Examkin

Sayıştay

73 soru

Soru 21Soru →

1982 Anayasası’na göre, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınması kuralı gereği, Sayıştay kararlarının üstün tutulduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay değil, Danıştay kararları esas alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz etme
Sayıştay, denetimini TBMM adına yapan, yargı bölümünde yer alan ancak yüksek mahkeme olmayan bir kurumdur.
Anayasa'nın 160. maddesi kurumun görev ve yetkilerini bu şekilde tanımlar.
2
Kararların kesinliği ve uyuşmazlık çözüm kurallarını inceleme
Sayıştay kararları kesin hüküm niteliğindedir ancak vergi konularında Danıştay ile çelişki yaşanırsa hiyerarşik bir çözüm kuralı vardır.
Yüksek mahkeme statüsündeki Danıştay'ın uzmanlık alanı vergi uyuşmazlıkları olduğu için Anayasa koyucu Danıştay'ı üstün tutmuştur.
3
Verilen önermeyi Anayasa 160. madde ile karşılaştırma
Önermede Sayıştay kararlarının esas alınacağı söylenmiştir; oysa Anayasa 'Danıştay kararları esas alınır' der.
Uyuşmazlık durumunda yargı hiyerarşisinde Danıştay'ın önceliği bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

Sayıştay ile Danıştay arasındaki uyuşmazlıklarda normatif hiyerarşi

İpuçları

1
Sayıştay, kararları kesin olan bir denetim organıdır ancak 'yüksek mahkeme' listesinde yer almaz.
2
Bir uyuşmazlıkta idari yargının en üst mercii olan Danıştay ile Sayıştay çelişirse, hangi kurumun alanında uzman olduğu ve yargı hiyerarşisinde nerede durduğu önem kazanır.
3
Anayasa madde 160'ta yer alan '...Danıştay kararları esas alınır' ifadesini hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

Anayasa'da sayılan yüksek mahkemelerin listesini ve Sayıştay'ın bu mahkemelerden farklarını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 22Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen Sayıştay'ın görevleri, yetkileri ve yargısal işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve mali yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınacağı ifadesi doğrudur; bu nedenle Sayıştay kararlarının esas alınacağını belirten seçenek yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, anayasal kuralın tam tersini belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesine göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Sayıştay kararlarının esas alınması hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü değerlendir.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve yargısal yetkileri olan bir kurumdur.
Kurumun görev alanını belirlemek için anayasal dayanağını anlamak gerekir.
2
Denetim kapsamındaki kurumları kontrol et.
Merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler denetim kapsamındadır.
Seçeneklerdeki denetim alanı bilgilerinin doğruluğunu teyit etmek gerekir.
3
Diğer yargı organları ile ilişkisini (çatışma kuralını) incele.
Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ve Sayıştay çelişirse Danıştay üstündür.
Anayasa 160160. maddede yer alan özel uyuşmazlık çözüm kuralını hatırlamak gerekir.

Anahtar Kavram

Sayıştay ve Danıştay Arasındaki Karar Çatışması

İpuçları

1
Sayıştay ve Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarında hangi kurumun kararının daha üstün olduğunu hatırlayın.
2
Sayıştay bir denetim organıyken, Danıştay en üst düzey idari mahkemedir. Vergi gibi idari davalarda genel mahkeme yetkisi Danıştay'dadır.
3
Anayasa Madde 160160: '...uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.' ifadesine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru kapsamında Sayıştay kararlarının 'hak arama hürriyeti' açısından durumunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 23Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nin mali denetim sisteminde kamu idarelerinin hesap ve işlemlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevli olan Sayıştay'ın yargısal yetkileri ile genel idari yargı düzeni arasındaki ilişki dikkate alındığında; vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda, 19821982 Anayasası uyarınca izlenmesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay kararlarının esas alınması

Cevap

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ve Danıştay kararları çelişirse Danıştay kararları esas alınır.
19821982 Anayasası'nın 160160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini denetler ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlar. Ancak aynı madde, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında bir çelişki olması durumunda Danıştay kararlarının esas alınacağını hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle
Sayıştay, yargı bölümünde düzenlenmiş, mali denetim yapan ve kararları kesin olan bir kurumdur.
Kurumun yetki sınırlarını anlamak için hukuki niteliğini saptamak gerekir.
2
Uyuşmazlık konusunu analiz et
Uyuşmazlık konusu 'vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler' olarak belirtilmiştir.
Anayasa, uyuşmazlığın konusuna göre farklı çözüm yolları öngörebilir.
3
Anayasa'nın 160160. maddesini uygula
İlgili madde uyarınca bu konudaki çelişkilerde Danıştay kararlarının üstünlüğü kabul edilmiştir.
Anayasa'nın açık hükmü, diğer tüm yorumların üzerindedir.

Anahtar Kavram

Sayıştay ve Danıştay Kararları Arasındaki Çelişki ve Hiyerarşi

İpuçları

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü ve hangi kurum adına denetim yaptığını hatırlayın.
2
Sayıştay kararlarının 'kesin hüküm' niteliğinde olmasına rağmen, vergi konularında bir istisna olup olmadığını düşünün.
3
Anayasa'nın 160160. maddesinde yer alan 'Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda...' ibaresinin devamını hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamına giren ve girmeyen kurumları (Örn: Silahlı Kuvvetler'in malları) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 24Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına mali denetim yapmakla görevli olan Sayıştay'ın Başkanı ve üyeleri aşağıdakilerden hangisi tarafından seçilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Sayıştay Başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir. Bu denetim yetkisinin bir gereği olarak, Sayıştay'ın Başkanı ve üyeleri de doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen, mali denetim yapan bir anayasal kuruluştur.
Kurumun yetki ve sorumluluklarının kaynağını anlamak için anayasal dayanağına bakılmalıdır.
2
Sayıştay'ın denetim faaliyetini kimin adına yürüttüğünü hatırla.
Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareleri 'Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)' adına denetler.
Kurumun hangi organa karşı sorumlu olduğu, üyelerinin kim tarafından seçildiğinin en önemli göstergesidir.
3
Üye seçimi yetkisini teyit et.
TBMM adına denetim yapan Sayıştay'ın Başkanı ve üyeleri, yine TBMM tarafından seçilir.
Anayasa'nın 160. maddesindeki doğrudan hüküm bu yetkiyi meclise vermiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Kuruluşu ve Seçimi

İpuçları

1
Sayıştay, denetim görevini hangi organ adına yerine getiriyorsa, üyeleri de o organ tarafından seçilir.
2
Türkiye'de bütçeyi onaylayan ve kamu harcamalarını halk adına denetleten en üst yetkili organ yasama organıdır.
3
Anayasa'nın 160. maddesine göre Sayıştay'ın mali denetim raporları doğrudan halkın temsilcilerinin bulunduğu meclise sunulur ve başkanı da oradan seçilir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın kararları ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlık durumunda hangisinin üstün tutulduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen Sayıştay’ın anayasal statüsü, denetim alanı ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler ile ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler ile ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın 160. maddesine göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Bu ifade anayasal metnin doğrudan bir hükmüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde yer alır, ancak bir 'Yüksek Mahkeme' değildir.
Anayasa'da sadece AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yüksek mahkeme olarak sayılmıştır.
2
Sayıştay'ın kimin adına denetim yaptığını kontrol et.
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yapar.
Halkın vergilerinin denetimi yasama organının (TBMM) gözetiminde yürütülür.
3
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve diğer yargı organlarıyla ilişkisini incele.
Sayıştay kararları kesindir; ancak vergi uyuşmazlıklarında Danıştay ile çelişki olursa Danıştay kararı uygulanır.
Anayasa m. 160'ta yer alan özel uyuşmazlık çözme kuralıdır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Kesinliği

İpuçları

1
Anayasa'da hangi mahkemelerin 'Yüksek Mahkeme' olarak sayıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın yargılama yetkisinin sadece 'hesap yargılaması' ile sınırlı olduğunu ve ceza yargılaması yapmadığını hatırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 26Soru →

Türkiye Cumhuriyeti'nde kamu idarelerinin mali işlemlerini denetleyen ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan Sayıştay'ın anayasal statüsü ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile mahalli idareleri denetler; başkan ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.

Cevap

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile mahalli idareleri denetler; başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
Sayıştay, 1982 Anayasası'na göre merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki tüm idareleri, sosyal güvenlik kurumlarını ve mahalli idareleri (belediyeler, il özel idareleri) TBMM adına denetlemekle görevlidir. Bu denetimin bağımsızlığı için başkan ve üyeleri doğrudan TBMM tarafından seçilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın kime bağlı olduğunu ve kimin adına çalıştığını belirle.
Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetim yapar.
Anayasa'nın 160. maddesine göre denetim yetkisi Meclis adınadır.
2
Üyelerinin nasıl göreve geldiğini kontrol et.
Sayıştay Başkanı ve üyeleri TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.
Kurumun özerkliğini ve yasama organı adına yaptığı denetimi güçlendirmek için bu yöntem seçilmiştir.
3
Anayasal statüsünü analiz et.
Yargı bölümünde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkeme' değildir.
Anayasa yüksek mahkemeleri sınırlı (numerus clausus) olarak saymıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın anayasal statüsü, denetim kapsamı ve üye seçim yöntemi.

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını hatırlayın. Meclis mi yoksa Cumhurbaşkanlığı mı?
2
Sayıştay üyelerinin seçim sürecini düşünün. Yasama organı ile olan organik bağını göz önünde bulundurun.
3
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) sayın; Sayıştay bu isimler arasında var mı?

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlığı durumunda hangi kurumun kararının üstün geldiğini araştırarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 27Soru →

19821982 Anayasası’nın “Yargı” bölümünde düzenlenen ve Türkiye’deki mali yargılama ile denetim süreçlerinin merkezinde yer alan Sayıştay’ın anayasal statüsü, yetki alanı ve kararlarının niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali uyuşmazlıklarda uzman kurum olması sebebiyle, Danıştay ile yaşanacak tüm görüş ayrılıklarında Sayıştay’ın kesin hükümleri nihai karar olarak uygulanır.

Cevap

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda uzmanlık gerekçesiyle her durumda Sayıştay'ın üstün tutulacağını savunan ifade yanlıştır; çünkü anayasal kural gereği vergi konularında Danıştay üstündür.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesine göre, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları uyuşmadığında, Sayıştay’ın mali uzmanlığına bakılmaksızın Danıştay kararları esas alınır. Kurumun mali uyuşmazlıklarda her durumda üstün olduğu bilgisi anayasal hükme aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve yargı yetkisi olan ancak 'Yüksek Mahkeme' sayılmayan bir kurumdur.
Kurumun yetki sınırlarını ve diğer mahkemelerle ilişkisini anlamak için statüsü netleştirilmelidir.
2
Danıştay ile olan yetki çatışması kuralını hatırla.
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay kararları çelişirse Danıştay kararı esas alınır.
Anayasa'nın 160160. maddesindeki özel hüküm, normlar arası hiyerarşik bir tercih sunar.
3
Denetim alanını ve süreleri kontrol et.
Mahalli idareler denetim kapsamındadır ve Genel Uygunluk Bildirimi süresi 7575 gündür.
Anayasal ve yasal sürelerin doğruluğu seçenekleri elemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Sayıştay-Danıştay Uyuşmazlığı ve Mali Yargı Yetkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın kararları genel olarak kesindir ancak bir yüksek mahkeme ile çatıştığı özel bir durum vardır.
2
Anayasa'nın 160160. maddesi, mali denetim ile idari yargı arasındaki 'vergi' uyuşmazlıklarında hangi kurumun sözünün geçeceğini açıkça belirtir.
3
Sayıştay mali konularda uzman olsa da, vergi ve harç gibi konularda Danıştay'ın kararı, Sayıştay'ın kararına karşı üstünlük taşır.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay üyelerinin TBMM tarafından seçilme usulü ile Hâkimler ve Savcılar Kurulu arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 28Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın hukuki statüsü ve işleyişi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararı esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararı esas alınır ifadesi yanlıştır; çünkü bu durumda Danıştay kararı esas alınmaktadır.
Anayasa'nın 160. maddesine göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır. Seçeneklerde ise Sayıştay kararının esas alınacağı belirtildiği için bu ifade hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu analiz edin.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan bir organdır.
Kurumun temel varlık sebebi kamu kaynaklarının denetimidir.
2
Üye ve başkan seçim usulünü kontrol edin.
Seçimler TBMM tarafından yapılır.
Sayıştay meclis adına denetim yaptığı için üyeleri de meclisçe seçilir.
3
Danıştay ile olan hiyerarşik çatışma kuralını hatırlayın.
Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay üstündür.
Anayasa 160. madde uyarınca vergi davalarında Danıştay kararı Sayıştay kararına tercih edilir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Danıştay ile Çatışma Kuralı

İpuçları

1
Sayıştay'ın meclis adına denetim yaptığını ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini düşünün.
2
Sayıştay'ın kararları ile Danıştay'ın kararları vergi konusunda çakışırsa hangisinin sözü geçer?
3
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında Sayıştay isminin geçip geçmediğini kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın TBMM'ye sunduğu 'Genel Uygunluk Bildirimi' raporunun süresini ve işlevini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 29Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin mali denetimini gerçekleştirmek ve mali yargılama yapmakla görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililer, yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler.

Cevap

Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililer, yazılı bildirim tarihinden itibaren on beş gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunabilirler.
Anayasa'nın 160. maddesine göre, Sayıştay'ın kesin hükümleri aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak ilgililerin bu kararlara karşı tebliğ (yazılı bildirim) tarihinden itibaren on beş gün içinde bir kez karar düzeltme talep etme hakkı anayasal bir güvencedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan, yargı bölümünde düzenlenen ancak bir 'Yüksek Mahkeme' olmayan kuruluştur.
Anayasa'nın 160. maddesinde 'Yargı' başlığı altında düzenlenmiş olmasına rağmen yüksek mahkemeler listesinde (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) yer almaz.
2
Üye seçim ve denetim yetkisini kontrol et.
Başkan ve üyelerini TBMM seçer. Siyasi partileri Anayasa Mahkemesi adına denetler.
Mali denetimin yasama organı (TBMM) adına yapılması, seçim yetkisinin de TBMM'de olmasını gerektirir.
3
Yargı yolu ve kesinlik durumunu incele.
Kararları kesindir, idari yargı yolu kapalıdır. Ancak 15 günlük karar düzeltme süresi vardır.
Mali yargılamada hız ve kesinlik esastır; fakat hataların düzeltilmesi için bir defalık iç denetim (karar düzeltme) imkanı tanınmıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Görev ve Yetkileri

İpuçları

1
Sayıştay'ın yargı bölümünde yer alıp almadığına ve kararlarına karşı itiraz yolunun nereye olduğuna odaklanın.
2
Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir ve üyelerini TBMM seçer. Bu bilgiler birçok seçeneği elemenizi sağlar.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamına giren ve girmeyen kurumları (Köy idareleri, Siyasi Partiler vb.) tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 30Soru →

1982 Anayasası'nın 160. maddesinde düzenlenen Sayıştay’ın mali yargılama yetkisi, denetim kapsamı ve diğer yargı mercileriyle olan ilişkisi dikkate alındığında; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda izlenecek hukuki yol ve kurumun genel nitelikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır. Bu, Türk hukuk sisteminde mali yargılama alanında Sayıştay'a tanınmış özel bir üstünlüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş bir kurumdur ancak yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) sayılmıştır.
2
Denetim ve seçim yetkisini analiz et.
Sayıştay, TBMM adına denetim yapar ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.
Mali denetimin yasama organı adına yapılması demokratik hesap verebilirlik ilkesinin gereğidir.
3
Danıştay ile olan görev çatışması kuralını hatırla.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Sayıştay ve Danıştay kararları uyuşmazsa Sayıştay kararı esas alınır.
Anayasa'nın 160. maddesinin son fıkrası bu konuda net bir hiyerarşi belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Kararlarının Kesinliği ve Danıştay ile Çatışma Durumu

İpuçları

1
Sayıştay'ın vergi konularındaki kararları ile Danıştay kararları çatıştığında hangisinin üstün tutulduğunu belirleyen anayasal hükmü (m. 160) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamı dışındaki kurumları (örneğin OYAK gibi) ve siyasi partilerin denetimindeki rolünü inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 31Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen mali denetim ve yargılama mekanizması çerçevesinde, Sayıştay'ın anayasal statüsü ve görev alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir.

Cevap

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevli olan ve üyeleri TBMM tarafından seçilen anayasal bir kurumdur.
Doğru ifade, Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareleri TBMM adına denetlediğini belirten seçenektir. Sayıştay, anayasal olarak yasama organının bütçe üzerindeki denetim hakkını somutlaştıran bir mali yargı organıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun anayasal bağlılığını tespit et.
Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına yürütür.
Mali denetim yetkisinin kaynağı yasama organının bütçe hakkıdır.
2
Denetim kapsamını ve yargısal niteliğini analiz et.
Merkezi yönetim bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumları denetim kapsamındadır ve mali konularda kesin hüküm verme yetkisi (yargılama) vardır.
Kamu kaynaklarının kullanımının hukuka uygunluğunu kesin olarak belirlemek gerekir.
3
Yüksek mahkeme statüsünü ve diğer yargı organlarıyla ilişkisini kontrol et.
Yüksek mahkeme değildir ve vergi konularında Danıştay kararlarıyla çelişirse Danıştay kararı uygulanır.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda (numerus clausus) belirtilmiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve TBMM Adına Denetim Görevi

İpuçları

1
Sayıştay'ın kimin adına mali denetim yaptığını hatırlayın; bu kurum bütçe hakkını koruyan bir mekanizmadır.
2
Anayasa'daki 'Yüksek Mahkemeler' listesini gözden geçirin. Sayıştay bu listede yer alıyor mu?
3
Vergi uyuşmazlıklarında bir hiyerarşi vardır; Danıştay mı yoksa Sayıştay mı daha üstün yetkilidir?

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay arasındaki görev alanı farklarını ve vergi uyuşmazlıklarındaki öncelik kuralını tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 32Soru →

19821982 Anayasası’nda "Yargı" bölümü içerisinde düzenlenen ve kamu idarelerinin mali denetimini gerçekleştiren Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa’da "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer almaktadır.

Cevap

Sayıştay, yargısal yetkileri olmasına rağmen anayasal olarak yüksek mahkemeler arasında sayılmamaktadır.
Sayıştay, anayasal bir yargı mercii olmasına ve hesapları kesin hükme bağlamasına rağmen 19821982 Anayasası'na göre bir 'Yüksek Mahkeme' değildir. Anayasa'da yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olarak dört tanedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü incele
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde 160160. maddede düzenlenmiştir.
Kurumun görev ve yetkilerinin hangi başlık altında olduğunu belirlemek uyuşmazlıkları çözmek için ilk adımdır.
2
Yüksek mahkemelerin listesini kontrol et
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Sayıştay ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK) gibi kurumlar yargı bölümünde yer alsa da 'Yüksek Mahkeme' değildir.
3
Diğer teknik özellikleri doğrula
TBMM adına denetim yaptığı ve vergi konularında Danıştay'ın üstün olduğu bilgileri anayasal hükümlerdir.
Diğer seçeneklerin doğruluğu, yanlış seçeneği netleştirir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Görevleri

İpuçları

1
Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altındaki isimleri hatırlamaya çalışın.
2
Sayıştay bir denetim organıdır ancak yargılama fonksiyonu mali alanla sınırlıdır.
3
Yüksek Seçim Kurulu ve Sayıştay, yargı bölümünde olmalarına rağmen 'Yüksek Mahkeme' sayılmazlar.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısını ve Danıştay ile Sayıştay arasındaki farkları tekrar etmek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 33Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali yargı yetkisine sahip olmasına rağmen Anayasa'da bir yüksek mahkeme olarak sayılmamıştır.

Cevap

Sayıştay, mali yargı yetkisine sahip olmasına rağmen Anayasa'da bir yüksek mahkeme olarak sayılmamıştır.
Sayıştay, mali yargı yetkisiyle donatılmış bir kurumdur ve kararları kesin hüküm niteliğindedir. Ancak 19821982 Anayasası'nda açıkça sayılan dört yüksek mahkeme (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) arasında yer almaz. Bu durum Sayıştay'ı, yargısal yetkisi olan ancak 'yüksek mahkeme' sıfatı taşımayan özel bir anayasal kuruluş yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' başlığı altında düzenlenmiştir.
Kurumun mali yargılama yetkisini anlamak için yerini saptamak gerekir.
2
Yüksek mahkeme listesini kontrol et.
Anayasa'da yüksek mahkemeler Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olarak sınırlı sayıda sayılmıştır.
Sayıştay'ın bu listede olup olmadığını doğrulamak için gereklidir.
3
Sayıştay'ın işleyiş ve seçim usulünü hatırla.
Denetimini TBMM adına yapar, başkan ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.
Seçim ve temsil ilişkisini yanlış seçeneklerden ayırt etmek için kullanılır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Mali Yargı Yetkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu 'Yargı' bölümünde arayın ama yüksek mahkeme tanımına dikkat edin.
2
Sayıştay, denetimlerini halkın temsilcisi olan ve bütçeyi onaylayan organ adına yapar.
3
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıdadır (numerus clausus); Sayıştay bu listede yoktur ancak kararları kesindir.

Daha Fazla Pratik

Danıştay ve Sayıştay kararları arasındaki 'vergi uyuşmazlığı' önceliğini inceleyerek çelişki durumunda kimin kararının üstün tutulduğunu öğrenin.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi: 'Cumhurbaşkanı adına denetim' ve 'HSK seçimi' gibi ifadelerin kurumun Meclis ile olan bağına aykırı olduğunu fark ederek seçenekleri eleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 34Soru →

19821982 Anayasası'na göre; kamu idarelerinin gelir, gider ve malları üzerinde denetim yapmak ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın hukuki statüsü ve kararları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali yargılama sonucunda verdiği kararlar kesin olup bu kararlar hakkında idari yargı mercilerine başvurulamaz.

Cevap

Sayıştay'ın mali yargılama sonucunda verdiği kararlar kesindir ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulması mümkün değildir.
Doğru ifade, Sayıştay kararlarının kesin hüküm niteliğinde olduğunu ve bu kararlara karşı idari yargı yolunun kapalı olduğunu belirtmektedir. Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca, Sayıştay sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın görev tanımını analiz etme
Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarını denetler.
Kurumun yetki alanını belirlemek doğru cevaba ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Sayıştay'ın kararlarının hukuki niteliğini belirleme
Sayıştay kararları kesindir ve bu kararlar hakkında idari yargı yolu kapalıdır (Anayasa m. 160160).
Sayıştay'ın bir 'hesap mahkemesi' olarak verdiği kararların bağlayıcılığını anlamak gerekir.
3
Diğer yüksek mahkemelerle ilişkisini değerlendirme
Vergi konularında Danıştay ile uyuşmazlık çıkarsa Danıştay'ın kararı üstün tutulur.
Sayıştay'ın özel yetki sınırlarını ve Danıştay ile olan hiyerarşik dengeyi tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Kararlarının Kesinliği

İpuçları

1
Sayıştay denetimlerini hangi organ adına yapmaktadır ve bu organ üyelerini kim seçer?
2
Sayıştay kararları birer 'mahkeme ilamı' niteliğindedir. Bu durum idari yargı denetimini nasıl etkiler?
3
Anayasa'nın 160160. maddesine göre, Sayıştay kararları kesindir ve bu kararlar aleyhine Danıştay'a gidilemez.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın hangi kurumları denetleme yetkisine sahip olduğunu (merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları, belediyeler vb.) tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 35Soru →

1982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde düzenlenen Sayıştay'ın yapısı, işleyişi ve kararlarının hukuki niteliği dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi kurumun anayasal statüsü ve yetkileri bakımından yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda; Sayıştay'ın mali denetim ve hesap yargılamasındaki uzmanlığı gereği Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki Danıştay ve Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay'ın değil, Danıştay'ın kararlarının esas alınacağı ifadesi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkarsa, mali denetim uzmanlığına bakılmaksızın hukuk hiyerarşisi gereği 'Danıştay' kararları esas alınır. Seçenekte ise Sayıştay kararlarının esas alınacağı belirtilerek anayasal kural ters yüz edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle
Sayıştay bir yargı organıdır ancak 'Yüksek Mahkeme' (AYM, Danıştay, Yargıtay, Uyuşmazlık Mahkemesi) değildir.
Anayasa'nın 160. maddesi kurumu yargı bölümünde düzenlemiştir ancak yüksek mahkemeler arasında saymamıştır.
2
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve yargı yolu ilişkisini analiz et
Sayıştay kararları 'kesin hüküm' niteliğindedir ve bu kararlara karşı idari yargı yolu (Danıştay vb.) kapalıdır.
Anayasal güvence ile bu kararların idari yargıda iptal edilmesi engellenmiştir.
3
Danıştay ile yetki çatışması kuralını hatırla
Vergi ve benzeri mali konularda Danıştay ile Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı üstün tutulur.
Anayasa m. 160 uyarınca yüksek mahkeme olan Danıştay'ın içtihadı esas alınır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve Danıştay ile Yetki Çatışması (Art. 160)

İpuçları

1
Anayasa'nın 160. maddesinde Danıştay ve Sayıştay arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde hangi kurumun üstün tutulduğuna dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını ve denetim kapsamındaki kurumların (örneğin Silahlı Kuvvetler mallarının denetimi) detaylarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 36Soru →

Türkiye’de mali yargılama ve denetim fonksiyonlarını icra eden Sayıştay'ın 19821982 Anayasası'ndaki konumu ve işleyiş kuralları incelendiğinde, aşağıdakilerden hangisi kurumun yetki ve sorumluluklarına dair hatasız bir değerlendirmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetler.

Cevap

Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetler.
Doğru olan değerlendirme, Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareler ile sosyal güvenlik kurumlarını denetlemesidir. Bu görev Anayasa'nın 160160. maddesinde doğrudan tanımlanmış olup, bu denetimin TBMM adına yapıldığı ve sorumluların hesaplarının kesin hükme bağlandığı vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü ve bağlı olduğu erki belirleyin.
Sayıştay, yargı bölümünde düzenlenmiş olsa da teknik olarak bir 'Yüksek Mahkeme' değildir ve denetimlerini TBMM adına yapar.
Kurumun temel varlık sebebi, yasama organının (TBMM) 'bütçe hakkı' adına kamu harcamalarını denetlemektir.
2
Denetim kapsamına giren kurumları ve istisnaları analiz edin.
Merkezi yönetim ve sosyal güvenlik kurumları kapsamdadır; ancak kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları (Barolar, Tabipler Birliği vb.) kapsam dışıdır.
Anayasa'nın 160160. maddesi denetim alanını net bir şekilde sınırlandırmıştır.
3
Yargısal uyuşmazlıklardaki hiyerarşiyi değerlendirin.
Vergi konularında Danıştay kararı, Sayıştay kararından üstündür.
İdari yargının genel görevli üst mahkemesi Danıştay olduğu için anayasa koyucu bu uyuşmazlıkta Danıştay'ı yetkili kılmıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve Anayasal Sınırları

İpuçları

1
Sayıştay'ın kime adına denetim yaptığını ve Anayasa'daki kurumlar listesini hatırlayın.
2
Sayıştay ve Danıştay arasında bir 'vergi' kavgası çıkarsa kimin sözü geçer?
3
Sayıştay'ın denetim kapsamına merkezi bütçeli kurumların dahil olduğunu ancak yerel meslek odalarının olmadığını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay arasındaki görev çatışmalarını ve 'Genel Uygunluk Bildirimi' süresini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 37Soru →

19821982 Anayasası uyarınca Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemekle görevlendirilmiştir. Bu denetim sürecinin bir parçası olarak Sayıştay, "Genel Uygunluk Bildirimi"ni ilgili olduğu bütçe yılının kesin hesap kanun teklifinin Meclis'e sunulmasından itibaren en geç ne kadar süre içinde TBMM'ye sunmak zorundadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 7575 gün

Cevap

Sayıştay, Genel Uygunluk Bildirimi'ni kesin hesap kanun teklifinin sunulmasından itibaren en geç 7575 gün içinde sunmalıdır.
Doğru seçenek, 19821982 Anayasası'nın "Kesin hesap kanunu" başlıklı 164164. maddesinde açıkça ifade edilen 7575 günlük süreyi belirtmektedir. Bu bildirim, Sayıştay'ın denetim faaliyetini sonlandıran ve TBMM'nin bütçeyi onaylamasına temel teşkil eden en kritik belgedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın bütçe denetimi sonrasındaki raporlama görevini tanımla.
Sayıştay, TBMM'ye mali denetim sonuçlarını içeren Genel Uygunluk Bildirimi'ni sunar.
Meclis'in bütçeyi ibra edebilmesi (aklaması) için teknik bir denetim raporuna ihtiyacı vardır.
2
Kesin Hesap Kanun Teklifi ile olan zaman ilişkisini kur.
Süreç, Cumhurbaşkanının Kesin Hesap Kanun Teklifi'ni Meclis'e sunmasıyla başlar.
Denetim raporu, teklif edilen rakamların doğruluğunu onaylamak için sunulur.
3
Anayasa'nın 164164. maddesindeki spesifik süreyi hatırla.
Anayasa, bu işlem için 7575 günlük bir hak düşürücü süre belirlemiştir.
Anayasal takvimin aksamaması için süre net olarak tanımlanmıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM adına yaptığı denetimin nihai raporu olan Genel Uygunluk Bildirimi ve bunun anayasal süresi.

İpuçları

1
Bu bildirim, bütçe yılının kapanmasından sonra sunulan Kesin Hesap Kanun Teklifi ile doğrudan bağlantılıdır.
2
Süre, iki aydan fazla ancak üç aydan az bir zaman dilimine denk gelir.
3
Anayasa'nın 164164. maddesinde belirtilen bu sayı, 2.52.5 aya tekabül eden 7575 sayısıdır.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın merkezi yönetim dışındaki mahalli idareleri de denetleyip denetlemediğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 38Soru →

19821982 Anayasası’na göre mali yargı yetkisiyle donatılmış olan Sayıştay, kamu idarelerinin mali işlemlerini denetlemekle görevli anayasal bir kuruluştur. Sayıştay’ın anayasal statüsü, yargılama yetkisi ve diğer yargı organları karşısındaki konumu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında idari yargı yoluna başvurulamaz; ancak vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ile oluşabilecek uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında idari yargı yoluna başvurulamaz; ancak vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ile oluşabilecek uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Doğru seçenek, Sayıştay'ın 19821982 Anayasası'nın 160. maddesinde düzenlenen en kritik iki özelliğini birleştirmektedir: Birincisi, Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümlere karşı idari yargı (Danıştay) yolunun kapalı olması; ikincisi ise bu kuralın tek istisnası olan vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının üstünlüğüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, TBMM adına denetim yapan ve üyeleri TBMM tarafından seçilen bir kuruluştur.
Kurumsal bağımsızlığın ve yasama adına denetim yetkisinin kaynağını anlamak için gereklidir.
2
Sayıştay kararlarının yargısal niteliğini analiz et.
Kararları 'kesin hüküm' niteliğindedir ve bunlara karşı Danıştay'da (idari yargıda) dava açılamaz.
Mali yargı yetkisinin kesinliğini ve idari yargıdan ayrışmasını teyit etmek için gereklidir.
3
Danıştay ile olan özel uyuşmazlık kuralını hatırla.
Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusunda iki kurum kararı çelişirse Danıştay kararı esas alınır.
Anayasa'nın 160. maddesindeki özel öncelik kuralını uygulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın kararları genel olarak kesindir ve idari yargıya taşınamaz.
2
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yapar; ancak yüksek mahkemeler listesinde yer almaz.
3
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay farklı kararlar verirse, hukuk düzeni hangisinin dediğini kabul eder? Anayasa'nın 160. maddesine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın siyasi partilerin mali denetimindeki rolünü (Anayasa Mahkemesi'ne yardım etmesi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 39Soru →

Türkiye'de mali denetim ve yargılama fonksiyonlarını icra eden Sayıştay'ın hukuki statüsü, yetkileri ve organları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir.

Cevap

Sayıştay, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemekle görevli anayasal bir kurumdur.
Doğru ifadeye göre Sayıştay, kamu idarelerinin mali kaynaklarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetler. Bu görev, meclisin 'bütçe hakkı' çerçevesinde halk adına denetim yapma yetkisinin Sayıştay aracılığıyla kullanılmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal görevini belirle
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapar.
Anayasa'nın 160. maddesi denetimin yasama organı adına yapıldığını belirtir.
2
Seçim usulünü kontrol et
Başkan ve üyeler TBMM tarafından seçilir.
Sayıştay'ın TBMM ile olan doğrudan bağını ve özerkliğini gösterir.
3
Yargısal statüsünü analiz et
Mali bir yargı mercii olmasına rağmen yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'da Yargıtay ve Danıştay gibi yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM adına denetim yapması ve seçim usulü

İpuçları

1
Sayıştay'ın en önemli özelliği, denetimlerini kimin 'adına' gerçekleştirdiğidir.
2
Sayıştay üyelerini kimin seçtiği, kurumun hangi erke daha yakın çalıştığını gösterir.
3
Anayasa'da yargı bölümünde olup da 'Yüksek Mahkeme' etiketi taşımayan kurumlardan biridir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlık durumunda kimin kararının üstün geldiğini tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 40Soru →

19821982 Anayasası’nda "mali yargı" yetkisiyle donatılan Sayıştay’ın işleyişi, denetim alanı ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay ile Danıştay arasında vergi ve mali yükümlülüklerden kaynaklanan hüküm uyuşmazlıklarının çözümü için nihai merci olarak Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulur.

Cevap

Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarında nihai karar merciinin Uyuşmazlık Mahkemesi olduğunu belirten ifade yanlıştır; zira anayasal kural gereği bu durumda Danıştay kararı esas alınır.
Vergi uyuşmazlıklarında nihai merciinin Uyuşmazlık Mahkemesi olduğu bilgisi yanlıştır. 19821982 Anayasası'nın 160. maddesine göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır. Bu durum, anayasal sistemimizdeki nadir istisnalardan biridir ve uyuşmazlık çözümünü bir üst mahkemeye bırakmak yerine bir organın (Danıştay) kararını doğrudan üstün kılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, mali yargı yetkisi olan ancak 'Yüksek Mahkemeler' arasında sayılmayan anayasal bir kuruluştur.
Kurumun statüsü, diğer yargı organlarıyla ilişkisini belirler.
2
Danıştay ile olan ilişkiyi analiz et.
Vergi ve mali yükümlülüklerde çatışma varsa Danıştay kararı üstün tutulur.
Anayasa m. 160 son fıkra bu uyuşmazlığı özel olarak düzenlemiştir.
3
Genel uyuşmazlık çözüm kurallarıyla karşılaştır.
Normalde mahkemeler arası uyuşmazlıklara Uyuşmazlık Mahkemesi bakar, ancak Sayıştay-Danıştay vergi uyuşmazlığı bunun istisnasıdır.
Hukuk sistemindeki bu özel istisnai durumun bilinmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Statüsü ve Danıştay ile İlişkisi (İstisnai Durum)

İpuçları

1
Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi çatışmalarında hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu hatırlayın.
2
Normalde mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklara Uyuşmazlık Mahkemesi bakar; ancak Anayasa'nın 160. maddesi Sayıştay için bu kurala bir istisna getirmiştir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın hangi kurumları denetleyemediğini (örn. OYAK) ve Silahlı Kuvvetler denetimindeki gizlilik kuralını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 2 / 4Sonraki
Sayıştay Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 2 | Examkin