Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 81Soru →

Kamu personeli alım süreçlerine ilişkin hazırlanan bir mülakat yönergesi taslağında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her bir komisyon üyesine teslim edilen aday dosyaları, değerlendirme aşamasında karışıklık yaşanmaması için 2'şerli gruplara ayrılacaktır.

Cevap

Üleştirme sayıları (paylaştırma sayıları) rakamla değil, yazıyla yazılmalıdır; dolayısıyla '2'şerli' ifadesi yanlış olup 'ikişerli' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla değil, yazıyla yazılır. Bu nedenle cümlede geçen '2'şerli' ifadesi 'ikişerli' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sayı içeren ifadeleri tespit et.
'7'nci', '2'şerli', '1945'te', 'Seksenbeşbin...', 'yetmiş beş bin', 'II.' ifadeleri belirlendi.
Yazım yanlışını bulmak için tüm sayısal verileri incelemek gerekir.
2
Üleştirme sayılarına dair TDK kuralını hatırla.
TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla belirtilmez, sadece yazıyla yazılır.
Hatalı kullanımı tespit etmek için temel kuralı uygulamak gerekir.
3
Diğer sayıların kurallara uygunluğunu denetle.
Sıra sayıları, mali terimler, benzeşme kuralları ve Romen rakamlarının doğru kullanıldığı teyit edildi.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak doğru cevaba ulaşılır.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları ve üleştirme sayıları arasındaki temel yazım farklarını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki sayıların yazımı maddesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 82Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni ticari düzenlemeler, yürürlükte olan Türk Ticaret kanununun ilgili maddelerine dayandırıldı.

Cevap

Yeni ticari düzenlemeler, yürürlükte olan Türk Ticaret kanununun ilgili maddelerine dayandırıldı.
Doğru seçenek olan ifadede, belirli bir kanun adı olan 'Türk Ticaret Kanunu'nun her kelimesinin büyük harfle başlaması gerekirken 'kanun' kelimesi küçük harfle yazılmıştır. TDK kurallarına göre kanun, tüzük, yönetmelik, yönerge ve genelge adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve bunlara bağlı tür adlarını tespit etmek.
'Türk Ticaret kanunu' ifadesinin bir kanun adı olduğu belirlendi.
Yazım kurallarına göre kanun isimlerinin nasıl yazılması gerektiğini kontrol etmek gerekir.
2
TDK'nin kanun, tüzük ve yönetmelik adlarıyla ilgili kuralını uygulamak.
Kanun adlarının her kelimesinin büyük harfle başlaması gerektiği sonucuna varıldı.
Türk Ticaret Kanunu, belirli bir yasayı temsil eden özel bir addır.
3
Hatalı kelimeyi düzeltmek.
'Türk Ticaret kanununun' yerine 'Türk Ticaret Kanunu'nun' yazılmalıdır.
Resmî nitelik taşıyan ve bir adı olan tüm belgeler büyük harfle başlatılmalı ve ekler kesme işaretiyle ayrılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kanun, Tüzük ve Yönetmelik Adlarının Yazımı
Tahmini Süre:50s
Soru 83Soru →

Bir resmî belgenin düzenlenmesi sırasında kullanılan aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşivde tasnif edilmeyi bekleyen şu belgeler mevcuttur: Tapu kayıtları, mahkeme kararları ve vergi defterleri.

Cevap

Arşivde tasnif edilmeyi bekleyen şu belgeler mevcuttur: Tapu kayıtları, mahkeme kararları ve vergi defterleri.
Doğru cevap olan cümlede iki noktadan sonra gelen ifade ('Tapu kayıtları, mahkeme kararları ve vergi defterleri') bağımsız bir cümle niteliği taşımaz, sadece örneklerin sıralanmasıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse ve özel ad içermiyorsa küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Tapu' sözcüğünün 'tapu' şeklinde küçük harfle başlatılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını incelemek
Arşivdeki belgeler listelenmektedir (Tapu kayıtları, mahkeme kararları...)
İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek listesi mi olduğunu belirlemek yazım kuralını belirler.
2
Yazım kuralını uygulamak
İfade cümle niteliğinde değildir ve özel isim içermez, dolayısıyla küçük harfle başlamalıdır.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Yanlış kullanımı tespit etmek
'Tapu' kelimesinin büyük harfle başlatılması yanlıştır.
Özel ad olmayan ve cümle niteliği taşımayan 'tapu' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük-Küçük Harf Kullanımı

Alternatif Yöntem

Cümlenin sonundaki iki noktadan sonra gelen bölümün yüklemi olup olmadığına bakın. Eğer bir yüklem varsa ve tam bir yargı bildiriyorsa büyük harfle; sadece nesneleri veya varlıkları sıralıyorsa küçük harfle başlayın (özel isimler hariç).
Tahmini Süre:50s
Soru 84Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Herşey vaktinde ve yerinde güzeldir.

Cevap

Herşey vaktinde ve yerinde güzeldir.
Türkçede 'şey' sözcüğü her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılmalıdır. Dolayısıyla 'Herşey' yazımı hatalıdır, doğru yazımı 'Her şey' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılabilecek birleşik ve ayrı yazılan sözcükleri tespit edin.
Seçeneklerde 'herşey', 'birçok', 'hiçbir', 'pek çok' ve 'birkaç' ifadeleri belirlendi.
Yazım kurallarını denetlemek için odak noktalarını belirlemek.
2
'Şey' sözcüğünün yazımıyla ilgili temel kuralı uygulayın.
Türkçede 'şey' sözcüğü (belgisiz zamir), her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır.
Sorudaki temel yazım hatasını tespit etmek.
3
Tespit edilen 'Herşey' ifadesini kurala göre değerlendirin.
'Her şey' şeklinde ayrı yazılması gereken ifadenin bitişik yazıldığı ve yazım yanlışı yapıldığı görüldü.
Doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Şey sözcüğünün yazımı
Tahmini Süre:30s
Soru 85Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; dönem adları, yapı isimleri, unvanların özel isim yerine kullanılması ve yön bildiren sözcüklerin konumu gibi pek çok kurala bağlıdır. Bu kurallar, metnin resmîyeti ve anlam netliği açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki tarihi kalıntıları gezerken Artuklu döneminden kalma Malabadi köprüsü'nün devasa kemerleri hepimizi büyüledi.

Cevap

Artuklu döneminden kalma Malabadi köprüsü'nün ifadesinin yer aldığı seçenek hatalıdır; çünkü tarihî dönem ve yapı adlarının her kelimesi büyük harfle başlamalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek hatalıdır çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar'. Bu nedenle 'Artuklu dönemi' değil, 'Artuklu Dönemi' yazılmalıdır. Ayrıca 'saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar' kuralı gereği 'Malabadi köprüsü' değil, 'Malabadi Köprüsü' şeklinde yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve dönem adlarını tespit et.
Artuklu dönemi ve Malabadi köprüsü ifadeleri belirlendi.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için özel ad statüsündeki kelimelerin tespiti gerekir.
2
TDK'nin tarihî dönem ve yapı adlarıyla ilgili kurallarını uygula.
Dönem adlarının (Artuklu Dönemi) ve köprü, saray, kale gibi yapı adlarının (Malabadi Köprüsü) büyük harfle başlaması gerektiği saptandı.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre tarihî olay, çağ ve dönem adları ile yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar.
3
Hatalı yazımı düzelt.
İfadenin 'Artuklu Dönemi'nden kalma Malabadi Köprüsü'nün' şeklinde olması gerektiği sonucuna varıldı.
Özel isimlerin parçası olan tür adlarının (dönem, köprü) büyük yazılmaması bir yazım yanlışıdır.

Anahtar Kavram

Dönem ve Yapı Adlarının Yazımı
Soru 86Soru →

Hayvanlara verilen özel adlar (Boncuk, Tekir, Karabaş vb.) büyük harfle başlar.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kurala aykırı bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kedimiz minnoş, bütün gün koltuğun üzerinde uyudu.

Cevap

Kedimiz minnoş, bütün gün koltuğun üzerinde uyudu.
Hayvanlara verilen her türlü özel isim (Minnoş, Tekir, Karabaş gibi) Türkçede büyük harfle başlatılmalıdır. 'Kedimiz minnoş...' cümlesinde bu kurala uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki varlıklara verilen isimleri belirleyin.
İkinci cümlede kediye verilen 'minnoş' isminin küçük harfle başladığı görülmektedir.
Özel isimlerin tespit edilmesi kuralın uygulanması için ilk adımdır.
2
Türk Dil Kurumu'nun büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralını hatırlayın.
Hayvanlara verilen isimlerin (Boncuk, Minnoş vb.) özel ad sayıldığı ve büyük harfle başlaması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Kuralın doğru hatırlanması hatanın tespit edilmesini sağlar.
3
Tespit edilen isimle kuralı karşılaştırın.
'minnoş' kelimesi 'Minnoş' şeklinde yazılmalıdır.
Kurala aykırı olan seçenek doğru cevap olarak belirlenir.

Anahtar Kavram

Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 87Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; kurum ve kuruluş adlarından tarihî dönemlere, yön bildiren sözcüklerden özel adlarla kurulan tamlamalara kadar geniş bir alanı kapsamaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyat hayatına atılan pek çok yazar, ilk yazılarını Varlık Dergisi'nde yayımlayarak geniş kitlelere seslerini duyurma imkânı bulmuştur.

Cevap

Edebiyat hayatına atılan yazarların ilk yazılarını yayımladıkları mecrayı belirten 'Varlık Dergisi'nde' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlatılmalıdır. 'Varlık' derginin adıdır, ancak 'dergi' sözcüğü bu ismin bir parçası değildir. Bu nedenle 'Varlık dergisinde' yazımı doğruyken, 'Varlık Dergisi'nde' yazımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve bunlara bağlı tür bildiren sözcükleri (dergi, dönem, kurum, yön vb.) belirleyin.
Cümlede 'Varlık' özel adı ve 'dergi' tür adı tespit edildi.
Yazım kurallarına uyumu denetlemek için özel adın sınırlarını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin 'Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo vb. sözler büyük harfle başlamaz' kuralını uygulayın.
'Varlık' dergi ismidir ancak 'dergi' sözcüğü bu ismin resmi parçası değildir (Resmî Gazete istisnası dışındadır).
Tür bildiren kelimelerin özel ada dâhil olup olmadığını ayırt etmek yazım yanlışı tespitinde kritiktir.
3
Eklerin getirilme biçimini kontrol edin.
Cümlede 'Dergisi'nde' şeklinde büyük harf ve kesme işareti kullanılmıştır; doğrusu 'dergisinde' şeklinde küçük harf ve kesmesiz yazımdır.
Özel ada dâhil olmayan kelimeler küçük harfle başladığı için bunlara gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Gazete ve Dergi Adlarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını (Avrupa Birliği istisnası hariç) pekiştirmek için benzer örnekleri inceleyin.

Alternatif Yöntem

Cümledeki tamlamayı 'X dergisi' şeklinde kurduğunuzda 'X' kısmını çıkarınca anlam bozulmuyorsa (örneğin sadece 'Varlık' diyebiliyorsanız), 'dergi' sözcüğü özel ada dâhil değildir ve küçük yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 88Soru →

Bir kamu kurumunun stratejik planlama raporunda ve idari yazışmalarında geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumun stratejik hedefleri doğrultusunda, merkez teşkilatındaki her bir daire başkanlığına denetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere 6'şar adet dizüstü bilgisayar tahsis edilmiştir.

Cevap

Kurumun stratejik hedefleri doğrultusunda, merkez teşkilatındaki her bir daire başkanlığına denetim faaliyetlerinde kullanılmak üzere 6'şar adet dizüstü bilgisayar tahsis edilmiştir.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre, üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla değil, sadece yazıyla belirtilir. Bu nedenle '6'şar' ifadesi yanlış olup doğrusu 'altışar' şeklinde olmalıdır. Bu kural KPSS sınavlarında sıkça sorgulanan, öğrencilerin rakamsal verilere odaklandığı için gözden kaçırabildiği kritik bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki üleştirme sayısını tespit et.
İlk cümlede '6'şar' ifadesi kullanılmıştır.
Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) Türkçede özel bir yazım kuralına tabidir.
2
TDK üleştirme sayıları kuralını uygula.
'6'şar' ifadesi 'altışar' şeklinde yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'na göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla belirtilir.
3
Diğer seçeneklerdeki sayı ve ek uyumlarını kontrol et.
2'nci (iki-nci), 7'nci (yedi-nci), 15'inci (on beş-inci) ve 2023'te (benzeşme) kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.
Sıra sayıları ve tarihlere gelen eklerin, sayının okunuşundaki son sesle uyumlu olması gerekir.

Anahtar Kavram

Üleştirme sayılarının sadece yazıyla yazılması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarına getirilen eklerin (7'nci, 8'inci) doğruluğunu kontrol etmek için sayıyı yazıyla yazıp son sese bakmayı unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 89Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurum tarafından yayımlanan yeni yönetmeliğe göre SGK'nın sağlık ödemelerinde bazı değişiklikler yapıldı.

Cevap

Kurum tarafından yayımlanan yeni yönetmeliğe göre SGK'nın sağlık ödemelerinde bazı değişiklikler yapıldı cümlesinde yazım yanlışı vardır.
SGK kısaltması büyük harflerle oluşturulmuştur. Bu tür kısaltmalarda ekler, kısaltmanın açılımı olan 'Sosyal Güvenlik Kurumu' ifadesine göre değil, harflerin okunuşu olan 'Se-Ge-Ke' ifadesine göre getirilmelidir. Türkçede 'K' harfi her zaman 'ke' diye okunduğu için doğru yazım 'SGK'nin' olmalıdır; bu yüzden 'SGK'nın' ifadesi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü ve yapılış biçimini belirle.
SGK kısaltması büyük harflerle yapılmıştır.
Büyük harfli kısaltmalar ile küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmalara ek getirme kuralını uygula.
Ek, kısaltmanın son harfi olan 'K'nin okunuşuna (ke) göre gelmelidir.
Türkçede büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu esas alınır.
3
Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştır.
Cümlede 'SGK'nın' (Kurumu'nun okunuşuna göre) yazılmış, ancak doğrusu 'SGK'nin' olmalıdır.
K harfi Türkçede 'ka' değil 'ke' şeklinde seslendirilir.

Anahtar Kavram

Büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 90Soru →

Sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dersi dikkatle takip eden öğrencilere 3'er adet çalışma kağıdı dağıtıldı.

Cevap

Üleştirme sayısının rakamla yazıldığı '3'er' ifadesini içeren cümle hatalıdır; üleştirme sayıları Türkçede her zaman yazıyla ifade edilmelidir.
Türkçede üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) kesinlikle rakamla yazılmaz; her zaman harflerle yazılması gerekir. Bu nedenle '3'er' yazımı hatalıdır, doğrusu 'üçer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sayı içeren ifadeleri tespit et.
İfadeler: 'yüz elli', '3'er', '2'nci', 'ellibin', '14.45'te'.
Yazım kuralı ihlali olup olmadığını anlamak için sayıların kullanım bağlamı belirlenmelidir.
2
Üleştirme sayılarına ilişkin kuralı hatırla.
TDK kuralına göre üleştirme sayıları (ikişer, üçer, onar vb.) rakamla yazılmaz.
Bu kural Türkçedeki sayı yazımı standartlarından biridir ve sıkça hata yapılan bir konudur.
3
Hatalı ifadeyi kurala göre düzelt.
'3'er' ifadesi 'üçer' şeklinde yazılmalıdır.
Rakamla yazım üleştirme sayıları için bir yazım yanlışı kabul edilir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki sayılara gelen eklerin, sayının okunuşuyla uyumlu olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının yazımında nokta kullanımı ile ek kullanımı arasındaki farkları (2. ve 2'nci gibi) tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 91Soru →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve birim adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Bu kural dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin bu hafta yoğun bir gündemle toplanması bekleniyor.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesine gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı cümle yazım bakımından yanlıştır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesi bir kurum/kurul adıdır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre bu tür adlara getirilen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Meclisi'nin' yerine 'Meclisinin' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları (kurum, yer, dönem adları) ve bunlara getirilen ekleri belirle.
Seçeneklerde kurum adları (TDK, TBMM, Fakülte), yer adları (Ege Denizi) ve dönem adları (Servetifünun) tespit edildi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce özel adın türünü belirlemek gerekir.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmama kuralını uygula.
Türk Dil Kurumunun ve Siyasal Bilgiler Fakültesinde ifadelerinin doğru; Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ifadesinin ise yanlış olduğu görülür.
TDK güncel yazım kılavuzuna göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler ayrılmaz.
3
Diğer özel ad türleri (yer ve dönem) için geçerli olan kesme işareti kuralını kontrol et.
Ege Denizi'nin ve Servetifünun Dönemi'nde kullanımları doğrudur çünkü bunlar kurum/kuruluş değil, yer ve dönem adlarıdır.
Kuralın kapsamını netleştirmek ve diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için bu kontrol gereklidir.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen kurum ve kuruluş adlarına dikkat edin.
2
Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmayacağına dair TDK kuralını hatırlayın.
3
Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi yapıların kurum/kuruluş statüsünde olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adları kuralının tek istisnası olan 'Avrupa Birliği'nin' yazımını da ayrıca çalışmanız önerilir.
Tahmini Süre:45s
Soru 92Soru →

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İdari personelin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla düzenlenen anketlerin, her bir birimdeki çalışanlara 5'er adetlik setler hâlinde dağıtılması kararlaştırılmıştır.

Cevap

İdari personelin eğitim ihtiyaçlarını belirlemek amacıyla düzenlenen anketlerin, her bir birimdeki çalışanlara beşer adetlik setler hâlinde dağıtılması kararlaştırılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun 'Sayıların Yazımı' kurallarına göre, üleştirme (paylaştırma) sayıları kesinlikle rakamla yazılmaz; her zaman yazıyla belirtilmesi zorunludur. Bu nedenle '5'er' kullanımı hatalıdır; doğrusu 'beşer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri ve eklerini tespit etmek.
XXI. yüzyıl, on beş, 1985'te, 8'inci, yalnızikibinbeşyüzTL, on yedi, 5'er, 3'üncü, 17.00'de ifadeleri belirlendi.
Yazım kurallarını denetlemek için önce ilgili tüm yapıların izole edilmesi gerekir.
2
Üleştirme (paylaştırma) sayısının yazım kuralını kontrol etmek.
Cümledeki '5'er' ifadesinin rakamla yazıldığı görüldü.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre üleştirme sayıları asla rakamla yazılmaz, her zaman yazıyla (beşer) belirtilmelidir.
3
Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları (benzeşme, sıra sayısı, ticari belgeler) doğrulamak.
Romen rakamları, ünsüz benzeşmesi ve çek/senet yazımlarının doğru olduğu teyit edildi.
Diğer şıkların çeldirici etkisini eleyerek doğru cevaptan emin olmak gerekir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 93Soru →

Günlük hayatta ve resmî yazışmalarda kullanılan bazı sözcükler, telaffuzlarındaki benzerlikler veya yerleşmiş yanlış alışkanlıklar nedeniyle hatalı yazılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan bir sözcüğün kullanımıyla ilgili yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Pazardan alınan taze karnıbaharlar, akşam yemeği için özenle temizlendi.

Cevap

Pazardan alınan taze karnıbaharlar, akşam yemeği için özenle temizlendi cümlesindeki 'karnıbahar' sözcüğünün yazımı yanlıştır; doğru yazımı 'karnabahar' şeklindedir.
Türkçede 'karnabahar' sözcüğü, günlük dildeki hatalı telaffuzların yazıya yansıması sonucu 'karnıbahar' şeklinde yanlış yazılabilmektedir. TDK güncel yazım kılavuzuna göre bu kelimenin tek ve doğru yazımı 'karnabahar' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kritik ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri belirle.
Belirlenen sözcükler: kolektif, sarımsak, karnıbahar, erozyon, kupür.
Yazım yanlışını tespit etmek için önce potansiyel hata kaynaklarına odaklanmak gerekir.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK yazım kılavuzundaki güncel biçimleriyle karşılaştırmasını yap.
'Karnıbahar' kelimesinin yazım kılavuzunda 'karnabahar' olarak yer aldığı görüldü.
Doğru yazım kuralını teyit etmek için resmi kaynaklara göre kontrol sağlanmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kelimelerin doğruluğunu teyit et.
Kolektif (tek l), sarımsak (ı ile), erozyon (o ile) ve kupür (u-ü ile) yazımlarının doğru olduğu onaylandı.
Diğer seçeneklerde hata olmadığından emin olunarak doğru cevap kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler
Tahmini Süre:45s
Soru 94Soru →

Eski medeniyetlerin izlerini taşıyan bu sarp kayalıklar, rüzgârın aşındırdığı devasa sütunlar, yüzyıllardır sessizliğe bürünen o görkemli tapınaklar (I) Kazı başkanı, toprağın altından çıkarılan mühürlü tableti eline alınca yanındakilere hayretle baktı (II) 'Bu yazıtın Hitit dönemine ait olduğunu gerçekten anlamadınız (III)' Birden asistanına dönerek seslendi: 'Çabuk, tabletin fotoğraflarını çekmeye başlayın (IV)'

Bu parçada numaralanmış yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) (.) (?) (!)

Cevap

Parçadaki boşluklara sırasıyla üç nokta (...), nokta (.), soru işareti (?) ve ünlem işareti (!) getirilmelidir.
Doğru seçenekte belirtilen işaretler cümlelerin yapısal ve anlamsal özelliklerine tam uyum sağlar: İlk cümle eksiltili yapıdadır (...), ikinci cümle tamamlanmıştır (.), üçüncü cümle soru eki içermeyen bir soru cümlesidir (?) ve son cümle güçlü bir emir tonu taşır (!).

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin yapısını incele.
Cümlede yüklem bulunmadığı (eksiltili cümle) için sonuna üç nokta (...) konmalıdır.
Yüklemi bulunmayan, anlamca tamamlanmamış cümlelerin sonuna üç nokta konur.
2
İkinci cümlenin yargısını kontrol et.
Yargı tamamlanmış olduğu için sonuna nokta (.) konmalıdır.
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.
3
Üçüncü cümledeki anlamı analiz et.
Soru eki (mı/mi) olmasa da tonlama yoluyla soru anlamı sağlandığı için soru işareti (?) konmalıdır.
Soru eki veya sözü içermeyen ancak soru kastedilen cümlelerin sonuna soru işareti konur.
4
Dördüncü cümledeki duygu değerini belirle.
Cümle sert bir emir ve heyecan bildirdiği için ünlem işareti (!) konmalıdır.
Korku, sevinç, heyecan gibi duyguların yanında sert emir ve hitapların sonuna ünlem işareti konur.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin Görevleri

Daha Fazla Pratik

Eksiltili cümlelerin sonunda 'üç nokta' kullanımının, cümlenin akışına göre bazen 'iki nokta' ile karıştırılabileceğini unutmayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 95Soru →

Bir kamu kurumunun personel alım ilanı ve sınav uygulama esasları metninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazılı sınava katılan adaylar, sınav binasına giriş yaparken 2'şerli sıralar hâlinde içeri alınacaktır.

Cevap

Sınav binasına girişin '2'şerli' sıralar hâlinde olacağını belirten seçenek yanlıştır çünkü üleştirme sayıları her zaman yazıyla ifade edilmelidir.
Türkçede üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla (2'şerli) değil, her zaman yazıyla (ikişerli) yazılır. Bu kural, sınavda en sık sorulan yazım kurallarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki üleştirme (paylaştırma) bildiren '2'şerli' ifadesini inceleyin.
İfadenin rakamla yazıldığı tespit edildi.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları (ikişer, beşer, yüzer vb.) rakamla yazılamaz.
2
Diğer seçeneklerdeki sayısal ifadeleri (yüzyıl, sıra sayısı, tarih eki ve çek tutarı) kontrol edin.
XXI. yüzyıl, 4'üncü, 2023'te ve seksenbeşbin (çek bağlamında) kullanımlarının kurallara uygun olduğu görüldü.
Yüzyıllarda Romen rakamı kullanımı, sıra sayılarında ek uyumu, tarihlerde benzeşme ve ticari belgelerde bitişik yazım temel kurallardır.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları yazılırken hem nokta kullanıp hem de ek getirilmemesi kuralını (örneğin 4.'üncü yanlıştır) tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 96Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı bu tarihî karar, tüm gazete ve dergilerde geniş yer buldu.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ifadesinde kesme işaretinin kullanılması hatalıdır; kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Türkçe noktalama kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin' yerine 'Türkiye Büyük Millet Meclisinin' yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin (noktalı virgül, yay ayraç, kesme işareti, tırnak) kullanım amaçlarını incele.
Tüm cümlelerde farklı işaretlerin işlevleri saptandı.
Yanlış kullanımın hangi kural ihlalinden kaynaklandığını belirlemek için.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerle ilgili TDK kuralını gözden geçir.
Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığı tespit edildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesine gelen ekin doğru yazımını kontrol etmek için.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül ve tırnak işareti kullanımlarının bağlama uygunluğunu teyit et.
Sıralı cümleler, özne belirginleştirme ve tırnak sonrası ek kullanımı kurallarının doğru uygulandığı görüldü.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olarak doğru cevabı kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 97Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni stratejik planın üç temel önceliği bulunuyor; dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve verimlilik.

Cevap

Yeni stratejik planın üç temel önceliğinin açıklandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Stratejik planın önceliklerinin açıklandığı cümlede, bir önceki yargıyla ilgili detaylar verildiği ve bir liste sunulduğu için iki nokta (:) kullanılmalıdır. Noktalı virgül kullanımı bu bağlamda TDK kurallarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretinin bağlamını inceleyin.
Cümlede 'üç temel öncelik' ifadesinden sonra bu önceliklerin neler olduğu açıklanmaktadır.
Noktalı virgül ve iki noktanın görevleri arasındaki farkı belirlemek için cümlenin devamındaki bilginin niteliği önemlidir.
2
TDK açıklama ve örnekleme kuralını hatırlayın.
Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, grupları veya karmaşık yapıdaki özneleri ayırmak için kullanılır.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanım amaçlarını doğrulayın.
Diğer seçeneklerde özne ayrımı (A ve D) ile tür/takım gruplandırması (C ve E) kurallarına tam uyum sağlandığı görülür.
Yanlış seçeneğin kesinliğinden emin olmak için doğru kullanımların hangi kurallara dayandığını analiz etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün türleri ayırma ve özne vurgulama görevleri ile iki noktanın açıklama görevi arasındaki ayrım.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevini pekiştirmek için öznenin hemen ardından virgül gelmesi durumunda anlamın nasıl değişebileceğine (anlam belirsizliği) dikkat ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 98Soru →

Türkçede virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili temel kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şirketteki işlerini erkenden bitirip, akşamki davete katılmak üzere evine gitti.

Cevap

Şirketteki işlerini erkenden bitirip, akşamki davete katılmak üzere evine gitti.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre, cümle içerisinde tek başına kullanılan zarf-fiil eki (-ip, -erek, -ince, -dikçe vb.) almış sözcüklerden sonra virgül konulmaz. Belirtilen cümlede 'bitirip' sözcüğünden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgülün konumunu ve bağlı olduğu sözcüğü belirleyin.
Virgül, 'bitirip' sözcüğünden sonra kullanılmıştır.
Noktalama yanlışının nerede olduğunu tespit etmek için sözcük yapısına bakılmalıdır.
2
Sözcüğün aldığı eki ve işlevini inceleyin.
'Bitirip' sözcüğü -ip zarf-fiil ekini almıştır.
Zarf-fiil eklerinin virgül kullanımı üzerindeki etkisini değerlendirmek gerekir.
3
İlgili imla kuralını hatırlayın.
TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra (eğer ardı ardına gelmiyorlarsa) virgül konmaz.
Tekil kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül kullanımının hatalı olduğu kuralına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı
Tahmini Süre:45s
Soru 99Soru →

Resmî yazışmalarda, akademik metinlerde ve kurumsal raporlarda imla kurallarına uygunluk, metnin profesyonelliği ve iletmek istediği mesajın doğruluğu açısından temel bir gerekliliktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2013 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne dâhil edilen Türk Kahvesi, kendine has sunumuyla dünya mutfak kültüründe müstesna bir yere sahiptir.

Cevap

Türk kahvesi ifadesindeki 'kahve' sözcüğü bir tür adıdır ve TDK kuralları gereği küçük harfle başlatılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar. Dolayısıyla 'Türk kahvesi' yazılırken 'Türk' büyük, 'kahve' küçük harfle başlatılmalıdır. 'Kahvesi' şeklinde büyük harfle kullanım bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel ad ve tür adı tamlamalarını belirle.
Millî Eğitim Bakanlığınca, Batı Anadolu, Türk Kahvesi, Devlet Memurları Kanunu'nun, Alanya ilçesi.
Yazım kuralları genellikle özel adın kapsamına göre değişir.
2
Millet veya yer adıyla kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygula.
Türk kahvesi, Antep fıstığı, İngiliz anahtarı gibi örneklerde ikinci sözcük her zaman küçük harfle başlar.
Tür adları, özel adla birlikte bir kavram oluştursa da kendi başlarına özel ad niteliği taşımazlar.
3
Kurum ve kanun adlarına gelen eklerin ayrımını kontrol et.
Bakanlığınca (kurum) ek ayrılmaz; Kanunu'nun (kanun) ek ayrılır. Her iki kullanım da doğrudur.
TDK'nin güncel yazım kılavuzuna göre kurum, kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Yer, millet ve kişi adlarıyla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralı ile kanun/yönetmelik adlarına gelen eklerin ayrılması kuralını karşılaştırarak çalışmanız kalıcılığı artıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 100Soru →

Türkçede virgülün (, , ) kullanımıyla ilgili temel kuralların yanı sıra bu işaretin kullanılmayacağı yerler de kesin kurallarla belirlenmiştir. Bu kurallara uyulmaması, anlatım bozukluğuna veya imla hatalarına neden olabilir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün kullanımı noktalama kurallarına aykırıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî kurumlar arasındaki yazışmalar dijital ortama aktarılınca, işlemlerin hızı belirgin bir şekilde arttı.

Cevap

Resmî kurumlar arasındaki yazışmalar dijital ortama aktarılınca ifadesinden sonra virgülün kullanılması yanlıştır çünkü cümlede tek bir zarf-fiil eki bulunmaktadır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre, cümle içinde tek bir zarf-fiil eki almış kelimeden sonra virgül (, , ) kullanılmaz. 'Resmî kurumlar arasındaki yazışmalar dijital ortama aktarılınca...' şeklinde başlayan cümlede 'aktarılınca' sözcüğü zarf-fiildir ve cümlede başka bir zarf-fiil bulunmadığı için peşinden virgül getirilmesi hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki zarf-fiil (gerund) eklerini (-ınca, -arak, -ıp, -arak vb.) tespit edin.
İlgili cümlede 'aktarılınca' sözcüğü zarf-fiildir.
Zarf-fiillerin virgül kullanımıyla ilgili özel bir kuralı vardır.
2
Tespit edilen zarf-fiilin cümlede tek başına mı yoksa bir seri halinde mi kullanıldığını kontrol edin.
İlgili cümlede 'aktarılınca' dışında başka bir zarf-fiil grubu bulunmamaktadır.
TDK kurallarına göre metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak art arda gelen zarf-fiiller varsa araya virgül konur.
3
Diğer seçeneklerdeki virgül ve noktalı virgül görevlerini analiz ederek doğruluğunu teyit edin.
Diğer cümlelerde özne ayırma, eş görevli sözcükleri sıralama ve anlam karışıklığını önleme gibi görevler başarıyla uygulanmıştır.
Virgülün birçok farklı işlevi vardır ve bunların karıştırılmaması gerekir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiillerden Sonra Virgül Kullanımı Kuralları

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiillerden sonra virgül gelmemesi kuralını, şart eki olan '-sa/-se' ekinden sonra da virgül gelmemesi kuralıyla birlikte çalışmanız pekiştirici olacaktır.
Tahmini Süre:1m 40s
ÖncekiSayfa 5 / 68Sonraki