Hukukun Temel Kavramları
514 soru
Akıl sağlığı yerinde olmadığı için kısıtlanmış ve ayırt etme gücü bulunmayan bir kimsenin, noter huzurunda kendisine ait bir taşınmazı satış sözleşmesi ile bir başkasına devretmesi durumunda, bu hukuki işlemin karşı karşıya kalacağı yaptırım türü aşağıdakilerden hangisidir?
Türk hukukunda, kanun koyucunun bir hukuki uyuşmazlığın çözümüne yönelik herhangi bir kural koymaması, bu durumu bilerek ve isteyerek düzenleme dışında bırakması ve bu sessizliğin bir "olumsuz çözüm" (menfi çözüm) niteliği taşıması hâlinde aşağıdakilerden hangisi söz konusu olur?
Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, kanunda konuyla ilgili uygulanabilir bir hüküm yer almasına karşın; bu hükmün kapsamının çok geniş tutulması sebebiyle, olaya aynen uygulanmasının dürüstlük kuralına veya adalete aykırı sonuçlar doğurduğu hallerde karşılaşılan boşluk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk kuralları, bir toplumda huzur ve güven ortamını tesis etmek amacıyla oluşturulan kurallar dizgesinin en önemli parçasıdır. Diğer sosyal düzen kuralları ile ortak bir amaca hizmet etmesine rağmen hukuku, bu kurallardan ayıran yapısal bir sınır çizgisi bulunmaktadır. Söz konusu bu sınır çizgisini belirleyen ve hukuk kurallarını diğerlerinden kesin olarak ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Türk hukuk sisteminde yer alan yazılı kaynakların, hukuk kuralları arasındaki "altlık-üstlük" ilişkisine göre sıralandığı yapıya "normlar hiyerarşisi" (kademeler silsilesi) denir. Bu hiyerarşik yapıya göre, alt basamakta yer alan bir normun üst basamaktaki norma aykırı hükümler içermesi mümkün değildir.
Buna göre; normlar hiyerarşisinde Kanunlar ile Yönetmelikler arasında yer alan ve yürütme organı tarafından çıkarılan düzenleyici işlem aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk sistemimizde, hak sahibinin tek taraflı irade beyanıyla mevcut bir hukuki ilişkiyi sona erdirmeksizin, o ilişkinin içeriğinde veya şartlarında değişiklik yapmasına olanak tanıyan haklar mevcuttur. Örneğin; satılan bir malın ayıplı çıkması durumunda alıcının "bedelde indirim" talep etmesi bu kapsamdadır. Bu tür haklar, kullanıldıklarında meydana getirdikleri hukuki etki bakımından aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Bir sözleşme ile tanınan ve hak sahibine, tek taraflı bir irade beyanıyla yeni bir hukuki ilişki (örneğin bir satış sözleşmesi) kurma yetkisi veren "alım hakkı" (iştira), kullanıldığı an hukuki sonuçlarını doğurur. Bu tür haklar, kullanıldıklarında mevcut hukuki duruma yeni bir unsur ekler veya tamamen yeni bir hukuki statü oluşturur.
Buna göre; "alım hakkı", kullanıldığında yarattığı hukuki etki bakımından aşağıdaki hak gruplarından hangisinde yer alır?
Toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar arasında yer alan hukuk kuralları, diğer sosyal düzen kurallarından farklı olarak "iki taraflı" (bilateral) olma özelliğine sahiptir. Diğer kuralların çoğu bireye sadece belirli ödevler yüklerken, hukuk kuralları kişiler arasındaki ilişkileri bir denge çerçevesinde düzenler. Buna göre, hukuk kurallarının "iki taraflı" olması aşağıdakilerden hangisini en doğru şekilde ifade eder?
Bir hukuk müşaviri, yanındaki stajyer avukata Türkiye'deki hukuk kurallarının tasnifiyle ilgili şu bilgileri vermiştir:
I. Bir ülkede belirli bir dönemde yürürlükte olan, yetkili makamlarca konulmuş yazılı kurallar ile örf ve adet hukuku gibi yazısız kuralların tamamına bu isim verilir.
II. Bir ülkede yetkili bir makam tarafından konulan ve yürürlükte olan sadece yazılı hukuk kurallarının (Anayasa, kanun, yönetmelik vb.) bütününe bu isim verilir.
Buna göre, hukuk müşavirinin tanımladığı bu iki kavram aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Bir yargı kararının gerekçesinde yer alan; "Hakimin önüne gelen bir uyuşmazlığı karara bağlarken sadece yetkili makamlarca konulmuş yazılı metinlerle sınırlı kalmayıp, toplumun ortak vicdanından doğan ve devletin yaptırım gücüyle desteklenen yazısız kuralları da göz önünde bulundurması gerekir. Zira bu iki kaynağın toplamı, o toplumun fiilen yaşayan hukuk düzenini oluşturur." şeklindeki ifadeler, aşağıdaki hukuk türlerinden hangisini tanımlamaktadır?
Türk hukuk sisteminde yer alan yazılı hukuk kuralları, belirli bir hiyerarşik düzen içerisinde yer alır ve bu düzene "normlar hiyerarşisi" (kademeler silsilesi) denir. Bu düzende her norm, geçerliliğini bir üst basamakta yer alan kuraldan alır ve ona aykırı hükümler içeremez.
Buna göre, Anayasası'na göre şekillenen normlar hiyerarşisinde, "Kanun"ların altında ancak "Yönetmelik"lerin üstünde yer alan hukuk kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Bir şahsın, mülkiyeti devlete ait olan ve satışı kanunen mümkün olmayan bir kamu hizmet binasını (örneğin bir valilik binasını) üçüncü bir kişiye satmak üzere yaptığı yazılı sözleşme, hukukî yaptırımlar açısından aşağıdakilerden hangisi ile nitelendirilir?
Hukuk kurallarının sınıflandırılmasında, bir ülkede belirli bir dönemde yürürlükte olan kuralların kaynağı ve kapsamı büyük önem taşır. Sadece yetkili makamlar tarafından yürürlüğe konulmuş olan yazılı kurallar ile toplumda kendiliğinden oluşan ve devletçe desteklenen yazısız kuralların (örf ve adet hukuku) tamamını kapsayan hukuk türü aşağıdakilerden hangisidir?
Türk hukuk sisteminde, kurucu unsurları tamam olan ancak emredici hukuk kurallarına, ahlaka, kamu düzenine veya kişilik haklarına aykırı olduğu için baştan itibaren geçersiz sayılan bir işlem "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) ile sakattır.
Buna göre, mutlak butlan yaptırımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?