Examkin

Büyük Harflerin Yazımı

122 soru

Soru 101Soru →

Büyük harflerin yazımıyla ilgili bazı kurallar ve bu kurallara dair örneklerin yer aldığı aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:

NoYazım KuralıÖrnek Cümle
1Yer adlarında tür bildiren ikinci isimler (deniz, göl, dağ, boğaz vb.) büyük harfle başlar.Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı arasındaki gemi trafiği her geçen gün artıyor.
2Düşünce, hayat tarzı ve medeniyet anlamı bildirdiğinde yön adları büyük harfle başlar.Gençlik yıllarında Batı felsefesi üzerine derin araştırmalar yaptığını anlatırdı.
3Özel adla kurulan tamlamalarda tür bildiren ikinci isim (yiyecek, eşya, hayvan vb.) küçük harfle başlar.Bu yaz Maraş Dondurması yemek için Kahramanmaraş'ta mola vermeye karar verdik.
4Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.Orta Çağ karanlığından kurtulan Avrupa, Rönesans ile birlikte büyük bir değişim yaşamıştır.
5Kitap, dergi ve sanat eserlerinin her kelimesi büyük harfle başlar.Reşat Nuri Güntekin'in Çalıkuşu romanı, Türk edebiyatının en sevilen eserlerindendir.

Buna göre, tablodaki numaralanmış satırların hangisinde verilen kurala uygun olmayan bir kullanım vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3

Cevap

Üçüncü satırda yer alan örnek cümlede yazım hatası yapılmıştır.
Türkçede özel adlarla kurulan tamlamalarda (Maraş dondurması, Antep fıstığı, Hindistan cevizi, Van kedisi vb.) sadece özel ad büyük harfle başlar; tür bildiren ikinci isimler küçük harfle başlar. Tablonun üçüncü satırında kural doğru verilmesine rağmen, örnek cümlede 'Dondurması' kelimesi büyük harfle başlatılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki üçüncü satırda yer alan kuralı ve örnek cümleyi karşılaştırın.
Kural: 'Tür bildiren ikinci isim küçük harfle başlar.' Örnek: 'Maraş Dondurması'.
Kuralın örnek üzerinde doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre özel adla kurulan tamlamaları değerlendirin.
Antep fıstığı, Hindistan cevizi, Maraş dondurması gibi örneklerde tür isimleri küçük yazılmalıdır.
Şehir adı özel olsa da dondurma bir tür adı olduğu için büyük harfle başlayamaz.
3
Diğer satırlardaki kuralların ve örneklerin doğruluğunu teyit edin.
Marmara Denizi, Batı felsefesi, Orta Çağ ve Çalıkuşu yazımları TDK kurallarına tamamen uygundur.
Hatalı olan tek seçeneğin üçüncü satır olduğundan emin olmak için sağlamlaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Özel Adla Kurulan Tamlamalarda Büyük Harf Kullanımı

İpuçları

1
Tablodaki kuralları dikkatle okuyun; bazen kural doğru verilse de örnekte bu kurala aykırı davranılmış olabilir.
2
Özellikle yiyecek, içecek veya eşya isimlerinin şehir adlarıyla kurulan tamlamalardaki yazımına (örneğin Antep fıstığı) odaklanın.
3
Maraş dondurması, İngiliz anahtarı veya Brüksel lahanası gibi tamlamalarda ikinci kelimenin küçük harfle başlaması gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılıp ayrılmadığı konusuna da çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Hatalı kullanımı bulmak için 'Özel isim + Tür adı' tamlamalarında, ikinci kelimeyi özel isimden bağımsız olarak düşündüğünüzde hala genel bir türü ifade edip etmediğine bakın. 'Dondurma' her yerde dondurmadır, bu yüzden özel ismin parçası değildir ve küçük yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 102Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kuralları ve resmî yazışma gelenekleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi'nin son kararı, mülkiyet hakkının korunması hususunda Türk yargı pratiğine yeni bir yön tayin etti.

Cevap

Anayasa Mahkemesi'nin ifadesi yanlıştır; doğrusu 'Anayasa Mahkemesinin' şeklinde kesme işareti kullanılmadan yazılmalıdır.
Anayasa Mahkemesi bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Anayasa Mahkemesi'nin' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Anayasa Mahkemesinin' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adların kategorisini (kurum, devlet, kanun, dönem vb.) belirleyin.
Anayasa Mahkemesi bir kurum, Türkiye Cumhuriyeti bir devlet, Türk Medeni Kanunu bir kanun, Avrupa Birliği ise özel bir istisnadır.
TDK kurallarında her kategori için farklı ek getirme kuralı mevcuttur.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kuralını uygulayın.
TDK kuralına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz (Anayasa Mahkemesinin, Danıştayın vb.).
Kurum adları özel ad olsa da eklerin ayrılmaması yönünde genel bir kural vardır.
3
İstisnai durumları (Avrupa Birliği ve Kanunlar) kontrol edin.
Avrupa Birliği bu kuralın tek istisnasıdır (Avrupa Birliği'ne). Kanun, tüzük ve yönetmelik adları ise kurum adı değil, özel metin adı sayıldığından ekleri ayrılır (Türk Medeni Kanunu'nda).
Öğrencilerin en çok karıştırdığı nokta kurumlar ile kanunların ayrımıdır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki özel isimlerin birer 'kurum' mu yoksa 'kanun' mu olduğuna dikkat edin.
2
TDK'ye göre kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz, ancak Avrupa Birliği bu kuralın dışındadır.
3
Danıştay ve Anayasa Mahkemesi birer kurumdur; Türk Medeni Kanunu ise bir metin adıdır. Hangisinin ekini kesmeyle ayırmamanız gerektiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile makam/unvan adlarının (Vali'ye, Kaymakam'a) ayrımını test eden soruları inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu formülü aklınızda tutun: 'Binalar ve Kurumlar (ayrılmaz) ≠ Kitaplar ve Kanunlar (ayrılır)'. Ancak Avrupa Birliği'nin her zaman 'asi' olduğunu ve kesme aldığını unutmayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 103Soru →

Türkçede özel adlardan sonra gelen yön isimleri (doğu, batı, kuzey, güney) küçük harfle başlarken; bu isimler özel addan önce gelerek bir bölgeyi veya kültürü kastettiğinde büyük harfle başlar.

Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafta sonu düzenlenecek olan doğa yürüyüşü Ankara'nın Batısında yer alan ormanlık alanlarda gerçekleştirilecek.

Cevap

Ankara'nın Batısında ifadesinde yer alan yön isminin büyük harfle yazılması yanlıştır; doğrusu 'Ankara'nın batısında' şeklinde olmalıdır.
Ankara'nın Batısında ifadesinde 'batı' sözcüğü özel addan sonra gelerek yön bildirdiği için küçük harfle başlamalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre yön adları, özel adın sonunda yer aldığında tür adı niteliği kazanır ve küçük yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki yön isimlerini (doğu, batı, kuzey, güney) tespit et.
Güneydoğu Anadolu, Batı medeniyeti, Ankara'nın Batısında, Ege'nin güneyi, Kuzey Afrika ifadeleri belirlendi.
Yazım yanlışının kaynağı olan yön isimlerinin kullanımını incelemek gerekir.
2
Yön isimlerinin özel addan önce mi yoksa sonra mı geldiğini kontrol et.
Güneydoğu, Batı ve Kuzey isimleri özel addan önce; güney ve Batı isimleri özel addan sonra gelmiştir.
TDK kuralına göre yön isminin konumu, büyük veya küçük harf kullanımını belirler.
3
Konuma göre büyük/küçük harf kuralını uygula.
Ankara'nın Batısında ifadesinde 'Batı' kelimesi özel isimden sonra gelmiştir ve sadece yön bildirmektedir. Bu durumda küçük harfle (batısında) yazılması gerekir.
Özel addan sonra gelen yön bildiren kelimeler küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

Yön İsimlerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümledeki yön isimlerinin (kuzey, güney, doğu, batı) özel isimle olan yer ilişkisine dikkat edin.
2
Yön isimleri özel isimden önce gelirse büyük, sonra gelirse küçük harfle başlar.
3
'Ankara'nın batısı' mı yoksa 'Batı Ankara' mı yazımı doğrudur? Cümledeki konumunu kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Yer adlarından sonra gelen 'dağ, deniz, nehir' gibi tür adlarının yazım kurallarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 104Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, kurum isimleri, makam unvanları ve eser başlıkları gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Namık Kemal'in kaleme aldığı 'Vatan Yahut Silistre' adlı oyun, Türk tiyatro tarihinde sahnelenen ilk yapıt olma özelliğini taşır.

Cevap

Eser adlarında geçen bağlaçların (yahut) küçük harfle yazılması gerekirken büyük harfle yazıldığı seçenek yanlıştır.
Türk Dil Kurumu'nun 'Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler' başlığı altındaki 5. kuralına göre; özel adlarda yer alan kelimelerin ilk harfleri büyük yazıldığında 've, ile, ya, veya, yahut, ki, da, de' sözleriyle 'mı, mi, mu, mü' soru eki küçük harfle yazılır. Bu nedenle 'Vatan yahut Silistre' şeklinde yazılması gereken başlıkta 'Yahut' kelimesinin büyük yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve unvanları tespit et.
Resmî Gazete, Batı, Rönesans Dönemi, Vatan Yahut Silistre, Uzak Doğu, Vali, Güneydoğu Anadolu, Avrupalı gibi ifadeler incelenmelidir.
Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri belirlemek için ilk adımdır.
2
Eser adlarındaki bağlaçların yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre; özel adlarda yer alan bağlaçlar (ve, ile, yahut vb.), başlığın sadece baş harfleri büyükse küçük; tamamı büyükse büyük yazılır.
Söz konusu yanlışlığın kaynağını doğrulamak için gereklidir.
3
İlgili cümleyi kurala göre değerlendir.
'Vatan Yahut Silistre' ifadesinde 'V' ve 'S' büyük olduğu için 'yahut' kelimesi küçük 'y' ile yazılmalıydı.
Hatalı kullanımı kesin olarak tespit etmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Eser Başlıklarında Bağlaçların Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kitap ve tiyatro eseri isimlerine, özellikle içlerindeki bağlaçlara dikkat edin.
2
TDK kurallarına göre bir eser adında sadece kelimelerin baş harfleri büyükse, 've, ile, yahut' gibi bağlaçların nasıl yazılması gerektiğini düşünün.
3
Namık Kemal'in ünlü eseri 'Vatan yahut Silistre' örneğinde bağlaç küçük harfle yazılmalıdır; ancak seçenekte büyük yazılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili 'para birimleri', 'yön adları' ve 'akrabalık bildiren unvanlar' gibi diğer ince kuralları da gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki özel isimleri tek tek TDK kılavuzundaki kategorilerle (yer adları, kurum adları, eser adları) eşleştirerek kuralları test edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 105Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite kayıtları her yıl genellikle Eylül'ün üçüncü haftasında başladığı için öğrenciler hazırlıklarını bu takvime göre yapıyor.

Cevap

Okullar/kayıtlar gibi durumların her yıl gerçekleştiği genel zaman dilimlerini ifade eden cümlelerde, yanında sayısal bir veri (yıl veya gün) bulunmayan ay adları küçük harfle yazılmalıdır.
Üniversite kayıtlarının her yılın 'eylülün üçüncü haftasında' başladığını belirten ifadede, eylül kelimesi belirli bir takvim gününe (örneğin 15 Eylül 2026) işaret etmediği için küçük harfle başlatılmalıydı. TDK kuralına göre belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönem ve kavram isimlerini kontrol et
Tanzimat Dönemi ve Batılılaşma doğru yazılmıştır.
Dönem adları ve özel adlardan türetilen kelimeler büyük harfle başlar.
2
Resmi yayın ve kurum isimlerini incele
Resmî Gazete ve İçişleri Bakanlığı doğru yazılmıştır.
Gazete, dergi ve kurum adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
3
Yer adları ve yön isimlerinin konumunu değerlendir
Van Gölü (Büyük) ve kuzeyinde (Küçük) kullanımı doğrudur.
Yön bildiren kelimeler özel isimden sonra gelirse küçük harfle başlar.
4
Unvan ve tarihi olay isimlerini kontrol et
Vali Bey ve Millî Mücadele doğru yazılmıştır.
Makam adları ve tarihi olay/dönem adları büyük harfle yazılır.
5
Ay ve gün adlarının tarihle ilişkisini saptan
Eylül kelimesinin büyük yazılması hatadır.
Belirli bir yıl veya güne bağlanmamış ay adları küçük harfle başlar.

Anahtar Kavram

Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adlarının yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki ay, gün ve yön bildiren kelimelerin yanındaki diğer sözcüklere dikkat edin.
2
Bir ay adının büyük harfle yazılabilmesi için '2026' veya '15' gibi belirleyici bir sayısal değerle birlikte kullanılması gerekir.
3
'Okullar eylülün ikinci haftası açılır' cümlesi ile 'Okullar 14 Eylül'de açılır' cümlesi arasındaki farkı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her kelimesinin büyük yazıldığını ancak bunlara gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığını hatırlatan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 106Soru →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kuralları ve büyük harflerin kullanımıyla ilgili istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni atanan emniyet amiri, Çankaya İlçesi sınırlarındaki tüm karakolları ziyaret ederek denetimlerde bulundu.

Cevap

Emniyet amirinin ziyaretini anlatan seçenekte yer alan 'İlçesi' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerekir.
Doğru cevap olan seçenekte 'Çankaya İlçesi' ifadesindeki 'İlçe' kelimesi büyük harfle başlatılmıştır. Ancak TDK kurallarına göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar (Örn: Ankara ili, Çankaya ilçesi, Taflan köyü).

Adım Adım Çözüm

1
Özel adlarla kurulan tamlamaları incelemek
'Çankaya ilçesi' ifadesi tespit edildi.
TDK kurallarına göre il, ilçe, köy gibi sözcükler özel ada dâhil değildir.
2
Kuralı uygulamak
'İlçesi' kelimesinin baş harfi 'i' şeklinde küçük yazılmalıdır.
Tamlamayı kuran ilçe, belde gibi genel tür bildiren sözcükler büyük harfle başlatılmaz.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları kontrol etmek
Vali (Makam), Bakanlığın (Kurum eki), Bulvarı (Adres), Antik Çağ (Dönem) kullanımları doğrudur.
Karmaşık kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığından emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tamlamalar ve Kurum Ekleri

İpuçları

1
Cümlelerdeki 'ilçe', 'mahalle' ve 'kurum' isimlerine odaklanın.
2
Bir yerin özel ismi ile ona eşlik eden genel yönetim birimi (il, ilçe) arasındaki yazım farkını hatırlayın.
3
Mahalle, Meydan, Bulvar isimlerinin her kelimesi büyük harfle başlarken; İl, İlçe, Köy isimlerinde özel isimden sonra gelen tür ismi küçük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin (Avrupa Birliği hariç) ayrılmaması kuralı ile ilgili sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kelimeyi şu şekilde test edin: 'Çankaya' tek başına bir yer adı mıdır? Evet. 'İlçe' bu ismin bir türü müdür? Evet. Eğer isimden sonra gelen kelime adresin bir parçası değil de yönetimsel bir birimse (ilçe gibi) küçük yazılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 107Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar ve istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Valilik, bu yılki şenliklerin Bahçelievler Mahallesi ile sınırlı kalmayıp Yenimahalle İlçesi'ne de yayılacağını duyurdu.

Cevap

Festivalin yayılacağı alanı belirten seçenekte yer alan 'Yenimahalle İlçesi'ne' ifadesindeki yanlışlık, ilçe sözcüğünün büyük harfle başlatılması ve kesme işareti kullanılmasıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adlarında geçen bu kelimeler büyük harfle başlar (Bahçelievler Mahallesi ifadesi bu nedenle doğrudur). Ancak özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar. Dolayısıyla 'Yenimahalle ilçesine' şeklinde, küçük harfle ve kesme işareti kullanılmadan yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Yer adlarındaki hiyerarşik yapıların yazım kuralını hatırla.
Mahalle, meydan, bulvar, cadde ve sokak adları büyük harfle başlar.
Bu sözcükler özel ismin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir (Örn: Bahçelievler Mahallesi).
2
İdari birim bildiren tamlamaların yazımını kontrol et.
İl, ilçe, belde ve köy sözcükleri özel ada dâhil değildir ve küçük harfle yazılır.
TDK kurallarına göre 'Konya ili', 'Etimesgut ilçesi' gibi kullanımlar esastır.
3
Diğer seçeneklerdeki karmaşık kuralları teyit et.
Kanunlar büyük yazılır, kurum ekleri ayrılmaz, Resmî Gazete büyük yazılır.
Yazım kurallarındaki istisnai durumların (kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması gibi) doğru uygulandığı görülür.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tamlamalar

İpuçları

1
Cümlelerde geçen idari birimlere (mahalle, ilçe) ve kurum adlarına dikkat edin.
2
Bir yerin 'Mahallesi' olduğunu söylerken büyük harf kullanırız, ancak 'İlçesi' olduğunu söylerken kural değişir mi?
3
TDK'ye göre il, ilçe ve köy sözcükleri özel ismin bir parçası değildir; bu yüzden küçük harfle başlatılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin neden kesme işaretiyle ayrılmadığını ve bu kuralın tek istisnası olan 'Avrupa Birliği' kullanımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu pratik ayrımı kullanabilirsiniz: Adreste yazdığımız (Mahalle, Sokak, Bulvar) her şey büyük; haritada gördüğümüz idari sınırlar (İl, İlçe, Köy) ise küçük harfle başlar.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 108Soru →

Türkçede büyük harflerin yazımıyla ilgili TDK (Türk Dil Kurumu) kuralları ve bu kurallara dair istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geçen hafta okuduğum Sinekli Bakkal Romanı, Türk Dil Kurumu tarafından düzenlenen bilimsel bir panelde farklı yönleriyle ele alındı.

Cevap

Sinekli Bakkal romanı ifadesinde 'roman' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yanlıştır; özel isme dahil olmayan tür adları küçük harfle yazılmalıdır.
Sinekli Bakkal romanı ifadesinde 'roman' kelimesi eserin özel adına dahil değildir. TDK kurallarına göre özel ada dahil olmayan roman, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlatılmalıdır. Bu nedenle 'Sinekli Bakkal Romanı' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Sinekli Bakkal romanı' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki özel adları ve onlara bağlı tür adlarını tespit et.
Çevre Kanunu, Tanzimat edebiyatı, Bilge Kağan Abidesi, İç Anadolu'nun batısı, Sayın Vali, Sinekli Bakkal Romanı.
Yazım kuralının hangi kelime grubunda aranacağını belirlemek için gereklidir.
2
Kanun ve makam adlarının kısaltmalı (aslı kastedilen) kullanımlarını kontrol et.
Aslı kastedilen 'Kanun' ve 'Sayın Vali' kullanımları TDK kurallarına göre doğrudur.
Kurum, kuruluş, merkez veya kanun adları asılları kastedildiğinde büyük harfle başlar.
3
Edebi dönem ve eser adlarının yazımını incele.
'Tanzimat edebiyatı'ndaki 'edebiyat' küçük, 'Sinekli Bakkal Romanı'ndaki 'Roman' ise büyük yazılmış.
Özel isme dahil olmayan tür adlarının (roman, tablo, edebiyat vb.) yazımı kurala bağlıdır.
4
TDK'nin eser adlarına dair özel ada dahil olmayan tür isimleri kuralını uygula.
Eserin tam adı 'Sinekli Bakkal'dır. 'Romanı' sözcüğü türe aittir ve küçük harfle yazılmalıdır.
Kural: Özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel, roman, şarkı vb. sözler büyük harfle başlamaz.

Anahtar Kavram

Eser Adlarına Dahil Olmayan Tür İsimlerinin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki eser, kanun ve makam adlarının yazımına odaklanın.
2
Bir eserin adının nerede bittiğini ve hangi kelimenin o eserin türünü belirttiğini ayırt edin.
3
TDK'ye göre roman, dergi ve gazete kelimeleri, eserin kendi ismine dahil olmadıkça küçük harfle yazılır; ancak 'Resmî Gazete' bu kuralın istisnasıdır çünkü 'Gazete' kelimesi isme dahildir.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kanun adlarına gelen eklerin ayrılması (kesme işareti kuralı) ile ilgili soruları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eser adını tırnak içine alarak okumayı deneyin: "Sinekli Bakkal" romanı. Eğer tırnak dışındaki kelime anlamı bozmadan tür bildiriyorsa, o kelime küçük yazılmalıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 109Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili TDK kuralları ve resmî yazışma gelenekleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyat tarihçileri, On Sekizinci Yüzyıl'ın sonlarından itibaren divan şiirinde mahallîleşme akımının güçlendiğini belirtir.

Cevap

Edebiyat tarihçilerinin görüşlerini aktaran cümlede 'On Sekizinci Yüzyıl' ifadesindeki kelimelerin büyük harfle yazılması yanlıştır; doğrusu 'on sekizinci yüzyıl' şeklinde olmalıdır.
Türkçede yüzyıl adları (on dokuzuncu yüzyıl, yirminci yüzyıl vb.) özel ad sayılmazlar. Dolayısıyla cümle içerisinde, cümlenin başında değilse küçük harfle başlatılmalıdır. 'On Sekizinci Yüzyıl' ifadesi bir çağ veya dönem (örneğin Tanzimat Dönemi veya Yeni Çağ gibi) adı olmadığı için büyük harfle yazılması hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları ve özel ad yerine kullanılan kelimeleri belirle.
Devlet Memurları Kanunu, Kanun (atıf), Türk Dil Kurumu, Kurum (atıf), Vali (makam), On Sekizinci Yüzyıl.
Yazım kurallarına uygunluğu kontrol edilecek kritik noktaları tespit etmek.
2
TDK'nin 'Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler' kural listesini yüzyıllar için kontrol et.
Tarihî olay, çağ ve dönem adları (İlk Çağ, Lale Devri vb.) büyük harfle başlar ancak yüzyıl/asır adları bu kapsamda değildir.
Yüzyılların özel ad olup olmadığını teyit etmek.
3
Diğer şıklardaki atıf ve makam adlarının kurallara uygunluğunu denetle.
Kanun ve Kurum kelimeleri belirli bir metne veya kuruluşa atıf yaptığı için, Vali kelimesi de makam adı olarak özel ad yerine kullanıldığı için büyük harfle yazılmalıdır.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olmak.

Anahtar Kavram

Özel ad yerine kullanılan makam/kurum adları ile yüzyıl adlarının yazım ayrımı

İpuçları

1
Çağ ve dönem adları (Orta Çağ, Tanzimat Dönemi) ile zaman dilimi bildiren yüzyıl adlarını karıştırmayın.
2
Resmî yazışmalarda 'Kanun, Yönetmelik, Makam' gibi kelimeler, asıl isimlerin yerine kullanıldıklarında özel ad değerini korurlar.
3
TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'yüzyıl' örneklerini düşünün; genellikle küçük harfle başlarlar (örneğin: '20. yüzyılın başlarında').

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını, Avrupa Birliği istisnasını da içerecek şekilde tekrar edebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şıklarda 'yüzyıl' ifadesini gördüğünüzde hemen onu 'çağ' (Orta Çağ) ile kıyaslayın. Çağlar büyük yazılırken yüzyılların genellikle küçük yazıldığını (cümle başı hariç) hatırlamak sizi sonuca götürür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 110Soru →

Belirli bir tarih bildiren (gün veya yıl rakamı içeren) ay ve gün adları büyük harfle başlar. Ancak belirli bir tarihi işaret etmeyen, genel ifadelerde kullanılan ay ve gün adları küçük harfle yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumumuz her yılın Nisan ayında yıllık faaliyet raporunu yayımlar.

Cevap

Kurumumuz her yılın nisan ayında yıllık faaliyet raporunu yayımlar (Nisan kelimesi küçük yazılmalıdır)
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, belirli bir tarih bildiren (yanında gün veya yıl sayısı bulunan) ay ve gün adları büyük harfle başlar. 'Her yılın nisan ayında' ifadesi genel bir zaman dilimini belirtir ve yanında '15' veya '2024' gibi bir sayı bulunmadığı için 'nisan' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerekir. Bu nedenle 'Nisan' şeklinde büyük harfle başlatılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki ay ve gün adlarını tespit etmek.
Cümlelerde geçen 'Mayıs', 'Nisan', 'Haziran', 'perşembe' ve 'Ekim' kelimeleri belirlenir.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef sözcükleri belirlemek gerekir.
2
Ay veya gün adının yanında belirli bir sayısal veri (gün veya yıl) olup olmadığını kontrol etmek.
'10 Mayıs', '1998 Haziran' ve '29 Ekim' ifadelerinde sayı vardır; 'Nisan' ve 'perşembe' ifadelerinde yoktur.
TDK kuralına göre büyük harf kullanımı için sayısal bir kesinlik gereklidir.
3
Kurala aykırı olan seçeneği belirlemek.
'Her yılın Nisan ayında' ifadesinde 'Nisan' büyük yazılmıştır ancak yanında bir tarih yoktur.
Belirli bir tarihle kullanılmayan ay adları küçük harfle başlatılmalıdır.

Anahtar Kavram

Ay ve gün adlarının yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki ay ve gün isimlerine odaklanın; hangisinin yanında bir sayı var, hangisinin yok?
2
Eğer ay isminin yanında 15, 20, 1923 gibi bir rakam yoksa o ay ismi küçük harfle başlar.
3
'Her yılın...' ile başlayan cümlede ay ismi genel bir anlam taşır ve küçük yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'Lale Festivali her yıl nisan ayında başlar' ile 'Lale Festivali 25 Nisan'da başlar' cümlelerini karşılaştırarak kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şu pratik kuralı uygulayabilirsiniz: Ay veya gün isminin önüne veya arkasına bir rakam (tarih) getirebiliyorsanız ve o cümlede bir rakam varsa büyük yazın; aksi halde küçük yazın.
Tahmini Süre:45s
Soru 111Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; yer adları, mevzuat bildiren sözcükler, tarihî dönemler ve eser adlarındaki bağlaçlar gibi pek çok farklı alanı kapsayan ayrıntılı düzenlemelere sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anadolu'nun batısında gelişen bu toplumsal yapı, zamanla Batı Medeniyeti'nin etkisiyle özgün bir kimlik kazanmıştır.

Cevap

Anadolu'nun batısında gelişen toplumsal yapının Batı medeniyeti etkisiyle değiştiğini belirten seçenek, 'medeniyet' sözcüğünün büyük harfle başlatılması nedeniyle yanlıştır.
Cümlede geçen 'Batı medeniyeti' ifadesinde 'Batı' sözcüğü bir kültürü/medeniyeti temsil ettiği için büyük harfle başlatılmıştır ve bu doğrudur. Ancak 'medeniyet' sözcüğü özel bir isim olmayıp tür adı niteliğindedir; dolayısıyla küçük harfle yazılmalı ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmamalıdır (Doğrusu: Batı medeniyetinin).

Adım Adım Çözüm

1
Mevzuat bildiren sözcüklerin kullanımını kontrol et.
Belirli bir kanun, tüzük veya yönetmelik kastedildiğinde bu kelimeler büyük harfle başlar. 'Yönetmelik' kullanımı doğrudur.
TDK güncel yazım kurallarına göre belirli bir belgeyi işaret eden mevzuat terimleri büyük yazılır.
2
Tarihî dönem ve eser adı kurallarını incele.
'Orta Çağ' büyük, 'Leyla ile Mecnun'daki 'ile' ise küçük yazılmıştır.
Dönem adları her zaman büyük; eser adındaki bağlaçlar ise başlık tamamen büyük değilse küçük yazılmalıdır.
3
Yön ve medeniyet adlarının birleşimini değerlendir.
'Batı' sözcüğü büyük yazılmalı ancak 'medeniyet' sözcüğü tür adı olduğu için küçük yazılmalıdır.
Batı ve Doğu kelimeleri yaşam tarzı veya medeniyet anlamında özel ad statüsüne girer, ancak peşinden gelen medeniyet, edebiyat, müzik gibi tür adları küçük yazılır.

Anahtar Kavram

Büyük Harflerin Yazımında Özel ve Tür Adı Ayrımı

İpuçları

1
Cümledeki 'Batı' ve 'Doğu' gibi yön adlarının kültür veya medeniyet anlamında kullanıldığındaki yazımını inceleyin.
2
Belirli bir kanun ya da yönetmeliği işaret eden cümlelerde bu kelimelerin nasıl başladığını hatırlayın.
3
Özel adlarla kurulan tamlamalarda (Maraş dondurması, Batı medeniyeti vb.) ikinci sözcüğün tür adı olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve mevzuat bildiren sözcüklerin cümle içindeki özel kullanımları üzerine TDK kılavuzunu inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümlelerdeki özel isimleri ve onlara bağlı tür adlarını ayırarak kontrol etmek: 'Batı' (Özel) + 'medeniyet' (Tür). Tür adları özel ismin parçası değilse daima küçük yazılır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 112Soru →

Türkçede özel isimlere getirilen eklerin yazımında; ismin bir kurumu mu, bir yapıyı mı yoksa tarihî bir dönemi mi karşıladığı oldukça önemlidir. Kurallara göre kurum, kuruluş ve merkez adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken, yapı ve eser adlarına gelen ekler ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin ve eklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üniversite tercih dönemi boyunca Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'ne yapılacak başvuruların süresi üç gün uzatıldı.

Cevap

Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi'ne ifadesinde kesme işareti kullanılması yanlıştır; doğru yazım 'Merkezine' olmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte 'Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi' bir kurum/merkez adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle ifadenin 'Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezine' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isim türünü belirle
'Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi' bir kurum/merkez adıdır.
Yazım kuralları, ismin türüne (kurum vs. yapı) göre değişmektedir.
2
Kurum/merkez adlarına gelen eklerle ilgili kuralı hatırla
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
ÖSYM bir merkez olduğu için bu özel kurala tabidir.
3
Diğer seçeneklerdeki yapı ve dönem adlarını kontrol et
Kale, saray ve dönem adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılır; bu seçeneklerde hata yoktur.
Yapı adları ile kurum adları arasındaki ayrım doğru yapılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen özel isimlerin kategorilerini (kurum adı mı yoksa yapı adı mı?) gözden geçirin.
2
TDK kurallarına göre Türk Dil Kurumu, Türkiye Büyük Millet Meclisi gibi kurum adlarına gelen eklerin nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
Ankara Kalesi bir yapıdır ve ek alır; ancak ÖSYM bir merkezdir (kurum niteliğindedir) ve eklerin yazımı farklıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurum/kuruluş adları ile yapı/eser adları arasındaki ek yazımı farkını pekiştirmek için farklı örnekler çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 113Soru →

Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sıcakların artmasıyla birlikte Tuz gölü sularının iyice çekildiği gözlemlendi.

Cevap

Cümledeki 'Tuz gölü' ifadesinde 'gölü' sözcüğünün küçük harfle başlatılması yazım yanlışıdır; kural gereği 'Tuz Gölü' şeklinde yazılmalıdır.
Türkçede yer adlarında ilk isimden sonra gelen ve deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. 'Tuz Gölü' ifadesi bu kuralın doğrudan bir örneğidir ve 'G' harfi büyük yazılmalıdır. Seçenekteki 'gölü' yazımı bu kuralı ihlal etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki coğrafi yer adlarını tespit et.
C seçeneğinde 'Tuz gölü' ifadesi yer almaktadır.
Yazım kuralının uygulanacağı hedef kelime grubunu belirlemek gerekir.
2
TDK'nin yer adlarıyla ilgili büyük harf kuralını hatırla.
Yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe vb.) sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
Özel ada dahil olan coğrafi tür isimlerinin büyük yazılması gerektiğini doğrulamak için.
3
Tespit edilen ifadeyi kurala göre kontrol et.
'Tuz gölü' yazımı kurala aykırıdır, 'G' harfi büyük olmalıdır.
Yanlış yazımı tespit ederek doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Yer adlarına dahil olan coğrafi tür isimlerinin (dağ, deniz, göl vb.) büyük harfle başlatılması kuralı.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen coğrafi terimlere (dağ, deniz, göl) ve bunların nasıl yazıldığına odaklanın.
2
Bir yer adı, sadece ilk kelimesiyle değil, yanındaki 'Gölü', 'Dağı' gibi tamamlayıcı tür adıyla birlikte bir bütündür.
3
Tuz Gölü, Van Gölü, Ağrı Dağı gibi ifadelerde ikinci kelimeler de her zaman büyük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

İl, ilçe, köy gibi kelimelerin (örneğin Ankara ili, Etimesgut ilçesi) neden küçük yazıldığını araştırarak yer adları arasındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özel ismi cümleden çıkardığınızda anlamın bozulup bozulmadığına bakın. 'Gezginler göl çevresine ulaştı' denildiğinde hangi göl olduğu bilinmez; 'Tuz' ismiyle birleşerek tek bir özel varlığı karşıladığı için her iki kelime de büyük yazılır.
Tahmini Süre:45s
Soru 114Soru →

Türkçede özel isimlerin ve bazı tür adlarının büyük harfle yazımıyla ilgili çeşitli kurallar bulunmaktadır. Bu kurallara uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Haftaya Perşembe günü başlayacak olan kursa kayıt yaptırmayı unutma.

Cevap

Haftaya Perşembe günü başlayacak olan kursa kayıt yaptırmayı unutma.
Belirli bir tarih bildirmeyen (yanında sayı bulunmayan) gün ve ay adları küçük harfle yazılmalıdır. Cümlede geçen 'Haftaya Perşembe' ifadesinde herhangi bir tarih belirtilmediği için 'perşembe' sözcüğünün küçük harfle başlaması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki büyük harfle yazılan sözcükleri tespit et.
Söz konusu cümlede 'Haftaya' (cümle başı) ve 'Perşembe' sözcükleri büyük harfle yazılmıştır.
Yazım kurallarına uygunluğu kontrol etmek için önce odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Gün ve ay adlarının yazım kuralını hatırla.
Gün ve ay adları ancak belirli bir tarihle (15 Mart, 2026 Perşembe gibi) kullanıldığında büyük harfle başlar.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre sayısal bir veri içermeyen gün adları tür adı sayılır.
3
İncelediğin cümlede gün adının yanında bir tarih olup olmadığını kontrol et.
'Haftaya Perşembe' ifadesinde sayısal bir gün veya yıl bulunmamaktadır.
Belirli bir tarih bildirmeyen bu kullanımda 'perşembe' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıdır.

Anahtar Kavram

Belirli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar.

İpuçları

1
Cümlelerde geçen gün, hayvan ve akrabalık isimlerine dikkat edin.
2
Gün ve ay isimlerinin ne zaman büyük, ne zaman küçük yazıldığını hatırlamaya çalışın.
3
Sayısal bir veri (tarih) içermeyen cümlelerde 'Pazartesi, Salı, Perşembe' gibi gün adları küçük harfle yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Belirli bir tarihle kullanılan ay ve gün adlarının (Örn: 29 Ekim 1923) yazımını pekiştirmek için benzer örnekler çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 115Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar; idari birim adlarından yer adlarına, kurum isimlerinden tarihi dönemlere kadar geniş bir çerçeveyi kapsar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ağrı ilinin Doğubayazıt İlçesi'nde yer alan İshak Paşa Sarayı, görkemli mimarisiyle Anadolu'nun en önemli tarihî yapılarından biridir.

Cevap

İdari birim bildiren 'ilçesi' sözcüğünün büyük harfle başlatılması hatalıdır; doğrusu 'Doğubayazıt ilçesinde' şeklinde olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, 'Doğubayazıt İlçesi'ndeki' ifadesinde yer alan 'İlçe' kelimesi büyük harfle başlatılarak yazım yanlışı yapılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre il, ilçe, belde, köy gibi idari birim bildiren sözcükler özel ada dâhil olmadıkları için küçük harfle yazılmalıdır. Dolayısıyla ifadenin 'Doğubayazıt ilçesinde' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan (çünkü özel isim olmayan bir türe ek gelmektedir) yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel adları ve bunlarla kurulan tamlamaları belirle.
Cümlede 'Ağrı', 'Doğubayazıt', 'İshak Paşa Sarayı' ve 'Anadolu' özel adları geçmektedir.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu daraltmak için gereklidir.
2
İdari birim adlarının (il, ilçe, köy) yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, belde, köy vb. sözler küçük harfle başlar.
Sorudaki hatanın temel dayanağını tespit etmek için kuralı uygulamak gerekir.
3
Diğer özel isimlerin (saray, bölge, gazete) kurallarını kontrol et.
Yapı adlarının (Saray) ve istisnai gazete adlarının (Resmî Gazete) büyük harfle başladığını doğrula.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olarak tek bir yanlış seçeneğe ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari Birim ve Yapı Adlarında Büyük Harf Kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerde yer alan yer adlarını ve idari birimleri (il, ilçe vb.) dikkatle inceleyin.
2
'Ağrı Dağı' bir coğrafi yapı adıyken 'Doğubayazıt ilçesi' idari bir yerleşimi temsil eder; bu iki türün büyük harf kuralı birbirinden farklıdır.
3
TDK'ye göre; özel isme dâhil olmayan şehir, il, ilçe, belde, köy gibi sözcükler her zaman küçük harfle başlatılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

İl ve ilçe adlarıyla birlikte kullanılan yön isimlerinin (Doğu Anadolu, Anadolu'nun doğusu gibi) yazım kurallarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 116Soru →

Türkçede büyük harflerin yazımıyla ilgili kurallar oldukça kapsamlıdır. Bu kurallar; özel adların kapsamı, unvanların ve makam adlarının kullanımı ile kurum isimlerine getirilen eklerin yazımı gibi çeşitli alanlara yayılmıştır. Bazı durumlarda özel ada dâhil olmayan sözcüklerin büyük harfle başlatılması veya kurum adlarına ek getirilirken kesme işareti kullanılması yaygın yapılan hatalar arasındadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyatseverlerin yakından takip ettiği Türk Dili Dergisi, zengin içeriğiyle bu ay da okurlarıyla buluştu.

Cevap

Türk Dili dergisinin adındaki 'Dergisi' sözcüğü özel ada dâhil olmadığı için küçük harfle yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede geçen 'Türk Dili Dergisi' ifadesinde hata yapılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel gibi sözler büyük harfle başlamaz. Örneğin; Milliyet gazetesi, Türk Dili dergisi, Halı Dokuyan Kızlar tablosu. Bu kuralın tek istisnası 'Resmî Gazete'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları ve bunlarla kurulan tamlamaları belirleyin.
Türk Dil Kurumunun, Resmî Gazete, Türk Dili Dergisi, Sayın Bakan ve Boğaz sözcükleri incelenmelidir.
Hatanın hangi kural ihlalinden kaynaklandığını saptamak için odak noktaları belirlenir.
2
Gazete ve dergi adlarıyla ilgili TDK kuralını hatırlayın.
Özel ada dâhil olmayan gazete ve dergi sözcükleri küçük harfle başlar (İstisna: Resmî Gazete).
Türk Dili dergisi örneğinde 'Dergisi' kelimesinin büyük yazılması kurala aykırıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kuralları (kurum ekleri, unvanlar, kısaltmalı yer adları) teyit edin.
Kurum adlarına gelen eklerin ayrılmaması, Sayın Bakan ifadesindeki büyük harf kullanımı ve Boğaz'dan yazımının doğruluğu onaylanır.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak yanlış olan şık kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Özellikle gazete ve dergi isimlerinin hangisinin tam isme dâhil olduğunu, hangisinin tür bildirdiğini düşünün.
2
Resmî Gazete dışındaki hiçbir yayında 'Gazetesi' veya 'Dergisi' kelimeleri büyük harfle başlamaz.
3
Kurum isimlerine (TDK gibi) gelen eklerin kesmeyle ayrılmadığını ve Boğaz gibi kısaltmalı yer adlarının büyük yazıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen eklerin yazımı ile il, ilçe, köy gibi yer birimlerinin yazım kurallarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 117Soru →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Ancak yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda veya dönem, çağ adlarına gelen eklerde bu kural değişebilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Öğrencilerimizle birlikte tarımsal faaliyetleri yerinde görmek amacıyla Atatürk Orman Çiftliği'ne bir gezi düzenledik.

Cevap

Atatürk Orman Çiftliği'ne ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; çünkü kurum, kuruluş ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Atatürk Orman Çiftliği, resmî bir kurum ve iş yeri statüsündedir. Türk Dil Kurumu kuralları gereği, kurum, kuruluş, kurul, merkez, idare, şube ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Atatürk Orman Çiftliği'ne' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Atatürk Orman Çiftliğine' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve bu isimlere getirilen ekleri tespit et.
Türk Dil Kurumunun, Orta Çağ, Resmî Gazete'de, Boğaz'ın, Atatürk Orman Çiftliği'ne ifadeleri incelendi.
Yazım yanlışının hangi kural ihlalinden kaynaklandığını belirlemek için odak noktalarını seçmek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
En sık yapılan hatalardan biri kurum adlarına kesme işareti koymaktır; bu kural sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Belirlenen kuralı seçeneklere uygula.
Atatürk Orman Çiftliği bir kurum/iş yeri olduğu için getirilen ekin bitişik yazılması gerektiği (Atatürk Orman Çiftliğine) görüldü.
Kuralın somut örnek üzerinden doğrulanması hatayı kesinleştirir.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve İş Yeri Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklere odaklanın.
2
TDK'ye göre kurum, kuruluş ve iş yeri adlarına gelen eklerin ayrılıp ayrılmadığını hatırlayın.
3
Atatürk Orman Çiftliği bir iş yeri/kurumdur; bu tür isimlere gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

Daha Fazla Pratik

Kurum adları ile yer bildiren özel isimlerin (dağ, deniz, köprü vb.) ek alırken uğradığı farklılıkları karşılaştıran sorular çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 118Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen kurallara göre şekillenir. Bu kuralların doğru uygulanması, belgenin hukuki ve idari geçerliliği açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dün kütüphanede Varlık Dergisi'nin 1950'li yıllara ait sayılarını inceleme fırsatı buldum.

Cevap

İncelenen cümleler arasında 'Varlık Dergisi' ifadesinde büyük harf kullanımı yanlıştır; doğrusu 'Varlık dergisi' olmalıdır.
Türkçede özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo, heykel, roman gibi sözcükler küçük harfle başlar. 'Varlık' derginin özel ismidir, 'dergisi' ise tür bildiren ve isme dâhil olmayan bir sözcük olduğu için 'Varlık dergisi' şeklinde yazılmalıdır. Bu kuralın tek yaygın istisnası 'Resmî Gazete'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Özel ada dâhil olan ve olmayan kelimeleri ayırt etme
Varlık kelimesi özel isimdir, ancak dergi kelimesi bu özel ismin bir parçası değil, türüdür.
TDK kurallarına göre özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlamalıdır.
2
İstisnai durumları kontrol etme
Resmî Gazete bu kuralın tek istisnasıdır ve 'Gazete' kelimesi büyük yazılır.
Kuralların genel geçerliliğini test ederken istisnaları elemek gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan, dönem ve yer adı kurallarını uygulama
Kaymakam Bey (unvan), Servetifünun Dönemi (dönem) ve Van Gölü (yer adı) kullanımlarının kurallara uygun olduğu teyit edilir.
Sorudaki tüm unsurların doğruluğunu kanıtlayarak kesin sonuca ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Adlarının Yazımı

İpuçları

1
Özellikle gazete ve dergi isimlerinin isme dâhil olup olmadığını kontrol edin.
2
TDK'ye göre sadece bir gazete isminde 'Gazete' kelimesi büyük harfle başlar.
3
Varlık, derginin adıdır; ancak dergi türü isme dâhil olmadığı için küçük harfle yazılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 119Soru →

Yer adlarında kullanılan yön bildiren kelimeler (doğu, batı, kuzey, güney vb.); özel addan önce gelip o bölgeyi kastettiklerinde büyük harfle, özel addan sonra kullanıldıklarında veya tek başlarına yön bildirdiklerinde ise küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu yılki tatil planımızda ülkemizin Güneyi yerine daha serin olan Karadeniz yaylaları var.

Cevap

Ülkemizin güneyi ifadesinde yön bildiren kelimenin küçük harfle yazılması gerekir.
Doğru seçenekte yer alan 'ülkemizin Güneyi' ifadesinde 'güney' sözcüğü özel isimden sonra kullanıldığı için küçük harfle (güneyi) başlamalıdır. Türkçede yön bildiren kelimeler özel isimden önce gelirse büyük (Güney Anadolu), sonra gelirse veya tek başına yön bildirirse küçük harfle yazılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yön bildiren sözcüklerin (doğu, batı, kuzey, güney) cümle içindeki konumunu incele.
Yön kelimeleri; özel isimden önce mi (Doğu Anadolu) yoksa sonra mı (ülkemizin güneyi) gelmiş, belirle.
Yazım kuralı kelimenin özel isme göre konumuna bağlıdır.
2
Tespit edilen konumları TDK kuralları ile karşılaştır.
Özel isimden önce gelen 'Doğu' ve 'Batı' kelimelerinin büyük yazılması doğruyken, 'ülkemizin' sözcüğünden sonra gelen 'Güneyi' kelimesinin büyük yazılması yanlıştır.
Yön isimleri özel isimden sonra geldiğinde veya tamlama kurduğunda küçük harfle başlatılmalıdır.

Anahtar Kavram

Yön isimlerinin (Doğu, Batı, Kuzey, Güney) yazım kuralları

İpuçları

1
Cümlelerdeki yön bildiren kelimelerin (Doğu, Batı, Kuzey, Güney) özel isimlerle olan ilişkisine bakın.
2
Özel isimden önce gelen yön kelimeleri büyük, sonra gelenler ise küçük harfle başlar (Örneğin: Batı Anadolu - Anadolu'nun batısı).
3
'Ülkemizin Güneyi' ifadesinde yön kelimesi bir özel ismin önünde mi yoksa sonunda mı yer alıyor? Bu durum yazımı nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

İl, ilçe, köy ve mahalle kelimelerinin büyük/küçük harf kullanımını tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Yön kelimesinin yerini değiştirerek test edin: Eğer kelimeyi özel ismin başına getirdiğinizde anlamlı bir bölge adı oluşuyorsa ve büyük yazılması gerekiyorsa (Doğu Anadolu), sonda kaldığında mutlaka küçük yazılacağını (Anadolu'nun doğusu) hatırlayın.
Tahmini Süre:45s
Soru 120Soru →

Kamu hukukuna dair metinlerde ve resmî yazışmalarda; kurum, kuruluş, kurul ve kanun adlarının yazımı ile bu adlara getirilen eklerin ayrılması belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin ve eklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yarınki oturumda Bakanlar Kurulu’nun alacağı yeni kararların, kamu maliyesi üzerinde önemli etkileri olması bekleniyor.

Cevap

Bakanlar Kurulu ifadesi bir 'kurul' adıdır ve Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurul, kurum ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla doğru yazım 'Bakanlar Kurulunun' şeklinde olmalıdır.
Bakanlar Kurulu bir 'kurul' adıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Bakanlar Kurulu’nun' yazımı hatalıdır, doğrusu 'Bakanlar Kurulunun' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isimlerin türlerini belirle.
Cümlelerde geçen; Türk Dil Kurumu (kurum), Resmî Gazete (gazete adı), Millî Eğitim Temel Kanunu (kanun), Bakanlar Kurulu (kurul) ve Avrupa Birliği (topluluk adı/istisna) ifadeleri tespit edildi.
Yazım kuralı, ismin bir kurum mu yoksa kanun mu olduğuna göre değişmektedir.
2
Kurum ve kurul adlarına gelen eklerin kuralını uygula.
Türk Dil Kurumu ve Bakanlar Kurulu gibi yapılara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
TDK güncel kurallarına göre kurum, kuruluş ve kurul adları bu kurala tabidir.
3
İstisnaları ve kanun isimlerini kontrol et.
Avrupa Birliği istisna olarak kesme işareti alır. Kanun ve yönetmelik isimleri de kesme işareti ile ayrılır.
Hatalı seçeneği diğer doğru kullanımlardan ayırt etmek için yan kurallar kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarında Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki özel isimlerin bir kurum, kurul veya kanun olup olmadığına odaklanın.
2
Türk Dil Kurumu ve Bakanlar Kurulu gibi yapıların ek alırken kesme işareti kullanıp kullanmadığını hatırlayın.
3
Avrupa Birliği ve kanun isimleri kesme işareti alırken, Bakanlar Kurulu gibi kurul adları bu işareti almaz.

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş isimlerine getirilen eklerin yazımıyla ilgili diğer TDK örneklerini (örn: Türkiye Büyük Millet Meclisine) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Şıklardaki yapıları 'Kurum/Kurul' ve 'Kanun/İstisna' olarak iki gruba ayırın. Kurum/Kurul grubunda kesme işareti olan seçeneği işaretleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 6 / 7Sonraki
Büyük Harflerin Yazımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 6 | Examkin