Examkin

Yargı

927 soru

Soru 621Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan yargı organları ve denetim birimleri arasında kendine özgü bir yere sahip olan Sayıştay ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'nın yargı bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer alır.

Cevap

Sayıştay, Anayasa'nın yargı bölümünde yer almasına rağmen yüksek mahkemeler başlığı altında değil, kendine özgü bir denetim ve yargı kurumu olarak düzenlenmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nda yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Sayıştay, bu sayım içerisinde yer almaz; yargısal fonksiyonları olan bir denetim kurumudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini ve statüsünü belirlemek.
Sayıştay'ın Anayasa'nın 160160. maddesinde yargı bölümü altında düzenlendiği görülür.
Anayasal statünün doğru teşhis edilmesi için.
2
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri listelemek.
Yüksek mahkemelerin; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olduğu teyit edilir.
Sayıştay'ın bu listede olup olmadığını kontrol etmek için.
3
Sayıştay'ın seçim ve denetim usullerini karşılaştırmak.
Başkan ve üyelerinin TBMM tarafından seçildiği ve meclis adına denetim yaptığı doğrulanır.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Niteliği

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.
2
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sadece 44 tane mahkeme sayıldığını unutmayın.
3
Sayıştay bir yargı mercii olsa da teknik olarak 'Yüksek Mahkeme' statüsünde değildir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın hangi kurumları denetleyemeyeceğini (örneğin; köyler) araştırarak denetim kapsamını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 622Soru →

19821982 Anayasası'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nin anayasal statüleri ve işleyiş esasları karşılaştırıldığında; aşağıdakilerden hangisi bu mahkemelerin tamamı için geçerli ortak bir anayasal özellik değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme başkanının, mahkemenin kendi asıl üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilmesi

Cevap

Yüksek mahkemelerin tamamı için başkanın kendi üyeleri arasından seçilmesi kuralı geçerli değildir; çünkü Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilir.
Anayasa'nın 146146, 154154 ve 155155. maddelerine göre Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay kendi başkanlarını kendi üyeleri arasından seçer. Ancak Anayasa'nın 158158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığını, Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından görevlendirdiği üye yapar. Dolayısıyla başkanın mahkemenin kendi üyeleri arasından seçilmesi özelliği dört yüksek mahkemenin tamamı için ortak değildir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nda sayılan yüksek mahkemeleri listeleyin.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Soruda sorulan 'tamamı' ifadesinin hangi kurumları kapsadığını netleştirmek gerekir.
2
Her bir mahkemenin başkanlık seçim usulünü Anayasa hükümlerine göre inceleyin.
AYM, Yargıtay ve Danıştay başkanlarını kendi üyeleri arasından seçerken, Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı dışarıdan (AYM'den) gelir.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin diğer üç yüksek mahkemeden ayrılan en temel idari farkını tespit etmek.
3
Diğer seçeneklerdeki (kesinlik, kanunla düzenleme, bağımsızlık) ortak hükümleri teyit edin.
Bu özelliklerin tüm yüksek mahkemeler için anayasal birer zorunluluk olduğu doğrulanır.
Yanlış seçeneklerin neden ortak özellik olduğunu kanıtlayarak doğru cevaptan emin olmak.

Anahtar Kavram

Yüksek Mahkemelerin Ortak ve Farklılaşan Yapısal Özellikleri

İpuçları

1
Yüksek mahkemelerin yönetim kadrolarının nasıl oluştuğunu düşünün.
2
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının nereden geldiğine ve nasıl belirlendiğine odaklanın.
3
Anayasa Mahkemesi'nin diğer yüksek mahkemeler üzerindeki 'görevlendirme' yetkisini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve HSK'nın neden yüksek mahkeme sayılmadığını anayasal madde başlıkları üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 623Soru →

1982 Anayasası'na göre, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin mali işlemlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemekle görevli olan ve başkan ile üyeleri TBMM tarafından seçilen anayasal kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Doğru cevap olan kurum, 1982 Anayasası uyarınca mali denetim yetkisini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kullanan Sayıştay'dır. Sayıştay'ın en belirgin özellikleri; bütçe denetimi yapması, sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlaması ve başkan ile üyelerinin TBMM tarafından seçilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun görev alanını belirleme
Kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarının denetlenmesi görevi olduğu görülmektedir.
Anayasa'nın 160. maddesi bu görevi Sayıştay'a vermiştir.
2
Yetkinin kimin adına kullanıldığını saptama
Denetim yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına kullanılmaktadır.
Sayıştay, Meclis'in bütçe üzerindeki 'denetim hakkını' somutlaştıran bir yardımcı kuruluştur.
3
Seçim usulünü kontrol etme
Başkan ve üyelerin tamamı TBMM Genel Kurulu tarafından seçilmektedir.
Bu durum Sayıştay'ın yasama organı ile olan güçlü bağını gösterir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve TBMM ile İlişkisi

İpuçları

1
Bu kurum anayasanın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak yüksek mahkemeler listesinde yer almaz.
2
Bütçenin doğru harcanıp harcanmadığını kontrol eder ve denetimlerini halkın temsilcisi olan Meclis adına yürütür.
3
Başkanı ve tüm üyeleri doğrudan TBMM tarafından seçilen, mali yargılama yapan tek kurumdur.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın kararlarına karşı vergi uyuşmazlıklarında hangi mahkemeye başvurulabileceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 624Soru →

1982 Anayasası'na göre, bir mahkemenin bakmakta olduğu bir davada uygulanacak olan kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerinin Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak, bu hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvurması süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Somut norm denetimi (İtiraz yolu)

Cevap

Somut norm denetimi (İtiraz yolu)
Somut norm denetimi (itiraz yolu), bir mahkemenin bakmakta olduğu davada uygulayacağı kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümlerini Anayasa'ya aykırı bulması durumunda işletilen mekanizmadır. Bu yöntemde uyuşmazlığın çözümü için o kuralın geçerliliği mahkemece sorgulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava durumunu belirle
Görülmekte olan (bakılmakta olan) bir davanın varlığı tespit edilir.
İtiraz yolu (somut norm denetimi) için öncelikli şart, mahkemede derdest bir davanın bulunmasıdır.
2
Normun niteliğini kontrol et
Söz konusu hükmün mahkemenin o davada 'uygulayacağı' bir hüküm olması gerekir.
Mahkeme, davanın çözümüyle ilgisi olmayan bir hüküm için Anayasa Mahkemesine başvuramaz.
3
Başvuru yöntemini adlandır
Mahkemenin bu süreçte dosyayı Anayasa Mahkemesine göndermesi 'Somut Norm Denetimi'dir.
Bu denetim türü, somut bir uyuşmazlık (dava) vesilesiyle yapıldığı için bu adı alır.

Anahtar Kavram

İtiraz Yolu (Somut Norm Denetimi) Şartları

İpuçları

1
Soruda 'bakılmakta olan bir dava' ifadesine dikkat edin; bu anahtar bir şarttır.
2
Mahkemenin uyuşmazlığı çözerken kullanacağı kurallar 'somut' bir olay üzerinden denetlenmektedir.
3
Bu yol doktrinde 'Def'i Yolu' olarak da adlandırılır ve sadece mahkemeler tarafından işletilebilir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin itiraz yolunda başvuruyu reddetmesi durumunda aynı hüküm için 10 yıl boyunca tekrar itiraz edilemeyeceği kuralını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 625Soru →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi bazı üst düzey devlet görevlilerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılar. Özellikle 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile yürütme organının bu yargılama makamına sevk edilme süreci ve kapsamı yeniden düzenlenmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi görevleriyle ilgili bir suç işlediği iddiasıyla Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilleri

Cevap

Milletvekilleri, 1982 Anayasası'na göre Yüce Divan'da yargılanacak görevliler listesinde yer almazlar.
Milletvekilleri, Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesinde bulunmamaktadır. Yasama organından sadece TBMM Başkanı bu listede yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Yüce Divan yargılamasının hukuki dayanağını belirleme.
Anayasa Mahkemesi, Anayasa'nın 148. maddesinde sayılan kişileri görevleriyle ilgili suçlar için 'Yüce Divan' sıfatıyla yargılar.
Yargılanacak kişilerin kapsamı anayasa ile sınırlı (tahdidi) olarak belirlenmiştir.
2
2017 değişikliklerini ve mevcut listeyi kontrol etme.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Bakanlar, TBMM Başkanı, Yüksek Mahkeme üyeleri, Sayıştay ve HSK üyeleri ile Kuvvet Komutanlarının listede olduğu görülür.
Hangi makamların bu özel yargılama yoluna tabi olduğunu netleştirmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki kişileri anayasal liste ile karşılaştırma.
Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığı olsa da Yüce Divan listesinde yer almadığı tespit edilir.
Milletvekilleri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı kural olarak genel hükümlere göre yargılanır.

Anahtar Kavram

Yüce Divan Yargılaması Kapsamı

İpuçları

1
Yüce Divan listesi sınırlıdır; her anayasal kurumun üyesi bu listeye dahil değildir.
2
Yasama organı üyelerinin (milletvekilleri) dokunulmazlığı varken, meclis başkanının statüsü Yüce Divan açısından farklıdır.
3
TBMM üyeleri listede yoktur; sadece TBMM Başkanı görevinden dolayı Yüce Divan'a gider.

Daha Fazla Pratik

Jandarma Genel Komutanı'nın 2017 yılında listeden çıkarıldığını hatırlayarak kapsamı tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 626Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın başkan ve üyelerini seçme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Sayıştay'ın başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
Doğru cevap Türkiye Büyük Millet Meclisi seçeneğidir. 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin mali denetimini TBMM adına yapar ve bu görevin gereği olarak başkan ve üyeleri de TBMM tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu ve kimin adına görev yaptığını belirleyin.
Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına yapar.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca mali denetim yetkisi bütçe hakkı kapsamında meclise aittir.
2
Denetim yapan kurumun yönetiminin nasıl belirlendiğini kontrol edin.
Sayıştay'ın başkan ve üyeleri meclis tarafından gizli oyla seçilir.
Kurumun TBMM adına çalışmasının bir gereği olarak, üyelerinin de meclis tarafından belirlenmesi anayasal bir kuraldır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Kuruluşu ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Sayıştay, denetimlerini halkın temsilcilerinden oluşan ve bütçe hakkını elinde bulunduran organ adına yapar.
2
Sayıştay'ın en yakın çalıştığı ve raporlarını sunduğu kurum, kanunları yapan meclistir.
3
Anayasa uyarınca mali yargı sorumluluğunu üstlenen bu kurumun üyeleri, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasında vergi konularında çıkabilecek uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının esas alındığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayıştay'ın 'TBMM adına' denetim yaptığını hatırlamak, üyelerinin de TBMM tarafından seçilmesi gerektiğini mantıksal olarak çıkarmanızı sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 627Soru →

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile şekillenen güncel yargısal yetki alanı dikkate alındığında; Anayasa Mahkemesinin "Yüce Divan" sıfatıyla yürüttüğü yargılamaların kişi bakımından kapsamı (rationeratione personaepersonae) ile ilgili olarak, aşağıdakilerden hangisinin görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'da yargılanması mümkün değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve Üyeleri

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu Başkan ve üyeleri, Anayasa'nın 148148. maddesinde Yüce Divan'da yargılanacaklar arasında sayılmadığı için doğru cevaptır.
Anayasa'nın 148148. maddesi uyarınca Yüce Divan'da yargılanacak kişiler tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Yüksek Seçim Kurulu (YSKYSK) üyeleri bu listede yer almadığı için görev suçlarından dolayı genel hükümlere tabi olarak yargılanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 148148. maddesindeki listeyi kontrol edin.
Maddede; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, CB Yardımcıları, Bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri ve kuvvet komutanları sayılmıştır.
Yüce Divan yetkisi istisnai bir yetki olup sadece Anayasa'da belirtilen kişiler için geçerlidir.
2
Yüksek Seçim Kurulu'nun (YSKYSK) hukuki statüsünü değerlendirin.
YSK, Anayasa'nın "Seçimlerin Genel Yönetim ve Denetimi" başlığı altında düzenlenmiş bir kuruldur; yüksek mahkeme listesinde yer almaz.
YSK üyelerinin görev suçları için Yüce Divan yolu öngörülmemiştir; genel hükümlere göre yargılanırlar.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik unvanları (Başsavcıvekili, HSK, Sayıştay) karşılaştırın.
Bu unvanların tamamı 148148. maddede açıkça listelenmiştir.
Özellikle Başsavcıvekili ve Sayıştay üyeleri, öğrenciler tarafından sıklıkla dışarıda bırakılan ancak listede olan isimlerdir.

Anahtar Kavram

Yüce Divan'ın Kişi Bakımından Yetki Alanı

İpuçları

1
Her "Yüksek" kurulun üyeleri Yüce Divan'da yargılanmaz. Kurumun bir yargı mercii mi yoksa seçim mercii mi olduğuna odaklanın.
2
Anayasa'nın 148148. maddesi, Yüce Divan listesini "sayma" yoluyla belirlemiştir. Bu listede yüksek mahkemeler vardır ancak seçimlerden sorumlu olan kurul yoktur.
3
Yüksek Seçim Kurulu (YSKYSK), mahkemeler bölümünde değil, seçimler bölümünde düzenlenmiş bir birimdir ve üyeleri Yüce Divan'da yargılanmaz.

Daha Fazla Pratik

Yüce Divan'da yargılanan makamlardan hangilerinin 20172017 değişikliği ile eklendiğini (Cumhurbaşkanı Yardımcıları) veya çıkarıldığını (Jandarma Genel Komutanı) çalışarak kapsam bilgisini derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 628Soru →

1982 Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki olumlu veya olumsuz görev uyuşmazlıkları ile hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, aşağıdakilerden hangisi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.
1982 Anayasası uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından yine Anayasa Mahkemesi tarafından seçilerek görevlendirilir. Bu durum, mahkemenin adli ve idari yargı arasındaki tarafsızlığını korumasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanını analiz et.
Adli ve idari yargı arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmek.
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel varlık sebebi yargı kolları arasındaki çatışmaları bitirmektir.
2
Mahkemenin üye yapısını hatırla.
Üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan gelir.
Adli yargıyı Yargıtay, idari yargıyı Danıştay temsil ettiği için üyeler bu iki kurumdan seçilir.
3
Başkanlık makamının nasıl belirlendiğini tespit et.
Başkan, Anayasa Mahkemesi üyesidir.
Anayasa, tarafsızlığı pekiştirmek amacıyla başkanın çatışan iki yargı kolunun dışındaki bir yüksek mahkemeden (Anayasa Mahkemesi) seçilmesini öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı ve Görevi

İpuçları

1
Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin asıl üye gönderen kurumlarından (Yargıtay/Danıştay) gelmez.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi kararları ile diğer mahkeme kararları (Uyuşmazlık Mahkemesi dahil) çatışırsa hangi kurumun kararının esas alındığını inceleyin.
Tahmini Süre:45s
Soru 629Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen "Hâkimlik ve savcılık teminatı" ile "Mahkemelerin bağımsızlığı" ilkeleri ve bu ilkelerin anayasal istisnaları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, hâkim ve savcılar aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.

Cevap

Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumunda bile hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve özlük haklarının korunması anayasal bir güvencedir.
Anayasa'nın 139. maddesinin birinci fıkrası, hâkim ve savcıların teminatını en geniş şekilde düzenleyerek; görev yaptıkları mahkeme kapansa veya kadroları iptal edilse dahi, bu kişilerin maaş, ödenek ve diğer mali haklarının kesintiye uğratılamayacağını garanti altına almıştır. Bu, yargı mensuplarının herhangi bir siyasi veya idari baskı altında kalmadan görevlerini yapabilmeleri için sağlanan mutlak bir mali güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 139. maddesini analiz et.
Hâkimlik ve savcılık teminatının üç temel unsuru (azlolunmama, yaştan önce emekli edilmeme ve mali hakların korunması) belirlendi.
Teminatın kapsamını ve istisnalarını anlamak için doğrudan metne başvurulmalıdır.
2
Kadro ve mahkeme kaldırılması durumundaki durumu incele.
Anayasa'nın açıkça 'bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa' aylık ve ödenekten yoksun bırakılamayacaklarını hükme bağladığı görüldü.
En güçlü koruma kalkanlarından biri olan mali hakların sürekliliğini doğrulamak gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki 2017 değişikliği ve kurumlar arası ilişkiyi değerlendir.
Tarafsızlık ilkesinin sonradan eklendiği ve idari bağlılığın yargısal bağımsızlığı engellemediği teyit edildi.
Çeldiricilerin anayasal tarihçe ve teşkilat yapısı açısından yanlışlığını ispatlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Hâkimlik Teminatı ve Mali Hakların Korunması (Anayasa m. 139)

İpuçları

1
Anayasa'nın 139. maddesindeki hâkimlik teminatının istisnalarına ve mali güvencelerine odaklanın.
2
Mahkemelerin kapatılması veya kadroların iptal edilmesi durumunda yargı mensuplarının maaşlarının akıbetini düşünün.
3
Yargı yetkisine dair 'tarafsızlık' ibaresinin 2017 değişikliğiyle eklendiğini ve Adalet Bakanlığı ile HSK arasındaki keskin görev ayrımını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın yapısı ve Adalet Bakanı'nın bu kuruldaki statüsünü inceleyerek idari denetim ile yargı bağımsızlığı farkını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 630Soru →

19821982 Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay Başsavcısı, Danıştay Genel Kurulu'nun kendi üyeleri arasından belirleyeceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir.

Cevap

Danıştay Başsavcısı'nın Danıştay Genel Kurulu tarafından belirlenen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Danıştay Başsavcısı doğrudan Danıştay Genel Kurulu tarafından seçilir.
Danıştay Başsavcısı'nın seçimi anayasanın 155155. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre Danıştay Başkanı, Başsavcısı ve başkanvekilleri, kendi üyeleri arasından Danıştay Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oyla dört yıl için seçilirler. Seçeneklerde belirtilen 'adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilme' usulü sadece Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili için geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Danıştay üyelerinin seçim oranlarını ve seçici organları kontrol et
Üyelerin 3/43/4'ü HSK, 1/41/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu oranlar anayasaya uygundur.
Anayasa madde 155155 uyarınca seçim yetkisi bu iki kurum arasında paylaştırılmıştır.
2
Danıştay Başsavcısı'nın seçim usulünü Yargıtay ile karşılaştırarak incele
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Cumhurbaşkanı tarafından atanırken, Danıştay Başsavcısı Danıştay Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilir.
İdari ve adli yargının zirvesindeki bu iki mahkemenin başsavcı seçim usulleri birbirinden temel olarak ayrılmaktadır.
3
Görev sürelerini ve tekrar seçilme durumunu değerlendir
Üyelik süresi 1212 yıldır ve bir kişi ikinci kez seçilemez.
Yargı bağımsızlığını pekiştirmek amacıyla 20102010 ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile bu kural getirilmiştir.
4
Danıştay'ın idari görevlerini ve süre kısıtlamalarını doğrula
İmtiyaz sözleşmeleri için görüş bildirme süresi 22 aydır.
Bu görev Danıştay'ın 'yargısal' değil, 'istişari/idari' bir yetkisidir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Seçim Usulleri ve Yargıtay ile Farkları

İpuçları

1
Danıştay ve Yargıtay'ın en üst düzey yöneticilerinin (Başkan ve Başsavcı) seçim usullerindeki temel farka odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Danıştay'ın idari görevleri ile Yargıtay'ın sadece yargısal bir organ olması arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 631Soru →

Türk anayasa hukukunda mali denetim ve mali yargı yetkisiyle donatılmış olan Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve kararlarının niteliği dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler hususunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler hususunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın 160. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, vergi ve benzeri mali yükümlülükler ile ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu düzenleme, bir kurumun idari yargı (Danıştay) diğerinin ise mali yargı (Sayıştay) yapması sebebiyle doğabilecek yetki çatışmalarını önlemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun anayasal temelini belirle
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak yüksek mahkeme statüsünde değildir.
Kurumun yetki sınırlarını ve diğer yargı organları ile ilişkisini anlamak için konumunu bilmek gerekir.
2
Denetim makamını tespit et
Sayıştay, denetimlerini 'Türkiye Büyük Millet Meclisi adına' yapar.
Mali denetim yetkisinin kaynağını belirlemek için kime karşı sorumlu olduğu önemlidir.
3
Kararların kesinliği ve uyuşmazlık çözüm kuralını uygula
Kararları kesin olup idari yargı yolu kapalıdır; ancak vergi uyuşmazlıklarında Danıştay'ın üstünlüğü söz konusudur.
Anayasa m. 160'ta yer alan özel uyuşmazlık çözüm kuralı, iki yargı kolu arasındaki hiyerarşiyi belirler.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Fonksiyonu ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın Anayasa'nın yargı bölümünde yer almasına rağmen yüksek mahkeme sayılmadığını hatırlayın.
2
Sayıştay'ın denetim faaliyetlerini TBMM adına yürüttüğünü ve kararlarının genel kural olarak kesin olduğunu göz önüne getirin.
3
Anayasa'nın 160. maddesindeki vergi uyuşmazlıklarında hangi kurumun kararının üstün tutulduğuna dair özel hükme odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay Başkanı ve üyelerinin seçim usulü ile denetim raporlarının TBMM'de hangi komisyon tarafından incelendiğini (Sayıştay Komisyonu / KİT Komisyonu ayrımı) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 632Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, toplam 1515 üyeden oluşan Anayasa Mahkemesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilen üye sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 33

Cevap

1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi'nin 33 üyesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
1982 Anayasası'na göre Anayasa Mahkemesi 1515 üyeden kurulur. Bu üyelerin 33 tanesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından (ikisi Sayıştay, birisi baro başkanları arasından) seçilmektedir. Kalan 1212 üye ise Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin toplam üye sayısını belirle.
Anayasa Mahkemesi toplam 1515 üyeden oluşur.
Anayasal kuruluş yapısının temelini belirlemek için gereklidir.
2
Üye seçimindeki makam dağılımını hatırla.
Üyelerin 1212 tanesi Cumhurbaşkanı, 33 tanesi TBMM tarafından seçilir.
Soru kökünde istenen spesifik makamın (TBMM) kontenjanını bulmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Üye Dağılımı (12 Cumhurbaşkanı + 3 TBMM)

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi üyelerinin büyük çoğunluğu Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
2
Toplam 1515 üyenin sadece küçük bir kısmı (33 üye) yasama organı tarafından belirlenir.
3
TBMM, Sayıştay Genel Kurulu'nun belirlediği adaylar arasından 22, baro başkanlarının belirlediği adaylar arasından ise 11 üye seçer.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev sürelerini ve kaç yaşında emekliye ayrıldıklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 633Soru →

Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine ilişkin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınan kararların; Anayasa, kanun veya İçtüzük hükümlerine aykırılığı iddiasıyla yapılan iptal başvurularını inceleyerek kesin karara bağlamakla görevli yargı mercii aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi

Cevap

Milletvekilliğinin düşmesi veya dokunulmazlığın kaldırılması kararlarına karşı yapılan itirazları karara bağlama yetkisi Anayasa Mahkemesine aittir.
Anayasa Mahkemesi, norm denetimi ve bireysel başvurunun yanı sıra, yasama organının belirli işlemlerini de denetler. 19821982 Anayasası'nın 8585. maddesi uyarınca, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya milletvekilliğinin düşmesine ilişkin kararların yargısal denetimi münhasıran Anayasa Mahkemesi tarafından yerine getirilir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle.
İşlem, bir parlamento kararıdır (Yasama dokunulmazlığının kaldırılması veya vekilliğin düşmesi).
Anayasa Mahkemesi, kural olarak parlamento kararlarını denetlemez ancak üç istisnadan biri budur.
2
İtiraz süresini ve başvuru hakkını kontrol et.
Karar tarihinden itibaren 77 gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili başvurabilir.
Başvuru süreci Anayasa'nın 8585. maddesinde özel olarak düzenlenmiştir.
3
Karar merciini ve süresini tespit et.
Anayasa Mahkemesi başvuruyu 1515 gün içinde kesin karara bağlar.
Hızlı ve kesin bir yargısal denetim mekanizması öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Parlamento Kararlarını Denetleme Yetkisi

İpuçları

1
Bu yetki, yasama işlemlerinin anayasaya uygunluğunu denetleyen en üst yargı organına aittir.
2
Meclis'in kendi iç işleyişine (İçtüzük) veya üyelerinin statüsüne (vekillik) dair aldığı kararlara karşı itirazlar her zaman bu mahkemeye yapılır.
3
Kararın iptali için 77 gün içinde başvurulur ve bu mahkeme 1515 gün içinde kesin kararını verir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesinin denetlediği diğer iki parlamento kararı türünü (İçtüzük ve diğerleri) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 634Soru →

Adli yargı sisteminde temyiz incelemesini yürüten ve son inceleme mercii olan Yargıtay’ın kurumsal yapısı ve seçim usulleri dikkate alındığında, aşağıdaki bilgilerden hangisi 19821982 Anayasası hükümleriyle tam olarak bağdaşmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir; Cumhuriyet Başsavcısı ise Yargıtay Genel Kurulunca belirlenen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Cevap

Yargıtay üyelerinin tamamı Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilirken, Cumhuriyet Başsavcısı Yargıtay tarafından sunulan adaylar arasından Cumhurbaşkanınca belirlenir.
Yargıtay, adli yargı alanındaki en üst mahkemedir. Anayasa uyarınca, üyelerinin tamamı HSK tarafından seçilir. Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili ise Yargıtay Genel Kurulunca belirlenen beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilerek görevlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargıtay üyelerinin seçim otoritesini belirle.
Tüm üyeler Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
Yargıtay'ın adli yargı kolundaki bağımsızlığını ve HSK'nın yargı yönetimindeki rolünü yansıtır.
2
Cumhuriyet Başsavcılığı makamının seçim sürecini incele.
Yargıtay Genel Kurulu 55 aday belirler, Cumhurbaşkanı bu adaylardan birini 44 yıl için seçer.
Yürütme ile yargı arasındaki anayasal denge mekanizmasıdır.
3
Görev sürelerini ve yeniden seçilme kuralını kontrol et.
Üyeler 1212 yıl için seçilir, tekrar seçilemezler.
Yüksek yargı üyelerinin tarafsızlığını korumak amacıyla görev süresi sınırlanmıştır.

Anahtar Kavram

Yargıtay'ın Üye ve Başsavcı Seçim Usulleri

İpuçları

1
Yargıtay ve Danıştay arasındaki üye seçimi farkına odaklanın; Yargıtay'da Cumhurbaşkanının doğrudan üye seçme yetkisi bulunmaz.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ve Danıştay'ın üye seçim sayılarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak aradaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 635Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSKHSK) üyelerinin görev süresi ve tekrar seçilme hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üyelerin görev süresi 44 yıldır ve süresi biten üyeler yeniden seçilebilirler.

Cevap

Hakimler ve Savcılar Kurulu üyeleri 44 yıl için seçilirler ve görev süresi dolan bir üyenin yeniden seçilmesinde hukuki bir engel bulunmamaktadır.
1982 Anayasası'nın 159. maddesine göre, Hakimler ve Savcılar Kurulu üyeleri dört yıl için seçilir. Süresi biten üyeler yeniden seçilebilirler. Bu kural, kurulun sürekliliğini ve tecrübe aktarımını sağlamayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
HSK'nın üye yapısını hatırla.
Kurul toplam 1313 üyeden oluşur.
Genel yapı bilgisi süreyle doğrudan ilişkilidir.
2
Seçilen üyelerin görev süresini anayasal madde bazında kontrol et.
Üyelerin görev süresi 44 yıl olarak belirlenmiştir.
Anayasa'nın 159159. maddesi bu süreyi açıkça belirtir.
3
Tekrar seçilme durumunu değerlendir.
Süresi biten üyelerin yeniden seçilebileceği hükmünü teyit et.
HSK üyeliği, Anayasa Mahkemesi üyeliğinin aksine tek dönemlik bir görev değildir.

Anahtar Kavram

HSK Üyelerinin Görev Süresi ve Yeniden Seçilme Hakkı

İpuçları

1
HSK üyelerinin görev süresi, genellikle milletvekili seçim dönemiyle paralel düşünülür ancak sayısal olarak sabittir.
2
Bu kurulda görev süresi biten bir üyenin tekrar aday olmasını engelleyen bir kısıtlama yoktur.
3
Üyeler 44 yıllığına seçilir ve yeniden seçilmeleri mümkündür.

Daha Fazla Pratik

HSK'nın toplam üye sayısının (13) kaçının hangi makamlarca seçildiğini (TBMM: 7, Cumhurbaşkanı: 4) çalışarak bilgini pekiştirebilirsin.
Tahmini Süre:45s
Soru 636Öğrencilerin %0'i bunu doğru yanıtladıSoru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları içinde yer alan Sayıştay'ın; personel yapısı, seçim usulü ve işleyişi bakımından yasama organı ile olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın hem başkanı hem de üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve kurum mali denetim faaliyetlerini Meclis adına yürütür.

Cevap

Sayıştay'ın başkanı ve üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilmesi ve denetimlerin Meclis adına yürütülmesi doğru bir ifadedir.
1982 Anayasası'nın 160. maddesi uyarınca, Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevlidir. Aynı zamanda Sayıştay başkanı ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş, mali denetim ve mali yargı ile görevli anayasal bir kuruluştur.
Kurumun görev ve yetkilerinin hangi anayasal çerçevede olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Başkan ve üyelerin seçim yöntemini incele.
Anayasa gereği Sayıştay başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) genel kurulunda yapılan oylama ile seçilir.
Sayıştay'ın yasama organı ile olan organik bağını teyit etmek için gereklidir.
3
Denetimin kimin adına yapıldığını tespit et.
Sayıştay, kamu idarelerinin gelir ve giderlerini TBMM adına denetler.
Kurumun işlevsel olarak hangi makama karşı sorumlu olduğunu belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM ile ilişkisi ve seçim usulü

İpuçları

1
Sayıştay'ın bütçe denetimini kimin adına yaptığını hatırlayın.
2
Sayıştay başkanını kimin seçtiği, kurumun yasama organı ile bağını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının üstün geldiğini araştırın.
Tahmini Süre:50s
Soru 637Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Yargı Yetkisi", "Mahkemelerin Bağımsızlığı" ve "Hâkimlik Teminatı" ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hiçbir makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez.

Cevap

Anayasa'nın 138. maddesi uyarınca, hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz.
Doğru olan ifade, mahkemelerin bağımsızlığı ilkesinin en temel göstergesidir. 1982 Anayasası Madde 138'e göre, hiçbir güç odağı (yasama, yürütme veya kişiler) yargı sürecine emir, talimat, genelge veya tavsiye yoluyla müdahale edemez.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı yetkisinin kaynağını belirle.
Anayasa Madde 9 uyarınca yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
Yetkinin meclis veya cumhurbaşkanına değil, yargı organına ait olduğunu teyit etmek için.
2
Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesini analiz et.
Madde 138'e göre yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere hiçbir şekilde müdahale edilemez.
Emir, talimat veya tavsiye yasağının mutlaklığını anlamak için.
3
Hâkimlik teminatı ve yaş sınırını kontrol et.
Madde 139'a göre hâkimler ve savcılar kendileri istemedikçe 65 yaşından önce emekliye sevk edilemezler.
Özlük haklarının ve görev süresinin anayasal güvence altında olduğunu doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Kuvvetler Ayrılığı

İpuçları

1
Anayasa'nın 138. maddesi, yargı bağımsızlığını korumak için her türlü dış müdahaleyi (tavsiye dahil) yasaklar.

Daha Fazla Pratik

Yüksek mahkemelerin üyelerinin seçilme usullerini gözden geçirerek yargı bağımsızlığı konusundaki bilginizi derinleştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 638Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen soyut norm denetimi (iptal davası) sisteminde; denetlenen normun türüne göre dava açmaya yetkili olanlar ve dava açma süreleri farklılık göstermektedir.

Buna göre, doğrudan doğruya Anayasa Mahkemesinde açılacak bir iptal davasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanunların şekil bakımından denetimi; sadece Cumhurbaşkanı veya Mecliste en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından, yayımdan itibaren 1010 gün içinde istenebilir.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetimi; sadece Cumhurbaşkanı veya Mecliste en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından, yayımdan itibaren 1010 gün içinde istenebilir.
Doğru ifadeye göre kanunların şekil bakımından denetimi, yayımdan itibaren 1010 gün içinde sadece Cumhurbaşkanı veya en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu (iktidar ve ana muhalefet grupları) tarafından istenebilir. Bu denetim yolunda TBMM üye tamsayısının beşte birinin dava açma yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Norm türünü belirle
Kanun, Anayasa Değişikliği, İçtüzük ve CBK için farklı kurallar vardır.
Her normun denetim rejimi Anayasa'da ayrı ayrı düzenlenmiştir.
2
Denetim türüne göre süreleri kontrol et
Kanun şekil ve Anayasa değişikliği şekil için 1010 gün; diğer tüm durumlar için 6060 gündür.
Şekil denetimi, yasama sürecindeki teknik hataları hızla tespit etmek için kısa süreye bağlanmıştır.
3
Dava açmaya yetkilileri (aktif husumet) eşleştir
Kanun şeklinde 15\frac{1}{5} milletvekili yetkili değilken, Anayasa değişikliği şeklinde yetkilidir.
Anayasa'nın 148148. maddesindeki özel yetkilendirme kuralı gereğidir.

Anahtar Kavram

İptal Davası (Soyut Norm Denetimi) Süre ve Yetki Rejimi

İpuçları

1
Şekil denetimi süreleri genellikle daha kısıtlıdır.
2
Kanunların şekil denetimi ile esas denetimini açmaya yetkili olanlar aynı değildir; şekil denetiminde üye tamsayısının beşte biri yetkili değildir.
3
Anayasa değişiklikleri asla esas (içerik) bakımından denetlenemez, bu bilgiyi seçenekleri elemek için kullanın.

Daha Fazla Pratik

İptal davası (soyut) ile itiraz yolu (somut) arasındaki süre ve yetki farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 639Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yargı yetkisi ve yüksek mahkemelerin işleyişi dikkate alındığında, Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu üyelerini kendi üyeleri arasından seçmek

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu üyelerini seçmek Anayasa Mahkemesinin görevi değildir; bu üyeler Yargıtay ve Danıştay tarafından seçilir.
Yüksek Seçim Kurulu üyelerini seçme görevi Anayasa Mahkemesine ait değildir. Anayasa'nın 7979. maddesine göre YSK üyeleri; altısı Yargıtay, beşi Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilen toplam 1111 üyeden oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin denetim yetkilerini hatırla.
Mahkeme; kanunları, CBK'ları ve İçtüzüğü denetler. Ayrıca anayasa değişikliklerini 'sadece şekil' yönünden denetler.
Norm denetimi yetkisinin sınırlarını belirlemek için.
2
Mahkemenin idari ve yargısal seçim görevlerini incele.
Mahkeme kendi başkanını seçer ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını kendi üyeleri arasından belirler.
Kurumsal ve kurumlar arası temsil yetkilerini doğrulamak için.
3
Yüksek Seçim Kurulunun (YSK) yapısını analiz et.
YSK üyeleri 66 üye Yargıtay, 55 üye Danıştay Genel Kurulunca seçilir.
Seçeneklerdeki yanlış bilgiyi tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanını seçer ancak YSK veya HSK üyelerini seçme yetkisine sahip değildir.

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi bazı yüksek yargı organlarının başkanlarını seçse de, tüm kurulların üyelerini belirlemez.
2
Seçimlerin genel yönetim ve denetimini yapan kurulun üyeleri, adli ve idari yargı organlarından gelir.

Daha Fazla Pratik

Yüksek Seçim Kurulunun üye yapısını ve görevlerini tekrar ederek yargı organları arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 640Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın anayasal statüsü ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19821982 Anayasası'na göre "Yüksek Mahkemeler" arasında yer alan bir mali yargı organıdır.

Cevap

Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş olmasına rağmen 'Yüksek Mahkemeler' arasında sayılmamıştır.
Sayıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre bir mali yargı organı olarak kabul edilir ve yargısal yetkilere sahiptir. Ancak Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) yer almaz. Bu durum, Sayıştay'ın özel bir mali denetim ve yargı birimi olma statüsünden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın bağlı olduğu erki belirleme
Sayıştay, TBMM adına denetim yapar.
Anayasal denetim yetkisinin kaynağını anlamak için gereklidir.
2
Seçim usulünü kontrol etme
Başkan ve üyeler TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.
Kurumun idari yapısını doğrulamak için gereklidir.
3
Yüksek mahkeme listesini inceleme
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Sayıştay'ın statüsünün 'Yüksek Mahkeme' olup olmadığını netleştirmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Yüksek Mahkeme Olmadığı

İpuçları

1
Anayasa'da kaç tane yüksek mahkeme sayıldığını hatırlamaya çalışın.
2
Yargıtay ve Danıştay yüksek mahkemedir, ancak Sayıştay'ın mali denetim odaklı özel bir statüsü vardır.
3
Sayıştay yargı bölümünde yer alsa da anayasal olarak bir 'yüksek mahkeme' değildir.

Daha Fazla Pratik

Diğer yüksek mahkemelerin (Yargıtay, Danıştay) üye seçimi ile Sayıştay'ın üye seçimini karşılaştırarak benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
ÖncekiSayfa 32 / 47Sonraki
Yargı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 32 | Examkin