Examkin

Kısaltmaların Yazımı

124 soru

Soru 61Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu personeli alımlarında adayların yabancı dil yeterliliğini ölçmek amacıyla İng.yi aktif kullanabilme düzeyleri test edilmektedir.

Cevap

Küçük harflerle yapılan ve sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen eklerde, kelimenin okunuşu esas alınır ve kesme işareti kullanılmaz; bu nedenle 'İng.yi' ifadesinin yer aldığı cümle doğrudur.
Küçük harflerle yapılan ve sonunda nokta bulunan kısaltmalarda ek, kelimenin tam okunuşuna göre getirilir. Ayrıca sonunda nokta bulunduğu için ek kesme işaretiyle ayrılmaz. 'İngilizceyi' okunuşundan hareketle getirilen '-yi' eki, 'İng.' kısaltmasına doğrudan eklenerek 'İng.yi' şeklinde yazılır ve bu kurala tam uygunluk gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımını incele
T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz. 'T.H.Y.' yazımı yanlıştır.
Gelenekleşmiş iki istisna dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaması kuralı vardır.
2
Büyük harfli kısaltmalara getirilen ekleri kontrol et
'TDK' kısaltması 'te-de-ke' olarak okunduğu için 'TDK'ye' olmalıdır. 'TDK'ya' yazımı yanlıştır.
Türkçede 'k' harfi 'ka' değil 'ke' diye okunur ve ek buna göre getirilir.
3
Ölçü birimleri ve üslü ifadelerdeki ek ayrımını incele
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz (kg.'lık yanlış). Üslü ifadelerde kesme kullanılmaz (m2m^2'lik yanlış).
Ölçü birimleri uluslararası standartlara göre noktasız yazılır; üslü ifadeler ise kendi içinde ayırıcı bir işarete sahip kabul edilir.
4
Noktalı küçük harf kısaltmalarını kontrol et
'İng.yi' yazımında kelime okunuşu (İngilizceyi) esas alınmış ve nokta olduğu için kesme kullanılmamıştır. Doğrudur.
TDK kurallarına göre sonunda nokta bulunan kısaltmalara gelen ekler kesme ile ayrılmaz.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Ek Getirme Kuralları
Soru 62Soru →

Bir kamu kurumunun yayımladığı teknik şartnamede yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teknik şartnamedeki terimlerin doğruluğu için TDK'nin güncel yazım kılavuzundaki tanımlar esas alınmıştır.

Cevap

Teknik şartnamedeki terimlerin doğruluğu için TDK'nin güncel yazım kılavuzundaki tanımlar esas alınmıştır.
Doğru kabul edilen cümlede, TDK kısaltması büyük harflerle yapılmış ve ek, son harf olan 'K'nin (ke) okunuşuna uygun olarak '-nin' şeklinde getirilmiştir. Ayrıca kısaltma arasında nokta kullanılmamıştır, bu da güncel yazım kurallarına tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfle yapılan kısaltmaların yazımını kontrol etme.
TRT, THY ve TDK kısaltmaları incelendiğinde; TRT ve THY örneklerinde ek veya noktalama hatası varken, TDK'nin örneği kurallara uygundur.
Büyük harfli kısaltmalarda araya nokta konmaz ve ekler son harfin okunuşuna göre belirlenir.
2
Küçük harfli ve ölçü birimi kısaltmalarını inceleme.
kg ve mm örneklerinde noktalama ve ek getirme hataları tespit edilmiştir.
Ölçü birimlerinde nokta kullanılmaz ve ekler kelimenin tam açılımına (kilogram, milimetre) göre getirilir.
3
Yanlışsız olan seçeneği belirleme.
TDK'nin yazımı, hem noktalama hem de ek uyumu açısından TDK kurallarına tam olarak uymaktadır.
K harfi 'ke' olarak okunduğu için getirilen 'nin' eki doğrudur.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Tahmini Süre:50s
Soru 63Soru →

Bir kamu kurumunun hazırladığı teknik raporda yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TRT'nin eğitim ve kültür programları, yeni dönemde de geniş bir izleyici kitlesine ulaşmayı hedefliyor.

Cevap

TRT'nin ifadesinin yer aldığı seçenek, büyük harfli kısaltmalara getirilen eklerin son harfin okunuşuna göre belirlenmesi kuralına uygun olduğu için yazım yanlışı içermez.
Doğru seçenekte kullanılan 'TRT'nin' ifadesi, büyük harfle yapılan kısaltmaların son harfinin okunuşuna göre ek alması (Te-Re-Te-nin) kuralına tam olarak uymaktadır. Ayrıca büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaması kuralı da doğru uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmaların türünü (büyük/küçük harf) ve türüne göre ek kuralını belirleyin.
Büyük harflerde son harfin okunuşu (TRT-nin), küçük harflerde kelimenin açılımı (kilogram-dan) esas alınır.
Yazım kuralları bu iki tür kısaltma için farklı ek getirme yöntemleri belirlemiştir.
2
Noktalama işaretlerinin (nokta) kullanımını kontrol edin.
Büyük harfli kısaltmalarda (istisnalar hariç) ve ölçü birimlerinde nokta kullanılmadığı tespit edilir.
THY ve mm gibi kısaltmalarda nokta kullanımı yazım yanlışına yol açar.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri kurallarla karşılaştırarak doğru seçeneği işaretleyin.
TRT'nin kullanımı kurala uygundur; TDK'nın, T.H.Y., kg'den ve mm. kullanımları hatalıdır.
Sadece bir seçenek tüm yazım kurallarına eksiksiz uyum sağlamaktadır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin belirlenmesinde kısaltmanın büyük veya küçük harfle yapılmış olması temel ölçüttür.
Tahmini Süre:50s
Soru 64Soru →

Bir kamu kurumunda hazırlanan resmî raporun taslağında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde, kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Personelin özlük dosyaları için T.H.Y.'nin uçuş belgelerinin asılları birimimize ulaştırılmalıdır.

Cevap

Türk Hava Yolları'nın kısaltması olan 'THY' ifadesinin arasına veya sonuna nokta konulması yazım yanlışıdır.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda (T.C. ve T. istisnaları hariç) nokta kullanılmaz. 'T.H.Y.' ifadesinde harflerin arasına ve sonuna nokta konulması, Türk Dil Kurumu yazım kurallarına aykırıdır; bu ifadenin 'THY' şeklinde yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve türlerini (büyük harfli kısaltma, ölçü birimi) tespit edin.
Cümlelerde TDK, kg, TRT, T.H.Y. ve mm kısaltmaları bulunmaktadır.
Kısaltmaların türü, hangi yazım kuralının uygulanacağını belirler.
2
Büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanımı kuralını uygulayın.
T.C. ve T. dışındaki büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz; bu yüzden 'T.H.Y.' yazımı yanlıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre büyük harfli kısaltmalar arasına nokta konulmaz.
3
Ölçü birimlerine getirilen eklerin doğruluğunu kontrol edin.
kg'dan (kilogramdan) ve mm'lik (milimetrelik) kullanımları doğrudur.
Küçük harfli ölçü birimi kısaltmalarında ek, kısaltmanın değil kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi
Tahmini Süre:45s
Soru 65Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili belirli kurallar bulunmaktadır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilirken; küçük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin tam okunuşu esas alınır. Ayrıca sonunda nokta bulunan kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni sınav takvimindeki güncellemeleri kontrol etmek için TDK'nın internet sitesine girdi.

Cevap

Yeni sınav takvimindeki güncellemeleri kontrol etmek için TDK'nın internet sitesine girdi.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek '-ye' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, kısaltmanın 'Türk Dil Kurumu'nun' şeklinde açılımına veya hatalı bir 'Ka' sesine göre ek getirilmesinden kaynaklanan bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki büyük harfli kısaltmayı (TDK) tespit et.
TDK kısaltması büyük harflerden oluşmaktadır.
Büyük harfli kısaltmalarda kural, son harfin okunuşuna göre ek getirmektir.
2
Kısaltmanın son harfinin Türkçe okunuşunu belirle.
T-D-K (Te-De-Ke).
Türkçede 'K' harfi her zaman 'Ke' olarak okunur, 'Ka' okunuşu hatalıdır.
3
Okunuşa uygun eki getir ve yazımı kontrol et.
Te-De-Ke + ye = TDK'ye.
Cümlede 'TDK'nın' yazılarak 'Ka' okunuşu esas alınmıştır, bu da yazım hatasına yol açar.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Kuralları

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalarda açılıma (kurum adına) değil, harflerin okunuşuna odaklanın.
2
Türkçede 'K' harfinin 'Ke' olarak okunduğunu unutmayın. Bu, ek getirirken en çok yapılan hata kaynağıdır.
3
TDK'nın yazımı 'Te-De-Ka-nın' gibi bir okunuşu varsayar; ancak doğru okunuş 'Te-De-Ke'dir.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'SGK' ve 'TÜBİTAK' gibi sık kullanılan kısaltmalara ek getirerek pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna eki getirmeden önce harfleri tek tek sesli olarak okuyun (Te-De-Ke). Eğer getirdiğiniz ek bu sese uyuyorsa yazım doğrudur.
Tahmini Süre:45s
Soru 66Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son laboratuvar ölçümlerine göre göldeki su seviyesinin 15 cm3’lu¨k15\text{ cm}^3\text{'lük} bir azalma gösterdiği saptandı.

Cevap

Seçenekler arasında yer alan '15 cm³'lük' ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, üst işareti bulunan kısaltmalara (m², cm³ gibi) ek getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Ek, doğrudan üst işaretinin okunuşuna göre yazılır. Bu nedenle 'cm³lük' yazımı doğruyken 'cm³'lük' yazımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini belirle.
Cümlelerde m², Alm., TDK, cm³ ve DSİ kısaltmaları kullanılmıştır.
Hatanın hangi kısaltma türünde olduğunu bulmak için tarama yapılır.
2
Üst işaretli kısaltmaların ek kuralını uygula.
cm³'lük yazımında kesme işareti kullanıldığı görülür.
TDK kurallarına göre m² ve cm³ gibi üst işaretli kısaltmalara gelen ekler kesme ile ayrılmaz.
3
Diğer şıkların doğruluğunu teyit et.
m²lik (kesmesiz), Alm.dan (noktalı/kesmesiz), TDK'nin (ke-nin) ve DSİ'ye kullanımları doğrudur.
Hatalı seçeneğin tek olduğundan emin olmak için kontrol edilir.

Anahtar Kavram

Üst İşaretli Kısaltmalarda Ek Kullanımı

İpuçları

1
Üst işaretli kısaltmalara (m², cm³ gibi) ek getirirken kullanılan özel kuralı hatırlayın.
2
Kısaltmanın sonunda nokta veya üst işareti varsa kesme işareti ( ' ) kullanılıp kullanılmayacağını kontrol edin.
3
TDK kurallarına göre, m²ye veya cm³lük gibi ifadelerde ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

Daha Fazla Pratik

Nokta ile biten kısaltmalara (vb., İng., Alm.) getirilen eklerin yazımını tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 67Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kullanılan kısaltmaların türlerine (büyük harf, küçük harf, noktalı veya üslü) göre ek getirme kuralları değişkenlik göstermektedir. Bu kurallar bütünü dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvar ortamında hazırlanan karışım için her bir tüpte 25 cm325\text{ cm}^3'lük hacim sınırına sadık kalınması gerekmektedir.

Cevap

Hacim birimi olan santimetreküp ifadesinin üslü kısaltmasına (cm3cm^3) getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalar (vb., Alm., yy.) ve üslü kısaltmalar (m2m^2, cm3cm^3) ek aldığında kesme işareti kullanılmaz. Dolayısıyla 'cm3cm^3'lük' ifadesindeki kesme işareti bir yazım yanlışıdır. Doğru yazım 'cm3cm^3 lük' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Üslü kısaltmaları belirleme
cm3cm^3, m2m^2 gibi ifadeler üslü kısaltmalardır.
Kısaltmanın türünü belirlemek, uygulanacak kuralı seçmek için ilk adımdır.
2
Üslü ifadelere ek getirme kuralını uygulama
TDK kurallarına göre üslü kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
Üs işareti zaten bir ayrım noktası oluşturduğu için ekstra bir noktalama işaretine ihtiyaç duyulmaz.
3
Hatalı kullanımı tespit etme
cm3cm^3'lük yazımı yerine cm3cm^3 lük yazımı olmalıdır.
Yazım kurallarına aykırılık teşkil eden gereksiz kesme işareti kullanımı hatayı oluşturur.

Anahtar Kavram

Üslü Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralları

İpuçları

1
Kısaltmanın sonunda nokta veya üs işareti varsa kesme işaretinin kullanılıp kullanılmayacağını hatırlayın.
2
Üslü ifadelerde (m2m^2, cm3cm^3) ek, üssün okunuşuna göre eklenir; örneğin 'metrekareye', 'santimetreküpe' şeklinde.
3
TDK kurallarına göre m2m^2 ye doğruyken m2m^2'ye yanlıştır.

Daha Fazla Pratik

Ölçü birimlerinin küçük harfle yapılan kısaltmaları ile kurum adlarının büyük harfle yapılan kısaltmalarına getirilen eklerin farkını pekiştirmek için karışık alıştırmalar çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmayı zihninizde açarak okuyun (santimetreküplük), eğer kısaltma üslü veya noktalı ise ekin önüne kesme işareti gelip gelmediğini kontrol edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına uygun olarak yazılması, metnin profesyonelliği ve dil bilgisi doğruluğu açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yurt dışı görevlendirmeleri için personelin THY'nın internet sitesi üzerinden bilet alması gerekmektedir.

Cevap

Hava yolu şirketi kısaltmasının (THY) yer aldığı seçenekte, ek yanlış getirilmiştir; doğrusu 'THY'ye' olmalıdır.
Türk Hava Yolları'nın kısaltması olan 'THY' büyük harflerle yapılmıştır. Kural gereği, bu tür kısaltmalara gelen ekler son harfin okunuşuna (Te-He-Ye) göre belirlenir. 'THY'nın' yazımı kısaltmanın açılışına göre yapıldığı için hatalıdır; doğru yazım 'THY'nin' veya cümledeki bağlama göre 'THY'ye' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle.
THY, büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük ve küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Son harfin okunuşuna göre uygun eki tespit et.
T-H-Y kısaltmasının son harfi 'Ye'dir. Bu harfe gelecek yönelme/ilgi eki 'ye/nin' olmalıdır.
Büyük harfli kısaltmalarda açılım (Türk Hava Yolları) değil, harf okunuşu esastır.
3
Yazımı kontrol et.
'THY'nın' yazımı, açılıma göre ek getirildiği için hatalıdır.
Kurala göre 'THY'ye' veya 'THY'nin' şeklinde yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin yazımı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda (MEB, TDK, THY gibi) eklerin nasıl getirildiğini hatırlayın.
2
Kısaltmanın açılımını (Türk Hava Yolları) değil, harf harf okunuşunu (T-H-Y) baz alarak eki kontrol edin.
3
T-H-Y şeklinde okuduğunuzda 'nın' eki mi yoksa 'nin' eki mi kulağa doğru geliyor?

Daha Fazla Pratik

Üst işareti içeren kısaltmaların (m², cm³) ek alırken kesme işareti kullanıp kullanmadığını araştırın.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 69Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı; kısaltmanın büyük harflerle yapılmasına, küçük harflerle yapılmasına veya sonunda nokta bulunup bulunmamasına göre farklılık gösterir. Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilirken; küçük harflerle yapılan kısaltmalarda ek, kelimenin tam okunuşu esas alınarak getirilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınav başvurusu için gerekli belgeleri TDK'ya bizzat teslim etmeniz gerekiyor.

Cevap

Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan 'TDK' ifadesine getirilen ekin yanlış yazıldığı seçenek doğrudur.
Türkçede büyük harfle yapılan kısaltmalarda ek, kısaltmanın açılımına değil, son harfin okunuşuna göre getirilir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ekin 'TDK'ye' olması gerekir. 'TDK'ya' yazımı 'ka' okunuşuna dayandığı için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle
TDK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harf kısaltmalarında eklerin son harfin okunuşuna göre getirilmesi kuralını uygulamak için.
2
Son harfin okunuşunu kontrol et
T-D-K kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur.
Türkçede 'K' sesi 'ka' değil, her zaman 'ke' olarak seslendirilir.
3
Eki okunuşa uygun hale getir
Te-De-Ke kelimesine gelecek ek 'ye' olmalıdır (TDK'ye).
Kısaltmanın sonundaki 'e' ince ünlüsü, kendisinden sonra gelecek ekin de ince ünlü (-ye) olmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Büyük harf kısaltmalarında ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre getirilir; küçük harf kısaltmalarında ise kelimenin tam okunuşu esas alınır.

İpuçları

1
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda kelimenin açılımını değil, harflerin okunuşunu düşünün.
2
Türkçede 'K' harfinin 'ka' diye bir okunuşu yoktur; alfabedeki tüm sessiz harfler yanına 'e' getirilerek okunur.
3
Türk Dil Kurumu'nun kısaltması olan ifadenin son harfi 'ke' olarak bittiği için, gelecek ek ince ünlüyle başlamalıdır.

Daha Fazla Pratik

Ölçü birimleri ve unvan kısaltmalarının (m², Prof., vb.) ek alırken kesme işareti kullanılıp kullanılmadığını inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmayı harf harf seslendirin (Te-De-Ke) ve en son duyduğunuz sese en uygun eki seçin. Eğer kısaltma küçük harfse (kg, cm, m), sadece o ölçü biriminin tam adını söyleyin ve eki ona göre ekleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 70Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı; kısaltmanın büyük veya küçük harflerle yapılmasına, sonunda nokta bulunup bulunmamasına veya üst işareti içermesine göre farklı kurallara tabidir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütüphanedeki eski belgelerin tasnifi sırasında 19. yy.'dan kalma bazı ticari yazışmaların olduğu fark edildi.

Cevap

Cümledeki '19. yy.'dan' ifadesinde yapılan hata, sonunda nokta bulunan bir kısaltmaya gelen ekin kesme işaretiyle ayrılmış olmasıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu tür kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
Kısaltmaların yazımında temel kural, sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmamasıdır. '19. yy.'dan' yazımında nokta varken kesme işareti kullanıldığı için hata yapılmıştır; doğrusu '19. yy.dan' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve onlara gelen ekleri tespit et.
T.C., mm3mm^3 lük, yy.'dan, TÜBİTAK'ın, kg'dan.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.
2
Noktalı kısaltmaların ek kuralını hatırla.
Sonunda nokta olan kısaltmalarda (Alm., İng., yy. vb.) kesme işareti kullanılmaz.
Nokta zaten bir sınır belirleyicidir, kesme işaretine ihtiyaç duyulmaz.
3
Büyük ve küçük harfli kısaltmaların ek getirilme mantığını uygula.
Büyük harflerde son harf/okunuş (TÜBİTAK), küçük harflerde kelime okunuşu (kilogram) esas alınır.
Eklerin ses uyumuna girmesi için doğru telaffuzun seçilmesi şarttır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Nokta ve Kesme İşareti Uyumu

İpuçları

1
Kısaltmanın sonunda zaten bir işaret (nokta veya üs) varsa eklerin nasıl geldiğini hatırla.
2
Yüzyıl anlamına gelen 'yy.' kısaltmasına gelen ekler için TDK'nin özel bir ayrım yasağı olduğunu unutma.
3
Nokta bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz kuralını bu cümlede ara.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'İng.' veya 'Alm.' gibi kısaltmalara ek getirerek pratik yapabilirsin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 71Soru →

Kısaltmalara getirilen eklerin yazımıyla ilgili kurallar; kısaltmanın büyük veya küçük harfle yapılmasına, sonunda nokta bulunup bulunmamasına veya kısaltmanın bir kelime gibi okunup okunmamasına göre değişiklik gösterir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni yayın dönemindeki düzenlemeler hakkında bilgi almak üzere RTÜK'ne başvuruda bulundu.

Cevap

Yeni yayın dönemindeki düzenlemeler hakkında bilgi almak üzere RTÜK'ne başvuruda bulundu.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'RTÜK'ne' ifadesi hatalıdır. RTÜK gibi bir kelime olarak telaffuz edilen kısaltmalarda ek, kısaltmanın okunuşuna göre getirilir. Dolayısıyla doğru yazım 'RTÜK'e' (Rü-tük-e) olmalıdır. 'Üst Kuruluna' şeklindeki açılım baz alınarak ek getirilmesi kural dışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü analiz et.
RTÜK, büyük harflerle yapılan ve bir kelime gibi okunan (Rü-tük) bir kısaltmadır.
Kısaltmaların okunuş biçimi, ekin nasıl getirileceğini belirleyen temel kuraldır.
2
Ekin getiriliş kuralını hatırla.
Kelime gibi okunan büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın okunuşuna (RTÜK'e) göre getirilir; açılımına (Üst Kuruluna) göre değil.
TDK kuralları gereği, kelimeleşmiş kısaltmalarda (NATO, UNESCO, BOTAŞ, RTÜK vb.) telaffuz esastır.
3
Yanlış kullanımı doğrula.
Cümlede 'RTÜK'ne' yazılarak ekin açılıma göre getirildiği görülmüştür, bu bir yazım yanlışıdır.
Doğru form 'RTÜK'e' olmalıdır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerde temel kural; büyük harflerde son harfin veya kelimenin okunuşu, küçük harflerde ise kelimenin açılışıdır.

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirirken kısaltmanın açılımını düşünmekten kaçının.
2
RTÜK, NATO, BOTAŞ gibi kısaltmaların bir kelime gibi okunduğunu ve ekin bu okunuşa göre geldiğini hatırlayın.
3
RTÜK'ü 'Radyo ve Televizyon Üst Kurulu' olarak değil, 'Rütük' olarak okuyun ve ekin sonuna 'e' gelmesi gerektiğini fark edin.

Daha Fazla Pratik

TDK ve 'K' harfi ile biten diğer kısaltmaların (SGK, BSK) eklerini inceleyerek 'ka' okunuşu hatasından kaçınma çalışmaları yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları iki gruba ayırın: Harf harf okunanlar (TRT, TDK) ve kelime gibi okunanlar (RTÜK, UNESCO). Harf harf okunanlarda son harfin sesine, kelime gibi okunanlarda ise kelimenin son hecesinin sesine odaklanarak eki kontrol edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 72Soru →

Bir akademisyen, hazırladığı bilimsel makalenin son kontrolünü yaparken kısaltmaların yazımı konusunda Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel kılavuzunu esas almaktadır. Buna göre, akademisyenin metninde yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yoktur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Araştırma kapsamında incelenen belgelerin bir kısmının 19. yy.da kaleme alındığı, paleografi uzmanları tarafından onaylandı.

Cevap

Araştırma kapsamında incelenen belgelerin bir kısmının 19. yy.da kaleme alındığı cümlesinde kısaltmaların yazımı doğrudur.
19. yy.da ifadesinde 'yy.' kısaltması sonunda nokta barındırdığı için kural gereği ek kesme işaretiyle ayrılmamıştır. Bu kullanım TDK'nin 'Sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz' kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Noktalı kısaltmaları kontrol et.
Alm.dan ve yy.da örneklerinde olduğu gibi, sonunda nokta bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
TDK kurallarına göre noktalı kısaltmalarda ekler doğrudan eklenir.
2
Üs işaretli kısaltmaları incele.
m2m^2 lik ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır.
Üs işaretli birim kısaltmalarında ekler kesme ile ayrılmaz, üssün okunuşu esas alınır.
3
Büyük harfli kısaltmaların eklerini kontrol et.
DSİ'ye ve THY'nin doğru biçimlerdir; DSİ'ne ve THY'nın yanlış kullanımlardır.
Kısaltma bir kelime gibi okunmuyorsa (NATO, UNESCO gibi değilse), son harfin sesine göre ek getirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen eklerin; kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf), sonunda nokta bulunup bulunmamasına ve üs işareti içermesine göre belirlenmesi.

İpuçları

1
Cümlelerdeki kısaltmaların sonundaki işaretlere (nokta, üs) ve büyük harfli kısaltmaların son harflerine odaklanın.
2
TDK kurallarına göre noktalı kısaltmalara (Alm., yy. gibi) gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılıp ayrılmadığını hatırlayın.
3
Büyük harfli kısaltmalarda eklerin son harfin sesine göre geldiğini (DSİ'ye, THY'nin gibi) ve üslü ifadelerde kesme kullanılmadığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) kısaltmalarındaki istisnai nokta kullanımını ve bu kısaltmalara gelen eklerin yazımını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle; Alm.'dan, m2m^2'lik, DSİ'ne ve THY'nın ifadelerindeki belirgin kural ihlallerini tespit ederek doğru seçeneğe ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 73Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emeklilik işlemleri için SGK'nın ilgili birimine dilekçe vermeniz gerekiyor.

Cevap

Sosyal Güvenlik Kurumu kelimesinin kısaltması olan SGK'ye getirilen ekin, kısaltmanın son harfi olan 'K'nin (ke) okunuşuna uygun olarak 'nin' şeklinde yazılması gerekir.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna dayanır. SGK kısaltması 'Se-Ge-Ke' şeklinde okunduğu için getirilecek ek 'nın' değil, 'nin' olmalıdır. 'SGK'nın' yazımı, kısaltmanın açılımı olan 'Sosyal Güvenlik Kurumu'nun' ifadesine veya hatalı olan 'ka' okunuşuna dayandığı için yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
Cümledeki SGK büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harfli ve küçük harfli kısaltmaların ek alma kuralları farklıdır.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygulayın.
Ek, kısaltmanın açılımına göre değil, son harfin okunuşuna göre getirilir (Se-Ge-Ke).
Türkçede kısaltmalarda 'K' harfi her zaman 'ke' sesiyle okunur.
3
Diğer seçeneklerdeki özel kuralları kontrol edin.
Noktalı kısaltmalar (Alm.) ve üst işaretli kısaltmalarda (m2m^2) kesme işareti kullanılmadığını doğrulayın.
Bu istisnai kurallar yazım yanlışlarını tespit etmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen ekler; kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf), sonunda nokta bulunup bulunmamasına veya üs işareti içerip içermemesine göre belirlenir.

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalarda eki getirirken kısaltmayı harf harf okuyun.
2
Türkçede 'K' harfinin 'ka' diye bir okunuşu olmadığını, her zaman 'ke' olarak seslendirildiğini unutmayın.
3
Nokta ile biten (vb., Alm.) veya üs işareti taşıyan (m2m^2, cm3cm^3) kısaltmalarda ekten önce asla kesme işareti (') kullanılmaz.

Daha Fazla Pratik

TDK ve TRT gibi sıkça sorulan diğer büyük harf kısaltmalarının aldığı ekleri pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltma sorularında şu dörtlü kontrol listesini kullanabilirsiniz: 1. Büyük harf mi? (Harf okunuşu) 2. Küçük harf mi? (Kelime okunuşu) 3. Nokta var mı? (Kesme yok) 4. Üs var mı? (Kesme yok).
Tahmini Süre:45s
Soru 74Soru →

Bir devlet okulunun fen laboratuvarı için hazırlanan 'Malzeme ve Ekipman Takip Raporu'ndan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laboratuvarın yıllık cihaz alım planı, TDK'nın yayımladığı bilim terimleri sözlüğündeki güncel terminolojiye göre revize edildi.

Cevap

Cümledeki 'TDK'nın' ifadesinde kısaltmanın son harfi olan 'K', 'ka' şeklinde yanlış okunarak ek getirilmiştir; doğru yazım 'TDK'nin' olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır. Türkçede 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için 'TDK' kısaltmasına getirilen ek 'TDK'nin' şeklinde olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, harfin halk ağzındaki 'ka' okunuşuna dayandığı için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kısaltmaları ve onlara getirilen ekleri belirle.
TÜBİTAK'ın, g'lık, T.C., vb.leri, TDK'nın, Alm.dan gibi ifadeler incelenir.
Yanlışlığın hangi tür kısaltmada (büyük harf, küçük harf, ölçü birimi, noktalı kısaltma) olduğunu saptamak gerekir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygula.
TDK kısaltması 'te-de-ke' olarak okunur. Son harf 'ke' olduğu için ek 'nin' olmalıdır.
Türkçede 'K' harfinin 'ka' diye bir okunuşu yoktur, bu yaygın bir hatadır.
3
Noktalı kısaltmaların ve ölçü birimlerinin kurallarını kontrol et.
Ölçü biriminde kelime okunuşu (gramlık) esas alınır. Noktalı kısaltmalarda (vb.leri, Alm.dan) kesme işareti kullanılmaz.
TDK yazım kurallarına göre noktalı kısaltmalarda nokta işareti kesme işaretinin görevini de üstlenir.

Anahtar Kavram

Kısaltmaların Yazımı ve Eklerin Getirilmesi

İpuçları

1
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin açılımına değil, harflerin okunuşuna odaklanın.
2
Türkçede 'K' harfinin nasıl okunduğunu hatırlayın; 'ka' mı yoksa 'ke' mi?
3
Nokta ile biten kısaltmalarda ek getirilirken kesme işareti (') kullanılmaz, bu kuralın uygulandığı şıkları eleyin.

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli olup kelime gibi okunan (UNESCO, NATO, TÜBİTAK) kısaltmaların ek alma kurallarını tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları harf harf kodlayarak okuma yöntemi (T-D-K) sayesinde 'TDK-nin' sonucuna daha hızlı ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 75Soru →

Kamu kurumlarına personel alımı sürecinde hazırlanan ilan metinlerinde ve resmî yazışmalarda kısaltmaların ve bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı büyük önem taşımaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazışmalarda TDK'nın belirlediği güncel yazım kurallarına uyulması zorunludur.

Cevap

Yazışmalarda TDK'nın belirlediği güncel yazım kurallarına uyulması zorunludur cümlesindeki 'TDK'nın' ifadesi yanlıştır; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.
Türkçede ünsüz harflerin okunuşunda 'e' sesi kullanılır. TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde telaffuz edildiği için getirilen ilgi eki de bu sese uyum sağlayarak 'TDK'nin' olmalıdır. 'TDK'nın' yazımı, kısaltmanın 'Türk Dil Kurumu'nun' şeklinde açılmasına veya 'ka' şeklinde yanlış okunmasına dayandığı için hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Büyük harfli kısaltmaların kuralını hatırla
Ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir.
YÖK ve TDK gibi büyük harfli kısaltmalarda temel kural budur.
2
'K' harfinin Türkçedeki okunuşunu kontrol et
K harfi 'ka' değil, 'ke' olarak okunur.
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunmalıdır.
3
Küçük harfli ve noktalı kısaltmaları incele
Noktalı kısaltmalarda (Alm., İng., vb.) ek kelimenin okunuşuna göre gelir ve kesme işareti kullanılmaz.
İng.yi ve vb.leri ifadeleri bu kurala tam olarak uymaktadır.
4
Ölçü birimlerini kontrol et
Ölçü birimlerinde (kg, m, cm) ek, kelimenin uzun okunuşuna göre gelir ve kesme işaretiyle ayrılır.
75 kg'lık ifadesinde ek 'kilogramlık' okunuşuna göre getirilmiş ve doğru yazılmıştır.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara getirilen ekler; büyük harflerde son harfin okunuşuna, küçük harflerde ve ölçü birimlerinde ise kelimenin tam okunuşuna göre belirlenir.

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin neye göre getirildiğini ve 'K' harfinin alfabedeki sesini hatırlayın.
2
TDK kısaltmasını açarak değil, harf harf okuyun: Te-De-Ke. Buna uygun bir ek gelip gelmediğine bakın.
3
Cevap, 'K' harfinin yanlış okunmasından kaynaklanan 'TDK'nın' ifadesidir; doğrusu 'TDK'nin' olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Büyük harfli kısaltmalarda son harf 'K' olan diğer örnekleri (SGK, RTÜK, SSK) inceleyerek pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltma sorularında önce kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf) bakın. Büyükse sadece son harfe odaklanın, küçükse kelimeyi zihninizde açarak okuun.
Tahmini Süre:45s
Soru 76Soru →

Resmî yazışmalarda ve akademik çalışmalarda kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili kurallara uyulması büyük önem taşır. Kısaltmanın büyük harflerle yapılması, küçük harfle yapılması veya sonunda nokta bulunması, getirilecek ekin belirlenmesinde temel ölçüttür.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hazırlanan raporun bir nüshası incelenmek üzere MEB'na teslim edildi.

Cevap

Hazırlanan raporun bir nüshasının 'MEB'na' teslim edildiğini belirten cümle hatalıdır; çünkü büyük harfli kısaltmalarda ek, son harfin okunuşuna göre 'MEB'e' şeklinde olmalıdır.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. MEB kısaltması 'Me-E-Be' şeklinde okunduğu için getirilecek yönelme durumu eki '-e' olmalıdır (MEB'e). 'MEB'na' kullanımı, kısaltmanın açılımı olan 'Milli Eğitim Bakanlığına' ifadesi esas alınarak yapıldığı için kural dışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirleyin.
MEB, büyük harflerle yapılan bir kurum kısaltmasıdır.
Yazım kuralları kısaltmanın türüne (büyük/küçük harf) göre değişir.
2
Büyük harfli kısaltmalarda ek getirme kuralını uygulayın.
Ek, 'Milli Eğitim Bakanlığına' (uzun hal) şeklinde değil, 'Me-E-Be'ye' (kısaltma hali) şeklinde gelmelidir.
TDK kurallarına göre büyük harfli kısaltmalarda kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır.
3
Hatalı kullanımı tespit edin.
MEB'na kullanımı, kelimenin açılımı esas alınarak yapıldığı için yanlıştır. Doğrusu 'MEB'e' olmalıdır.
En sık yapılan hata, kısaltmayı kelime gibi okuyarak ek getirmektir.

Anahtar Kavram

Büyük Harfli Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalar ile küçük harfle yapılanların ek alma kurallarının farklı olduğunu hatırlayın.
2
Büyük harfli kısaltmalarda kelimenin tam adını değil, sadece harfleri okuyun.
3
MEB kısaltmasını 'Me-E-Be' olarak okuduğunuzda yanına 'na' mı yoksa 'e' mi gelmesi gerektiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

TDK kısaltmasına ek getirirken yapılan 'TDK'nın' (yanlış) ve 'TDK'ye' (doğru) ayrımını inceleyerek kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna gelen eki kontrol ederken harfleri tek tek seslendirin: M-E-B... Son ses 'e' olduğu için ek de ince ünlülü olmalıdır.
Tahmini Süre:45s
Soru 77Soru →

Bir kamu kurumu tarafından hazırlanan resmî bilgilendirme metninde geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımı veya kısaltmaya getirilen ekin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurumumuzun resmî yazışmalarında TDK'nın güncel yazım kılavuzu esas alınacaktır.

Cevap

Dilekçelerdeki 'TDK'nın' ifadesi yanlıştır; doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.
TDK kısaltması büyük harflerden oluşur ve 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Büyük harfle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. Bu nedenle 'TDK'nın' kullanımı hatalıdır, doğrusu 'TDK'ye' olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü belirle
TDK, büyük harflerle yapılan bir kısaltmadır.
Büyük harf ve küçük harf kısaltmalarının ek alma kuralları farklıdır.
2
Son harfin okunuşunu tespit et
'K' harfi Türkçede her zaman 'ke' olarak okunur.
Büyük harfli kısaltmalarda ek, açılıma göre değil son harfin okunuşuna göre belirlenir.
3
Eki son harfin sesine göre getir
Te-De-Ke + ye = TDK'ye
Türkçede 'ka' sesi yoktur, bu yüzden 'TDK'ya' veya 'TDK'nın' gibi kullanımlar hatalıdır.

Anahtar Kavram

Büyük Harfle Yapılan Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

İpuçları

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda eklerin neye göre getirildiğini hatırlayın: Açılıma göre mi, harf okunuşuna göre mi?
2
Türkçede 'K' harfinin seslendirilişine dikkat edin; 'ka' mı yoksa 'ke' mi?
3
TDK kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunur. Bu okunuşa uygun ince bir ek (e/ye) gelmelidir.

Daha Fazla Pratik

Küçük harfle yapılan kısaltmaların (kg, kur., m) ek alma kurallarını büyük harflilerle karşılaştırarak çalışın.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna ek getirmeden önce harfleri tek tek ve Türkçe sesletim kurallarına göre (A, Be, Ce, Çe...) okuyun.
Tahmini Süre:45s
Soru 78Soru →

Resmî belgelerin hazırlanmasında kısaltmaların ve bu kısaltmalara getirilen eklerin yazımı belirli kurallara tabidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yeni yönetmelik taslağının görüşülmesi için hazırlanan metin TDK'ya resmi yazıyla gönderildi.

Cevap

Hazırlanan metnin TDK'ya gönderildiğini belirten cümlede yazım yanlışı vardır.
Türkçede büyük harflerle yapılan ve bir kelime gibi okunmayan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. 'K' harfi 'ke' şeklinde okunduğu için 'TDK'ya' (Türk Dil Kurumuna) değil, 'TDK'ye' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini tespit et.
UNESCO'nun, 1010 mg'dan, TDK'ya, İng.den, THY'nin.
Yazım yanlışının hangi kural ihlalinden kaynaklandığını bulmak için odak noktaları belirlenir.
2
Büyük harfle yapılan kısaltmaların kuralını uygula.
Harf harf okunan kısaltmalarda (TDK) ek, son harfin okunuşuna göre gelmelidir.
Türkçede 'K' harfi 'ka' değil 'ke' diye okunur. Dolayısıyla TDK'ye kullanımı doğrudur, TDK'ya kullanımı yanlıştır.
3
Diğer kısaltma türlerini kontrol et.
Ölçü birimleri (mg'dan) kelime okunuşuna, noktalı kısaltmalar (İng.den) kesmesiz yazıma uygundur.
Alternatiflerin doğruluğundan emin olunarak hata kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalara Getirilen Eklerin Yazımı

İpuçları

1
Büyük harf kısaltmalarında kelimenin uzun halini değil, kısaltmanın son harfini düşünün.
2
Türkçede 'ka' diye bir harf okunuşu olmadığını, tüm ünsüzlerin yanına 'e' gelerek okunduğunu hatırlayın.
3
TDK kısaltmasını 'Te-De-Ka' mı yoksa 'Te-De-Ke' mi diye okuyorsunuz? Eki bu okunuşa göre test edin.

Daha Fazla Pratik

Üst işaretli kısaltmalarda (m², cm³) eklerin nasıl getirildiğini ve kesme işareti kullanılıp kullanılmadığını inceleyin.

Alternatif Yöntem

Kısaltmanın sonuna gelen eki kontrol ederken harfi tek başına seslendirin. Eğer harf 'K' ise, yanına 'e' koyarak (ke) seslendirin ve ekin bu sese uyup uymadığına bakın.
Tahmini Süre:45s
Soru 79Soru →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili belirli kurallar bulunmaktadır. Bu kurallar; kısaltmanın büyük veya küçük harfle yapılmasına, sonunda nokta bulunup bulunmamasına veya bir üs işareti içermesine göre değişiklik göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Araştırma raporunda, bölgedeki ormanlık alanın yaklaşık 450 km2450\text{ }km^2'lik bir bölümünün zarar gördüğü belirtildi.

Cevap

Bölgedeki ormanlık alanın yaklaşık 450 km2450\text{ }km^2'lik bir bölümünün zarar gördüğünü belirten seçenek yanlıştır; çünkü üs işaretli kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, sonunda nokta bulunan (İng., vb.) veya üs işareti içeren (km2km^2, cm3cm^3) kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla 'km2km^2'lik' yazımındaki kesme işareti bir yazım yanlışıdır. Doğru yazım 'km2km^2 lik' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmaların türlerini ve ek kurallarını belirle.
TDK (Büyük harf), km2km^2 (Üslü), İng. (Noktalı), kg (Küçük harf), vb. (Noktalı).
Her kısaltma türü farklı bir yazım ve ek kuralına tabidir.
2
Üs işaretli kısaltmaların kuralını kontrol et.
TDK kurallarına göre üs işaretli kısaltmalara getirilen ekler kesme işareti (′') ile ayrılmaz.
Üs işareti zaten bir ayırıcı görevi gördüğü için ek bir noktalama işaretine ihtiyaç duyulmaz.
3
Hatalı kullanımı tespit et.
km2km^2'lik yazımında kullanılan kesme işareti yanlıştır; doğrusu km2km^2 lik olmalıdır.
Kural ihlali tespit edilmiştir.

Anahtar Kavram

Üs işaretli ve noktalı kısaltmalarda kesme işareti kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerdeki kısaltmaların yanındaki noktalama işaretlerine (nokta, kesme işareti, üs) dikkat edin.
2
Sonunda nokta olan (İng. gibi) veya üs işareti olan (m2m^2 gibi) kısaltmalarda kesme işaretinin kullanılıp kullanılmadığını hatırlayın.
3
TDK kuralına göre, üs işaretli bir birimden sonra gelen ek hiçbir zaman kesme işaretiyle ayrılmaz.

Daha Fazla Pratik

Üs işaretli kısaltmaların (örneğin cm3cm^3) okunuşu ve ek alışı ile ilgili daha fazla pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları türlerine göre (büyük harf, küçük harf, noktalı/üslü) gruplandırıp her grubun ek alma kuralını zihninizde hızlıca çek ederek eleme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 80Soru →

Bir gayrimenkul yatırım ortaklığının hazırladığı 'Konut Satış ve Kiralama Rehberi'nden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Emlak beyannamesi verilirken 4 No.’lu4\text{ No.'lu} bağımsız bölüm formunun eksiksiz doldurulması zorunludur.

Cevap

Bina sakinleri ve form numaralarıyla ilgili cümlede geçen 'No.'lu' ifadesindeki kesme işareti kullanımı hatalıdır; doğrusu 'No.lu' olmalıdır.
Türkçede sonunda nokta bulunan kısaltmalara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. 'No.' (numara) kısaltması sonunda nokta barındırdığı için getirilen '-lu' ekinin kesme işareti kullanılmadan, doğrudan 'No.lu' şeklinde yazılması gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Kısaltmanın türünü ve noktalama durumunu belirleme
'No.' (numara) kısaltması sonunda nokta bulunan bir kısaltmadır.
Kısaltmalara getirilecek eklerin kuralı, kısaltmanın sonunda nokta olup olmamasına göre değişir.
2
Ek getirme kuralını uygulama
Sonunda nokta bulunan kısaltmalarda ekler kesme işareti (′') ile ayrılmaz.
TDK kuralları gereği nokta zaten bir sınır işareti görevi gördüğü için ayrıca kesme işaretine ihtiyaç duyulmaz.
3
Hatalı kullanımı tespit etme
'No.'lu' yazımı, hem nokta hem kesme işareti içerdiği için yanlıştır.
Doğru yazım, noktanın hemen ardından ekin getirilmesiyle oluşan 'No.lu' şeklidir.

Anahtar Kavram

Kısaltmalarda Nokta ve Kesme İşareti Kullanımı

İpuçları

1
Cümlelerde geçen 'm', 'cm', 'No.', 'TDK' ve 'İng.' gibi kısaltmaların sonundaki işaretlere odaklanın.
2
Sonunda nokta bulunan bir kısaltmaya ek getirirken ayrıca kesme işareti (′') kullanılıp kullanılmayacağını hatırlayın.
3
TDK kurallarına göre 'No.', 'vb.', 'Alm.' gibi noktalı kısaltmalardan sonra gelen ekler doğrudan yazılır; 'No.'lu' yazımı bu kurala aykırıdır.

Daha Fazla Pratik

Üs işaretli kısaltmaları (m2,cm3m^2, cm^3 vb.) içeren benzer bir soru çözerek 'kesme işareti kullanılmama' kuralını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kısaltmaları açık halleriyle okuyun: 'Metre', 'Santimetre', 'Türk Dil Kurumu', 'İngilizce' ve 'Numara'. Küçük harflilerde bu okunuş, büyük harflilerde ise harf harf okunuş (T-D-K) kuralı belirler. Noktalı kısaltmalarda ise görsel olarak 'hem nokta hem kesme yan yana gelmez' kuralını anımsayın.
Tahmini Süre:1m 15s
ÖncekiSayfa 4 / 7Sonraki
Kısaltmaların Yazımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin