Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 1101Soru →

Metin içerisinde noktalama işaretlerinin yerli yerinde kullanımı, sadece bir yazım kuralı olmanın ötesinde, düşüncenin akışını ve ifadenin berraklığını belirleyen bir unsurdur. Özellikle Türkçenin eklemeli yapısı ve cümle kurgusu düşünüldüğünde, virgülün (,) kullanım alanları ve kısıtlamaları uzmanlık gerektiren bir derinliğe sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Modern toplumlarda bireyin yalnızlaşma süreci sanayileşmeyle birlikte hızlandığında, kültürel yabancılaşma da kaçınılmaz bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır.

Cevap

Modern toplumlarda bireyin yalnızlaşma süreci sanayileşmeyle birlikte hızlandığında, kültürel yabancılaşma da kaçınılmaz bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır.
Doğru cevap olan cümlede 'hızlandığında' sözcüğü zarf-fiil eki almıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz. Bu cümlede zarf-fiil eki alan tek bir kelime olduğu için virgül kullanımı noktalama yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki zarf-fiil eklerini (-ıp, -arak, -ınca, -dığında vb.) tespit et.
Analiz edilen seçenekte 'hızlandığında' kelimesi bir zarf-fiildir.
Zarf-fiillerden sonra virgül kullanımı belirli kurallara ve kısıtlamalara tabidir.
2
Zarf-fiilin cümle içindeki miktarını ve sıralamasını kontrol et.
İlgili cümlede 'hızlandığında' kelimesinden sonra gelen başka bir zarf-fiil bulunmamaktadır.
TDK kurallarına göre metin içinde tek bir zarf-fiil ekinden sonra virgül konmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki istisnai durumları ve özne ayrımı kurallarını değerlendir.
Diğer seçeneklerdeki virgül ve noktalı virgül kullanımlarının (eş görevli kelime dizileri, zarf-fiil serileri, anlam karışıklığı) kurallara uygun olduğu teyit edildi.
Seçenekler arasındaki en güçlü çeldiriciler zarf-fiil serileridir ancak bu cümlede zarf-fiil tektir.

Anahtar Kavram

Zarf-fiil Eki Almış Kelimelerden Sonra Virgül Kullanımı Kısıtlaması

İpuçları

1
Cümlelerdeki zarf-fiil (-ıp, -arak, -ınca...) ve şart (-sa/-se) eklerine odaklanın.
2
Zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceği, o cümlede kaç tane zarf-fiil olduğuna bağlıdır.
3
TDK'ye göre tek başına kullanılan bir zarf-fiilden sonra virgül koymak, en sık yapılan noktalama hatalarından biridir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile virgülün ayrımını gerektiren 'özne belirginleştirme' durumlarını tekrar gözden geçirin.

Alternatif Yöntem

Noktalama sorularında cümleyi okurken duraksadığınız yerlere değil, o kelimenin aldığı ekin (zarf-fiil, bağlaç vb.) virgül kabul edip etmediğine dair kural setini uygulayın.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1102Soru →

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen 'Tarihi Yapıların Restorasyonu ve Geleceğe Miras' projesi değerlendirme raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Restorasyonun 2'inci etabında, binanın temel güçlendirme çalışmaları için yirmi beş kişilik bir uzman ekip görevlendirildi.

Cevap

Restorasyonun 2'inci etabında ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; çünkü 'iki' kelimesi ünlüyle bittiği için ek '-nci' şeklinde gelmelidir.
Sıra sayıları ekle gösterildiğinde rakamın okunuşu esas alınır. 'İki' kelimesi ünlüyle bittiği için sıra sayı eki '-nci' şeklinde gelmelidir. '2'inci' yazımı 'ikiinci' okunuşuna yol açtığı için yazım yanlışıdır; doğrusu '2'nci' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sıra sayısının okunuşunu kontrol edin.
'2' sayısı 'iki' şeklinde okunur.
Sıra sayılarına getirilen ekler, rakamın okunuşundaki son sesle uyumlu olmalıdır.
2
Ünlü ile biten sayılara getirilecek eki belirleyin.
'İki' kelimesi 'i' ünlüsüyle bittiği için 'inci' eki geldiğinde ünlü çakışması (iki-inci) olur.
Türkçede ünlü ile biten sayılara sıra sayı eki getirilirken ekin başındaki ünlü düşer ve ek '-nci, -ncı, -ncu, -ncü' şeklinde yazılır.
3
Cümledeki diğer sayı yazımlarını denetleyin.
'yirmi beş' ayrı, 'dörderli' yazıyla, '14 Mart 2026' doğru ve '7'nci' (yedi-nci) doğrudur.
Sayıların yazımıyla ilgili temel kuralların (üleştirme, ayrı yazım, tarih) diğer seçeneklerde doğru uygulandığını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Sıra Sayılarının ve Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

1
Cümledeki sıra sayılarına (2'inci, 7'nci) ve eklerin rakamın son harfiyle uyumuna odaklanın.
2
Rakamla yazılan sıra sayılarında kesme işaretinden sonra gelen ekin, rakamın okunuşuyla (iki, yedi) çakışıp çakışmadığını kontrol edin.
3
'İki' kelimesi zaten bir ünlüyle bittiği için yanına gelecek olan '-inci' ekinin başındaki ünlünün düşmesi gerektiğini (iki + nci = ikinci) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları ve üleştirme sayıları arasındaki yazım farklarını pekiştirmek için '5'inci' ve 'beşer' örneklerini içeren benzer soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıra sayılarını kontrol ederken rakamın yerine kelime halini koyarak okuyun. 'İkiinci' şeklinde bir telaffuzun hatalı olduğunu fark etmek çözümü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1103Soru →

Modern kamu yönetiminde 'hukuki belirlilik' ilkesi, vatandaşların idarenin eylem ve işlemlerini önceden öngörebilmesini ifade eder. Bu ilkenin bir gereği olarak, hazırlanan mevzuat metinlerinde ve resmî yazışmalarda 'de', 'ki' ve 'mi' gibi yapıların kullanımı, metnin bağlamını ve hukuki etkisini doğrudan belirleyen unsurlar arasındadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'de', 'ki' veya 'mi'nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay, yerel mahkemenin verdiği yürütmeyi durdurma kararını hukuka uygun bularak onasada, kararın gerekçesindeki bazı ifadeler hukuk doktrininde tartışılmaya devam etmektedir.

Cevap

D seçeneğinde yer alan 'onasada' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'onasa da' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'onasada' ifadesi hatalıdır. 'Ona-' fiili üzerine gelen '-sa' şart kipinden sonra gelen 'da', dahi/bile anlamı katan bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan 'de/da' her zaman ayrı yazılır. Özellikle fiil çekimlerinden sonra gelen bu yapıların bitişik yazılması sık yapılan bir hatadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'de/da' ekinin işlevini belirleyin.
'onasada' kelimesindeki 'da', 'ona-sa' fiiline (şart kipi) gelmiştir.
Fiillerden sonra gelen 'de/da' ekleri her zaman bağlaç görevindedir.
2
Bağlaç olan 'de/da'nın yazım kuralını uygulayın.
Bağlaç olan 'de/da' her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Bulunma hal eki olan '-de/-da' sadece isim soylu sözcüklere bitişik yazılır, fiillere bu ek gelemez.
3
Diğer seçeneklerdeki kalıplaşmış 'ki' kullanımlarını kontrol edin.
'Mademki' ve 'Oysaki' kelimeleri doğru yazılmıştır.
SOMBHAÇEM (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki) kuralına göre bu kelimelerdeki 'ki' bitişik yazılır.

Anahtar Kavram

Bağlaç olan 'de/da' ve 'ki'nin yazımı ile kalıplaşmış birleşik yapılar.

İpuçları

1
Cümlelerdeki fiillere dikkat edin; fiilden hemen sonra gelen 'de' veya 'ki' her zaman bağlaçtır.
2
'SOMBHAÇEM' kısaltmasını hatırlayın: Hangi sözcüklerdeki 'ki' bağlacı istisnai olarak bitişik yazılıyordu?
3
'Onasa da' ifadesi bir fiil çekimidir. Fiiller bulunma hal eki alamazlar, bu yüzden oradaki 'da' mutlaka bağlaç olmalı ve ayrı yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de' ile ek olan '-de'yi ayırt etmek için cümleden çıkarma yöntemini kullanabilir, ancak fiil soylu sözcüklerde bu yönteme gerek kalmadan doğrudan 'ayrı yazılmalı' diyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1104Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) işlevleri ve Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım kılavuzundaki kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kuşadamız'ın turizm potansiyelini artırmak için yeni projeler hayata geçiriliyor.

Cevap

Cümledeki 'Kuşadamız'ın' ifadesi hatalıdır; doğru yazım 'Kuşadamızın' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda 3. teklik kişi iyelik eki bulunan özel adlara (örneğin: Kuşadası, Boğaz Köprüsü, Amik Ovası), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde (Kuşadamız, Boğaz Köprümüz, Amik Ovamız) artık kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle 'Kuşadamız'ın' yazımı hatalıdır, 'Kuşadamızın' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel adın orijinal yapısını kontrol et.
Özel ad 'Kuşadası'dır ve sonunda 3. teklik kişi iyelik eki (-ı) bulunmaktadır.
TDK kuralları, bu tür yapıdaki özel adlara farklı bir iyelik eki getirildiğinde kesme işaretinin kullanılmayacağını belirtir.
2
Yeni eklenen iyelik ekini incele.
'Kuşadası' adı 'Kuşadamız' şekline dönüştüğünde, orijinal iyelik eki düşmüş ve yerine 1. çoğul şahıs iyelik eki (-mız) gelmiştir.
İyelik eki değişimi yaşandığı için artık kesme işareti kullanımı kural dışıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları doğrula.
Kurum adlarına (TDK) ek gelince kesme konmaz, tırnaktan sonra ek gelince kesme konmaz ve ayraç hiyerarşisi [ ( ) ] şeklindedir.
Yanlış seçeneği teyit etmek için diğer seçeneklerin doğruluğu kanıtlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Özel adlarda iyelik eki değişimi ve kesme işareti istisnası

İpuçları

1
Cümlelerdeki özel adların yapısını ve kurum adlarına gelen ekleri dikkatle inceleyin.
2
Özellikle 'Kuşadası' gibi sonu iyelik ekiyle biten özel adlara başka bir iyelik eki getirildiğinde ne olduğunu hatırlayın.
3
TDK'ye göre Boğaz Köprüsü, Kuşadası gibi yer adları 'Boğaz Köprümüzün', 'Kuşadamızın' şeklinde iyelik değiştirdiğinde kesme işareti düşer.

Daha Fazla Pratik

Kurum/kuruluş adları ile Avrupa Birliği istisnası ve özel adlara gelen yapım eklerinin (Türkçenin, İstanbullu) yazımını tekrar edin.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle tırnak işareti, ayraç hiyerarşisi ve kurum adı kurallarını (TBMM kısaltma olmadığı sürece kurum adlarına kesme gelmez) kontrol ederek doğru cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1105Soru →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yakup Kadri (1889-1974)'nin "Yaban" adlı eseri, Kurtuluş Savaşı yıllarındaki Anadolu'yu çarpıcı bir şekilde anlatır.

Cevap

Yakup Kadri (1889-1974)'nin ifadesinin yer aldığı seçenek hatalıdır çünkü özel isimlere gelen ekler yay ayraçtan önce yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlara getirilen ekler yay ayraçtan önce yazılır. 'Yakup Kadri (1889-1974)'nin' kullanımında ek yay ayraçtan sonra yazıldığı için noktalama hatası yapılmıştır. Doğru biçim 'Yakup Kadri'nin (1889-1974)' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isme (Yakup Kadri) getirilen tamlayan ekinin konumunu inceleyin.
Ekin, sanatçının doğum ve ölüm tarihlerini içeren yay ayraçtan sonra getirildiği görülmektedir.
TDK kurallarına göre özel isme ait olan ek, araya giren açıklayıcı bilgiden (yay ayraçtan) etkilenmemelidir.
2
Kesme işareti ve yay ayraç kullanım kuralını hatırlayın.
Doğru kullanım: Yakup Kadri'nin (1889-1974) şeklinde olmalıdır.
Ek, doğrudan isme eklenmeli ve yay ayraç isme ait ekin dışına yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Özel Adlara Gelen Eklerin Yay Ayraçla Kullanımı

İpuçları

1
Özellikle özel isimlere getirilen eklerin, açıklayıcı parantez (yay ayraç) bilgileriyle olan ilişkisine dikkat edin.
2
TDK'ye göre ekler her zaman ana ismin hemen yanına mı gelir, yoksa açıklama bittikten sonra mı eklenir?
3
Yakup Kadri'ye ait olan tamlayan eki (-nin), parantez içindeki tarihten önce gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş isimlerine gelen eklerin neden kesme işaretiyle ayrılmadığını ve bu kuralın tek istisnası olan 'Avrupa Birliği' örneğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki parantez içindeki bilgiyi çıkarıp okuyun; eğer ek havada kalıyorsa veya yazımı yanlış görünüyorsa noktalama hatası oradadır.
Tahmini Süre:50s
Soru 1106Soru →

Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu İhale Bülteni'nde yayımlanan ilana göre, kurumun hizmet binası temizlik ihalesi yarın saat 14.0014.00'da gerçekleştirilecektir.

Cevap

Temizlik ihalesinin saatine ilişkin bilginin verildiği seçenekte, saat başı olan ifadelerde ekin '00' kısmına değil saate gelmesi kuralına uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.
Doğru yanıt olan temizlik ihalesiyle ilgili cümlede, '14.0014.00'da' ifadesi hatalıdır. Türkçede saat başlarındaki '0000'lar okunmaz ve ek, sayının son sesine göre getirilir. '1414' (on dört) sayısı sert bir ünsüzle (t) bittiği için ek 'de' değil, benzeşme kuralı uyarınca 'te' şeklinde olmalıdır. Yani doğru yazım '14.0014.00'te' şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Saat ve dakikaların yazımında ekin nereye geleceğini belirleme
TDK kuralına göre saatlerde '00' kısımları okunmaz, ek doğrudan saate (saat başına) gelir.
Zaman bildiren ifadelerde standart okunuşun korunması ve karmaşıklığın önlenmesi amaçlanır.
2
İlgili saat olan '14.00' ifadesinin okunuşunu kontrol etme
14 rakamı 'on dört' şeklinde okunur.
Ekin hangi ses olaylarına tabi olacağını belirlemek için kelimenin son sesi hayati önem taşır.
3
Fonetik kuralları (ünlü uyumu ve ünsüz benzeşmesi) uygulama
'Dört' kelimesi sert bir ünsüzle (t) bittiği ve ince bir ünlüye (ö) sahip olduğu için gelecek ek 'te' olmalıdır.
Türkçedeki ünsüz benzeşmesi (fıstıkçı şahap) ve büyük ünlü uyumu kuralları sayılara gelen eklerde de geçerlidir.
4
Seçenekle kuralı karşılaştırma
Seçenekte '14.00'da' yazılarak hem benzeşme (da/ta) hem de ünlü uyumu kuralları ihlal edilmiştir.
Sayıların yazımında yapılan en yaygın hatalardan biri olan '00'ı okuyarak ek getirme yanlışı tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Saat ve Dakikalara Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen saat, yüzde ve sıra sayılarına gelen eklerin sayının okunuşuyla uyumlu olup olmadığını kontrol edin.
2
Tam saatlerde (sonu 00 olanlar) ekin nasıl getirildiğini hatırlayın; sıfırlar okunur mu?
3
14 sayısı 'on dört' olarak okunur. Bu kelimenin sonundaki 't' ünsüzü, yanına gelen ekte bir değişikliğe sebep olur mu?

Daha Fazla Pratik

Üleştirme sayılarının (ikişer, üçer) hiçbir zaman rakamla yazılmayacağı kuralını içeren benzer soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayıya gelen eki kontrol ederken sayıyı parantez içinde harflerle yazmak (örneğin; 14.00 -> on dört) hata yapma riskini azaltır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1107Soru →

Olimpiyat oyunlarında bireysel sporlarda güreş, halter, judo ( ) takım sporlarında ise voleybol, basketbol ve hentbol branşlarında başarılı sonuçlar elde ettik.

Bu cümlede yay ayraçla belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ; (Noktalı virgül)

Cevap

Noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.
Cümlede 'bireysel sporlar' ve 'takım sporları' olmak üzere iki farklı kategori bulunmaktadır. Her iki kategorinin kendi elemanları (güreş, halter... / voleybol, basketbol...) zaten virgülle ayrıldığı için, bu iki ana kümeyi birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kelime gruplarını analiz edin.
"Bireysel sporlar" (güreş, halter, judo) ve "takım sporları" (voleybol, basketbol, hentbol) şeklinde iki ana grup olduğu görülmektedir.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin mantıksal yapısını anlamak gerekir.
2
Grupların kendi içindeki noktalamayı kontrol edin.
Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğeler barındırmaktadır.
Eğer gruplar içinde virgül varsa, bu grupları birbirine bağlamak için daha üst seviyede bir işaret olan noktalı virgül gereklidir.
3
TDK kurallarını uygulayın.
Noktalı virgül (;;), tür veya takım farkını belirtmek için en uygun işarettir.
İki nokta (::) açıklama/tanım için, virgül (,,) ise benzer öğeleri sıralamak içindir; burada ise kategorik bir ayrım söz konusudur.

Anahtar Kavram

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül konur.

İpuçları

1
Cümlede 'bireysel' ve 'takım' şeklinde iki ayrı spor kategorisi oluşturulduğuna dikkat edin.
2
Her iki grup da kendi içinde zaten virgül içeriyor. İki virgüllü grubu ayırmak için hangi işaret virgülden bir derece daha güçlüdür?
3
TDK'nin 'tür veya takımları ayırma' kuralını hatırlayın: Meyveler, sebzeler veya kız isimleri, erkek isimleri ayrımında hangi işaret kullanılır?

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, pazardan alınan 'sebze' ve 'meyve' gruplarını ayıran cümlelerle pratik yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1108Soru →

Kamu kurumları arasındaki resmî yazışmalarda ve hukuk alanındaki belgelerde, sözcüklerin imla kurallarına ve Türk Dil Kurumu (TDK) kılavuzuna uygun olarak kullanılması profesyonel ciddiyet açısından elzemdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mülkiyet devri işlemlerinin yasal olarak tamamlanabilmesi için, tarafların noter huzurunda verilmiş yazılı muvaffakati aranmaktadır.

Cevap

İlgili cümlede geçen 'muvaffakati' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'muvafakati' olmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'muvaffakati' kelimesi kullanılmıştır. Ancak Türkçede 'razı olma, uygun bulma' anlamına gelen kelime 'muvafakat' şeklindedir ve tek 'f' içermelidir. 'Muvaffak' (başarılı) kelimesindeki çift 'f' ile karıştırılması bir imla hatasına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve teknik terimleri tespit et.
Muvaffakat, müeyyide, müteşebbis, hercümerç, kupür sözcükleri incelenmelidir.
Bu tür sözcükler KPSS'de en sık karşılaşılan yazım yanlışı kaynaklarıdır.
2
'Muvafakat' sözcüğünün kökenini ve TDK yazımını kontrol et.
Sözcük Arapça kökenlidir ve razı olma anlamındadır. TDK'ye göre tek 'f' ile (muvafakat) yazılır.
Öğrenciler bu kelimeyi sık sık çift 'f' ile yazılan 'muvaffak' (başarılı) kelimesiyle karıştırmaktadır.
3
Diğer seçeneklerdeki çeldirici kelimelerin doğruluğunu teyit et.
Hercümerç (bitişik), müeyyide (çift y), müteşebbis (çift b) ve kupür (u ile) yazımlarının tamamı TDK'ye uygundur.
Seçenekler arasında sadece bir tane yazım yanlışı bulunmalıdır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcükler

İpuçları

1
Cümlelerdeki Arapça ve Fransızca kökenli resmî terimlerin (muvafakat, müeyyide, kupür gibi) yazımına odaklanın.
2
Bir kelimenin hatalı olması için ya ses fazlalığı/eksikliği olmalı ya da yanlış harf kullanılmalıdır. 'Başarı' ve 'Rıza' anlamındaki kelimeler arasındaki farkı hatırlayın.
3
'Muvafakat' kelimesi tek 'f' ile yazılırken 'Muvaffak' kelimesi çift 'f' ile yazılır. Cümledeki bağlam hangisini gerektiriyor?

Daha Fazla Pratik

TDK Yazım Kılavuzu'ndan özellikle Arapça ve Fransızca kökenli hukuk/bürokrasi terimlerinin listesini çalışarak bu tür tuzakları daha hızlı fark edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüklerin köklerine inmek hata payını azaltır. 'Vefk' (başarı) ve 'vıfk' (uygunluk) kökleri arasındaki fark, 'muvaffak' ve 'muvafakat' arasındaki harf farkını belirler.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1109Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, ifadenin netliği ve kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yönetim kurulunun son toplantısında alınan karar şudur; Personelin sosyal hakları konusunda yeni bir çalışma başlatılacaktır.

Cevap

Yönetim kurulunun kararını açıklayan cümlede kullanılan noktalı virgül hatalıdır; açıklama veya örnekleme yapılacak yerlerde iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap, yönetim kurulu kararının açıklandığı seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur. Ancak bu cümlede açıklama öncesinde noktalı virgül kullanılarak bir noktalama hatası yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin bağlamını analiz et.
"Yönetim kurulunun son toplantısında alınan karar şudur" ifadesinden sonra bu kararın ne olduğu açıklanmaktadır.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Kullanılan noktalama işaretini kontrol et.
İfadenin sonunda noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalı virgülün açıklama yapma görevi yoktur; genellikle sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır.
3
İki noktadan sonraki yazım kuralını hatırla.
İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle niteliğindeyse büyük harfle başlanır.
C seçeneğindeki ifade bir cümle olduğu için büyük harf kullanımı (Personel...) doğrudur ancak işaret yanlıştır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

İpuçları

1
Cümlede bir açıklama mı yapılıyor yoksa öğeler mi sıralanıyor? Buna odaklanarak işaretin görevini düşünün.
2
Noktalı virgül (;) asla açıklama yapmak veya örnek vermek için kullanılmaz. Bu görev her zaman iki noktaya (:) aittir.
3
C seçeneğindeki 'şudur' kelimesinden sonra gelen noktalama işaretine dikkat edin. Bir karar açıklanırken hangi işaret kullanılmalıydı?

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanıldığı örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Punctuation Substitution: Eğer bir ifadenin yerine 'yani' veya 'şunlar gibi' diyebiliyorsanız, oraya noktalı virgül değil iki nokta gelmelidir.
Tahmini Süre:45s
Soru 1110Soru →

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından hazırlanan hububat alım ve depolama raporunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Depolama alanları, her bölgeye 3'er adet yeni kantar kurulmasıyla genişletilecektir.

Cevap

Depolama alanları, her bölgeye 3'er adet yeni kantar kurulmasıyla genişletilecektir cümlesindeki '3'er' ifadesi yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla (üçer) yazılmalıdır.
Üleştirme (paylaştırma) sayıları Türkçede rakamla gösterilmez; bu sayılar her zaman yazıyla yazılmalıdır. Bu nedenle '3'er' kullanımı hatalıdır, doğrusu 'üçer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sayı içeren ifadeleri tespit et.
'3'er' ifadesi bir üleştirme (paylaştırma) sayısıdır.
Yazım yanlışını bulmak için sayıların türünü belirlemek gerekir.
2
TDK'nin üleştirme sayılarıyla ilgili kuralını hatırla.
TDK'ye göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır.
Doğru yazım biçimini belirlemek için kuralın uygulanması şarttır.
3
Tespit edilen ifadeyi kurala göre düzelt.
'3'er' (yanlış) -> 'üçer' (doğru).
Hatalı kullanımı belirleyip doğru alternatifi doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki sayılara ve bu sayılara getirilen eklere odaklanın.
2
Paylaştırma (üleştirme) anlamı katan '-er / -ar' eklerinin rakamla mı yoksa yazıyla mı yazılması gerektiğini hatırlayın.
3
TDK'ye göre '7'şer' kullanımı yanlış, 'yedişer' kullanımı doğrudur. Benzer bir durumu seçeneklerde arayın.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları (2'nci, 7'nci) ve saatlerin yazımı ile ilgili diğer kural varyasyonlarını gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayıların yazımı sorularında; üleştirme (yazıyla), saat (nokta ile), büyük sayılar (nokta ile ayırma) ve sıra sayıları (sayının okunuşuna göre ek) şeklinde bir kontrol listesi oluşturarak seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1111Soru →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rönesans döneminde resim, heykel, mimari; Barok döneminde ise süsleme, dekorasyon ve müzik sanatları ihtişamlı bir kimliğe bürünmüştür.

Cevap

Rönesans ve Barok sanat dönemlerine ait türlerin gruplandırıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte noktalı virgül, 'Rönesans dönemindeki sanatlar' ile 'Barok dönemindeki sanatlar' şeklinde iki farklı tür/takım kümesini birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu, kuralın doğrudan uygulamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki kuralı analiz etme
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi aranmalıdır.
Soruda noktalı virgülün birden fazla görevinden sadece biri istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki gruplandırmaları inceleme
Sanat dönemleri (Rönesans ve Barok) bazında bir sınıflandırma yapıldığı görülür.
Noktalı virgülün sol tarafında Rönesans sanatları, sağ tarafında Barok sanatları listelenmiştir.
3
Diğer görevleri eleme
Özne netleştirme ve sıralı cümle bağlama görevleri elenir.
Modern Türk şiiri ve büyükşehirlerle ilgili cümleler özne netleştirme, toplantı tutanağıyla ilgili cümle ise sıralı cümle örneğidir.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

İpuçları

1
Cümlede virgülle ayrılmış iki ayrı 'liste' veya 'kategori' olup olmadığını kontrol edin.
2
Noktalı virgülün olduğu yere kadar olan kısmın bir grup, sonrasının ise başka bir grup oluşturup oluşturmadığına bakın.
3
Örneğin; 'meyveler; sebzeler' veya 'romanlar; şiirler' gibi bir ayrım yapılıyorsa bu 'tür veya takımları ayırma' görevidir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi netleştirme görevi ile ilgili daha karmaşık örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1112Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kelimelerin imla kurallarına uygunluğu, anlatımın ciddiyetini ve doğruluğunu belirleyen temel bir unsurdur. Türkçede bazı sözcükler, köken özellikleri veya söyleniş benzerlikleri nedeniyle sıkça yanlış yazılabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazarın üslubundaki o eşsiz zarafet, eserin her cümlesinde ve karakterlerin betimlenmesinde kendisini derinden hissettiriyor.

Cevap

Yazarın üslubundaki o eşsiz zarafet, eserin her cümlesinde ve karakterlerin betimlenmesinde kendisini derinden hissettiriyor.
Doğru kabul edilen cümlede geçen 'zarafet' sözcüğü hem TDK yazım kurallarına hem de kökenine uygun olarak doğru yazılmıştır. Bu kelime, yaygın bir hata olarak 'zerafet' şeklinde yazılsa da doğrusu 'a' harfiyledir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki her bir sözcüğü tek tek imla kuralları ve köken bilgisi açısından incele.
Potansiyel hatalı sözcükler: işbirliği, anektot, silüet, zarafet.
Yazımı karıştırılan sözcüklerin tespiti için ilk adımdır.
2
'İş birliği' kavramının bitişik mi yoksa ayrı mı yazıldığını TDK kurallarına göre kontrol et.
İş birliği sözcüğü anlamını koruduğu için ayrı yazılmalıdır; bitişik yazım yanlıştır.
Anlam kaymasına uğramayan birleşik yapıların yazım kuralını doğrulamak içindir.
3
Yabancı kökenli 'anekdot' ve 'siluet' sözcüklerinin orijinal yazımını ve Türkçe imlasını hatırla.
'Anekdot' sonu 'd' ile, 'siluet' ise 'u' harfiyle yazılır.
Sıklıkla yapılan fonetik hataları (t/d değişimi, u/ü değişimi) ayırt etmek içindir.
4
'Zarafet' sözcüğünün doğru ünlü kullanımını belirle.
Arapça kökenli olan bu sözcüğün 'a' harfiyle (zarafet) yazılması doğrudur.
Halk arasındaki yanlış galat kullanımıyla (zerafet) doğru olanı ayırt etmek içindir.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcükler ve Standart İmla Kuralları

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'iş birliği', 'anekdot', 'siluet' ve 'zarafet' sözcüklerine odaklanın.
2
'İş birliği' kelimesinin birleşik mi yoksa ayrı mı yazıldığını; 'siluet' kelimesinde ise 'u' mu yoksa 'ü' mü kullanıldığını kontrol edin.
3
'Zerafet' kelimesinin aslında 'zarafet' şeklinde yazıldığını, 'anekdot' kelimesinin ise 't' ile değil 'd' ile bittiğini fark ettiğinizde doğru cevaba ulaşacaksınız.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'mütevazı' (alçak gönüllü) ile 'mütevazi' (paralel) arasındaki farkı ve 'entelektüel' kelimesinin tek 'l' ile yazıldığını çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 1113Soru →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkeoloji müzesinde heykeller, lahitler, sikkeler; Etnografya müzesinde ise el yazmaları, dokumalar ve geleneksel kıyafetler sergilenmektedir.

Cevap

Müzelerdeki nesne gruplarını ayıran cümledeki kullanım doğrudur.
Müzelerle ilgili cümlede, noktalı virgül tam olarak kuralda belirtildiği gibi virgüllerle ayrılmış iki farklı kategoriyi (Arkeoloji müzesi öğeleri ve Etnografya müzesi öğeleri) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerini ve işlevlerini belirleyin.
Cümlelerde noktalı virgülün farklı amaçlarla (özne ayırma, sıralı cümle ayırma, grup ayırma) kullanıldığı görülmektedir.
Soruda istenen spesifik işlevin hangi seçenekte olduğunu bulmak için her bir kuralın analiz edilmesi gerekir.
2
Tür veya takım (grup) ayrımı yapılan cümleyi bulun.
Müzelerle ilgili cümlede 'heykeller, lahitler, sikkeler' bir grubu; 'el yazmaları, dokumalar, kıyafetler' ise diğer grubu temsil eder.
Noktalı virgül, bu iki farklı kategoriyi net bir şekilde birbirinden ayırmak için en uygun işarettir.
3
Hatalı kullanımları eleyin.
Açıklama veya liste öncesi kullanılan noktalı virgüllerin iki nokta ile değiştirilmesi gerektiği tespit edildi.
KPSS sınavında en sık sorulan çeldiricilerden biri, noktalı virgül ile iki noktanın görevlerinin karıştırılmasıdır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma işlevi

İpuçları

1
Cümlede iki ayrı liste veya kategori olup olmadığına dikkat edin.
2
Noktalı virgülden sonra açıklama yapılıp yapılmadığını kontrol edin; açıklama varsa orada iki nokta olmalıdır.
3
Doğru seçenekte, noktalı virgülün solunda ve sağında virgüllerle kendi içinde gruplanmış kelimeler göreceksiniz.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' işlevi ile ilgili soruları inceleyerek aradaki farkı pekiştirin.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgül yerine 'veya' ya da 'ise' bağlaçlarını getirerek anlamın korunup korunmadığına bakabilirsiniz; grup ayrımı yapılan yerlerde bu bağlaçlar genellikle anlamlı bir geçiş sağlar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1114Soru →

Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Kültürel Mirasın Gelecek Nesillere Aktarılması" başlıklı strateji belgesinden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tarihî hanın çevresindeki dükkânlar, aslına uygun olarak restore edildikten sonra esnafa 5'er yıllık sürelerle kiralanacaktır.

Cevap

Tarihî hanın çevresindeki dükkânların esnafa kiralanma süresini belirten seçenekte '5'er' ifadesi kullanılarak yazım yanlışı yapılmıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kuralları rehberine göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla belirtilir. Bu nedenle '5'er' şeklinde rakam ve kesme işaretiyle yapılan kullanım hatalıdır; doğrusu 'beşer' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki sayı içeren ifadeleri tespit et.
on altı, 5'er, 08.30, 2'nci, yüzde on iki.
Soruda sayıların yazımıyla ilgili hata sorulduğu için odaklanılacak noktalar belirlenir.
2
Tespit edilen ifadeleri TDK yazım kurallarına göre analiz et.
'5'er' ifadesinin üleştirme sayı sıfatı olduğu ve rakamla yazıldığı görülür.
Üleştirme sayıları (ikişer, beşer, yedişer vb.) TDK kurallarına göre kesinlikle rakamla yazılamaz.
3
Yanlış olan seçeneği işaretle.
5'er ifadesi yerine 'beşer' yazılması gerektiği için hata içeren seçenek belirlenir.
Resmî ve akademik yazışmalarda üleştirme sayılarının yazıyla belirtilmesi zorunludur.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki saatlere, sıra sayılarına ve paylaştırma bildiren ifadelere dikkat edin.
2
Üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren -er, -ar ekli sayılar) her zaman yazıyla yazılmalıdır.
3
Bir cümlede '7'şer' veya '2'şer' gibi rakamla yazılmış bir üleştirme sayısı görürseniz, orada mutlaka yazım yanlışı vardır.

Daha Fazla Pratik

Rakamla yazılan sıra sayılarında (1'inci, 2'nci vb.) sayının son harfine göre ek getirilmesi kuralını tekrar etmek için benzer sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hızlı kontrol için 'saat-nokta', 'üleştirme-yazı', 'sıra sayısı-ses uyumu' kontrol listesini (checklist) uygulayabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1115Soru →

Eski medeniyetlerin beşiği olan Anadolu, her köşesinde farklı bir kültürel mirası barındıran bu topraklar, tarih boyunca birçok imparatorluğa ev sahipliği yapmıştır.

Bu cümlede virgüllerin (,) kullanılma işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümle içindeki ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak

Cevap

Virgülün buradaki görevi, cümle içerisindeki ara sözleri veya ara cümleleri sınırlandırmaktır.
Doğru cevap olan 'ara sözleri ayırma' işlevi, cümlede Anadolu'yu açıklayan ek bilginin başında ve sonunda virgül kullanılmasından anlaşılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi ögelerine ayırın.
Özne: Eski medeniyetlerin beşiği olan Anadolu, Yüklem: ev sahipliği yapmıştır.
Virgülün hangi ögeler arasında veya hangi yapının başında/sonunda olduğunu anlamak için yapısal analiz gereklidir.
2
İki virgül arasındaki kısmı inceleyin.
'her köşesinde farklı bir kültürel mirası barındıran bu topraklar' ifadesinin bir açıklama olduğu görülür.
Bu ifade çıkarıldığında cümlenin temel anlamı bozulmaz, bu da onun bir ara söz olduğunu kanıtlar.
3
Virgül kurallarıyla eşleştirin.
TDK kurallarına göre ara sözlerin başında ve sonunda virgül kullanılır.
Tespit edilen yapının dil bilgisi kuralındaki karşılığını onaylamak için.

Anahtar Kavram

Ara Söz ve Ara Cümlelerin Ayrılması

İpuçları

1
Cümledeki iki virgül arasını cümleden çıkarıp okumayı deneyin.
2
Çıkardığınız kısım, kendinden önceki 'Anadolu' kelimesini açıklayan ek bir bilgi midir?
3
Bu yapıya dil bilgisinde 'ara söz' denir ve genellikle virgül veya kısa çizgi arasına alınır.

Daha Fazla Pratik

Ara sözlerin kısa çizgi (—) ile de ayrılabileceğini unutmayın ve benzer örnekler çözün.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1116Soru →

Tiyatro eserlerinde ve senaryolarda konuşanın hareketlerini, durumunu açıklamak ve göstermek için yay ayraç ( ) kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yay ayraç bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: OYUNCU — (Hafifçe gülümseyerek ve elindeki bardağı masaya bırakarak) Bu teklifi kabul edeceğimi sanmıyordun herhalde.

Cevap

Oyuncunun konuşma anındaki gülümseme ve bardak bırakma hareketlerini açıklayan seçenek doğru cevaptır.
Doğru cevapta yer alan ifade, bir tiyatro sahnesini canlandırmakta ve karakterin konuşurken ne yaptığını (gülümsemek, bardağı bırakmak) yay ayraç içinde vererek yönetmen veya oyuncu için açıklama sağlamaktadır. Bu, TDK kurallarına göre yay ayracın temel görevlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki kuralı analiz etme
Yay ayracın 'tiyatro ve senaryolarda hareket/durum açıklama' görevi aranmalıdır.
Soruda istenen spesifik işlevin sınırlarını belirlemek gerekir.
2
Seçenekleri kurala göre tarama
Seçeneklerdeki yay ayraçların işlevleri (tarih, eş anlamlı, kaynak, alay ve hareket) tek tek incelenir.
Noktalama işaretlerinin birden fazla görevi olduğu için doğru eşleşmeyi bulmak kritiktir.
3
Doğru örneği tespit etme
Karakter isminden sonra gelen ve sahne üzerindeki eylemi bildiren ifade saptanır.
Tiyatro metinlerinde yay ayraç, repliğin nasıl söyleneceğini veya hangi eylemin yapılacağını gösterir.

Anahtar Kavram

Yay Ayracın Tiyatro Metinlerindeki İşlevi

İpuçları

1
Cümlede bir sahne talimatı veya fiziksel bir eylem tarif edilip edilmediğine bakın.
2
Karakter adından sonra gelen yay ayracın içindeki ifadenin bir eylem bildirip bildirmediğini kontrol edin.
3
Sadece tarih veya eş anlamlı kelime veren seçenekleri eleyin; sahnede yapılan 'gülümseme' gibi hareketlere odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Yay ayracın diğer yaygın görevlerini (ara söz, ek bilgi) pekiştirmek için farklı örnekler çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1117Soru →

Bir belediyenin yürüttüğü "Kentsel Dönüşüm ve Altyapı İyileştirme Projesi"ne dair hazırlanan teknik şartnameden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Şartnamede yer alan teknik terimlerin ve tanımların güncelliği için TDK'nın yayımladığı son güncel kılavuz temel alınacaktır.

Cevap

Teknik şartnamede geçen ve Türk Dil Kurumunun kısaltması olan 'TDK'nın' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. 'TDK' kısaltmasının son harfi olan 'K', 'ke' şeklinde okunur. Bu nedenle getirilecek ek '-nın' değil, '-nin' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, kısaltmanın açılımı olan 'Türk Dil Kurumu'nun' ifadesine göre ek getirme hatasından kaynaklanmaktadır; ancak kural gereği açılım değil, harf okunuşu esastır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaları kontrol et.
TDK kısaltması incelendiğinde, ek son harfin okunuşuna (Te-De-Ke) göre gelmelidir.
Büyük harfli kısaltmalarda açılım değil, harf okunuşu esas alınır.
2
Küçük harfli kısaltmaları ve ölçü birimlerini kontrol et.
cm'yi (santimetreyi) ve kg'la (kilogramla) ifadelerinin kelime okunuşuna uygun olduğu görüldü.
Küçük harfli kısaltmalarda harf değil, kelimenin tam telaffuzu esas alınır.
3
Noktalı ve üslü kısaltmaların ek ayrımını kontrol et.
m2m^2 lik ve Alm.dan ifadelerinde kesme işareti kullanılmadığı tespit edildi.
TDK kurallarına göre sonunda nokta bulunan veya üs işareti içeren kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalarda eklerin, kısaltmanın açılımına göre mi yoksa harflerin okunuşuna göre mi geldiğini hatırlayın.
2
Türkçede 'K' harfinin nasıl telaffuz edildiğine dikkat edin; 'ka' mı yoksa 'ke' mi?
3
Ölçü birimi olan küçük harfli kısaltmalarla (kg, cm), kurum adı olan büyük harfli kısaltmaların (TSE, TDK) ek alma kuralları farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde SGK, YKS gibi sonu 'K' ile biten diğer kısaltmaların eklerini pratik yaparak pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaya gelen eki kontrol ederken harfleri tek tek okuyun (Te-De-Ke) ve en son harfe uygun ünlüyü (e-i) getirin. Eğer ölçü birimiyse (kg), doğrudan kelimeyi (kilogram) söyleyip eki ona göre ekleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 1118Soru →

Belediyenin düzenlediği kitap fuarı dün akşam büyük bir ilgiyle sona erdi ( ) Acaba bu yıl fuarı toplamda kaç bin kişi ziyaret etti ( ) Muazzam bir kalabalık, bitmek bilmeyen imza kuyrukları, kitapsever gençler ( ) Ne kadar güzel bir manzara ( )

Bu parçada parantezle ( ) belirtilen yerlere, aşağıdakilerin hangisinde verilen noktalama işaretleri sırasıyla getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (.) (?) (...) (!)

Cevap

Sırasıyla nokta (.), soru işareti (?), üç nokta (...) ve ünlem işareti (!) getirilmelidir.
Cümle yapısı incelendiğinde; ilk cümle tamamlanmış bir yargı bildirdiği için nokta, ikinci cümle cevap bekleyen bir soru olduğu için soru işareti, üçüncü cümle yüklemi olmayan bir sıralama (eksiltili cümle) olduğu için üç nokta ve son cümle bir duygu/beğeni ifadesi olduğu için ünlem işareti almalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümleyi inceleyiniz.
Nokta (.)
Yargı tamamlanmış ve cümle bitmiştir.
2
İkinci cümleyi inceleyiniz.
Soru İşareti (?)
'Kaç bin kişi ziyaret etti' ifadesiyle doğrudan bir soru sorulmaktadır.
3
Üçüncü cümleyi inceleyiniz.
Üç Nokta (...)
Cümle yüklemi olmadığı için eksiltili yapıdadır ve örneklerin devam edebileceği anlamı taşır.
4
Dördüncü cümleyi inceleyiniz.
Ünlem İşareti (!)
Cümlede bir beğeni ve hayranlık duygusu dile getirilmektedir.

Anahtar Kavram

Cümle Sonu İşaretlerinin Temel Görevleri

İpuçları

1
Cümlenin yüklemi olup olmadığına ve bir soru sorulup sorulmadığına dikkat edin.
2
Yüklemi olmayan cümleler 'eksiltili cümle' olarak adlandırılır ve özel bir işaret gerektirir.
3
Beğeni, şaşkınlık veya heyecan bildiren ifadelerin sonuna ünlem işareti gelir.

Daha Fazla Pratik

Benzer yapıda ancak içinde bilinmeyen tarih (soru işaretinin ayraç içinde kullanımı) olan cümlelerle alıştırma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1119Soru →

Bir üniversitenin akademik yazım ve yayım ilkelerini belirleyen tez yazım kılavuzundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan taslak metin, TDK'nın yayımladığı son Yazım Kılavuzu'ndaki kurallar dikkate alınarak titizlikle gözden geçirilmiştir.

Cevap

Hazırlanan taslak metinde yer alan 'TDK'nın' ifadesi hatalıdır; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir. TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'nin' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, 'K' harfinin hatalı bir şekilde 'ka' olarak okunmasından kaynaklanan bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü ve okunuşunu belirleme
TDK bir kurum adıdır ve büyük harflerle yapılmıştır. Türkçede 'K' harfi 'ka' değil, 'ke' olarak okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ekin hangi kurala göre geleceğini belirlemek için okunuşun tespit edilmesi gerekir.
2
Eki son harfin sesine göre uygulama
Te-De-Ke okunuşuna ince ünlüyle biten 'nin' eki getirilmelidir.
Büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir.
3
Diğer seçeneklerdeki kuralları kontrol etme
Küçük harfli kısaltmalarda uzun okunuşun (ml -> mililitre), noktalı kısaltmalarda kesme kullanılmamasının (Alm.dan) esas alındığı teyit edilir.
Hatalı seçeneğin kesinleşmesi için diğer yaygın kuralların doğru uygulandığından emin olunur.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralları

İpuçları

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ekin neye göre geldiğini hatırlayın: Kısaltmanın açılımına mı yoksa harflerin okunuşuna mı?
2
Türkçede 'K' harfinin nasıl okunduğuna dikkat edin. 'Ka' mı yoksa 'Ke' mi?
3
TDK kısaltmasını harf harf okuyun (T-D-K) ve son harfin sesine uygun bir ek getirin.

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalardan 'T.C.' ve 'T.' dışındakilerde nokta kullanılmadığını unutmayın. Bu istisnaları içeren başka soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmalara ek getirirken 'nokta' kuralını unutmayın: Eğer kısaltmanın sonunda zaten bir nokta varsa (Alm., vb. gibi), ek için ayrıca bir kesme işareti (') kullanmanıza gerek yoktur.
Tahmini Süre:45s
Soru 1120Soru →

Noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, ifade edilmek istenen duygu ve düşüncelerin netlik kazanmasını sağlar. Özellikle virgülün (,) nerede kullanılacağını bilmek kadar, nerede kullanılmayacağını bilmek de yazım yanlışlarını önlemek açısından kritiktir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Küçük çocuk, annesinin elini bir an olsun bırakmadan kalabalıkta ilerliyordu.

Cevap

Küçük çocuk ifadesinden sonra özneyi vurgulamak amacıyla kullanılan virgül doğrudur.
Doğru seçenekte, cümlede işi yapan kişiyi (özneyi) belirgin hale getirmek için 'Küçük çocuk' tamlamasından sonra virgül kullanılmıştır. Bu, Türkçedeki standart ve doğru bir kullanım örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özneyi belirleyin.
Özne 'Küçük çocuk' ifadesidir.
Virgülün temel görevlerinden biri, uzun cümlelerde veya vurgulanmak istenen durumlarda özneyi yüklemden ayırmaktır.
2
Diğer seçeneklerdeki noktalama kurallarını kontrol edin.
Şart ekleri, bağlaçlar ve tekrarlı bağlaçların olduğu yerlerde virgülün yanlış kullanıldığı tespit edilir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu yapılar arasında virgül kullanımı yasaklanmıştır.

Anahtar Kavram

Özneyi Belirtme ve Virgülün Kullanılmadığı Yerler

İpuçları

1
Cümlede özneyi (işi yapanı) bulmaya ve ondan sonra gelen işarete odaklanın.
2
Şart ekleri (-sa/-se) ve bağlaçların (ve, ama, hem...hem...) olduğu yerlerde virgülün yasak olduğunu hatırlayın.
3
'Küçük çocuk' cümlesinde virgül kalkarsa anlam bozulmaz ancak virgülün konulması özneyi netleştirir; diğer şıklarda ise doğrudan kural hatası vardır.

Daha Fazla Pratik

Virgülün anlam karışıklığını önleme görevini pekiştirmek için 'Genç kadına seslendi' örneği üzerinden pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle ilerleyerek; bağlaç ve şart eki içeren seçenekleri doğrudan eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 56 / 68Sonraki
Yazım ve Noktalama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 56 | Examkin