şer' adet numune göndermesini belirten ifade yanlıştır çünkü üleştirme sayıları rakamla yazılamaz.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, paylaştırma anlamı katan üleştirme sayıları (ikişer, beşer, onar vb.) hiçbir zaman rakamla yazılmaz. Cümledeki '2'şer' kullanımı bu kuralı ihlal ettiği için yanlıştır; doğru yazım 'ikişer' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri tespit et.
'yetmiş beş', '2'şer', '15.30'da', '16'ncı', '%5'ten'
Yazım kuralları açısından riskli olan alanları belirlemek.
2
Üleştirme (paylaştırma) sayıları kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez, her zaman yazıyla yazılır.
Sayıların yazımındaki özel kısıtlamaları denetlemek.
3
Hatalı kullanımı düzelt.
'2'şer' ifadesi 'ikişer' olarak düzeltilmelidir.
Yazım hatasının kaynağını doğrulamak.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki sayısal eklerin ve sayıların ayrı mı bitişik mi yazıldığına odaklanın.
2
Özellikle paylaştırma (üleştirme) bildiren sayıların özel bir yazım kuralı olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Romen rakamlarının kullanımı ve büyük sayıların basamaklara ayrılmasıyla ilgili benzer bir uygulama sorusu çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayıları her zaman okunuşlarıyla kağıda dökerek, ekin sayının son sesine uyup uymadığını (özellikle sıra sayılarında) kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 997Soru →

Kamu kurumlarının yayımladığı bir hizmet içi eğitim broşüründe geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde, birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birimler arasındaki işbirliği sayesinde projeler planlanandan daha hızlı tamamlanmaktadır.

Cevap

Birimler arasındaki işbirliği sayesinde projeler planlanandan daha hızlı tamamlanmaktadır.
TDK kurallarına göre, herhangi bir ses olayına (düşme veya türeme) uğramayan ve ikinci kelimesi anlamını koruyan birçok birleşik kelime ayrı yazılır. 'İş birliği' ifadesi de bu kurala tabidir. Cümlede 'işbirliği' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri (ana dili, işbirliği, olağanüstü, bilim kurgu, varsayım) tespit et.
Tüm kelimeler belirlendi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce hedef kelimeleri seçmek gerekir.
2
TDK'nin ayrı ve bitişik yazılan birleşik kelimeler kurallarını karşılaştır.
'İş' sözcüğüyle kurulan ve herhangi bir ses olayı veya anlam kayması içermeyen 'iş birliği' ifadesinin kural gereği ayrı yazılması gerektiği tespit edildi.
TDK, 'iş birliği' gibi isim tamlaması yapısındaki ve anlamını koruyan birleşikleri ayrı yazar.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ayrı ve Bitişik Yazılma Kuralları)

İpuçları

1
Birleşik kelimelerde ikinci kelimenin anlamını koruyup korumadığına dikkat edin.
2
'İş' sözcüğü ile kurulan 'iş birliği' ve 'iş bölümü' gibi ifadelerin nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
TDK'ye göre 'iş birliği' ifadesinde herhangi bir ses olayı yoktur ve kelimeler anlamlarını korumaktadır; bu nedenle ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

TDK'nin 'Dış, iç, öte, sıra, arka, ön, art, yan, karşı, alt, üst, ana, ön, öz' sözleriyle kurulan diğer birleşik kelime listesini inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 998Soru →

Resmî kurumlar arasındaki yazışmalarda ve günlük iletişimde dilin imla kurallarına uygun kullanımı, ifadenin ciddiyeti açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Denetleme raporunda belirtilen eksikliklerin herşeyden önce giderilmesi gerekmektedir.

Cevap

Cümledeki 'herşeyden' sözcüğü hatalı yazılmıştır; doğru yazımı 'her şeyden' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'herşeyden' ifadesi yazım bakımından hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'şey' sözcüğü, her zaman kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Dolayısıyla kelimenin doğru biçimi 'her şeyden' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan sözcükleri (her şey, yanlış, tıraş, yalnız) tespit et.
Odaklanılacak kelimeler: 'herşeyden', 'yanlış', 'tıraş', 'yalnız'.
Yazım kuralları sorularında genellikle bu tür yaygın kullanılan kelimeler üzerinden hatalar yapılır.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'şey' sözcüğü ile ilgili kuralını hatırla.
'Şey' sözcüğü her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Bu kural Türkçedeki en temel ve değişmez yazım kurallarından biridir.
3
Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin köklerini ve eklerini kontrol et.
'Yanlış' (yanıl-ış), 'yalnız' (yalın-ız) ve 'tıraş' (ı harfi ile) yazımlarının kurallara uygun olduğunu teyit et.
Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak için diğerlerinin doğruluğu kanıtlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Türkçede 'şey' sözcüğü daima ayrı yazılır; 'yanlış' ve 'yalnız' gibi kelimeler ise türetildikleri köklere (yanıl-, yalın-) göre hecelenir.

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'şey' sözcüğünün nasıl yazıldığına odaklanın.
2
'Şey' sözcüğü Türkçede her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı mı yazılır yoksa bitişik mi?
3
'Her şey', 'bir şey', 'çok şey' gibi ifadelerin tamamında 'şey' kelimesinin yazımı aynı kurala tabidir.

Daha Fazla Pratik

'Birleşik kelimelerin yazımı' konusuna göz atarak hangi kelimelerin kalıplaşmış olarak bitişik, hangilerinin ayrı yazıldığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 999Soru →

Resmî yazışma standartları ve Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik raporun son kısmında yer alan İng.'nin çevirisi uzman bir ekip tarafından kontrol edildi.

Cevap

Teknik raporun son kısmında geçen 'İng.'nin' ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; sonunda nokta bulunan kısaltmalarda ekler doğrudan kelimeye eklenir.
Cümlede kullanılan 'İng.' ifadesi sonunda nokta bulunan bir kısaltmadır. Yazım kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalar ile üs işaretli kısaltmalara (m², cm³ vb.) getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla ifadenin 'İng.nin' şeklinde yazılması gerekirken kesme işaretiyle ayrılmış olması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini tespit et.
m2m^2 lik, TDK'nin, İng.'nin, T.C., kg'dan.
Yanlış yazımı bulmak için her bir kısaltma türünün kuralını hatırlamak gerekir.
2
Sonunda nokta bulunan kısaltmaların kuralını uygula.
Nokta bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre nokta işareti kesme işaretinin işlevini zaten yerine getirmektedir.
3
Diğer karmaşık kuralları (üslü ifadeler ve 'K' harfi okunuşu) kontrol et.
Üslü sayılarda kesme kullanılmaması ve TDK'nin 'ke' ile bitmesi kuralları doğrudur.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak kesin yanlış tespit edilir.

Anahtar Kavram

Noktalı ve Üslü Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Kısaltmanın büyük harfli mi, küçük harfli mi yoksa noktalı mı olduğuna dikkat edin.
2
Sonunda nokta olan kısaltmalarda kesme işareti kullanımının gerekip gerekmediğini sorgulayın.
3
Nokta ve kesme işaretinin bir arada kullanılması Türkçede genellikle çift işaretlemeye girer ve yanlıştır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'vb.leri' veya 'cm³lük' gibi örnekler üzerinden kuralları pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltma kurallarını dört ana kategoriye ayırarak inceleyebilirsiniz: Büyük harfliler (son harf sesi), küçük harfliler (kelime okunuşu), noktalılar (kesme yok), üslü sayılar (kesme yok).
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 1000Soru →

Akademik ve resmî metinlerde birleşik kelimelerin yazımı, dilin kurallarına uygunluk ve anlam netliği açısından büyük önem taşır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akademik çalışmalarda kullanılan sıradışı yöntemler, bazen beklenmedik ve ufuk açıcı sonuçların elde edilmesini sağlar.

Cevap

Cümlede geçen 'sıradışı' ifadesi, 'sıra dışı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Cümlede kullanılan 'sıradışı' kelimesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre 'dış, iç ve sıra' kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu nedenle doğru yazım 'sıra dışı' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki birleşik yapıdaki kelimeleri (sıradışı, öz geçmiş, halloldu, suçüstü, baklaçiçeği) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin yapısal özellikleri incelenir.
Yazım yanlışının hangi kurala dayandığını belirlemek için ilk adımdır.
2
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre bu sözcüklerle kurulan terim ve kelimeler (yurt dışı, hafta içi, sıra dışı vb.) ayrı yazılır.
Kelimenin doğru yazım formunu belirlemek için temel kuralın uygulanması gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki kelimelerin özel durumlarını (ses türemesi, somut yer bildirmeme, renk adı olma) kontrol et.
B, C, D ve E seçeneklerindeki kelimelerin kurallara uygun (öz geçmiş, halloldu, suçüstü, baklaçiçeği) yazıldığı doğrulanır.
Çeldiricilerin doğru yazıldığından emin olarak kesin sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Dış, İç ve Sıra Kelimeleriyle Kurulan Birleşik Kelimeler

İpuçları

1
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (yurt dışı, hafta içi gibi) yazım kuralını hatırlayın.
2
Cümledeki 'sıradışı' kelimesinin yazımı ile 'yanı sıra' veya 'peşi sıra' kelimelerinin yazımını karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'yanı sıra' ve 'yurt dışı' kelimelerinin geçtiği örnek cümleler kurarak kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerden ikincisi anlamını koruyorsa veya 'dış, iç, sıra' gibi belirli anahtar kelimeler içeriyorsa genellikle ayrı yazıldığını unutmayın.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 50 / 68Sonraki
Yazım ve Noktalama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 50 | Examkin