Yazım ve Noktalama

1356 soru

Sayıların yazımına ilişkin kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

XX. yüzyılın başlarında yaşanan teknolojik gelişmeler, modern dünyada iletişimin seyrini tamamen değiştirmiştir.

Şehir merkezindeki bu devasa kütüphane projesinde yaklaşık iki yüz elli bin işçi 1995'ten beri çalışmaktadır.

Binanın 6'ncı katında bulunan teras, şehri kuş bakışı izlemek isteyen misafirler için ideal bir nokta oluşturuyor.

Resmî törenin sonunda protokol üyelerine, bu günün anısına özel olarak hazırlanan 2'şer adet gümüş madalya takdim edildi.

Ödemenin güvenliği için düzenlenen senetteki tutar kısmı 'beşbinikiyüz' Türk lirası şeklinde herhangi bir boşluk bırakılmadan yazıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî törenin sonunda protokol üyelerine, bu günün anısına özel olarak hazırlanan 2'şer adet gümüş madalya takdim edildi.

Cevap

Protokol üyelerine madalya takdim edildiğini belirten cümledeki sayı yazımı yanlıştır çünkü üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.

Türkçe yazım kurallarına göre üleştirme (paylaştırma) sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır. Cümlede geçen '2'şer' ifadesi bu kurala aykırıdır; bu ifadenin doğrusu 'ikişer' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki sayısal ifadeleri tespit et.

XX. yüzyıl, iki yüz elli bin, 1995'ten, 6'ncı, 2'şer, beşbinikiyüz.

Yazım kurallarına aykırılığın nerede olduğunu bulmak için sayı içeren tüm ögeleri incelemek gerekir.

Tespit edilen sayıların TDK yazım kurallarına uygunluğunu denetle.

A'da yüzyıllar Romen rakamıyla, B'de sayılar ayrı ve tarih eki benzeşmeli, C'de sıra sayısı eki uyumlu, E'de ticari belge içeriği bitişik yazılmıştır. D'de ise üleştirme sayısı rakamla (2'şer) yazılmıştır.

Her bir kullanımın kendine özgü yazım kuralları (benzeşme, bitişiklik, harf tercihi) bulunmaktadır.

Üleştirme sayıları kuralını hatırla ve hatayı onayla.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla belirtilemez. '2'şer' yerine 'ikişer' yazılmalıdır.

Paylaştırma anlamı taşıyan sayıların rakamla yazımı Türkçede genel bir yazım yanlışı kabul edilir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Tahmini Süre:50s

Soru 102Soru →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve teknik metinlerde kullanılan terimlerin imlası, belgenin güvenirliği ve dilin korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda, bir kurumun faaliyet raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir imla hatası yapılmıştır?

İnşaat sahasında biriken hafriyatın taşınması için ek kamyon seferleri düzenlenmesine karar verildi.

Gazete küpürlerinden oluşturulan arşiv, ilçenin son elli yıllık sosyal değişimini gözler önüne seriyor.

Toplantı öncesinde katılımcılara sunulan aperitif ikramlar, kurum içi iletişimin güçlenmesine katkı sağladı.

Teknik personelin arazi çalışmalarında kullandığı laboratuvar malzemelerinin bakımı titizlikle gerçekleştirildi.

Ağır kış şartlarına rağmen görevine devam eden personel, yeni aldığı pardösüsüyle nöbet yerindeydi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gazete küpürlerinden oluşturulan arşiv, ilçenin son elli yıllık sosyal değişimini gözler önüne seriyor.

Cevap

Gazete kesiklerinden oluşturulan arşivden bahsedilen cümlede geçen 'küpürlerinden' sözcüğünün yazımı yanlıştır; sözcüğün aslı 'kupürlerinden' olmalıdır.

Gazete kesiklerinden oluşturulan arşivden bahsedilen cümlede geçen 'küpürlerinden' ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Fransızca kökenli (coupure) bu sözcüğün doğru yazımı Türk Dil Kurumu'na göre 'kupür' şeklindedir. Kelime 'ü' ile değil, 'u' harfiyle yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan teknik terimleri (hafriyat, aperitif, küpür, laboratuvar, pardösü) belirlemek.

Potansiyel hatalı sözcükler listelendi.

Yazım yanlışı sorusunda odaklanılması gereken kritik kelimeleri saptamak gerekir.

Belirlenen sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki standart formlarını kontrol etmek.

Hafriyat, aperitif, laboratuvar ve pardösü kelimelerinin doğru yazıldığı görüldü.

Bu kelimeler halk ağzındaki yanlış söyleyişleri (harfiyat, aperatif vb.) nedeniyle sıklıkla karıştırılmaktadır.

Fransızca kökenli olan 'kupür' sözcüğünün ses yapısını incelemek.

'Küpür' ifadesinin yanlış olduğu, doğrusunun 'kupür' (u ile) olduğu saptandı.

Yabancı kökenli kelimelerin Türkçeleşmiş imla formlarını bilmek, üst düzey yazım kuralları soruları için esastır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 103Soru →

Kamu kurum ve kuruluşlarında hazırlanan resmî belgelerde ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına uygun olmalıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan düzenlemeler, devlet memurlarının hak, ödev ve sorumluluklarını ayrıntılı bir şekilde belirlemektedir.

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin Orta Doğu'da barış ve istikrarın tesisi için aldığı son karar, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Toplantıda söz alan Sayın Vali, Doğu Anadolu Bölgesi'nin kalkınması amacıyla hazırlanan bölgesel yatırım planlarını basın mensuplarıyla paylaştı.

Resmî Gazete'de yayımlanan son kararname ile Ankara'nın Çankaya İlçesi sınırları içerisinde yeni bir organize sanayi bölgesi kurulması kararlaştırıldı.

Millî Mücadele Dönemi'nde yayımlanan genelgeler ve kongre kararları, Türk milletinin bağımsızlık azmini tüm dünyaya ilan eden tarihî belgelerdir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî Gazete'de yayımlanan son kararname ile Ankara'nın Çankaya İlçesi sınırları içerisinde yeni bir organize sanayi bölgesi kurulması kararlaştırıldı.

Cevap

Çankaya İlçesi ifadesindeki 'ilçe' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır; doğrusu 'Çankaya ilçesi' olmalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Çankaya özel bir isimdir ancak 'ilçe' sözü bu isme dâhil değildir. Bu nedenle 'Çankaya ilçesi' yazımı doğruyken, seçenekteki 'Çankaya İlçesi' yazımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki yer ve idari birim adlarını inceleyin.

'Ankara' ve 'Çankaya' özel adları doğru yazılmıştır ancak 'İlçesi' kelimesi büyük harfle başlatılmıştır.

Türkçede özel ada dâhil olmayan şehir, il, ilçe, belde, köy gibi sözcüklerin büyük mü küçük mü yazılacağını belirlemek gerekir.

TDK'nin ilgili kuralını (Madde 12) hatırlayın.

Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar.

Yazım kuralına göre 'Çankaya' özel isimdir ancak 'ilçe' tür ismidir ve tamlama kurmaktadır.

Diğer seçeneklerdeki özel durumları kontrol edin.

Resmî Gazete (istisna), Kanun adları, Makam unvanları ve Dönem adlarının doğru yazıldığı teyit edilir.

Hatalı seçeneğin kesinleşmesi için diğer seçeneklerin kurallara uygunluğu doğrulanmalıdır.

Anahtar Kavram

İdari Birim ve Yer Adlarının Yazımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 104Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Mimari projede yapılan son güncellemeyle pencerelerin arasındaki mesafenin 15 cm.lik bir farkla yeniden düzenlenmesi kararlaştırıldı.

Şirketin küresel pazardaki etkinliğini artırmak amacıyla T.H.Y. tarafından düzenlenen yeni reklam kampanyası büyük ilgi gördü.

Resmî yazışmalarda kullanılan terimlerin doğruluğunu kontrol etmek için TDK'ya ait olan güncel çevrim içi sözlükten yararlanıldı.

Arkeolojik kazı alanında bulunan ve kalınlığı 5 mm’den az olan madeni paralar, TRT’den canlı yayımlanan bir programla kamuoyuna tanıtıldı.

Üretim bandından çıkan paketlerin her birinin net ağırlığının 25 kg’den az olmaması için kontrol mekanizmaları hassaslaştırıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkeolojik kazı alanında bulunan ve kalınlığı 5 mm’den az olan madeni paralar, TRT’den canlı yayımlanan bir programla kamuoyuna tanıtıldı.

Cevap

Arkeolojik kazı alanında bulunan ve kalınlığı 5 mm’den az olan madeni paralar, TRT’den canlı yayımlanan bir programla kamuoyuna tanıtıldı.

Doğru seçenekte yer alan 'mm’den' ifadesi, ölçü birimlerinin kısaltmalarında nokta kullanılmaması ve ekin kelimenin okunuşuna (milimetreden) göre getirilmesi kuralına tam olarak uymaktadır. Aynı zamanda 'TRT’den' ifadesi de büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin son harfin okunuşuna (Te-Re-Te-den) göre getirilmesi kuralına uygundur.

Adım Adım Çözüm

Büyük harflerle yapılan kısaltmaların (TRT) eklerini kontrol et.

TRT (Te-Re-Te) kısaltmasına getirilen -den eki, son harfin okunuşuna uygundur.

Büyük harfli kısaltmalarda ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir.

Küçük harflerle yapılan ölçü birimi kısaltmalarının (mm) yazımını ve ekini incele.

Ölçü birimi kısaltmalarında nokta kullanılmaz ve ek, kelimenin tam okunuşuna (milimetreden) göre getirilir. 'mm’den' yazımı doğrudur.

Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve ekler harflerin okunuşuna değil, kelimenin tam okunuşuna göre eklenir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

Tahmini Süre:45s

Soru 105Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki anlamın netleşmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından büyük önem taşır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yahya Kemal (1884-1958), Paris'te bulunduğu yıllarda Batı şiirini yakından tanıma imkânı bulmuş ve bu deneyimini kendi sanatına yansıtmıştır.

Edebiyat eleştirmenleri; metni dil, üslup ve kurgu açısından bir bütün olarak değerlendirmeli, kişisel beğenilerini geri planda tutmalıdır.

Yükseköğretim Kurulu'nun aldığı son kararlar, üniversite giriş sınavlarının içeriğinde köklü değişiklikler yapılacağını gösteriyor.

Yazarın -kendi ifadesiyle- "insanı merkeze alan" bakış açısı, eserlerindeki samimiyetin ve derinliğin en önemli kaynağını oluşturur.

Milli Mücadele Dönemi Türk Edebiyatı; vatan sevgisi, bağımsızlık tutkusu ve fedakârlık gibi temaları büyük bir coşkuyla işlemiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yükseköğretim Kurulu'nun aldığı son kararlar, üniversite giriş sınavlarının içeriğinde köklü değişiklikler yapılacağını gösteriyor.

Cevap

Yükseköğretim Kurulu'nun ifadesinde kesme işareti kullanılması yanlıştır çünkü kurum ve kurul adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre; kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adı olduğu için gelen '-nun' ekinin kesme işareti olmadan yazılması gerekir. Doğru yazım 'Yükseköğretim Kurulunun' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki özel isimleri ve onlara gelen ekleri belirle.

Cümlede 'Yükseköğretim Kurulu' ifadesi ve buna eklenen '-nun' eki bulunmaktadır.

Kesme işaretinin en yaygın hata alanlarından biri kurum ve kuruluş adlarıdır.

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kurallarını hatırla.

Kural: 'Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.'

Özel isimlerin bir alt kategorisi olan kurum adlarına yönelik istisnai kuralı uygulamak gerekir.

Belirlenen kuralı ilgili ifadeye uygula.

'Yükseköğretim Kurulu' bir kurul adı olduğu için gelen ekin kesme işareti kullanılmadan 'Yükseköğretim Kurulunun' şeklinde yazılması gerekir.

Cümledeki kullanımda kesme işareti ( ' ) kullanıldığı için bu bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerde Kesme İşareti Kullanımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 106Soru →

Bir kamu kurumunun stratejik faaliyet ve denetim raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Arşiv dairesinin IV. katında yürütülen tasnif çalışmaları kapsamında, görevli personele günlük on beşer saatlik teknik inceleme programı uygulanmaktadır.

Belediye encümenince alınan karara göre, kentsel dönüşüm projesinde hak sahibi olan ailelere geçici konaklama için 3'er bin TL nakdî yardım yapılacaktır.

Kurumun mali bilançosunda yer alan #onikibinbeşyüz# Türk lirası tutarındaki çekin, vadesi gelince ilgili banka hesabı üzerinden tahsil edileceği belirtilmiştir.

Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin 6'ncı maddesi, adayların sınav başvurusu sırasında teslim etmesi gereken belgeleri tek tek sıralamaktadır.

Toplantı salonundaki dijital saatin 15.45'te mola vaktini göstermesiyle birlikte, kurul üyeleri kısa bir ara vererek öğle oturumunu sonlandırmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye encümenince alınan karara göre, kentsel dönüşüm projesinde hak sahibi olan ailelere geçici konaklama için 3'er bin TL nakdî yardım yapılacaktır.

Cevap

Üleştirme sayısının rakamla yazıldığı (3'er bin TL) seçenek yanlıştır; Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.

Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre üleştirme sayıları kesinlikle rakamla yazılamaz. '3'er bin TL' ifadesinde sayı rakamla gösterildiği için yazım yanlışı yapılmıştır. Bu ifadenin doğrusu 'üçer bin TL' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki sayı içeren ifadeleri tespit et.

IV. kat, on beşer, 3'er, #onikibinbeşyüz#, 6'ncı, 15.45'te ifadeleri incelenmelidir.

Sayıların yazımıyla ilgili kuralların hangi noktalarda test edildiğini belirlemek için.

Üleştirme sayıları kuralını uygula.

3'er ifadesi hatalıdır, doğrusu 'üçer' olmalıdır.

TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla değil, yalnızca yazıyla yazılır.

Diğer yazım kurallarını kontrol et.

6'ncı (altıncı), 15.45'te (benzeşme), #onikibinbeşyüz# (ticari belge bitişikliği) ve IV. kat (Romen rakamı) kullanımları doğrudur.

Çeldiricilerin doğruluğunu teyit ederek yanlışın sadece bir noktada olduğundan emin olmak için.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 107Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Kurumun yeni yayımladığı raporda TRT'nin yayın politikalarındaki güncellemeler detaylandırıldı.

Laboratuvar ortamında yapılan son testlerde ürünün ağırlığının 2 kg'dan daha az olduğu saptandı.

Akademik çalışmanın kaynakça bölümünde Alm.dan çevrilen metinlere de yer verildiği görüldü.

Genişletilen park alanı ile birlikte yeşil alan miktarının 10

km^2

ye ulaştığı açıklandı.

Dil bilgisindeki kurallar üzerine hazırlanan yeni öneri dosyası incelenmek üzere TDK'ya sunuldu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dil bilgisindeki kurallar üzerine hazırlanan yeni öneri dosyası incelenmek üzere TDK'ya sunuldu.

Cevap

Türkçe üzerine hazırlanan öneri dosyasının 'TDK'ya' yerine 'TDK'ye' şeklinde yazılması gerekmektedir.

Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara ek getirilirken kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. TDK kısaltmasının son harfi olan 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ekin 'ye' olması gerekir. Bu nedenle 'TDK'ya' kullanımı yazım bakımından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Büyük harfli kısaltmaların ek kuralını hatırla.

Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir.

Türkçede büyük harf kısaltmalarında kelimenin açılımı değil, harflerin okunuşu esastır.

'TDK' kısaltmasının son harfini oku.

K harfi Türkçede 'ke' olarak okunur.

Türkçede 'ka' sesi yoktur; tüm sessiz harfler yanına 'e' ünlüsü getirilerek okunur.

Kısaltmaya uygun eki belirle.

TDK-ye (TDK'ye)

İnce ünlüyle biten okunuşa ince ünlüyle başlayan ek getirilmelidir.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalara Ek Getirme Kuralı

Tahmini Süre:45s

Soru 108Soru →

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Sınavda her öğrenciye 2'şer adet kurşun kalem dağıtıldı.

Toplantıya katılanların sayısı yaklaşık on beş kişiydi.

Cumhuriyetimizin 100'üncü yılını büyük bir gururla kutladık.

Bu antlaşma XX. yüzyılın en önemli belgelerinden biridir.

Kitabın 8'inci sayfasındaki alıştırmaları çözmemiz gerekiyor.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınavda her öğrenciye 2'şer adet kurşun kalem dağıtıldı.

Cevap

Sayıların yazımıyla ilgili yanlışlık, üleştirme sayısının rakamla yazıldığı '2'şer' ifadesindedir.

Türkçede üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla değil, her zaman yazıyla yazılmalıdır. Bu nedenle '2'şer' kullanımı hatalıdır, doğrusu 'ikişer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki sayı içeren ifadeyi (2'şer) tespit et.

İfade bir üleştirme (paylaştırma) sayısıdır.

Soruda istenen yazım yanlışını bulmak için sayıların kullanım biçimlerini incelemek gerekir.

TDK'nin üleştirme sayılarıyla ilgili kuralını hatırla.

Üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır.

Yazım kurallarına göre '2'şer', '5'er' gibi kullanımlar yanlıştır.

Hatalı kullanımı doğru biçimiyle karşılaştır.

Doğru yazım 'ikişer' şeklinde olmalıdır.

Kural ihlali yapıldığı için bu cümle hatalıdır.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

Cümlelerde geçen sayıların türlerine (sıra, üleştirme, miktar) dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayılarının ekle yazımında (7'nci gibi) rakamın son harfine dikkat ederek pratik yapabilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Soru 109Soru →

Anadolu’nun bozkırlarında yankılanan o hüzünlü kavallar, rüzgârın sesine karışan kadim ezgiler (I) Bu uçsuz bucaksız topraklarda dile gelmeyi bekleyen binlerce hikâye (II) İnsan, bu coğrafyanın ruhunu ancak sabırla dinleyerek kavrayabilir (III) Yaşlı bilge, yanındaki gence dönüp merakla sordu: — Siz de bu derin sessizliğin içindeki feryadı duyuyorsunuz (IV) Öyleyse bu hikâyeyi her yere yay (V)

Bu metinde numaralanmış yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

(...) (...) (.) (?) (!)

(.) (.) (.) (?) (!)

(...) (...) (.) (.) (!)

(...) (...) (.) (?) (.)

(...) (...) (...) (?) (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (...) (...) (.) (?) (!)

Cevap

Metindeki noktalama işaretleri sırasıyla; eksiltili cümleler için üç nokta (...), tamamlanmış cümle için nokta (.), vurguyla sağlanan soru anlamı için soru işareti (?) ve emir/heyecan bildiren cümle için ünlem (!) şeklinde olmalıdır.

Doğru yanıt olan seçenekte; ilk iki boşluğa yüklemi olmayan 'eksiltili cümleler' nedeniyle üç nokta, üçüncü boşluğa yargı tamamlandığı için nokta, dördüncü boşluğa soru eki olmamasına rağmen 'vurguyla sağlanan soru anlamı' nedeniyle soru işareti ve son boşluğa 'emir/heyecan' bildirdiği için ünlem getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

Eksiltili cümle tespiti

(I) ve (II) numaralı boşluklar

Yüklemi bulunmayan, yargısı tamamlanmamış ifadelerin sonuna üç nokta konur.

Tamamlanmış cümle tespiti

(III) numaralı boşluk

Yargısı tamamlanmış, standart bir bildirme cümlesinin sonuna nokta konur.

Soru anlamının belirlenmesi

(IV) numaralı boşluk

Soru eki veya sözü içermediği hâlde soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Duygu ve emir tonunun belirlenmesi

(V) numaralı boşluk

Emir, heyecan veya seslenme bildiren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Anahtar Kavram

Cümle sonu işaretlerinin kullanım görevleri

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 110Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Resmî belgelerin arşivlenmesi sürecinde; dijital kopyaların güvenli bir sunucuda yedeklenmesi zorunludur.

Eskişehir, Kütahya ve Bilecik İç Anadolu Bölgesi'nde, İzmir, Manisa ve Aydın ise Ege Bölgesi'nde yer alan illerimizdir.

Kurumsal başarı; nitelikli iş gücüne, güçlü bir liderliğe ve sürdürülebilir bir çalışma ortamına bağlıdır.

Başarılı bir yöneticide bulunması gereken temel vasıflar şunlardır; adalet, şeffaflık ve liyakat.

Toplantı tutanakları hazırlandı, ilgililere gönderildi: kararların uygulama aşamasına ise hemen geçildi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumsal başarı; nitelikli iş gücüne, güçlü bir liderliğe ve sürdürülebilir bir çalışma ortamına bağlıdır.

Cevap

Kurumsal başarı ile başlayan cümle, öznenin diğer ögelerle karışmasını önlemek amacıyla noktalı virgülün doğru şekilde kullanıldığı seçenektir.

Doğru seçenekte, özne olan 'kurumsal başarı' ifadesi, kendisinden sonra gelen ve virgüllerle birbirine bağlanan eş değer tamlayıcılardan ayrılmak istenmiştir. TDK kurallarına göre bu gibi durumlarda özneyi vurgulamak ve karışıklığı önlemek için noktalı virgül kullanılır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki özneyi ve yükleme bağlı diğer ögeleri belirle.

Özne 'kurumsal başarı'dır. Yükleme bağlanan ögeler ise 'nitelikli iş gücüne', 'güçlü bir liderliğe' ve 'sürdürülebilir bir çalışma ortamına' şeklinde sıralanmıştır.

Özneyi, aralarında virgül bulunan benzer görevli sözcük dizilerinden ayırmak hiyerarşik bir ayrım gerektirir.

TDK'nin noktalı virgül kuralını uygula.

İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konur.

Bu kural, anlam karışıklığını önlemek ve cümlenin yapısını netleştirmek için konulmuştur.

Anahtar Kavram

Öznenin Belirginleştirilmesi

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 111Soru →

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Klasik Türk edebiyatında; şairin iç dünyası, aşkın halleri ve tasavvufi düşünceler iç içedir; ancak bu zenginliği kavramak için Osmanlı Türkçesine vakıf olmak gerekir.

Türk Dil Kurumunun yayımladığı son kılavuza göre, bazı kelimelerin yazımında ve noktalama işaretlerinin görevlerinde değişikliğe gidilmiştir.

1924 yılında kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun bazı maddeleri, yeni kurulan devletin yönetim şeklini net bir şekilde belirlemiştir.

Tanzimat Dönemi’nin en önemli kalemlerinden olan İbrahim Şinasi (1826-1871)'nin edebiyatımıza kazandırdığı ilkler saymakla bitmez.

Bu akademik çalışmada; roman, hikâye, tiyatro vb.nin teknik özellikleri üzerine karşılaştırmalı ve detaylı analizler yer almaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tanzimat Dönemi’nin en önemli kalemlerinden olan İbrahim Şinasi (1826-1871)'nin edebiyatımıza kazandırdığı ilkler saymakla bitmez.

Cevap

İbrahim Şinasi (1826-1871)'nin ifadesinde ek, yay ayraçtan önce gelmelidir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bir özel adla ilgili yay ayraç içinde ek bilgi (tarih, unvan, eş anlamlı vb.) verildiğinde, isme getirilen çekim eki yay ayraçtan önce yazılır ve kesme işaretiyle ayrılır. Yanlış olan seçenekte ek, yay ayraçtan sonra getirilerek hem kural ihlal edilmiş hem de ekin tarihe ait olduğu gibi hatalı bir görünüm oluşmuştur. Doğrusu 'İbrahim Şinasi'nin (1826-1871)' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki özel ad ve ona bağlı ek/açıklama yapısını inceleyin.

Özel ad: İbrahim Şinasi, Ek: -nin, Açıklama (Yay ayraç): (1826-1871).

Noktalama kuralları eklerin nereye bağlanacağını belirler.

TDK'nin yay ayraç ve kesme işaretiyle ilgili özel kuralını hatırlayın.

Kural: Özel ada getirilen ek, ayraçtan önce yazılır.

Ekin ait olduğu sözcük özel isimdir, parantez içindeki açıklama değil.

Yanlış yapıyı doğru formata dönüştürün.

Doğru yazım: İbrahim Şinasi'nin (1826-1871) şeklinde olmalıdır.

Ek doğrudan isme bağlanmalı ve kesme işaretiyle ayrılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yay ayraç kullanılan durumlarda ekin konumu

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile kanun adları arasındaki kesme işareti farkını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Kesme İşareti' bölümünü tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 112Soru →

Türkçede metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz ancak metin içinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konur. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvurularda temel hak ve hürriyetlerin ihlal edilip edilmediğini titizlikle inceler.

Mülakat sonuçları sisteme girilince, adayların tercih yapma süreci de resmen başlamış olacaktır.

Liyakat; kamu hizmetlerinin etkin, verimli ve tarafsız bir şekilde sunulmasını sağlayan temel bir ilkedir.

Evet, dünkü toplantıda alınan kararlar önümüzdeki haftadan itibaren tüm birimlerde uygulanacaktır.

Devlet Memurları Kanunu, yani 657 sayılı kanun, kamu personelinin özlük haklarını ve sorumluluklarını düzenler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mülakat sonuçları sisteme girilince, adayların tercih yapma süreci de resmen başlamış olacaktır.

Cevap

Mülakat sonuçları sisteme girilince, adayların tercih yapma süreci de resmen başlamış olacaktır.

Mülakat sonuçlarının sisteme girilmesini ifade eden cümlede 'girilince' sözcüğü zarf-fiil görevindedir. Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurallara göre, bir cümlede tek başına kullanılan zarf-fiil eklerinden (-ınca, -arak, -ıp, -madan vb.) sonra virgül işareti getirilemez. Bu kuralın tek istisnası, zarf-fiillerin eş görevli sözcükler gibi art arda sıralanmasıdır. Bu cümlede ise başka bir zarf-fiil bulunmadığından kullanım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki zarf-fiil eklerini ve sayılarını tespit et.

İkinci cümlede 'girilince' sözcüğündeki '-ince' ekinin tek zarf-fiil olduğu görülür.

Zarf-fiil kuralının uygulanabilirliğini belirlemek için kelime yapısını incelemek gerekir.

Türk Dil Kurumu'nun zarf-fiillerden sonra virgül konulmayacağına dair kuralını hatırla.

Tek bir zarf-fiil kullanımında virgülün hatalı olduğu sonucuna varılır.

Noktalama kurallarına göre bir cümlede zarf-fiiller art arda gelmedikçe virgülle ayrılmazlar.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil eklerinden sonra virgül kullanımı kuralları

Tahmini Süre:50s

Soru 113Soru →

Kamusal alanlardaki resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin yerinde kullanımı, mesajın doğru ve net iletilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurum idaresi, çalışanların performansını artırmak amacıyla yeni bir hizmet içi eğitim programı başlattı.

Bahçedeki çiçekler sulandı mı, etrafa mis gibi bir toprak kokusu ve huzur verici bir ferahlık yayılırdı.

Sevgili meslektaşlarım, bugün burada kurumumuzun geleceğine yön verecek stratejik hedefleri belirlemek için toplandık.

Yazar; bu eserinde vatan sevgisini, fedakârlığı ve toplumsal dayanışmayı büyük bir ustalıkla işlemiş.

Genç, memurun masasına yaklaşarak elindeki evrakları sessizce uzatıp sonucun ne zaman çıkacağını sordu.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bahçedeki çiçekler sulandı mı, etrafa mis gibi bir toprak kokusu ve huzur verici bir ferahlık yayılırdı.

Cevap

Bahçedeki çiçeklerin sulanmasıyla ilgili cümlede 'mı/mi' eki zarf-fiil görevinde kullanıldığı için virgül kullanımı hatalıdır.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'sulandı mı' ifadesindeki 'mı' eki, 'sulanınca' veya 'sulandığı zaman' anlamını vererek bir zarf-fiil işlevi üstlenmiştir. Türk Dil Kurumu'nun net kuralına göre, metin içinde bu anlamda kullanılan 'mı/mi' eklerinden sonra virgül konulması bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümlelerdeki virgüllerin kullanım amaçlarını ve görevlerini saptayın.

A'da özne vurgusu, B'de zarf-fiil anlamı, C'de hitap, D'de özne ayrımı (noktalı virgül desteğiyle), E'de anlam karışıklığını önleme görevleri görülmektedir.

Virgülün hangi kurala dayandığını anlamak hatayı bulmanın ilk adımıdır.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) virgülün kullanılmayacağı yerlerle ilgili özel kısıtlamalarını hatırlayın.

Şart ekinden sonra, tek zarf-fiilden sonra ve zarf-fiil görevindeki 'mı/mi' ekinden sonra virgül gelmeyeceği kuralı anımsanır.

KPSS'de en sık sorulan istisnai kurallardan biri 'mı/mi' ekidir.

Belirlenen kuralı ilgili cümleye uygulayın.

'Sulandı mı' ifadesi 'sulanınca' anlamı kattığı için kendisinden sonra gelen virgül kural ihlalidir.

Zarf-fiil görevindeki soru eki, virgülün işlevini kendisi üstlendiği için ek bir işarete ihtiyaç duyulmaz.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil görevinde (-ınca/-ince anlamında) kullanılan 'mı/mi' ekinden sonra virgül konmaz.

Daha Fazla Pratik

Zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra hangi özel durumda virgül konulabileceğini (art arda sıralanma durumu) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki 'mı/mi' ekini çıkarıp yerine '-ınca/-ince' ekini getirin. Eğer anlam bozulmuyorsa ve yapı bir zarf-fiil öbeğine dönüşüyorsa, o ifadeden sonra asla virgül gelmemesi gerektiğini pratik olarak doğrulayabilirsiniz.

Tahmini Süre:55s

Soru 114Soru →

Ödemeler dengesi istatistiklerinde cari işlemler hesabında mal, hizmet, birincil gelir; finans hesabında ise doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar takip edilmektedir.

Bu cümlede kullanılan noktalı virgülün (;) işlevi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlede özneyi diğer ögelerden ayırmak

Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadenin sonunda bulunmak

Cümledeki ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek amacıyla virgül yerine kullanılmak

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Cevap

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.

Cümlede 'cari işlemler hesabı' ile 'finans hesabı' olmak üzere iki ayrı kategori ve bu kategorilerin altında virgülle ayrılmış örnekler bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bu şekilde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki virgül kullanımını analiz edin.

'Mal, hizmet, birincil gelir' ve 'doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları' ifadelerinin kendi içlerinde virgüllerle ayrıldığı görülür.

Noktalı virgülün gerekliliğini anlamak için önce virgüllerin hangi görevle kullanıldığını belirlemek gerekir.

Cümlenin anlamsal gruplandırmasını belirleyin.

Cari işlemler hesabı kalemleri bir grup, finans hesabı kalemleri ise ikinci bir grup (takım) oluşturmaktadır.

Farklı kategorilerin listelendiği cümlelerde gruplar arası sınırı belirlemek temel kuraldır.

Bulunan işlevi TDK noktalama kurallarıyla eşleştirin.

Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralına tam olarak uymaktadır.

Doğru terminoloji ile gerekçelendirme yapmak doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Gruplandırma İşlevi

Alternatif Yöntem

Cümleyi ikiye böldüğünüzde her iki tarafın kendi içinde virgülleri varsa ve bu iki tarafı birbirinden ayırmanız gerekiyorsa, bu genellikle 'tür veya takım ayrımı' kuralıdır.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 115Soru →

Türkçede virgülün ( $,$ ) kullanımıyla ilgili pek çok kural bulunmakla birlikte, bazı durumlarda bu işaretin kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır. Özellikle bağlaçların kullanımıyla ilgili kurallar, noktalama yanlışlıklarının önüne geçmek adına büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün ( $,$ ) kullanımı noktalama yanlışlığına yol açmıştır?

Sayın Vali, törenin açılışında yaptığı konuşmada kamu hizmetlerinin kalitesini artırmaya yönelik yeni projelerden bahsetti.

Belediye meclisi; ulaşım, çevre düzenlemesi ve altyapı yatırımlarını görüşmek üzere aylık olağan toplantısını gerçekleştirdi.

Yeni hazırlanan bu yönetmelik ne çalışanların beklentilerini karşılıyor, ne de kurumun ihtiyaçlarına tam olarak cevap veriyor.

Genç, mühendisin hazırladığı teknik raporu dikkatle inceleyerek projenin hayata geçirilmesi için gerekli onayı verdi.

Kurumdaki tüm birimler çalışmalarını tamamladı, hazırlanan raporlar genel müdürlük makamına sunulmak üzere arşivlendi.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni hazırlanan bu yönetmelik ne çalışanların beklentilerini karşılıyor, ne de kurumun ihtiyaçlarına tam olarak cevap veriyor.

Cevap

Yeni hazırlanan bu yönetmelik ne çalışanların beklentilerini karşılıyor, ne de kurumun ihtiyaçlarına tam olarak cevap veriyor.

Yeni hazırlanan bu yönetmelik ne çalışanların beklentilerini karşılıyor, ne de kurumun ihtiyaçlarına tam olarak cevap veriyor cümlesinde 'ne... ne...' tekrarlı bağlacı kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kuralları gereği, tekrarlı bağlaçların (ne... ne..., hem... hem..., ya... ya..., gerek... gerek... vb.) arasına hiçbir noktalama işareti, dolayısıyla virgül de getirilemez. Bu nedenle 'karşılıyor' kelimesinden sonra gelen virgül kullanımı bir noktalama yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki bağlaç yapılarını belirleyin.

Cümlede 'ne... ne...' tekrarlı bağlacı kullanılmıştır.

Bağlaçların cümle içindeki görevlerini anlamak, noktalama kurallarını doğru uygulamak için ilk adımdır.

Tekrarlı bağlaçlarla ilgili noktalama kurallarını hatırlayın.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'ne... ne...', 'hem... hem...', 'ya... ya...' gibi tekrarlı bağlaçlardan önce veya sonra virgül konmaz.

Tekrarlı bağlaçlar zaten bir bağlama görevi üstlendiği için ek bir noktalama işaretine ihtiyaç duymazlar.

Cümledeki kullanımı kural ile karşılaştırın.

'karşılıyor' sözcüğünden sonra gelen virgülün yanlış kullanıldığı tespit edilir.

Kurala aykırı bir kullanım söz konusudur.

Anahtar Kavram

Tekrarlı Bağlaçlarda Noktalama Kuralları

Daha Fazla Pratik

Tekrarlı bağlaçların yanı sıra 've', 'veya' gibi tekli bağlaçlardan önce ve sonra da virgül gelmeyeceğini unutmayın.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 116Soru →

Dilin estetik ve teknik kapasitesini yansıtan metinlerde, ödünçleme sözcüklerin ve kalıplaşmış birleşik yapıların imlası, yazarın dil bilincini ortaya koyan temel unsurlardır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Şehir merkezindeki gastronomi festivalinde hazırlanan vejetaryen tabaklar, farklı lezzetler arayan katılımcılar tarafından ilgiyle karşılandı.

Dünyaca ünlü bale topluluğunun sergilediği yeni koreografi, klasik ve modern figürleri harmanlayarak izleyicilere görsel bir şölen sundu.

Özel bir inşaat projesinin teknik denetimlerini yürüten mütaahhit, yapı denetim kuruluşundan gelen raporu inceleyerek eksiklerin giderilmesini sağladı.

Modern tıp eğitiminde kritik bir öneme sahip olan laboratuvar çalışmaları, öğrencilerin teorik bilgilerini pratikle pekiştirmelerine olanak tanır.

Yapay zekâ teknolojilerinin günlük hayattaki kullanım alanları gitgide genişleyerek birçok iş kolunda verimliliği artırmaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Özel bir inşaat projesinin teknik denetimlerini yürüten mütaahhit, yapı denetim kuruluşundan gelen raporu inceleyerek eksiklerin giderilmesini sağladı.

Cevap

Yazım yanlışı 'mütaahhit' sözcüğünün geçtiği cümlede yapılmıştır; sözcüğün doğrusu 'müteahhit' olmalıdır.

Cümledeki 'mütaahhit' sözcüğü hatalı yazılmıştır. Arapça kökenli olan ve 'taahhüt eden' anlamına gelen bu kelimenin doğru yazımı 'müteahhit' şeklindedir. Kelimenin ikinci hecesindeki 'e' ünlüsünün 'a'ya dönüştürülmesi yaygın bir telaffuz hatası olsa da imla kurallarına aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

Seçeneklerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükler tespit edilir.

Tespit edilen sözcükler: vejetaryen, koreografi, mütaahhit, laboratuvar, gitgide.

Sorunun odaklandığı 'yazımı karıştırılan sözcükler' kapsamındaki kelimeleri analiz etmek gerekir.

Tespit edilen sözcüklerin TDK güncel yazım kılavuzundaki karşılıkları kontrol edilir.

vejetaryen (doğru), koreografi (doğru), laboratuvar (doğru), gitgide (doğru), mütaahhit (YANLIŞ).

Kelime bazlı yazım kontrolü yapılarak hatanın kaynağı belirlenir.

Hatalı yazılan sözcüğün doğru biçimi ve kuralı açıklanır.

Arapça kökenli 'müteahhit' kelimesi 'e' ünlüsüyle yazılmalıdır; 'mütaahhit' yazımı bir ünlü uyumsuzluğu hatasıdır.

Hatanın nedenini teknik olarak açıklamak öğrenmeyi pekiştirir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 117Soru →

Türkçede noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Yeni usulde şiirimiz; zevksiz, köksüz ve acemice görünüyordu.

Okulumuzda 2023—2024 eğitim-öğretim yılı hazırlıkları tamamlanmak üzere.

Türk edebiyatında "Millî Edebiyat" akımı, 1911'de yayımlanan "Yeni Lisan" makalesiyle başlar.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan kanun teklifi yarın görüşülecek.

Batı dillerinden (özellikle Fransızcadan) dilimize geçen sözcükler yapıca incelenmelidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okulumuzda 2023—2024 eğitim-öğretim yılı hazırlıkları tamamlanmak üzere.

Cevap

Sayı aralıklarını belirtmek için uzun çizgi kullanılması yanlıştır; bu tür kullanımlarda kısa çizgi tercih edilmelidir.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, rakamlar veya kelimeler arasında 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamlarını vermek için kısa çizgi (-) kullanılır. Uzun çizgi (—) ise konuşma çizgisi olarak bilinir ve sadece karşılıklı konuşmalarda satır başında yer alır. '2023—2024' ifadesinde uzun çizgi kullanılması bu nedenle bir noktalama hatasıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki çizgilerin türlerini inceleyin.

Cümlede hem uzun çizgi (—) hem de kısa çizgi (-) kullanıldığı görülmektedir.

Çizgilerin görevlerinin doğru ayrılıp ayrılmadığını tespit etmek gerekir.

TDK'nin kısa çizgi ve uzun çizgi kurallarını hatırlayın.

Kısa çizgi; kelimeler arasında 've, ile, ila, ...-den ...-e' anlamlarını vermek için (sayı aralıkları dahil) kullanılır. Uzun çizgi ise sadece konuşma metinlerinde satır başında kullanılır.

Hangi işaretin hangi bağlamda kullanılacağını belirlemek kuralın uygulanmasını sağlar.

Hatalı kullanımı tespit edin.

'2023—2024' ifadesinde kullanılan uzun çizgi hatalıdır; '2023-2024' olmalıdır.

Resmi imla kuralları gereği sayı grupları arasına sadece kısa çizgi konulur.

Anahtar Kavram

Kısa çizgi ve Uzun Çizgi Ayrımı

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 118Soru →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak ve ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Sınavda Türkçe, tarih ve coğrafya testleri Genel Kültür: matematik ve geometri testleri ise Genel Yetenek başlığı altında değerlendirilir.

Müdürlük bünyesinde çalışan teknik personel için mühendis, teknisyen ve tekniker; idari personel için memur, şef ve sayman odaları hazırlandı.

Kurumda yürütülen projeler şunlardır; dijital dönüşüm, veri güvenliği ve yapay zekâ uygulamaları.

Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan, Ankara, Bakü ve Tiflis şehirleri üzerinden yürütülen enerji projelerinde stratejik ortaklık yapmaktadır.

İş başvurusu için gerekli belgeler tamamlandı, mülakat tarihi belirlendi, adaylara gerekli bilgilendirmeler yapıldı.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müdürlük bünyesinde çalışan teknik personel için mühendis, teknisyen ve tekniker; idari personel için memur, şef ve sayman odaları hazırlandı.

Cevap

Teknik ve idari personel gruplarının birbirinden ayrıldığı cümle

Teknik ve idari personel gruplarının anlatıldığı cümlede; mühendis, teknisyen ve tekniker bir grubu; memur, şef ve sayman ise diğer bir grubu oluşturmaktadır. Kendi içlerinde virgülle ayrılan bu iki farklı takımı birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konulması noktalama kuralları açısından tamamen doğrudur.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki ögelerin görevlerini ve aralarındaki anlam ilişkilerini analiz et.

Teknik personel (mühendis, teknisyen...) ve idari personel (memur, şef...) şeklinde iki farklı küme olduğu görülür.

Noktalı virgülün en temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış tür veya takımları ayırmaktır.

Cümle içindeki mevcut virgül kullanımlarını kontrol et.

Grupların kendi içindeki ögeler zaten virgülle ayrılmıştır.

Gruplar içinde virgül kullanıldığı durumlarda, ana grupları ayırmak için daha güçlü bir durak olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.

Seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin işlevlerini TDK kuralları ile karşılaştır.

Teknik ve idari personelin ayrıldığı cümlede noktalı virgül tam olarak işlevine uygun kullanılmıştır.

İki nokta açıklama için, virgül ise eş görevli kelimeler için kullanılır; noktalı virgül ise burada grupları ayırma görevini üstlenir.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Gruplandırma İşlevi

Soru 119Soru →

Gümrük kapısındaki görevli, pasaportu uzun uzun inceledikten sonra yolcuya dönüp sert bir sesle sordu: Adınız ( ) Yolcu sessiz kalınca memur aniden gürledi: Pasaportunuzu hemen bana verin ( ) O sırada dışarıda bitmek bilmeyen bir gürültü, giderek artan bir uğultu ( ) Bu parçada yay ayraçla ( ) belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

(?) (!) (...)

(?) (.) (...)

(.) (.) (.)

(?) (!) (.)

(!) (!) (!)

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (?) (!) (...)

Cevap

Soru işareti (?), ünlem işareti (!) ve üç nokta (...) işaretlerinin sırasıyla kullanıldığı seçenek doğrudur.

Doğru cevap olan seçenekteki sıralama, metindeki yapısal ve anlamsal ihtiyaçları tam olarak karşılamaktadır. İlk boşlukta soru sözcüğü olmamasına rağmen bir soru sorulduğu için soru işareti, ikinci boşlukta memurun gürlemesiyle ortaya çıkan sert emir tonu için ünlem işareti, son boşlukta ise yüklemi söylenmemiş eksiltili cümle yapısı için üç nokta kullanılması dil bilgisi kuralları gereğidir.

Adım Adım Çözüm

İlk ifadenin anlamını değerlendirmek

Soru işareti (?)

Soru eki veya sözü içermese de intonasyon yoluyla soru anlamı kazanan ifadelerin sonuna soru işareti konur.

İkinci ifadenin tonunu ve yapısını incelemek

Ünlem işareti (!)

Memurun 'gürlemesi' ve sert bir emir kipi kullanması, yüksek bir duygusal ton ve uyarı içerdiği için ünlem işareti gerektirir.

Üçüncü ifadenin yüklemini kontrol etmek

Üç nokta (...)

Cümlenin yüklemi söylenmemiş, anlatım olarak tamamlanmamıştır (eksiltili cümle), bu sebeple sonuna üç nokta konur.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin (Soru, Ünlem, Üç Nokta) İşlevleri

Tahmini Süre:45s

Soru 120Soru →

Türkçede "de", "ki" ve "mi"nin yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri görevlere (ek, bağlaç, edat) ve kalıplaşmış bazı kullanımlara göre farklılık gösterir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Öyle anlaşılıyor ki hazırlanan son rapor, idari birimlerin beklentilerini tam olarak karşılamadı.

Masadaki dosyaları da inceledi mi kurumun mali durumu hakkında net bir fikre sahip olur.

Bu zorlu sınav sürecinde sizde takdir edersiniz ki sabırlı olmak en büyük erdemdir.

Mademki toplantıya gelmeyecektin, neden son ana kadar bize haber vermedin?

Seninkini de mi listeye eklememi istiyorsun yoksa başka bir planın mı var?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu zorlu sınav sürecinde sizde takdir edersiniz ki sabırlı olmak en büyük erdemdir.

Cevap

İçinde 'sizde' ifadesi geçen seçenek yanlıştır; buradaki 'de' bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.

Cümlede geçen 'sizde' sözcüğündeki 'de' bir bağlaçtır. Cümleye 'başkaları gibi siz de' anlamı katmaktadır ve cümleden çıkarıldığında cümlenin temel anlamı bozulmamaktadır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır. Bu nedenle 'siz de' şeklinde yazılması gerekirken 'sizde' şeklinde bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

Cümledeki 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarını tespit et.

'sizde', 'ki'

Yazım yanlışının hangi ögede olduğunu belirlemek için ilk adımdır.

'de' yapısının görevini kontrol et.

'siz de' (dahilik anlamı veren bağlaç)

Bağlaç olan 'de' cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, bu nedenle ayrı yazılmalıdır.

'ki' yapısının görevini kontrol et.

Bağlaç olan 'ki'

Cümleleri birbirine bağlayan 'ki' ayrı yazılır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de' ve 'ki'nin ayrı, ek olan '-de' ve '-ki'nin bitişik yazılması; 'mi' soru ekinin her zaman ayrı yazılması.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de'nin asla 'te/ta' şeklinde yazılamayacağını ve 'mi' ekinin kendinden önceki kelimeye her zaman ünlü uyumuna göre bağlandığını unutmayın.

Tahmini Süre:45s

ÖncekiSayfa 6 / 68Sonraki

Yazım ve Noktalama

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar