Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 soru

Soru 1081Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, kurum isimleri, makam unvanları ve eser başlıkları gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Namık Kemal'in kaleme aldığı 'Vatan Yahut Silistre' adlı oyun, Türk tiyatro tarihinde sahnelenen ilk yapıt olma özelliğini taşır.

Cevap

Eser adlarında geçen bağlaçların (yahut) küçük harfle yazılması gerekirken büyük harfle yazıldığı seçenek yanlıştır.
Türk Dil Kurumu'nun 'Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler' başlığı altındaki 5. kuralına göre; özel adlarda yer alan kelimelerin ilk harfleri büyük yazıldığında 've, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de' sözleriyle 'mı, mi, mu, mü' soru eki küçük harfle yazılır. Bu nedenle 'Vatan yahut Silistre' şeklinde yazılması gereken başlıkta 'Yahut' kelimesinin büyük yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve unvanları tespit et.
Resmî Gazete, Batı, Rönesans Dönemi, Vatan Yahut Silistre, Uzak Doğu, Vali, Güneydoğu Anadolu, Avrupalı gibi ifadeler incelenmelidir.
Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri belirlemek için ilk adımdır.
2
Eser adlarındaki bağlaçların yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre; özel adlarda yer alan bağlaçlar (ve, ile, yahut vb.), başlığın sadece baş harfleri büyükse küçük; tamamı büyükse büyük yazılır.
Söz konusu yanlışlığın kaynağını doğrulamak için gereklidir.
3
İlgili cümleyi kurala göre değerlendir.
'Vatan Yahut Silistre' ifadesinde 'V' ve 'S' büyük olduğu için 'yahut' kelimesi küçük 'y' ile yazılmalıydı.
Hatalı kullanımı kesin olarak tespit etmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Eser Başlıklarında Bağlaçların Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kitap ve tiyatro eseri isimlerine, özellikle içlerindeki bağlaçlara dikkat edin.
2
TDK kurallarına göre bir eser adında sadece kelimelerin baş harfleri büyükse, 've, ile, yahut' gibi bağlaçların nasıl yazılması gerektiğini düşünün.
3
Namık Kemal'in ünlü eseri 'Vatan yahut Silistre' örneğinde bağlaç küçük harfle yazılmalıdır; ancak seçenekte büyük yazılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili 'para birimleri', 'yön adları' ve 'akrabalık bildiren unvanlar' gibi diğer ince kuralları da gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki özel isimleri tek tek TDK kılavuzundaki kategorilerle (yer adları, kurum adları, eser adları) eşleştirerek kuralları test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1082Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen güncel noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atatürk Kültür Merkezi'nin önünde toplanan kalabalık, akşam saatlerine kadar dağılmadı.

Cevap

Atatürk Kültür Merkezi ifadesi bir kurum adı olduğu için getirilen ekin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Doğru cevap olan cümlede 'Atatürk Kültür Merkezi' ifadesi bir kurum/kuruluş adıdır. TDK Yazım Kılavuzu'na göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekmektedir. İfadenin doğru yazımı 'Atatürk Kültür Merkezinin' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve bu adlara getirilen ekleri belirleyin.
Cümlede 'Atatürk Kültür Merkezi' özel adı ve bu isme gelen '-nin' eki tespit edilmiştir.
Yanlış noktalama kullanımını bulmak için öncelikle özel isimlerin türünü belirlemek gerekir.
2
Özel ismin türüne göre kesme işareti kuralını uygulayın.
Atatürk Kültür Merkezi bir kurum/kuruluş adıdır. TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Kurum ve kuruluş adları, şahıs veya yer adlarından farklı bir ek kuralına tabidir.
3
Hatalı olan seçeneği işaretleyin.
Doğru yazım 'Atatürk Kültür Merkezinin' şeklinde olmalıdır; dolayısıyla kesme işareti kullanılan ifade yanlıştır.
Kurallar uyarınca kurum adlarına gelen ekler doğrudan isme bitişik yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen özel isimlerin bir kurum mu yoksa bir yer/şahıs ismi mi olduğuna dikkat edin.
2
Türk Dil Kurumu'nun en sık sorulan kurallarından biri, bakanlık, lise, merkez gibi kurum adlarına gelen eklerle ilgilidir.
3
Unutmayın: 'Türkiye Büyük Millet Meclisine' yazarken kesme işareti kullanmıyorsak, benzer nitelikteki diğer merkez ve kurum adlarında da kullanmamalıyız.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir kural üniversite fakülteleri ve bölümleri için de geçerlidir (Örn: İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesine).

Alternatif Yöntem

Özel ismin sonuna getirilen eki okurken, eğer bu isim bir bina, devlet dairesi veya resmi bir oluşumu (iş yeri dahil) temsil ediyorsa eki ayırmadan yazmanız gerektiğini hatırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1083Soru →

Türkçede özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Ancak Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen eklerin yazımında bu kuralın dışına çıkılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (′') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumu'nun son yayımladığı sözlükte birçok yeni kelimeye yer verilmiş.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır; çünkü kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Doğru cevap olan seçenekte 'Türk Dil Kurumu' bir kurum adıdır ve TDK kurallarına göre bu tür adlara gelen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz. 'Türk Dil Kurumunun' şeklinde bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve türlerini belirleyin.
'Türk Dil Kurumu' bir kurum adıdır.
Yazım kuralları özel adın türüne (kurum, kişi, kanun vb.) göre değişiklik gösterir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kuralını uygulayın.
TDK kuralına göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Bu, Türkçedeki en temel istisnalardan biridir ve sınavda sıkça sorulur.
3
Diğer seçeneklerdeki özel durumları kontrol edin.
Kanun adları, dönem adları ve belirli tarihler kesme işaretiyle ayrılmaya devam eder.
Hangi özel isim türlerinin kesme işaretiyle ayrıldığını, hangilerinin ayrılmadığını ayırt etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen özel isimlerin ne tür bir varlığı (kurum mu, kanun mu, dönem mi) karşıladığına dikkat edin.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazımı ile kanun ve yönetmelik adlarına gelen eklerin yazımı arasındaki farkı hatırlayın.
3
Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi yapıların ek alırken kesme işareti kullanmadığını, ancak Avrupa Birliği'nin bu kuralın tek istisnası olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazımı konusundaki tek istisna olan 'Avrupa Birliği' kullanımıyla ilgili soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özel ismi gördüğünüzde kendinize şu soruyu sorun: 'Bu bir devlet dairesi, okul, hastane veya vakıf mı?' Eğer cevap evet ise, eki kesme işareti kullanmadan yazın.
Tahmini Süre:50s
Soru 1084Soru →

Türkçede virgülün (,) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu noktalama işaretinin kullanımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu yönetiminde dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hazırlanan kapsamlı eylem planı, önümüzdeki ay tüm kurum ve kuruluşlarda eş zamanlı olarak hayata geçirilecektir.

Cevap

Kamu yönetiminde dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hazırlanan kapsamlı eylem planı, önümüzdeki ay tüm kurum ve kuruluşlarda eş zamanlı olarak hayata geçirilecektir.
Doğru seçenekte virgül, 'Kamu yönetiminde dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hazırlanan kapsamlı eylem planı' şeklindeki uzun özne grubunu yüklemden ayırmak ve vurgulamak amacıyla doğru bir şekilde kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle yapısını analiz etme
Cümlede 'hayata geçirilecektir' yükleminden uzak kalan bir özne grubu mevcuttur.
Virgülün temel görevlerinden biri, uzun cümlelerde yüklemden uzak düşmüş özneyi vurgulamaktır.
2
Yanlış kullanımları eleme
Bağlaçlardan, şart ekinden ve tekil zarf-fiillerden sonra virgül gelmeyeceği kuralı uygulandı.
Türk Dil Kurumu kuralları gereği bu durumlarda virgül kullanımı noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

Virgülün Özne Belirleme Görevi ve Kullanılmadığı Yerler

İpuçları

1
Türkçede bağlaçların (ve, veya, ise) ve şart ekinin bulunduğu yerlerde virgülün yasak olup olmadığını hatırlayın.
2
Zarf-fiil eklerinden (-erek, -ince, -ip) sonra virgül gelmesi için, cümlede bu eklerden en az iki tanesinin art arda sıralanmış olması gerekir.
3
Uzun öznelerden sonra yükleme kadar olan boşlukta anlamın karışmaması için virgül kullanımı standart bir kuraldır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra hangi durumlarda virgülün yerine geçtiğini çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1085Soru →

Millî Kütüphane Arşiv Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanan 'Yazma Eserlerin Dijitalleştirilmesi ve Kataloglanması Teknik Şartnamesi'nde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Restorasyon birimine gelen her bir ciltli eser için 22'şer nüsha dijital yedekleme yapılması zorunluluğu getirilmiştir.

Cevap

Restorasyon birimine gelen eserler için '2'şer' nüsha yedekleme yapılacağını belirten cümlede yazım yanlışı vardır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre üleştirme sayıları (paylaştırma bildiren sayılar) rakamla değil, her zaman yazıyla belirtilmelidir. Bu nedenle '22'şer' ifadesi hatalı bir kullanımdır; doğrusu 'ikişer' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri ve eklerini tespit etme
'on sekiz bin', 'beşerli', '08.3008.30', '1212'nci' ve '22'şer' ifadeleri incelenir.
Yazım kurallarına aykırı kullanımın hangi türde olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
Üleştirme sayılarına ilişkin TDK kuralını uygulama
TDK'ye göre üleştirme (paylaştırma) sayıları rakamla değil, yazıyla yazılmalıdır.
Sayıların yazımında en sık yapılan ve sınavda sıkça sorulan kurallardan biridir.
3
Hatalı ifadeyi doğrusuyla karşılaştırma
'22'şer' kullanımı hatalıdır, doğrusu 'ikişer' olmalıdır.
Rakamla yazılan üleştirme eki, imla kılavuzuna göre kesin bir yanlış kabul edilir.

Anahtar Kavram

Üleştirme Sayılarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki üleştirme (paylaştırma) sayılarına odaklanın.
2
Üleştirme sayılarının rakamla yazılıp yazılamayacağını hatırlayın.
3
TDK'ye göre '22'şer', '55'er' gibi kullanımlar yanlış kabul edilir; bu sayılar her zaman harflerle yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Sıra sayıları ve Roma rakamlarının kullanım kurallarına dair benzer örnekleri inceleyin.

Alternatif Yöntem

Sıra sayılarını kontrol ederken sayıyı yazıyla okuyun (on iki-nci) ve gelen ekin ses uyumuna bakarak hata olup olmadığını teyit edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 1086Soru →

Türkçede birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yemekte ikram etmek için pazardan taze semiz otu ve yoğurt almayı unutmayın.

Cevap

İçinde 'semiz otu' ifadesi geçen seçenek yanlıştır; çünkü bu kelime TDK kurallarına göre bitişik yazılmalıdır.
Doğru cevap, içinde 'semiz otu' ifadesi bulunan cümledir. Türk Dil Kurumu'na göre; birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan bitki adları (çörek otu, ada çayı vb.) ayrı yazılırken; 'semizotu' ve 'dereotu' bu kuralın dışındadır ve kalıplaşmış oldukları için bitişik yazılmalıdırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (semiz otu, yeşilbiber, köpek balığı, fark etti, gökkuşağı) tespit et.
Beş farklı kural kategorisine giren birleşik yapı bulundu.
Yazım yanlışını bulmak için her bir yapının hangi kurala tabi olduğunu belirlemek gerekir.
2
'Ot' kelimesiyle kurulan bitki adlarını incele.
Normalde ayrı yazılması beklense de 'semizotu' ve 'dereotu'nun istisna olduğunu gör.
TDK, bitki adlarında ikinci kelime anlamını koruduğunda ayrı yazımı esas alır; ancak bu iki kelimeyi kalıplaşmış kabul ederek bitişik yazar.
3
Diğer seçeneklerdeki renk (yeşilbiber), hayvan (köpek balığı) ve yardımcı fiil (fark etti) kurallarını kontrol et.
Hepsinde kurallara uygun (bitişik veya ayrı) bir kullanım olduğu teyit edildi.
Hatalı şıktan emin olmak için diğer şıkların doğruluğunu kanıtlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Birleşik Kelimelerde Kalıplaşma ve İstisnalar

İpuçları

1
Cümlelerdeki bitki ve hayvan adlarına, özellikle de renk bildiren veya 'otu' ile bitenlere dikkat edin.
2
TDK'nin bitki adları konusundaki genel kuralı 'ikinci kelime anlamını koruyorsa ayrı yaz' şeklindedir; ancak 'dere' ve 'semiz' ile başlayanlarda bir istisna vardır.
3
Dereotu ve semizotu bitişik, çörek otu ve ada çayı ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

TDK'nin güncel listesinde yer alan 'yeşil zeytin' ve 'kuru fasulye' gibi ayrı yazılan yeni örnekleri inceleyerek bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeleri şu şekilde gruplayarak hafızanızda tutabilirsiniz: Renk + Bitki = Bitişik (Karadut, Yeşilbiber); Hayvan + Balık = Ayrı (Köpek balığı, Kılıç balığı); İstisna Otlar = Bitişik (Dereotu, Semizotu).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 1087Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı; kısaltmanın büyük harflerle yapılmasına, küçük harflerle yapılmasına veya sonunda nokta bulunup bulunmamasına göre farklı kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Dil Kurumunun güncel yazım kılavuzuna ulaşmak için TDK'nın genel ağ sitesine bakabilirsiniz.

Cevap

İçinde 'TDK'nın' ifadesi geçen seçenek yanlıştır çünkü büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşu olan 'ke' sesine göre 'TDK'ye' şeklinde getirilmelidir.
Doğru cevap olan cümlede 'TDK'nın' ifadesi kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu'nun (TDK) kısaltması 'te-de-ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek son harf olan 'e' sesine uyum sağlamalı ve 'TDK'ye' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle.
'TDK' büyük harflerle yapılmış bir kısaltmadır.
Büyük harfli kısaltmalar ile küçük harfli kısaltmaların (ölçü birimleri vb.) ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfli kısaltmanın okunuşunu kontrol et.
'TDK' kısaltması 'te-de-ke' şeklinde okunur.
Türkçede 'k' harfi her zaman 'ke' olarak okunur, asla 'ka' olarak okunmaz.
3
Okunuşa uygun eki getir.
'te-de-ke' okunuşuna uygun olan ek '-ye' ekidir.
Kısaltmalara getirilen ekler son harfin okunuşuyla uyumlu olmalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin son harfin okunuşuna göre geldiğini unutmayın.
2
Türkçede 'K' harfinin 'ka' değil, 'ke' olarak okunduğuna dikkat edin.
3
Ölçü birimlerinde (kg, m) eklerin kelimenin tam okunuşuna göre, büyük harfli kısaltmalarda (TDK, TRT) ise harf okunuşuna göre geldiğini karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Farklı kurum kısaltmaları (DSİ, SGK, TÜBİTAK) üzerinde ek getirme pratiği yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmayı yüksek sesle harf harf okuyun (T-D-K). Eğer son harf ince bir sesle bitiyorsa (ke gibi), gelen ek de ince (ye gibi) olmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 1088Soru →

Türkçede kesme işareti ('); özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme eklerini ayırmak için kullanılır. Ancak kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Ayrıca özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kesme işaretinin (') kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)'ın "Huzur" adlı romanı, Türk edebiyatında zaman ve bilinç akışı tekniğinin en nadide örneklerinden biridir.

Cevap

Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962)'ın ifadesinde kesme işareti yay ayraçtan sonra kullanıldığı için bir noktalama yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun 'Kesme İşareti' başlığı altındaki kurallarına göre; özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılmalıdır. Dolayısıyla doğru yazım 'Ahmet Hamdi Tanpınar'ın (1901-1962)' şeklinde olmalıydı. Seçenekte ek, yay ayracın dışına getirilerek yapısal bir hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurum ve kuruluş adlarının kuralını kontrol et
Bakanlık, Kurum ve Üniversite adlarına gelen eklerin ayrılmadığı doğrulandı.
TDK kurallarına göre kurum ve kuruluş adları kesme işareti almaz.
2
Kanun ve eser adlarını analiz et
Devlet Memurları Kanunu ve Resmî Gazete ifadelerinin kesme işareti alması gerektiği tespit edildi.
Kanunlar ve eser isimleri kurum adlarından farklı olarak eklerini kesmeyle ayırır.
3
Yay ayraç ve kesme işareti ilişkisini değerlendir
Ekin yay ayraçtan önce, doğrudan özel isme bitişik (kesmeyle ayrılarak) gelmesi gerektiği belirlendi.
Yay ayraç bir ekleme/açıklama birimidir, ismin ek alma kuralını değiştirmez; ek isme gelmelidir.

Anahtar Kavram

Özel Adlarda Kesme İşareti ve Yay Ayraç Düzeni

İpuçları

1
Cümlelerdeki özel isimlerin niteliğine (kurum mu, yer adı mı, kanun mu) dikkat edin.
2
Avrupa Birliği'nin kurum adları içindeki özel durumunu ve yasaların (kanun) ek alma kuralını hatırlayın.
3
Yay ayraç içine alınan doğum/ölüm tarihlerinde ekin nereye geleceğine odaklanın: İsme mi, tarihe mi?

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile eser/yasa adları arasındaki bu ince farkı pekiştirmek için TDK'nin 'Yazım Kuralları' sayfasındaki 'Kesme İşareti' bölümünü tekrar inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1089Soru →

Türkçede birleşik kelimelerin bitişik veya ayrı yazılması belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ulaşım Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar sonucunda, şehrin doğu girişinde trafiği rahatlatacak yeni bir anayol hattı hizmete açıldı.

Cevap

Ulaşım güzergahından bahseden cümlede geçen 'anayol' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'ana yol' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'dış, iç, sıra' sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır (sıra dışı, hafta içi). Yine 'ana' sözcüğünün başa getirilmesiyle oluşturulan birleşik kelimelerin çoğu (ana yol, ana bilim dalı, ana vatan vb.) ayrı yazılır. 'Anayol' sözcüğü bitişik yazılarak bu kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri tespit et.
'Anayasa', 'hafta içi', 'sıra dışı', 'altüst', 'iş birliği' ve 'anayol' kelimeleri incelenmelidir.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
'Ana' sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını hatırla.
'Anayasa', 'anapara', 'anamal' gibi bazı örnekler bitişik; 'ana yol', 'ana bilim dalı', 'ana dili', 'ana vatan' gibi örnekler ayrı yazılır.
Genelleme yaparken oluşabilecek hataları engellemek için istisnaları bilmek gerekir.
3
'İç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan grupların kuralını uygula.
'Hafta içi', 'sıra dışı' gibi kelimelerin her zaman ayrı yazıldığı teyit edilir.
Çeldirici seçeneklerin doğruluğunu kanıtlamak için temel kural uygulanır.
4
Hatalı kelimeyi belirle.
'Anayol' bitişik yazılarak kural ihlali yapılmıştır; 'ana yol' ayrı olmalıdır.
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' başlığı altındaki 'yol' maddesine göre karar verilir.

Anahtar Kavram

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler ve 'Ana' Sözcüğü İstisnaları

İpuçları

1
'Ana' sözcüğüyle başlayan birleşik kelimelerin çoğunun ayrı yazıldığını, ancak 'anayasa' gibi birkaç istisna olduğunu unutmayın.
2
'İç, dış, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (yanı sıra, hafta içi gibi) yazım kuralını hatırlayın.
3
'Otoyol' bitişik yazılmasına rağmen 'ana yol', 'hava yolu' ve 'deniz yolu' gibi ifadeler TDK'ye göre nasıl yazılır?

Daha Fazla Pratik

İç, dış ve sıra sözcükleriyle kurulan diğer kelimeleri (peşi sıra, ardı sıra, yurt dışı) içeren bir çalışma yapın.

Alternatif Yöntem

Kelimeleri tek tek ele alırken 'anlam kaybı var mı?' veya 'ses olayı var mı?' testini uygulayın. 'Ana yol' ifadesinde ne bir ses olayı vardır ne de yol sözcüğü gerçek anlamını yitirmiştir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1090Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite kayıtları her yıl genellikle Eylül'ün üçüncü haftasında başladığı için öğrenciler hazırlıklarını bu takvime göre yapıyor.

Cevap

Okullar/kayıtlar gibi durumların her yıl gerçekleştiği genel zaman dilimlerini ifade eden cümlelerde, yanında sayısal bir veri (yıl veya gün) bulunmayan ay adları küçük harfle yazılmalıdır.
Üniversite kayıtlarının her yılın 'eylülün üçüncü haftasında' başladığını belirten ifadede, eylül kelimesi belirli bir takvim gününe (örneğin 15 Eylül 2026) işaret etmediği için küçük harfle başlatılmalıydı. TDK kuralına göre belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem ve kavram isimlerini kontrol et
Tanzimat Dönemi ve Batılılaşma doğru yazılmıştır.
Dönem adları ve özel adlardan türetilen kelimeler büyük harfle başlar.
2
Resmi yayın ve kurum isimlerini incele
Resmî Gazete ve İçişleri Bakanlığı doğru yazılmıştır.
Gazete, dergi ve kurum adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
3
Yer adları ve yön isimlerinin konumunu değerlendir
Van Gölü (Büyük) ve kuzeyinde (Küçük) kullanımı doğrudur.
Yön bildiren kelimeler özel isimden sonra gelirse küçük harfle başlar.
4
Unvan ve tarihi olay isimlerini kontrol et
Vali Bey ve Millî Mücadele doğru yazılmıştır.
Makam adları ve tarihi olay/dönem adları büyük harfle yazılır.
5
Ay ve gün adlarının tarihle ilişkisini saptan
Eylül kelimesinin büyük yazılması hatadır.
Belirli bir yıl veya güne bağlanmamış ay adları küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adlarının yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki ay, gün ve yön bildiren kelimelerin yanındaki diğer sözcüklere dikkat edin.
2
Bir ay adının büyük harfle yazılabilmesi için '2026' veya '15' gibi belirleyici bir sayısal değerle birlikte kullanılması gerekir.
3
'Okullar eylülün ikinci haftası açılır' cümlesi ile 'Okullar 14 Eylül'de açılır' cümlesi arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesinin büyük yazıldığını ancak bunlara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığını hatırlatan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1091Soru →

Bir projenin başarıyla tamamlanması için planlama, uygulama, denetim ve raporlama aşamalarının eksiksiz yürütülmesi gerekir.

Bu cümledeki virgüllerin (,) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur.

Cevap

Virgülün bu cümledeki görevi, birbiri ardınca sıralanan eş görevli kelimeleri (planlama, uygulama, denetim) birbirinden ayırmaktır.
Cümlede geçen 'planlama', 'uygulama', 'denetim' ve 'raporlama' sözcükleri bir listenin parçaları gibi ardışık olarak sıralanmış isimlerdir. Dil bilgisinde aynı görevdeki (özne, nesne, tamlayan vb.) bu tür kelimelerin arasına virgül konulması en temel kurallardan biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerin hangi kelimeler arasına geldiğini tespit edin.
Virgüllerin 'planlama', 'uygulama' ve 'denetim' kelimeleri arasında olduğu görülür.
Noktalama işaretinin işlevini belirlemek için yerini saptamak gerekir.
2
Virgülle ayrılan bu kelimelerin cümle içindeki görevini analiz edin.
Bu kelimeler 'aşamalarının' tamlamasının eş görevli tamlayanlarıdır.
Kelimelerin türü ve görevi, virgülün hangi kurala göre kullanıldığını belirler.
3
Bulunan işlevi Türk Dil Kurumu (TDK) kuralları ile eşleştirin.
Bu kullanım 'eş görevli kelime ve kelime gruplarının arasına konur' kuralı ile tam olarak örtüşmektedir.
Doğru kuralı belirleyerek şıklar arasından seçim yapmak için.

Anahtar Kavram

Eş Görevli Sözcüklerin Ayrılması

İpuçları

1
Cümledeki 'planlama', 'uygulama' ve 'denetim' kelimelerinin bir grup veya liste oluşturup oluşturmadığına bakın.
2
Bu kelimeler birer 'aşama' olarak sıralanmıştır. Hepsi aynı dil bilgisi görevini üstlenmektedir.
3
Bir cümlede benzer görevdeki kelimeler (pazardan elma, armut, muz aldım örneğindeki gibi) yan yana geldiğinde virgül kullanılır. Buna 'eş görevli sözcükler' denir.

Daha Fazla Pratik

Farklı bir örnek olarak, virgülün 'özneyi vurgulama' görevini içeren cümleleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1092Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kuralları ve büyük harflerin kullanımıyla ilgili istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni atanan emniyet amiri, Çankaya İlçesi sınırlarındaki tüm karakolları ziyaret ederek denetimlerde bulundu.

Cevap

Emniyet amirinin ziyaretini anlatan seçenekte yer alan 'İlçesi' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerekir.
Doğru cevap olan seçenekte 'Çankaya İlçesi' ifadesindeki 'İlçe' kelimesi büyük harfle başlatılmıştır. Ancak TDK kurallarına göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar (Örn: Ankara ili, Çankaya ilçesi, Taflan köyü).

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlarla kurulan tamlamaları incelemek
'Çankaya ilçesi' ifadesi tespit edildi.
TDK kurallarına göre il, ilçe, köy gibi sözcükler özel ada dâhil değildir.
2
Kuralı uygulamak
'İlçesi' kelimesinin baş harfi 'i' şeklinde küçük yazılmalıdır.
Tamlamayı kuran ilçe, belde gibi genel tür bildiren sözcükler büyük harfle başlatılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları kontrol etmek
Vali (Makam), Bakanlığın (Kurum eki), Bulvarı (Adres), Antik Çağ (Dönem) kullanımları doğrudur.
Karmaşık kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tamlamalar ve Kurum Ekleri

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'ilçe', 'mahalle' ve 'kurum' isimlerine odaklanın.
2
Bir yerin özel ismi ile ona eşlik eden genel yönetim birimi (il, ilçe) arasındaki yazım farkını hatırlayın.
3
Mahalle, Meydan, Bulvar isimlerinin her kelimesi büyük harfle başlarken; İl, İlçe, Köy isimlerinde özel isimden sonra gelen tür ismi küçük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin (Avrupa Birliği hariç) ayrılmaması kuralı ile ilgili sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi şu şekilde test edin: 'Çankaya' tek başına bir yer adı mıdır? Evet. 'İlçe' bu ismin bir türü müdür? Evet. Eğer isimden sonra gelen kelime adresin bir parçası değil de yönetimsel bir birimse (ilçe gibi) küçük yazılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1093Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valilik, bu yılki şenliklerin Bahçelievler Mahallesi ile sınırlı kalmayıp Yenimahalle İlçesi'ne de yayılacağını duyurdu.

Cevap

Festivalin yayılacağı alanı belirten seçenekte yer alan 'Yenimahalle İlçesi'ne' ifadesindeki yanlışlık, ilçe sözcüğünün büyük harfle başlatılması ve kesme işareti kullanılmasıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarında geçen bu kelimeler büyük harfle başlar (Bahçelievler Mahallesi ifadesi bu nedenle doğrudur). Ancak özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Dolayısıyla 'Yenimahalle ilçesine' şeklinde, küçük harfle ve kesme işareti kullanılmadan yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Yer adlarındaki hiyerarşik yapıların yazım kuralını hatırla.
Mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adları büyük harfle başlar.
Bu sözcükler özel ismin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir (Örn: Bahçelievler Mahallesi).
2
İdari birim bildiren tamlamaların yazımını kontrol et.
İl, ilçe, belde ve köy sözcükleri özel ada dâhil değildir ve küçük harfle yazılır.
TDK kurallarına göre 'Konya ili', 'Etimesgut ilçesi' gibi kullanımlar esastır.
3
Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları teyit et.
Kanunlar büyük yazılır, kurum ekleri ayrılmaz, Resmî Gazete büyük yazılır.
Yazım kurallarındaki istisnai durumların (kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması gibi) doğru uygulandığı görülür.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tamlamalar

İpuçları

1
Cümlelerde geçen idari birimlere (mahalle, ilçe) ve kurum adlarına dikkat edin.
2
Bir yerin 'Mahallesi' olduğunu söylerken büyük harf kullanırız, ancak 'İlçesi' olduğunu söylerken kural değişir mi?
3
TDK'ye göre il, ilçe ve köy sözcükleri özel ismin bir parçası değildir; bu yüzden küçük harfle başlatılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin neden kesme işaretiyle ayrılmadığını ve bu kuralın tek istisnası olan 'Avrupa Birliği' kullanımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu pratik ayrımı kullanabilirsiniz: Adreste yazdığımız (Mahalle, Sokak, Bulvar) her şey büyük; haritada gördüğümüz idari sınırlar (İl, İlçe, Köy) ise küçük harfle başlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1094Soru →

Belediye ekipleri ana arterlerdeki kar temizleme çalışmalarını tamamladı, ara sokakların ulaşıma açılması için yoğun bir mesaiye başladı.

Bu cümledeki virgülün (,) kullanım göreviyle özdeş bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Müfettişler kurumun son üç yıllık harcamalarını denetledi, hazırladıkları kapsamlı raporu ilgili makamlara sundu.

Cevap

Müfettişlerin denetim yapması ve rapor sunmasını anlatan seçenek doğru cevaptır; çünkü her iki cümlede de virgül sıralı cümleleri ayırma görevindedir.
Örnek cümlede 'tamamladı' ve 'başladı' yüklemleriyle kurulan iki ayrı cümle virgül ile birbirine bağlanmıştır. Müfettişlerin denetim yapıp rapor sunduğunu belirten seçenekte de 'denetledi' ve 'sundu' yüklemleri virgül aracılığıyla sıralı bir yapı oluşturmuştur. Her iki durumda da virgülün görevi sıralı cümleleri birbirinden ayırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Örnek cümleyi yapısal olarak analiz et.
Cümlede 'tamamladı' ve 'başladı' şeklinde iki ayrı yüklem (yargı) bulunmaktadır.
Virgülün hangi görevde kullanıldığını anlamak için cümlenin kaç yargıdan oluştuğunu belirlemek gerekir.
2
Örnek cümledeki virgülün işlevini tanımla.
Virgül, bağımsız iki cümleyi birbirine bağlayarak 'sıralı cümle' oluşturmuştur.
Sıralı cümleleri ayırmak virgülün temel görevlerinden biridir.
3
Seçeneklerdeki virgül kullanımlarını işlevlerine göre sınıflandır.
Müfettişlerin denetim yaptığı cümlede de iki ayrı yüklem (denetledi, sundu) virgülle ayrılmıştır.
Doğru cevaba ulaşmak için örnektekiyle aynı dil bilgisel işlevi bulmak gerekir.

Anahtar Kavram

Virgülün Sıralı Cümleleri Ayırma Görevi

İpuçları

1
Örnek cümlede kaç tane yüklem olduğuna dikkat edin.
2
Cümledeki 'tamamladı' ve 'başladı' sözcükleri birer yargı bildirir. İki yargıyı birbirine bağlayan işareti arayın.
3
Virgül burada 'sıralı cümleleri ayırmak' için kullanılmıştır. Seçeneklerde de içinde birden fazla yüklem olan ve bu yüklemlerin virgülle ayrıldığı bir cümle bulun.

Daha Fazla Pratik

Sıralı cümlelerde ögeler arasında virgül bulunuyorsa, bu cümleleri ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılması gerektiğini hatırlatan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 1095Soru →

Bir kamu kurumunun hazırladığı hizmet içi eğitim planlaması ve personel yerleştirme raporunda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bakanlık binasındaki strateji geliştirme dairesi 2′inci2'inci katta yer almaktadır.

Cevap

Strateji geliştirme dairesinin bulunduğu katı belirten '2'inci' ifadesinde yazım yanlışı yapılmıştır; doğrusu '2'nci' veya 'ikinci' olmalıdır.
Strateji geliştirme dairesinin katını belirten ifadede, 'iki' kelimesi ünlüyle bittiği için sıra sayısı eki '-nci' şeklinde gelmelidir. '2'inci' yazımı, 'iki-inci' şeklinde bir okunuşa sebep olduğu için hatalıdır. Doğru yazım '2nˊci2\'nci' veya '2.2.' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sayı içeren ifadeleri tespit et.
Tespit edilenler: seksen beş bin, üçerli, 2′inci2'inci, 1515 Nisan 20262026, 450450 milyon.
Yazım kurallarına aykırı olabilecek tüm sayısal verilerin incelenmesi gerekir.
2
Sıra sayısı eklerinin (incıincı, inciinci, uncuuncu, u¨ncu¨üncü) sayıya uygunluğunu kontrol et.
22 sayısı 'iki' şeklinde okunur. 'İki' kelimesi 'i' ünlüsüyle biter.
Sıra sayısı eki getirilirken sayının okunuşundaki son harf, ekin biçimini belirler.
3
Ünlüyle biten sayılara gelen eki düzelt.
iki + inci = ikinci (2′nci2'nci). 'i' harfi zaten kelimede olduğu için ekte tekrar edilmez.
Türkçede ünlü ile biten sayılara getirilen sıra sayısı eki ünsüzle (-nci) başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Sıra Sayılarının ve Üleştirme Sayılarının Yazım Kuralları

İpuçları

1
Cümledeki sıra sayılarını (kat numarası gibi) ve üleştirme sayılarını (paylaştırma gibi) dikkatle inceleyin.
2
Rakamla yazılan bir sayıya ek getirirken, sayının okunuşunu esas alın. 'İki' kelimesinin son harfine dikkat edin.
3
Ünlüyle biten sayılara (2, 7 gibi) gelen sıra sayısı eki '-inci' değil, '-nci' şeklinde olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Üleştirme sayılarının asla rakamla yazılamayacağı (7'şer değil, yedişer) kuralını tekrar etmek için benzer bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 1096Soru →

Resmî yazışmalarda kelimelerin doğru yazımı, hem iletilmek istenen mesajın netliği hem de kurumsal ciddiyet açısından büyük önem taşır. Bazı sözcükler, günlük dildeki hatalı söyleyişler veya anlamca yakın başka kelimelerle karıştırılmaları nedeniyle yanlış yazılabilmektedir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurum yöneticisinin personeline karşı sergilediği bu mütevazi yaklaşım, iş ortamındaki huzuru artırdı.

Cevap

Kurum yöneticisinin yaklaşımından bahsedilen cümlede geçen 'mütevazi' sözcüğü yanlıştır; doğrusu 'mütevazı' olmalıdır.
Cümledeki 'alçakgönüllü' anlamında kullanılan ifade yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'na göre 'alçakgönüllü' anlamına gelen kelime 'mütevazı' (ı ile) şeklindedir. 'Mütevazi' (i ile) ise geometride 'paralel' anlamına gelen bambaşka bir kelimedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan anahtar kelimeleri tespit et.
Belirlenen kelimeler: asfalt, kolektif, mütevazi, direkt.
Yazım yanlışını bulmak için genellikle yabancı kökenli veya söyleyişi zor kelimelere odaklanmak gerekir.
2
Tespit edilen kelimelerin TDK Güncel Yazım Kılavuzu'na göre doğruluğunu kontrol et.
'Asfalt' (doğru), 'kolektif' (doğru - tek 'l' ile), 'direkt' (doğru - sonunda 't' var) olarak onaylandı.
Diğer seçeneklerin doğruluğundan emin olunarak seçenek sayısı bire indirilir.
3
'Mütevazi' sözcüğünün anlamını ve kullanımını analiz et.
'Mütevazi' kelimesi 'paralel' anlamına gelir; 'alçakgönüllü' anlamındaki doğru kelime 'mütevazı'dır.
Arapça kökenli bu iki kelime, anlam ve yazım benzerliği nedeniyle sıkça karıştırılan klasik bir KPSS bilgi noktasıdır.

Anahtar Kavram

Söyleyiş benzerliği olan ancak anlamları ve yazımları farklı olan (mütevazı-mütevazi gibi) sözcüklerin ayrımı.

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli sözcüklere (asfalt, kolektif, mütevazi, direkt) odaklanın.
2
'Mütevazi' ve 'mütevazı' kelimeleri arasındaki anlam farkını hatırlamaya çalışın.
3
'Paralel' anlamına gelen kelime ile 'alçakgönüllü' anlamına gelen kelime genellikle son harfleriyle ayırt edilir.

Daha Fazla Pratik

Buna benzer şekilde 'makine-makina', 'şoför-şöför', 'laboratuvar-laboratuar' gibi kelime çiftlerini çalışmanız önerilir.

Alternatif Yöntem

Kelimenin köküne veya benzerlerine bakmak zordur; bu yüzden KPSS'de sık çıkan bu tip kelimeleri 'Doğru-Yanlış' listesi yaparak ezberlemek en güvenli yoldur.
Tahmini Süre:50s
Soru 1097Soru →

Günlük konuşma dilindeki telaffuz alışkanlıkları, bazı sözcüklerin yazıya yanlış aktarılmasına ve dolayısıyla resmî yazışmalarda nitelik kaybına neden olabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sözcüğün yazımında yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Finansal kriz sonrası bankanın iştirakleri için hazırlanan tasviye planı, yönetim kurulu tarafından onaylandı.

Cevap

Bankanın iştirakleri için hazırlanan planın anlatıldığı cümledeki 'tasviye' sözcüğü yanlıştır; doğrusu 'tasfiye' olmalıdır.
Doğru cevap, 'tasviye' sözcüğünün geçtiği cümledir. Ticari bir terim olarak bir işletmenin kapatılması veya borçların temizlenmesi sürecini ifade eden sözcük 'tasfiye'dir. 'Tasviye' ise geometrik veya fiziksel bir yüzeyi düzleme, düzeltme anlamına gelir ve bu bağlamda kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan sözcükleri tespit et.
Şefkat, tasviye, mürüvvet, rastgele ve müptela sözcükleri incelenmek üzere belirlendi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik sözcüklerde odaklanır.
2
Belirlenen sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'na göre güncel yazımlarını kontrol et.
'Tasviye' sözcüğünün 'düzleme' anlamına geldiği, ancak bağlamdaki 'hesaplaşma/kapatma' anlamı için 'tasfiye' kullanılması gerektiği belirlendi.
Sözcüklerin anlam bağlamı, doğru yazımın belirlenmesinde belirleyicidir.
3
Hatalı kullanımı içeren seçeneği işaretle.
İçinde 'tasviye' geçen cümle hatalı olarak belirlendi.
Diğer tüm sözcükler (şefkat, mürüvvet, rastgele, müptela) kurallara uygun yazılmıştır.

Anahtar Kavram

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin Fonetik ve Bağlamsal Kontrolü

İpuçları

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli sözcüklerde 'v-f' ve 'b-p' değişimlerine odaklanın.
2
Bir borcun kapatılması veya bir şeyin arıtılması anlamındaki sözcüğün 'tasviye' mi yoksa 'tasfiye' mi olduğunu düşünün.
3
'Tasviye' düzleme demektir; borçların temizlenmesi ise 'tasfiye' (f ile) şeklinde yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'mütevazı' (alçakgönüllü) ve 'mütevazi' (paralel) sözcükleri arasındaki farkı çalışarak bağlamsal yazım kurallarını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sözcüğü benzer kökten gelen 'saf' (temiz) kelimesiyle ilişkilendirmek (tasfiye = saf hale getirme), f harfinin kalıcılığını hatırlamanıza yardımcı olabilir.
Tahmini Süre:50s
Soru 1098Soru →

Kamu kurumlarında verimliliği artırmak amacıyla yeni çalışma modelleri test edilmeli, elde edilen sonuçlar bir rapor hâlinde yönetime sunulmalıdır.

Bu cümlede virgülün (,) kullanım görevi aşağıdakilerin hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

Cevap

Verilen cümlede virgül, bağımsız yargı bildiren iki farklı cümleyi bağladığı için 'Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak' amacıyla kullanılmıştır.
Örnek cümlede 'test edilmeli' ve 'sunulmalıdır' yüklemleriyle kurulan iki ayrı cümle bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, birbirine anlamca bağlı olan bu tür sıralı cümlelerin arasına virgül konur. Bu nedenle doğru cevap 'Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak' ifadesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yargı (yüklem) sayısını belirleyin.
'test edilmeli' ve 'sunulmalıdır' olmak üzere iki ayrı yüklem tespit edildi.
Yüklem sayısı, virgülün kelimeleri mi yoksa cümleleri mi ayırdığını anlamamızı sağlar.
2
Virgülün cümledeki konumunu inceleyin.
Virgül, ilk yüklemden hemen sonra gelerek ikinci cümleyi başlatmaktadır.
Virgülün yargıların arasında olması, onun 'sıralı cümleleri ayırma' görevini üstlendiğini gösterir.
3
Diğer temel virgül kurallarıyla karşılaştırma yapın.
Cümlede eş görevli sözcük dizisi veya bir ara söz bulunmadığı kesinleşti.
Doğru işlevi teyit etmek için diğer seçeneklerin elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sıralı Cümlelerin Ayrılması

İpuçları

1
Cümlede kaç tane yüklem (iş, oluş, hareket bildiren kelime) olduğuna dikkat edin.
2
Virgülün bulunduğu yerin solundaki ve sağındaki kısımların kendi başlarına birer cümle olup olmadığını kontrol edin.
3
Eğer virgülün iki yanında da birer yüklem varsa, bu virgül 'sıralı cümleleri' birbirinden ayırıyordur.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün sıralı cümlelerde hangi durumlarda virgülün yerini aldığını (cümle içinde başka virgüller varsa) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 1099Soru →

Kamu kurumlarındaki resmî yazışmalar ve raporlama süreçleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teftiş raporunun dördüncü maddesinde ki düzenlemeler, personelin terfi süreçlerinde karşılaşılan aksaklıkların giderilmesini de amaçlamaktadır.

Cevap

Raporun dördüncü maddesinde ki düzenlemeler..." şeklinde başlayan seçenekte yazım yanlışı yapılmıştır; buradaki "-ki" eki sıfat yapan ek olduğu için bitişik yazılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'maddesinde ki' ifadesi hatalıdır. Buradaki '-ki', 'düzenlemeler' ismini işaret eden ve sıfat görevi üstlenen bir ektir. Türkçede sıfat yapan '-ki' ve ilgi zamiri olan '-ki' her zaman bitişik yazılır. Doğru form 'maddesindeki' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'ki'nin görevini analiz et.
'Maddesinde ki düzenlemeler' tamlamasında 'ki', 'düzenlemeler' ismini niteleyerek hangi düzenleme olduğunu belirtmektedir.
'Ki'nin bağlaç mı yoksa ek mi olduğunu anlamak, yazım kuralını belirlemek için ilk adımdır.
2
'-ler' takısı testini uygula.
'Maddesindekiler' kelimesi anlamlı bir yapı oluşturmaktadır.
Kelimeye '-ler' eki getirildiğinde anlam bozulmuyorsa o 'ki' ektir ve bitişik yazılmalıdır.
3
Bağlaç olan 'de'leri kontrol et.
Cümle sonundaki 'giderilmesini de' ifadesindeki 'de' bağlaçtır ve ayrı yazımı doğrudur.
Cümleden çıkarıldığında anlamın bozulmaması 'de'nin bağlaç olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Sıfat yapan '-ki' eki ile bağlaç olan 'ki'nin ayırt edilmesi; bulunma hal eki olan '-de' ile bağlaç olan 'de'nin yazımı.

İpuçları

1
'Ki'nin ek mi bağlaç mı olduğunu anlamak için kelimeye '-ler' eki getirmeyi deneyin; 'maddesindekiler' diyebiliyor muyuz?
2
Cümledeki 'ki' eğer bir ismi niteliyorsa (Hangi düzenlemeler? Maddesindeki düzenlemeler) o bir ektir ve asla ayrı yazılamaz.
3
Unutmayın; 'Belki, Çünkü, Halbuki, Mademki, Meğerki, Oysaki, Sanki, İllaki' kelimeleri dışındaki bağlaç olan 'ki'ler ayrı, diğer tüm 'ki'ler bitişik yazılır.

Daha Fazla Pratik

Bağlaç olan 'de' ile 'da'nın hiçbir zaman 'te' veya 'ta' şeklinde yazılamayacağını hatırlatan örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

'Ki'den hemen sonra '-ler' eki getirdiğinizde kelime anlamlı oluyorsa bitişik, anlamsız oluyorsa (bağlaçsa) ayrı yazılır. Örn: 'maddesindekiler' (anlamlı-bitişik), 'kısıtlı kiler' (anlamsız-ayrı).
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 1100Soru →

Türkçede "dış, iç, sıra" sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu kurala uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ünlü yazarın sıradışı fikirleri, edebiyat dünyasında uzun süren tartışmalara neden oldu.

Cevap

Sanatçının veya yazarın alışılmışın dışındaki durumunu ifade eden 'sıra dışı' ifadesinin ayrı yazılması gerekir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; dış, iç ve sıra sözleriyle oluşturulan birleşik kelimeler (yurt dışı, olağan dışı, hafta içi, yanı sıra vb.) ayrı yazılır. 'Sıra dışı' ifadesi de bu kurala tabidir ve ayrı yazılması gerekirken seçenekte bitişik yazılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri (yurt içi, sıradışı, çevrim içi, hafta sonu, gök taşı) belirleyin.
Beş farklı birleşik yapı tespit edildi.
Yazım kuralının hangi sözcük öbeğine uygulanacağını netleştirmek gerekir.
2
TDK'nin 'dış, iç, sıra' sözcükleriyle ilgili kuralını (ayrı yazılma kuralı) bu kelimelere uygulayın.
Yurt içi, çevrim içi ve sıra dışı kelimelerinin bu kural kapsamına girdiği görülür.
Kuralın kapsamındaki kelimelerin doğru yazım formunu belirlemek.
3
Sıra dışı kelimesinin yazımını kontrol edin.
Kelimenin 'sıradışı' şeklinde bitişik yazıldığı, ancak kural gereği 'sıra dışı' şeklinde ayrı olması gerektiği saptandı.
Hatalı seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

Dış, İç ve Sıra Sözlerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'iç', 'dış' ve 'sıra' sözcüklerine odaklanın.
2
Günlük hayatta sıklıkla bitişik gördüğümüz ancak TDK'ye göre ayrı olan kelimeleri (yurt içi, çevrim içi, yanı sıra) hatırlayın.
3
Alışılmışın dışını anlatan 'sıra' kelimesiyle kurulmuş ifadenin yazımına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'olağan dışı' ve 'olağanüstü' kelimelerini karşılaştırın. 'Üst' somut yer bildirmiyorsa bitişik, 'dış' ise her zaman ayrı yazılır.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi hecelerine ayırmak veya ses olayı aramak yerine, doğrudan TDK'nin 'Dış, İç ve Sıra' listesini ezberlemek bu tür sorularda en hızlı yöntemdir.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 55 / 68Sonraki
Yazım ve Noktalama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 55 | Examkin