Examkin

Sayıştay

73 soru

Soru 41Soru →

19821982 Anayasası uyarınca mali denetim ve mali yargı yetkisiyle donatılmış olan Sayıştay'ın görevleri, işleyişi ve anayasal statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde yer alan 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlardan biridir.

Cevap

Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş bir kurum olmasına rağmen, Anayasa'da ismen sayılan 'Yüksek Mahkemeler' arasında yer almaz.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' kısmında düzenlenmiş bir kuruluş olmasına rağmen, Anayasa'da sayılan yüksek mahkemelerden (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) biri değildir. Kurumun mali uyuşmazlıkları çözme ve kesin hükme bağlama yetkisi (mali yargı) bulunsa da, anayasal statüsü 'Yüksek Mahkeme' olarak tanımlanmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'daki 'Yüksek Mahkemeler' listesini hatırla.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yüksek mahkemelerdir.
Sayıştay'ın bu listede olup olmadığını belirlemek için gereklidir.
2
Sayıştay'ın anayasal konumunu incele.
Sayıştay 'Yargı' bölümündedir ancak yüksek mahkeme statüsünde değildir.
Kurumun mali yargı yetkisi olmasına rağmen statüsel farkını anlamak için gereklidir.
3
Diğer seçeneklerdeki görev ve yetkileri doğrula.
TBMMTBMM adına denetim, seçim usulü ve mahalli idare denetimi gibi bilgiler doğrudur.
Hatalı ifadeyi netleştirmek için diğer bilgilerin doğruluğundan emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Yüksek Mahkeme Ayrımı

İpuçları

1
Sayıştay'ın Anayasa'nın hangi bölümünde yer aldığına ve 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altındaki listeye odaklanın.
2
Yüksek mahkemeler 44 tanedir: AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay bu listede var mı?
3
Sayıştay bir yargı mercii olmasına rağmen yüksek mahkeme değildir; ayrıca denetimlerini hükümet adına değil meclis adına yapar.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu (Danıştay) tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 42Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen Sayıştay’ın mali yargı yetkisi, denetim kapsamı ve anayasal statüsü dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş bir kurum olması hasebiyle bir 'Yüksek Mahkeme' statüsündedir ve mali yargılama yetkisi kapsamındaki kararları ile Danıştay kararları arasında çıkan uyuşmazlıklar Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından çözülür.

Cevap

Sayıştay'ın bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu ve Danıştay ile uyuşmazlıklarının Uyuşmazlık Mahkemesi'nde çözüldüğünü belirten ifade yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü Sayıştay, 19821982 Anayasası'na göre bir 'Yüksek Mahkeme' değildir. Ayrıca, mali yargılama kararları ile Danıştay kararları arasında bir çelişki doğduğunda, Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gidilmez; doğrudan Danıştay kararları üstün tutulur. Bu, Türk hukukundaki istisnai ve spesifik bir hiyerarşi kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz etme
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 146-158. maddeleri arasında sayılan Yüksek Mahkemeler (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) listesinde yer almaz.
Yargı bölümünde yer alması her kurumun yüksek mahkeme olduğu anlamına gelmez.
2
Danıştay ile olan uyuşmazlık çözüm mekanizmasını kontrol etme
Anayasa'nın 160. maddesi uyarınca, vergi ve mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ve Danıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı esas alınır.
Uyuşmazlık Mahkemesi sadece adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara bakar; Sayıştay'ın özel durumu Anayasa'da ayrı bir hükümle çözülmüştür.
3
Denetim kapsamı ve seçim usulünü doğrulama
Başkan ve üyeleri TBMM tarafından seçilir ve denetim alanı mahalli idareleri ile SGK'ları kapsar.
Mali denetim yetkisinin kaynağı TBMM'nin 'bütçe hakkı'dır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yüksek Mahkeme Olmaması ve Danıştay Üstünlüğü

İpuçları

1
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında hangi kurumların sayıldığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Danıştay ve Sayıştay arasındaki 'karar uyuşmazlığı' kuralının hangi durumlarda (vergi, harç vb.) geçerli olduğunu inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 43Soru →

1982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin mali işlemlerini (gelir, gider ve mallarını) denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay, bu denetim faaliyetlerini aşağıdakilerden hangisi adına yerine getirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına yerine getirir.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemekle görevlidir. Sayıştay Başkanı ve üyeleri de TBMM tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın temel görevini tanımlayın.
Sayıştay; bütçe kapsamındaki kurumların gelir ve giderlerini denetler.
Kurumun mali denetim yetkisini anlamak için gereklidir.
2
Anayasal dayanağı (160. madde) inceleyin.
Anayasa, Sayıştay'ın bu görevi TBMM adına yaptığını açıkça belirtir.
Sayıştay'ın yasama organı ile olan bağını kurmak için gereklidir.
3
Denetim sonucunu belirleyin.
Sayıştay, denetim sonuçlarını raporlar halinde TBMM'ye sunar.
Mali denetimin nihai amacını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yasama Organı (TBMM) Adına Denetim Yapması

İpuçları

1
Sayıştay, 'halkın parasının' nasıl harcandığını kontrol eder.
2
Bütçe yapma ve denetleme yetkisi kural olarak halkın temsilcilerindedir.
3
Sayıştay başkanı ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın; seçen makam adına denetim yapar.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın mali konulardaki kesin hükümleri ile Danıştay kararları arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantık yürütme: Bütçeyi kim kabul ederse (TBMM), harcamaları denetleme yetkisi de onun adınadır.
Tahmini Süre:45s
Soru 44Soru →

Türk hukuk sisteminde mali yargı görevini yerine getiren ve kararları kesin nitelikte olan, ancak 19821982 Anayasası'na göre "Yüksek Mahkemeler" arasında yer almayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay, mali yargı yetkisiyle donatılmış anayasal bir kuruluştur ancak yüksek mahkeme statüsünde değildir.
Sayıştay, devletin gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetleyen ve mali yargılama yapan anayasal bir kurumdur. Ancak 19821982 Anayasası'nda açıkça "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan dört kurumdan (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) biri değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüksek mahkemelerin listesi hatırlanır.
19821982 Anayasası'na göre Türkiye'deki yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Soruda istenen 'yüksek mahkeme olmayan' kurumu bulmak için önce mevcut yüksek mahkemeleri bilmek gerekir.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsü incelenir.
Sayıştay, Anayasa'nın "Yargı" bölümünde düzenlenmiştir ancak "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında değil, ayrı bir madde olarak yer alır.
Sayıştay'ın yargısal bir görevi (mali yargı) olmasına rağmen yüksek mahkeme olarak sınıflandırılmadığını teyit etmek için statüsüne bakılır.
3
Verilen seçenekler arasında eleme yapılır.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yüksek mahkemelerdir; Sayıştay ise bu statüde değildir.
Doğru seçeneğe ulaşılır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü

İpuçları

1
Türkiye'de sadece dört tane yüksek mahkeme bulunmaktadır.
2
Yüksek mahkemeler Anayasa'da tek bir başlık altında toplanmıştır; bu başlığın dışındaki yargısal kurumlar yüksek mahkeme değildir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarında hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu inceleyiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 45Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan yargı organları ve denetim birimleri arasında kendine özgü bir yere sahip olan Sayıştay ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'nın yargı bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer alır.

Cevap

Sayıştay, Anayasa'nın yargı bölümünde yer almasına rağmen yüksek mahkemeler başlığı altında değil, kendine özgü bir denetim ve yargı kurumu olarak düzenlenmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nda yüksek mahkemeler; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olarak belirlenmiştir. Sayıştay, bu sayım içerisinde yer almaz; yargısal fonksiyonları olan bir denetim kurumudur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini ve statüsünü belirlemek.
Sayıştay'ın Anayasa'nın 160160. maddesinde yargı bölümü altında düzenlendiği görülür.
Anayasal statünün doğru teşhis edilmesi için.
2
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri listelemek.
Yüksek mahkemelerin; Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi olduğu teyit edilir.
Sayıştay'ın bu listede olup olmadığını kontrol etmek için.
3
Sayıştay'ın seçim ve denetim usullerini karşılaştırmak.
Başkan ve üyelerinin TBMM tarafından seçildiği ve meclis adına denetim yaptığı doğrulanır.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu kanıtlamak için.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Niteliği

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.
2
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sadece 44 tane mahkeme sayıldığını unutmayın.
3
Sayıştay bir yargı mercii olsa da teknik olarak 'Yüksek Mahkeme' statüsünde değildir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın hangi kurumları denetleyemeyeceğini (örneğin; köyler) araştırarak denetim kapsamını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 46Soru →

1982 Anayasası'na göre, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin mali işlemlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemekle görevli olan ve başkan ile üyeleri TBMM tarafından seçilen anayasal kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Doğru cevap olan kurum, 1982 Anayasası uyarınca mali denetim yetkisini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kullanan Sayıştay'dır. Sayıştay'ın en belirgin özellikleri; bütçe denetimi yapması, sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlaması ve başkan ile üyelerinin TBMM tarafından seçilmesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun görev alanını belirleme
Kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarının denetlenmesi görevi olduğu görülmektedir.
Anayasa'nın 160. maddesi bu görevi Sayıştay'a vermiştir.
2
Yetkinin kimin adına kullanıldığını saptama
Denetim yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına kullanılmaktadır.
Sayıştay, Meclis'in bütçe üzerindeki 'denetim hakkını' somutlaştıran bir yardımcı kuruluştur.
3
Seçim usulünü kontrol etme
Başkan ve üyelerin tamamı TBMM Genel Kurulu tarafından seçilmektedir.
Bu durum Sayıştay'ın yasama organı ile olan güçlü bağını gösterir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve TBMM ile İlişkisi

İpuçları

1
Bu kurum anayasanın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak yüksek mahkemeler listesinde yer almaz.
2
Bütçenin doğru harcanıp harcanmadığını kontrol eder ve denetimlerini halkın temsilcisi olan Meclis adına yürütür.
3
Başkanı ve tüm üyeleri doğrudan TBMM tarafından seçilen, mali yargılama yapan tek kurumdur.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın kararlarına karşı vergi uyuşmazlıklarında hangi mahkemeye başvurulabileceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 47Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın başkan ve üyelerini seçme yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Sayıştay'ın başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
Doğru cevap Türkiye Büyük Millet Meclisi seçeneğidir. 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesine göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin mali denetimini TBMM adına yapar ve bu görevin gereği olarak başkan ve üyeleri de TBMM tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu ve kimin adına görev yaptığını belirleyin.
Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına yapar.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca mali denetim yetkisi bütçe hakkı kapsamında meclise aittir.
2
Denetim yapan kurumun yönetiminin nasıl belirlendiğini kontrol edin.
Sayıştay'ın başkan ve üyeleri meclis tarafından gizli oyla seçilir.
Kurumun TBMM adına çalışmasının bir gereği olarak, üyelerinin de meclis tarafından belirlenmesi anayasal bir kuraldır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Kuruluşu ve Seçim Usulü

İpuçları

1
Sayıştay, denetimlerini halkın temsilcilerinden oluşan ve bütçe hakkını elinde bulunduran organ adına yapar.
2
Sayıştay'ın en yakın çalıştığı ve raporlarını sunduğu kurum, kanunları yapan meclistir.
3
Anayasa uyarınca mali yargı sorumluluğunu üstlenen bu kurumun üyeleri, doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasında vergi konularında çıkabilecek uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının esas alındığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sayıştay'ın 'TBMM adına' denetim yaptığını hatırlamak, üyelerinin de TBMM tarafından seçilmesi gerektiğini mantıksal olarak çıkarmanızı sağlar.
Tahmini Süre:45s
Soru 48Soru →

Türk anayasa hukukunda mali denetim ve mali yargı yetkisiyle donatılmış olan Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve kararlarının niteliği dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler hususunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler hususunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın 160. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, vergi ve benzeri mali yükümlülükler ile ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu düzenleme, bir kurumun idari yargı (Danıştay) diğerinin ise mali yargı (Sayıştay) yapması sebebiyle doğabilecek yetki çatışmalarını önlemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kurumun anayasal temelini belirle
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak yüksek mahkeme statüsünde değildir.
Kurumun yetki sınırlarını ve diğer yargı organları ile ilişkisini anlamak için konumunu bilmek gerekir.
2
Denetim makamını tespit et
Sayıştay, denetimlerini 'Türkiye Büyük Millet Meclisi adına' yapar.
Mali denetim yetkisinin kaynağını belirlemek için kime karşı sorumlu olduğu önemlidir.
3
Kararların kesinliği ve uyuşmazlık çözüm kuralını uygula
Kararları kesin olup idari yargı yolu kapalıdır; ancak vergi uyuşmazlıklarında Danıştay'ın üstünlüğü söz konusudur.
Anayasa m. 160'ta yer alan özel uyuşmazlık çözüm kuralı, iki yargı kolu arasındaki hiyerarşiyi belirler.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yargısal Fonksiyonu ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın Anayasa'nın yargı bölümünde yer almasına rağmen yüksek mahkeme sayılmadığını hatırlayın.
2
Sayıştay'ın denetim faaliyetlerini TBMM adına yürüttüğünü ve kararlarının genel kural olarak kesin olduğunu göz önüne getirin.
3
Anayasa'nın 160. maddesindeki vergi uyuşmazlıklarında hangi kurumun kararının üstün tutulduğuna dair özel hükme odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay Başkanı ve üyelerinin seçim usulü ile denetim raporlarının TBMM'de hangi komisyon tarafından incelendiğini (Sayıştay Komisyonu / KİT Komisyonu ayrımı) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 49Öğrencilerin %0'i bunu doğru yanıtladıSoru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları içinde yer alan Sayıştay'ın; personel yapısı, seçim usulü ve işleyişi bakımından yasama organı ile olan ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın hem başkanı hem de üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve kurum mali denetim faaliyetlerini Meclis adına yürütür.

Cevap

Sayıştay'ın başkanı ve üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından seçilmesi ve denetimlerin Meclis adına yürütülmesi doğru bir ifadedir.
1982 Anayasası'nın 160. maddesi uyarınca, Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderleri ile mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetlemek ve sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevlidir. Aynı zamanda Sayıştay başkanı ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş, mali denetim ve mali yargı ile görevli anayasal bir kuruluştur.
Kurumun görev ve yetkilerinin hangi anayasal çerçevede olduğunu anlamak için gereklidir.
2
Başkan ve üyelerin seçim yöntemini incele.
Anayasa gereği Sayıştay başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) genel kurulunda yapılan oylama ile seçilir.
Sayıştay'ın yasama organı ile olan organik bağını teyit etmek için gereklidir.
3
Denetimin kimin adına yapıldığını tespit et.
Sayıştay, kamu idarelerinin gelir ve giderlerini TBMM adına denetler.
Kurumun işlevsel olarak hangi makama karşı sorumlu olduğunu belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM ile ilişkisi ve seçim usulü

İpuçları

1
Sayıştay'ın bütçe denetimini kimin adına yaptığını hatırlayın.
2
Sayıştay başkanını kimin seçtiği, kurumun yasama organı ile bağını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının üstün geldiğini araştırın.
Tahmini Süre:50s
Soru 50Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay'ın anayasal statüsü ve işleyişi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19821982 Anayasası'na göre "Yüksek Mahkemeler" arasında yer alan bir mali yargı organıdır.

Cevap

Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş olmasına rağmen 'Yüksek Mahkemeler' arasında sayılmamıştır.
Sayıştay, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre bir mali yargı organı olarak kabul edilir ve yargısal yetkilere sahiptir. Ancak Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) yer almaz. Bu durum, Sayıştay'ın özel bir mali denetim ve yargı birimi olma statüsünden kaynaklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın bağlı olduğu erki belirleme
Sayıştay, TBMM adına denetim yapar.
Anayasal denetim yetkisinin kaynağını anlamak için gereklidir.
2
Seçim usulünü kontrol etme
Başkan ve üyeler TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.
Kurumun idari yapısını doğrulamak için gereklidir.
3
Yüksek mahkeme listesini inceleme
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeler şunlardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Sayıştay'ın statüsünün 'Yüksek Mahkeme' olup olmadığını netleştirmek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Yüksek Mahkeme Olmadığı

İpuçları

1
Anayasa'da kaç tane yüksek mahkeme sayıldığını hatırlamaya çalışın.
2
Yargıtay ve Danıştay yüksek mahkemedir, ancak Sayıştay'ın mali denetim odaklı özel bir statüsü vardır.
3
Sayıştay yargı bölümünde yer alsa da anayasal olarak bir 'yüksek mahkeme' değildir.

Daha Fazla Pratik

Diğer yüksek mahkemelerin (Yargıtay, Danıştay) üye seçimi ile Sayıştay'ın üye seçimini karşılaştırarak benzerlik ve farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 51Soru →

Türk hukuk sisteminde mali yargılama ve denetim yetkisiyle donatılan Sayıştay, işleyişi ve kararlarının niteliği bakımından kendine özgü bir statüye sahiptir. 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesinde düzenlenen Sayıştay'ın yetki, sorumluluk ve anayasal konumu dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu kurumun özelliklerinden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa metninde açıkça "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılması

Cevap

Anayasa metninde açıkça "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılması ifadesi yanlıştır; çünkü Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay'ın yüksek mahkeme olduğunu iddia etmektedir. Ancak 19821982 Anayasası'na göre Türkiye'de yalnızca dört yüksek mahkeme vardır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay, bir denetim ve mali yargı kurumu olmasına rağmen bu statüde değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini belirleyin.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde, mahkemelerle ilgili hükümlerden hemen sonra düzenlenmiştir.
Kurumun mali yargılama yetkisinin anayasal dayanağını anlamak için gereklidir.
2
Anayasa'da sayılan "Yüksek Mahkemeler" listesini hatırlayın.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Sayıştay'ın bu hiyerarşik listede yer alıp almadığını kontrol etmek için gereklidir.
3
Sayıştay'ın denetim ve seçim usulünü değerlendirin.
TBMM adına denetim yapar ve üyeleri TBMM tarafından seçilir.
Kurumun yasama organı ile olan organik bağını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü

İpuçları

1
Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında kaç kurum sayıldığını hatırlayın.
2
Sayıştay'ın mali denetimlerini kimin adına yaptığını düşünün; bu onun yasama organıyla olan bağını gösterir.
3
Vergi konularında Danıştay ile Sayıştay arasında bir görüş ayrılığı çıkarsa hangisinin sözünün geçtiği Anayasa'da açıkça belirtilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın hazırladığı 'Genel Uygunluk Bildirimi'nin bütçe sürecindeki rolünü ve süresini incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 52Soru →

1982 Anayasası’nın 160. maddesinde düzenlenen Sayıştay, mali yargı yetkisiyle donatılmış anayasal bir kuruluştur. Sayıştay’ın işleyişi ve hukuk sistemindeki yeri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, kurumun "yargısal" niteliği ile "yüksek mahkeme" statüsü arasındaki farklar göz önüne alındığında yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın Anayasa'nın "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılmaması, bu kurumun verdiği mali yargı kararlarının kural olarak idari yargı denetimine (İdare Mahkemeleri veya Danıştay) açık olduğu sonucunu doğurur.

Cevap

Sayıştay'ın yüksek mahkeme olmaması, kararlarının idari yargı denetimine açık olduğu anlamına gelmez; aksine Sayıştay'ın mali konulardaki kararları kesin hükümdür ve bunlara karşı idari yargıya başvurulamaz.
Sayıştay, 1982 Anayasası'na göre bir yüksek mahkeme değildir. Ancak Anayasa'nın 160. maddesi, Sayıştay'ın sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlayacağını ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamayacağını hüküm altına almıştır. Dolayısıyla, kurumun yüksek mahkeme olmaması, kararlarının idari yargı denetimine tabi olduğu sonucunu doğurmaz; aksine mali konularda idari yargı yolu kapalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini ve statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkemeler' (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) arasında sayılmamıştır.
Kurumun anayasal statüsünü doğru saptamak, yargısal gücünün sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
Sayıştay kararlarının hukuki sonuçlarını analiz et.
Anayasa'nın 160. maddesine göre Sayıştay'ın mali konulardaki hükümleri 'kesin hüküm' niteliğindedir.
Kesin hüküm kavramı, bu kararların normal şartlarda başka bir merci tarafından değiştirilemeyeceğini ifade eder.
3
Sayıştay kararları ile idari yargı (Danıştay/İdare Mahkemeleri) ilişkisini değerlendir.
Anayasa, Sayıştay'ın kesin hükümleri aleyhine idari yargı yoluna başvurulmasını açıkça yasaklamıştır.
Sayıştay bir yüksek mahkeme olmasa da, kendi alanında (mali yargı) nihai karar vericidir; dolayısıyla 'idari yargı denetimine açıktır' ifadesi hukuken hatalıdır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Kesin Hüküm Niteliği

İpuçları

1
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) hatırlayın. Sayıştay bu listede var mı?
2
Bir kararın 'kesin hüküm' olması, o karara karşı normal kanun yollarının (istinaf, temyiz, iptal davası) kapalı olması demektir.
3
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olmaması ile kararlarının Danıştay'a götürülüp götürülemeyeceği arasındaki ilişkiyi Anayasa madde 160 üzerinden değerlendirin.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın hangi kurumları denetleyemeyeceğini (örneğin OYAK veya siyasi partilerin doğrudan denetimi) araştırarak denetim kapsamını pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruya tersten yaklaşarak; 'Sayıştay kararına karşı Danıştay'da dava açılabilir mi?' sorusunu sorun. Anayasa 'açılamaz' dediği için, denetime açık olduğunu iddia eden seçenek hatalı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 53Soru →

Anayasal düzenimizde kamu maliyesinin denetimi ve mali yargı yetkisinin kullanımı konusunda merkezi bir rol oynayan Sayıştay'ın görev, yetki ve anayasal statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlendiği için anayasal statüsü bakımından bir 'yüksek mahkeme' olarak kabul edilir.

Cevap

Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme statüsünde olduğu yönündeki ifade yanlıştır.
Sayıştay, anayasal bir yargı/denetim kurumu olmasına ve 'Yargı' bölümünde düzenlenmesine rağmen, 19821982 Anayasası'nda sayılan dört yüksek mahkeme (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) arasında yer almaz. Bu nedenle yüksek mahkeme statüsünde olduğu bilgisi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini belirlemek.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir.
Kurumun anayasal statüsünü ve yüksek mahkeme olup olmadığını anlamak için hiyerarşik yerini kontrol etmeliyiz.
2
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri kontrol etmek.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yüksek mahkemelerdir.
Sayıştay bu grupta yer almadığı için yüksek mahkeme değildir.
3
Sayıştay'ın denetim yetkisini ve kime karşı sorumlu olduğunu teyit etmek.
Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına mali denetim yapar.
Denetimin anayasal dayanağını doğrulamak gerekir.
4
Danıştay ile olan çatışma kuralını incelemek.
Mali yükümlülüklerde uyuşmazlık çıkarsa Danıştay kararı esas alınır.
Anayasa'nın 160160. maddesindeki özel hükmü teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Mali Yargı Yetkisi

İpuçları

1
Anayasa'da yargı bölümünde yer alan her kurumun 'Yüksek Mahkeme' olup olmadığını düşünün.
2
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi dışındaki kurumların statüsüne odaklanın.
3
Sayıştay bir mali yargı merciidir ancak anayasal metne göre yüksek mahkemeler listesinde yer almaz.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay başkan ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini ve denetim alanındaki istisnaları (örneğin Silahlı Kuvvetler'in mal varlığı denetimi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 54Soru →

1982 Anayasası'na göre mali denetim ve mali yargılama yetkisiyle donatılmış olan Sayıştay'ın anayasal statüsü, görevleri ve üyelerinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa Mahkemesinin talebi olmaksızın doğrudan ve nihai karar yetkisiyle Sayıştay tarafından yerine getirilir.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetiminin doğrudan Sayıştay tarafından yapıldığını belirten ifade yanlıştır çünkü bu görev Anayasa Mahkemesine aittir; Sayıştay sadece teknik yardım sağlar.
Doğru cevap, siyasi partilerin mali denetimi ile ilgili olan ifadedir. 1982 Anayasası uyarınca, siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir. Bu süreçte Sayıştay'ın rolü, Anayasa Mahkemesine yardımcı olmaktır; denetim yetkisi doğrudan ve nihai olarak Sayıştay'a ait değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu analiz et
Sayıştay'ın 'Yargı' başlığı altında olduğunu ancak 'Yüksek Mahkemeler' arasında olmadığını doğrula.
Anayasal hiyerarşideki yerini belirlemek için.
2
Denetim yetkisinin kaynağını kontrol et
Mali denetimlerin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına yapıldığını teyit et.
Kurumun kime karşı sorumlu olduğunu anlamak için.
3
Seçim usulünü incele
Başkan ve üyelerin TBMM tarafından seçildiğini hatırla.
Atama/seçim mekanizmasındaki yanlışları elemek için.
4
Siyasi partilerle ilgili özel kuralı uygula
Siyasi partilerin mali denetim yetkisinin Anayasa Mahkemesinde olduğunu, Sayıştay'ın ise yardımcı organ olduğunu belirle.
En yaygın sınav yanılgısını (trap) tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve Siyasi Parti Denetimindeki Rolü

İpuçları

1
Sayıştay'ın TBMM ile olan güçlü bağını ve bütçe denetimi rolünü hatırlayın.
2
Anayasa'da sayılan 4 adet yüksek mahkemeyi gözden geçirin: AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
3
Siyasi partilerin mali denetiminde 'asıl yetkili' olan mahkemenin Anayasa Mahkemesi olduğunu, Sayıştay'ın ise sadece 'yardımcı' olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu (Danıştay) araştırarak bu konudaki bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 55Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Sayıştay" ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mali konularda verdiği kesin hükümler aleyhine, idari yargı yoluna veya Danıştay'a başvurulması mümkündür.

Cevap

Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümler aleyhine idari yargı yoluna veya Danıştay'a başvurulması mümkün değildir; bu kararlar kesin nitelik taşır.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay kararlarına karşı Danıştay'a veya idari yargıya başvurulabileceğini iddia eder. Ancak 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesine göre, Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümler aleyhine başka bir yargı mercisine başvurulamaz. Bu kararlar nihai kararlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal niteliğini analiz et.
Sayıştay, kamu idarelerinin mali işlemlerini denetleyen ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan anayasal bir kurumdur.
Kurumun yetki sınırlarını ve kararlarının hukuki ağırlığını anlamak gerekir.
2
Kararların kesinliği ilkesini değerlendir.
Sayıştay'ın mali konularda verdiği kararlar kesin hüküm niteliğindedir (19821982 Anayasası m. 160160).
Anayasa, Sayıştay kararlarının başka bir yargı mercine (Danıştay veya diğer mahkemeler) taşınmasını yasaklamıştır.
3
Uyuşmazlık durumundaki özel kuralı hatırla.
Sadece vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ile Sayıştay arasındaki görüş ayrılıklarında Danıştay kararları esas alınır.
Bu istisna, Sayıştay kararlarına itiraz edilebileceği anlamına gelmez; sadece iki farklı kurumun farklı yorumları durumunda hangi yorumun geçerli olacağını belirler.

Anahtar Kavram

Sayıştay Kararlarının Kesinliği ve Hukuki Statüsü

İpuçları

1
Sayıştay'ın kararlarının 'kesin hüküm' niteliğinde olup olmadığını ve bu kararların başka bir mahkemeye gidip gidemeyeceğini düşünün.
2
Sayıştay'ın 'yüksek mahkeme' listesinde (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) yer alıp almadığını kontrol edin.
3
Anayasa'nın 160160. maddesi, Sayıştay kararlarına karşı yargı yolunun kapalı olduğunu açıkça belirtir; ancak Danıştay ile vergi konularında çelişirse Danıştay'ın üstünlüğünü kabul eder.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim kapsamına giren ve girmeyen kurumları (Örn: TSK'nın elindeki devlet malları, mahallî idareler) incelemek konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Sayıştay'ı 'TBMM'nin mali danışmanı ve denetçisi' olarak kodlayın. Yasama adına çalıştığı için seçimleri ve denetimi TBMM ile ilişkilidir. Kararları ise mali konularda 'son söz' niteliğindedir.
Tahmini Süre:50s
Soru 56Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ışığında, Sayıştay'ın anayasal konumu, denetim yetkisi ve kararlarının hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümlere karşı, kararın tebliğinden itibaren yasal süresi içinde Danıştay'a itiraz yolu açıktır.

Cevap

Sayıştay'ın mali konularda verdiği kesin hükümlere karşı Danıştay'a veya başka bir dış yargı yoluna başvurulması mümkün değildir; sadece kurum içi bir yol olan 'karar düzeltme' talebinde bulunulabilir.
Sayıştay'ın mali uyuşmazlıklar hakkında verdiği kararlar kesin hüküm teşkil eder. Bu kararlara karşı Danıştay, İdare Mahkemesi veya başka bir yargı organına başvurulması hukuken mümkün değildir. Sayıştay ilamlarına karşı başvurulabilecek tek yol, kararın tebliğinden itibaren 1515 gün içinde yine Sayıştay'a yapılacak olan 'karar düzeltme' istemidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü değerlendir.
Sayıştay, Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir ancak bir 'yüksek mahkeme' değildir.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda sayılmıştır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
2
Sayıştay kararlarının kesinliğini analiz et.
Mali konularda verilen hükümler 'kesin hüküm' niteliğindedir.
Anayasa 160160. madde uyarınca bu kararların idari yargı denetimine tabi tutulması engellenmiştir.
3
Danıştay ile olan çatışma kuralını kontrol et.
Sadece vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay kararı üstündür.
Bu durum Sayıştay kararlarının genel olarak Danıştay'a götürülebileceği anlamına gelmez, sadece bir çakışma durumunda hiyerarşi belirler.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Kesin Hüküm Niteliği ve Dış Yargı Yoluna Kapalı Olması

İpuçları

1
Sayıştay kararlarının 'kesin hüküm' niteliğinde olduğunu ve başka mahkemelere götürülüp götürülemeyeceğini düşünün.
2
Sayıştay'ın Yargı bölümünde yer almasına rağmen bir 'yüksek mahkeme' olmadığını, dolayısıyla kararlarının hiyerarşik bir temyiz yoluna (Danıştay gibi) tabi olmadığını hatırlayın.
3
Vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararının esas alınması kuralı ile genel itiraz yollarını birbirine karıştırmayın; ilki bir uyuşmazlık çözüm kuralıdır, ikincisi ise mümkün değildir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlığı çatışmasının hangi anayasa değişikliği ile geldiğini ve nedenini araştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 57Soru →

19821982 Anayasası'nın 160160. maddesinde düzenlenen Sayıştay’ın mali denetim kapsamı, yargısal yetkilerinin sınırları ve diğer anayasal organlarla olan hukuki etkileşimi dikkate alındığında, kurumun hukuki rejimi hakkındaki aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda, uzmanlık alanı mali yargı olan Sayıştay'ın kararı esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınacağı ifadesi doğrudur; tersi bir uygulama anayasaya aykırıdır.
Doğru cevap, mali konulardaki uyuşmazlıklarda Sayıştay'ın değil, Danıştay'ın kararının esas alınacağını belirtmelidir. Anayasa'nın 160160. maddesi açıkça; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararlarının esas alınacağını hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, 'Yargı' başlığı altında düzenlenmiş ancak bir 'yüksek mahkeme' değildir.
Anayasa'daki yüksek mahkemeler listesinde Sayıştay yer almaz.
2
Denetim yetkisinin kapsamını ve 'adına' yapıldığı mercileri incele.
Merkezi yönetim ve SGK denetimi TBMM adına yapılırken, mahalli idareler denetimi doğrudan Sayıştay tarafından yürütülür.
Anayasa'nın 160160. maddesindeki ibarelerin kapsamı bu ayrımı belirler.
3
Danıştay ile olan hüküm uyuşmazlığı kuralını analiz et.
Vergi ve mali yükümlülüklerde çatışma varsa Danıştay kararı esastır.
Anayasa m. 160160/son fıkra uyarınca Danıştay'ın kararları üstün tutulmuştur.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın kararları mali konularda kesin olsa da, Anayasa diğer bir yüksek mahkeme olan Danıştay'a belirli durumlarda öncelik tanımıştır.
2
Özellikle vergi uyuşmazlıklarında iki kurumun farklı karar vermesi durumunda hangisinin sözünün geçeceği anayasada açıkça belirtilmiştir.
3
Anayasa Madde 160160: 'Vergi... uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.' hükmünü hatırla.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay üyelerinin seçimi ve görev süreleri ile Danıştay üyelerinin seçimi arasındaki farkları karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 58Soru →

Türkiye'de kamu idarelerinin mali işlemlerini denetlemek ve mali yargılama yapmakla görevli olan Sayıştay, 19821982 Anayasası'nda kendine özgü bir statü ile düzenlenmiştir. Sayıştay'ın anayasal konumu, görevleri ve yetkileri dikkate alındığında, bu kurumla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Doğru ifade, Sayıştay ile Danıştay arasındaki görev alanı kesişmesinde Danıştay'ın üstünlüğünü belirten kuraldır. Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca, özellikle vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde iki kurum farklı kararlar verirse Danıştay'ın kararı uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, TBMM adına denetim yapan, mali yargı yetkisi olan ancak 'yüksek mahkeme' olmayan bir kurumdur.
Anayasa'nın 160160. maddesi kurumun niteliğini bu şekilde tanımlar.
2
Danıştay ile olan ilişkisini analiz et.
Vergi, resim, harç gibi mali yükümlülüklerde iki kurumun kararları çelişirse Danıştay kararları geçerli olur.
Bu kural, vergi hukukunun idari yargıdaki uzmanlık alanı olması nedeniyle getirilmiş bir istisnadır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargı Yetkisi ve Danıştay ile Çatışma Kuralı

İpuçları

1
Sayıştay'ın hangi kurum adına denetim yaptığını ve kararlarının kesinlik durumunu hatırlayın.
2
Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir, ancak mali konularda yargılama yapar.
3
Vergi konularında Danıştay ile bir uyuşmazlık çıkarsa hangi kurumun kararı daha önceliklidir?

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın denetim alanı dışında kalan kurumları (örneğin siyasi partilerin mali denetiminin AYM tarafından yapılması) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru →

Kamu kaynaklarının kullanımının denetlenmesi ve mali yargılama yetkisinin kullanılması süreçlerinde Sayıştay'ın sahip olduğu anayasal konum ve kararlarının hukuki gücü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusundaki Danıştay ve Sayıştay uyuşmazlıklarında Danıştay kararları esas alınır.
Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'na göre Sayıştay kararları kesin hüküm niteliğinde olup bunlara karşı başka bir yargı yoluna gidilemez; ancak vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları üstün tutulur.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu belirle.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve 'Yargı' bölümünde düzenlenen ancak 'Yüksek Mahkeme' olmayan bir kurumdur.
Anayasa'daki yerini doğru tespit etmek statüsünü anlamayı sağlar.
2
Sayıştay kararlarının hukuki niteliğini incele.
Sayıştay kararları kesin hüküm niteliğindedir ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
Mali yargılama yetkisinin sınırlarını belirlemek gerekir.
3
Danıştay ile olan özel ilişkiyi değerlendir.
Anayasa'nın 160160. maddesine göre vergi konularında Danıştay kararı üstündür.
İki yargısal merci arasındaki yetki çatışmasının çözüm kuralını uygulamak sorunun çözümünü sağlar.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Mali Yargılama ve Denetim Yetkisi

İpuçları

1
Sayıştay, denetimlerini kimin adına yapar?
2
Sayıştay'ın kararları genel olarak kesindir ancak vergi konularında bir 'üst mahkeme' kararı önceliklidir.
3
Vergi uyuşmazlıklarında Sayıştay ve Danıştay karşı karşıya gelirse Danıştay'ın dediği olur.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın TBMM adına sunduğu 'Genel Uygunluk Bildirimi'nin süresini ve işlevini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 60Soru →

Kamu idarelerinin ve sosyal güvenlik kurumlarının hesap ve işlemlerini yasama organı adına inceleyerek kesin hükme bağlamakla görevli olan anayasal kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Sayıştay
Sayıştay, Anayasa uyarınca merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (yasama organı) adına denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli tek kurumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Görev tanımını analiz etme
Soruda belirtilen görev, kamu kurumlarının bütçe ve hesaplarının denetlenmesidir.
Anayasal kurumların görev alanlarını ayırt etmek için temel fonksiyonun belirlenmesi gerekir.
2
Denetimin kimin adına yapıldığını belirleme
Soru kökünde bu denetimin 'yasama organı' (TBMM) adına yapıldığı belirtilmiştir.
Bütçe hakkı TBMM'ye ait olduğu için mali denetim de onun adına gerçekleştirilir.
3
Kurumu tespit etme
Anayasa'nın 160. maddesine göre bu görev Sayıştay'a aittir.
Sayıştay, mali yargı ve denetim yetkisini TBMM adına kullanan tek kurumdur.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın mali denetim görevi

İpuçları

1
Bu kurum, mali denetim yaparak 'bütçe hakkının' korunmasına yardımcı olur.
2
Görevi Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiş olsa da kendisi bir yüksek mahkeme değildir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda hangi kurumun kararının esas alındığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 4Sonraki
Sayıştay Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 3 | Examkin