Hükümsüzlük ve Türleri (Yokluk, Butlan)
71 soru
Hukuki işlemlerin hükümsüzlük türleri (yokluk, mutlak butlan, nisbi butlan ve tek taraflı bağlamazlık) arasındaki kurumsal ve işleyişsel farklar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Ayırt etme gücü bulunmayan ( yaşındaki bir çocuk veya akıl hastası gibi) tam ehliyetsiz bir kişinin yapmış olduğu hukuki işlemin yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuki işlemlerin geçersizlik halleriyle (hükümsüzlük) ilgili olarak aşağıda verilen "olay-yaptırım" eşleştirmelerinden hangisi Türk hukuk doktrini ve yerleşik yargı kararları çerçevesinde yanlıştır?
Türk hukuk sisteminde bir hukuki işlemin kurucu unsurlarındaki eksiklik ile kurucu unsurları tam olmasına rağmen kanunun emredici hükümlerine aykırılık taşıması, işlemin sıhhatini farklı şekillerde etkilemektedir.
Buna göre; ayırt etme gücüne sahip iki kişinin, aralarındaki evlenme engeline rağmen resmi evlendirme memuru önünde yaptıkları evlilik ile; bu kişilerin resmi bir makama başvurmaksızın sadece dini/örfi ritüellerle gerçekleştirdikleri birliktelik arasındaki hukuki nitelik farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk sistemimizde bir hukuki işlemin varlık kazanabilmesi (teşekkül etmesi) için gerekli olan 'maddi kurucu unsurlar' ile işlemin hukuk düzenince korunabilmesi için gereken 'geçerlilik şartları' arasındaki fark, sakatlık durumunda uygulanacak yaptırımı belirler. Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde bir 'geçerlilik şartı' sakatlığı değil, doğrudan kurucu unsurlardan birinin eksikliği nedeniyle işlemin hukuk dünyasında hiç varlık kazanmadığı (yokluk) söylenebilir?
Hukuki işlemlerin hükümsüzlüğü ile ilgili olarak; işlemin kurucu unsurlarındaki (taraflar, irade beyanı gibi) bir eksiklik "X" yaptırımına; kurucu unsurlar tam olmasına rağmen işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına aykırı olması ise "Y" yaptırımına tabidir.
Buna göre, yukarıdaki açıklamada "X" ve "Y" harflerinin yerine sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Hukuk sistemimizde bir hukuki işlemin sakatlığı, işlemin hangi aşamada veya hangi unsurunda bir eksiklik olduğuna göre farklı yaptırımlara tabidir.
| Durum | Hukuki Yaptırım |
|---|---|
| I. Sözleşme taraflarının iradelerinin karşılıklı ve birbirine uygun şekilde açıklanmaması | X |
| II. Sözleşme konusunun emredici hukuk kurallarına, ahlaka veya kamu düzenine aykırı olması | Y |
| III. Sözleşme yapılırken taraflardan birinin korkutulması (tehdit edilmesi) | Z |
Yukarıdaki tabloda numaralandırılmış durumların karşılığı olan X, Y ve Z yaptırım türleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?
Türk hukukunda bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından birinin eksikliği ile kurucu unsurları tam olmasına rağmen işlemin emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırılık teşkil etmesi durumları farklı yaptırımlara bağlanmıştır.
Buna göre;
Resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan bir evlilik,
Ayırt etme gücü tam olan amca ile yeğen arasında, resmi memur önünde yapılan bir evlilik
yukarıdaki işlemlerin hukuki yaptırımları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
Hukuk sistemimizde bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından biri olan 'resmi memur'un katılımı olmaksızın gerçekleştirilen bir evlilik işlemi, aşağıdaki hükümsüzlük türlerinden hangisi ile nitelendirilir?
Türk hukuk düzeninde bir hukuki işlemin 'yok' sayılması ile 'mutlak butlan' ile sakat olması arasındaki temel fark, sakatlığın işlemin hangi aşamasında ortaya çıktığıdır. Kurucu unsurlardaki (taraflar, irade beyanı, konu) bir eksiklik işlemi hukuken hiç doğmamış kılarken; bu unsurlar mevcut olsa dahi işlemin emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırı olması işlemi ölü doğmuş (hükümsüz) kılar.
Buna göre, aşağıda verilen senaryolardan hangisi bir 'yokluk' hali değil, 'mutlak butlan' yaptırımına tabi bir hukuki işlemdir?
Hukuk teorisinde bir hukuki işlemin kurucu unsurları (taraflar, konu, irade beyanı) mevcut olsa dahi, bu unsurların niteliğindeki sakatlıklar farklı hükümsüzlük türlerini doğurur. Özellikle 'irade beyanı' unsurunda, beyan fiilinin iradi olup olmaması, işlemin hukuk dünyasındaki varlığını doğrudan etkiler. Bazı durumlarda irade beyanı varmış gibi görünse de, beyan fiilini gerçekleştiren kişinin bu fiil üzerinde hiçbir kontrolünün bulunmaması işlemi en ağır yaptırıma tabi kılar.
Buna göre, aşağıdaki olayların hangisinde işlemin kurucu unsurlarından biri olan 'irade beyanı' hukuken hiç oluşmamış sayılacağı için 'yokluk' yaptırımı uygulanmalıdır?
Hukuk düzenimizde bir hukuki işlemin kurucu unsurlarındaki, geçerlilik şartlarındaki veya ehliyet durumundaki sakatlıklar; yokluk, mutlak butlan, nispi butlan ve tek taraflı bağlamazlık gibi farklı yaptırımlara tabidir.
Buna göre, aşağıdaki işlem ve yaptırım eşleştirmelerinden hangisi 'yanlış' verilmiştir?
Hukuk sistemimizde hukuki işlemlerin sakatlığı ve hükümsüzlük türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Hukuki işlemlerin geçerliliği için gerekli olan kurucu unsurların eksikliği ile kurucu unsurlar tam olsa bile işlemin içeriğindeki sakatlıklar farklı hukuki yaptırımlara tabidir. Buna göre; 'bir kimsenin ağır korkutma (ikrah) altında bir sözleşme imzalaması' ile 'resmi evlendirme memuru bulunmaksızın yapılan evlilik töreni' durumları sırasıyla hangi yaptırımlara tabidir?
Bir hukuk davasında taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu olan işlemin sakatlığı tartışılmaktadır. Avukat Arda, işlemin kurucu unsurlarının eksikliği nedeniyle 'yokluk' yaptırımına tabi olduğunu; Avukat Burcu ise işlemin kurucu unsurlarının tam olduğunu ancak içeriğinin emredici hükümlere aykırılığı sebebiyle 'mutlak butlan' ile geçersiz olduğunu savunmaktadır.
Buna göre, Avukat Arda’nın iddiasının hukuken yerinde olduğu kabul edilirse, bahsi geçen uyuşmazlığın temeli aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Türk hukuk sisteminde hukuki işlemlerin sakatlığı ve hükümsüzlük türleri ile ilgili aşağıdaki örnek senaryolar verilmiştir:
Evlenme ehliyetine sahip olan iki kişinin, yetkili bir evlendirme memuru huzurunda olmadan, yalnızca tanıklar önünde evlilik iradelerini açıklamaları.
Bir taşınmazın satışına ilişkin düzenlenen sözleşmenin konusunun, emredici hukuk kurallarına aykırı olarak kamuya ait bir orman arazisi olması.
Bir kimsenin, kendisine veya yakınlarına yönelik ağır bir korkutma (ikrah) sonucunda, iradesi sakatlanarak bir sözleşmeyi imzalamış olması.
Buna göre, bu senaryolarda söz konusu olan hukuki yaptırımlar aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?
Hukuk düzeninde bir hukuki işlemin kurucu unsurlarından (maddi unsurlarından) en az birinin eksik olması nedeniyle, işlemin hukuk dünyasında hiç doğmamış sayılması yaptırımı aşağıdakilerden hangisidir?
Hukuk sistemimizde bir hukuki işlemin kurucu unsurlarının tam olması durumunda, işlemin emredici hukuk kurallarına veya kamu düzenine aykırılığı 'Butlan' yaptırımını doğururken; işlemin en temel kurucu öğelerinden birinin eksikliği 'Yokluk' yaptırımını doğurur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir 'Yokluk' örneğidir?
Hukuki işlemlerin hükümsüzlüğü konusunda; işlemin hukuk dünyasında varlık kazanabilmesi için gereken temel unsurların eksikliği 'yokluk' yaptırımına, bu unsurlar tamam olmasına rağmen geçerlilik şartlarındaki bir sakatlık ise 'mutlak butlan' yaptırımına yol açar.
Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisi tabi olduğu hükümsüzlük türü bakımından diğerlerinden farklıdır?
Hukuki işlemlerin hükümsüzlüğü rejiminde; işlemin kurucu unsurlarının (taraflar, irade beyanı, konu) tamamlanmış olmasına rağmen, işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması durumunda "Mutlak Butlan" yaptırımı gündeme gelir.
Buna göre, Mutlak Butlan ile sakatlanmış bir hukuki işlemi "Yokluk" yaptırımından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?