Examkin

Sayıştay

73 soru

Soru 61Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları arasında yer alan Sayıştay'ın anayasal statüsü, üyelerinin seçimi ve görev alanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından seçilir ve kurum mali denetimlerini Meclis adına yürütür.

Cevap

Sayıştay'ın başkanı ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir ve kurum mali denetimlerini Meclis adına yürütür.
Sayıştay, anayasal bir zorunluluk olarak mali denetimlerini TBMMTBMM adına yapar. Bu kurumsal bağın bir sonucu olarak, Sayıştay'ın hem başkanı hem de tüm üyeleri doğrudan milletvekillerinin oylarıyla (TBMMTBMM Genel Kurulu'nda) seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın kuruluş amacını belirle.
Sayıştay, kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını denetlemekle görevli bir mali denetim organıdır.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu denetimi yasama organı adına yapar.
2
Seçim usulünü kontrol et.
Başkan ve üyelerin tamamı TBMMTBMM tarafından seçilir.
Sayıştay'ın TBMMTBMM adına denetim yapması, üyelerinin de Meclis tarafından seçilmesini gerektirir.
3
Yargısal statüsünü analiz et.
Yüksek mahkeme değildir ancak kararları mali konularda kesindir.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır ve Sayıştay bu listede yer almaz.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM ile İlişkisi ve Mali Yargı Yetkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını hatırlayın.
2
Anayasa'da yer alan yüksek mahkemeleri (44 adet) sayın; Sayıştay bu listede var mı?
3
Sayıştay'ın başkanı ve üyelerinin tamamının halkın temsilcileri tarafından seçildiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki vergi uyuşmazlığı hiyerarşisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 62Soru →

Sayıştay, kamu idarelerinin mali işlemlerini denetleyen ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan anayasal bir kurumdur. 19821982 Anayasası'nda yer alan hükümler dikkate alındığında, Sayıştay'ın işleyişi ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları uyuşmadığında Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın 160160. maddesine göre; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Yanlış olan ifade, uyuşmazlık durumunda Sayıştay kararlarının esas alınacağını iddia etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kaynağını belirleme
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yapar.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca mali denetim yetkisi yasama adına kullanılır.
2
Seçim ve üyelik yapısını kontrol etme
Başkan ve üyeler TBMM tarafından seçilir.
Demokratik denetim mekanizması gereği mali denetçiler halkın temsilcileri tarafından belirlenir.
3
Yargısal statü ve kesinlik durumunu analiz etme
Sayıştay kararları kesin hüküm niteliğindedir ve yüksek mahkeme değildir.
Anayasa yüksek mahkemeleri sınırlı (numerus clausus) olarak saymıştır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
4
Danıştay ile çatışma kuralını inceleme
Vergi konularında uyuşmazlık çıkarsa Danıştay kararı uygulanır.
İdari yargının en üst mercii olan Danıştay, vergi uyuşmazlıklarında Sayıştay'a göre hiyerarşik üstünlüğe sahiptir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay bir yargı organıdır ancak Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' listesinde yer almaz.
2
Vergi gibi hukuki yorum gerektiren alanlarda, idari yargının en yüksek temsilcisi olan Danıştay'ın görüşü daha ağırlıklıdır.
3
Sayıştay ve Danıştay kararları çatıştığında hangisinin üstün geleceğine dair kuralı hatırlayın; bu kural sadece vergi konuları için geçerlidir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi dışında hangi kurumları denetleyebileceğini (örneğin belediyeler ve sosyal güvenlik kurumları) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 63Soru →

19821982 Anayasası'na göre; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemek, sorumluların hesap ve işlemlerini kesin hükme bağlamakla görevli olan ve başkan ile üyeleri TBMM tarafından seçilen kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay

Cevap

Kamu idarelerini TBMM adına denetleyen ve üyeleri Meclis tarafından seçilen kurum Sayıştay'dır.
Doğru cevap olan Sayıştay, 19821982 Anayasası uyarınca merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idarelerin mali işlemlerini denetleyen, kararları kesin olan ve bu denetimi Meclis adına gerçekleştiren tek kurumdur. Ayrıca üyeleri ve başkanı TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda verilen temel anahtar kelimeleri belirle.
Anahtar kelimeler: 'TBMM adına denetim', 'Mali denetim', 'Başkan ve üyelerin TBMM tarafından seçilmesi'.
Bu kriterler sadece bir anayasal kurumu işaret eder.
2
Anayasa'nın 160160. maddesini hatırla.
Sayıştay'ın mali yargılama yetkisi olduğu ve Meclis adına çalıştığı sonucuna ulaşılır.
Anayasal görev dağılımını teyit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Görevleri

İpuçları

1
Bu kurum bütçe harcamalarını kontrol ederek halkın parasının nasıl harcandığını Meclis adına denetler.
2
Kararlarına karşı başka bir yargı merciine başvurulamaz; yani kararları 'kesin'dir.
3
Anayasa'nın yargı bölümünde yer almasına rağmen teknik olarak bir 'yüksek mahkeme' değildir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay arasındaki görev uyuşmazlığında hangisinin kararının esas alındığını öğrenmek konuyu pekiştirmenize yardımcı olur.
Tahmini Süre:45s
Soru 64Soru →

19821982 Anayasası'na göre; merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumlarının bütün gelir ve giderlerini denetlemek ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay, bu denetim faaliyetlerini aşağıdakilerden hangisi adına yerine getirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Sayıştay, denetimlerini Türkiye Büyük Millet Meclisi adına yapar.
Anayasamızın 'Mali ve Ekonomik Hükümler' ile 'Yargı' bölümleriyle ilişkili olan 160160. maddesine göre, Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki idareler ile sosyal güvenlik kurumlarını denetleme yetkisi doğrudan Türkiye Büyük Millet Meclisi adına verilmiştir. Bu durum, meclisin 'bütçe hakkı'nın bir gereğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünün belirlenmesi
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 160160. maddesinde düzenlenen, mali denetim yapan bir kurumdur.
Kurumun görev tanımı ve kimin adına hareket ettiği bu maddede açıkça belirtilmiştir.
2
Denetim yetkisinin kaynağının tespit edilmesi
Anayasa metninde 'Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına denetim yapar' ifadesi yer almaktadır.
Milli iradeyi temsil eden meclisin, halkın vergilerinin nasıl harcandığını denetleme yetkisini Sayıştay aracılığıyla kullanması esastır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Yasama Organı (TBMM) Adına Denetim Yapması

İpuçları

1
Bütçe hakkı, halkın seçtiği temsilcilerin kamu harcamalarını kontrol etmesi demektir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay başkan ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini (TBMM) tekrar etmeniz konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:45s
Soru 65Soru →

Türkiye Cumhuriyeti’nin 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, mali yargılama ve denetim yetkisine sahip olan Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve kararlarının niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Anayasa'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer alır.

Cevap

Sayıştay, Anayasa'da 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenen kurumlar arasında yer almaz.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın yargı bölümünde düzenlenmiş ve mali yargı yetkisiyle donatılmış olmasına rağmen, Anayasa'nın 146−160146-160. maddeleri arasında 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında sayılan dört kurumdan (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) biri değildir. Dolayısıyla Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olduğu ifadesi anayasal açıdan yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal konumunu analiz et.
Sayıştay, Anayasa'nın Yargı bölümünde yer alır ancak Yüksek Mahkemeler başlığından sonra ayrı bir maddede (160160. madde) düzenlenmiştir.
Anayasal kurumların hiyerarşisini ve sınıflamasını belirlemek için gereklidir.
2
Yüksek mahkeme sayılan kurumları listele.
Anayasa'ya göre yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.
Seçeneklerdeki kurumun bu listede olup olmadığını kontrol etmek için gereklidir.
3
Sayıştay'ın yargısal yetkisi ile statüsü arasındaki farkı değerlendir.
Sayıştay mali yargı (hesap yargılaması) yapar ve kararları kesindir; ancak bu durum onu 'Yüksek Mahkeme' statüsüne sokmaz.
Fonksiyonel yetki ile anayasal statü arasındaki ayrımı netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Yüksek Mahkemelerle İlişkisi

İpuçları

1
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemelerin sayısının dört olduğunu hatırlayınız.
2
Sayıştay'ın yaptığı işin 'mali yargı' olması, onu doğrudan 'Yüksek Mahkeme' yapmaz; bu ayrım Anayasa'nın sistematiğinde gizlidir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay üyelerinin kimler tarafından seçildiğini tekrar ederek yüksek mahkemeler arasındaki benzerlik ve farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 66Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası'na göre Sayıştay, merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına denetlemektedir. Sayıştay'ın bu denetimleri sonucunda hazırladığı ve Kesin Hesap Kanun Teklifi'nin TBMM tarafından görüşülüp karara bağlanmasında temel dayanak teşkil eden anayasal belge aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel Uygunluk Bildirimi

Cevap

Genel Uygunluk Bildirimi
Genel Uygunluk Bildirimi, Anayasa'nın 164164. maddesi uyarınca Sayıştay'ın merkezi yönetim bütçesinin uygulama sonuçlarını denetledikten sonra hazırladığı belgedir. Bu bildirim, Kesin Hesap Kanun Teklifi'nin verilmesinden itibaren en geç 7575 gün içinde TBMM'ye sunulur ve Meclis'in bütçe üzerindeki denetim yetkisini kullanmasında temel teknik veri kaynağıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal görevini tanımla.
Sayıştay, TBMM adına merkezi yönetim bütçesini denetler.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca mali denetim yetkisi TBMM adına Sayıştay'a verilmiştir.
2
Bütçe döngüsündeki 'Kesin Hesap' aşamasını incele.
Cumhurbaşkanı tarafından sunulan Kesin Hesap Kanun Teklifi, Sayıştay raporuyla desteklenmelidir.
Meclisin bütçeyi ibra edebilmesi (aklayabilmesi) için bağımsız bir denetim organının görüşüne ihtiyacı vardır.
3
Anayasal terminolojiyi belirle.
Hazırlanan bu özel belgenin adı 'Genel Uygunluk Bildirimi'dir.
Anayasa'nın 164164. maddesi bu belgeyi açıkça isimlendirmiş ve sunulma süresini belirlemiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın TBMM adına yaptığı denetim ve Genel Uygunluk Bildirimi

İpuçları

1
Bu belge, Meclis'in bütçeyi onaylamadan önce Sayıştay'dan beklediği teknik görüş niteliğindedir.
2
Anayasa'nın 'Kesin Hesap Kanunu' başlıklı 164164. maddesinde bu belgenin adı ve 7575 günlük süresi açıkça belirtilmiştir.
3
İsim, Sayıştay'ın harcamaların bütçeye 'uygun' olup olmadığını 'bildirmesinden' gelmektedir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlık durumunda hangi kurumun kararının üstün sayıldığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 67Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen mali denetim ve yargı yetkisi kapsamında Sayıştay ile ilgili;

I. Anayasa'nın 'Yargı' bölümünde 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında düzenlenmiştir.
II. Başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
III. Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

İkinci ve üçüncü önermeler doğrudur; Sayıştay üyeleri TBMM tarafından seçilir ve vergi uyuşmazlıklarında Danıştay kararı esastır.
Doğru olan seçenek, Sayıştay'ın üyelerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçildiğini ve vergi gibi mali konularda Danıştay ile yaşanacak kararlar arası uyuşmazlıklarda Danıştay kararının üstün tutulacağını ifade eden önermeleri içerir. Sayıştay, idari ve mali yargı yetkisi kullanan bir hesap mahkemesi olmasına rağmen anayasal olarak yüksek mahkemeler arasında sayılmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü kontrol edin.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 160. maddesinde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkemeler' listesinde (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) yer almaz.
Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olup olmadığını saptamak birinci önermenin yanlış olduğunu gösterir.
2
Seçim usulünü inceleyin.
Anayasa'nın 160. maddesine göre Sayıştay Başkan ve üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
Kurumsal bağımsızlık ve denetim yetkisinin kaynağını doğrular (İkinci önerme doğrudur).
3
Diğer yargı organları ile çatışma durumunu değerlendirin.
Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır.
Anayasa'nın açık hükmüdür (Üçüncü önerme doğrudur).

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Görevleri

İpuçları

1
Anayasa'da sadece dört tane yüksek mahkeme sayıldığını ve Sayıştay'ın mali denetim organı olduğunu unutmayın.
2
Sayıştay'ın TBMM adına denetim yaptığını düşünürseniz, üyelerinin kim tarafından seçileceğini tahmin edebilirsiniz.
3
Vergi uyuşmazlıklarında, idari yargının zirvesi olan Danıştay ile Sayıştay karşı karşıya gelirse Danıştay'ın sözü geçer.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın 'Genel Uygunluk Bildirimi'ni TBMM'ye hangi süre zarfında sunduğunu çalışarak mali denetim sürecini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 68Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları ve yargı organları dikkate alındığında, Sayıştay'ın anayasal statüsü, üyelerinin seçimi ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi adına merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idarelerinin hesaplarını denetler ve vergi benzeri mali yükümlülükler konusundaki kesin hükümlerine karşı Danıştay'a başvurulamaz.

Cevap

Sayıştay, TBMM adına denetim yapar ve vergi konusundaki kesin hükümlerine karşı Danıştay'a gidilemez; uyuşmazlık halinde Sayıştay kararı esas alınır.
Doğru ifade, Sayıştay'ın denetim faaliyetlerini TBMM adına yürüttüğünü ve vergi, resim, harç gibi mali yükümlülükler konusunda verdiği kesin hükümlere karşı Danıştay'a başvurulamayacağını, hatta bu iki kurum arasında uyuşmazlık çıkarsa Sayıştay kararının esas alınacağını belirtmektedir. Bu durum Sayıştay'ın mali yargıdaki özel ve kesin yetkisini vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın hangi makam adına denetim yaptığını belirlemek.
Sayıştay, denetimlerini TBMM adına yürütür.
Anayasal olarak mali denetim yetkisi Meclis'e aittir ve Meclis bu yetkiyi Sayıştay eliyle kullanır.
2
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını kontrol etmek.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değildir.
Anayasa'da yüksek mahkemeler sınırlı sayıda sayılmıştır (AYM, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi).
3
Sayıştay kararlarının kesinliğini ve Danıştay ile ilişkisini değerlendirmek.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Sayıştay kararı kesindir ve Danıştay ile çatışma durumunda Sayıştay kararı uygulanır.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu özel durumda Sayıştay'ın kararı nihai kabul edilmiştir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Kararlarının Kesinliği

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ve Danıştay arasındaki görev ayrımını ve çatışma durumunda hangi kurumun kararının üstün tutulduğunu tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 69Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen mali denetim sistemi ve yargı hükümleri çerçevesinde, Sayıştay'ın anayasal statüsü, görev alanı ve kararlarının hukuki niteliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında ilgililerce, yazılı bildirim tarihinden itibaren 1515 gün içinde bir kereye mahsus olmak üzere karar düzeltilmesi isteminde bulunulabilir.

Cevap

Sayıştay'ın kesin hükümleri hakkında tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir defaya mahsus karar düzeltme yoluna gidilebilir.
Sayıştay'ın kararları anayasal olarak 'kesin hüküm' niteliğindedir. Bu kararlara karşı genel yargı veya idari yargı yolları kapalıdır. Ancak kurumun kendi bünyesinde hataların düzeltilebilmesi için ilgililere karar tebliğinden itibaren on beş gün içinde, bir defaya mahsus olmak üzere 'karar düzeltilmesi' isteminde bulunma hakkı tanınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal görevini belirle
Sayıştay, TBMM adına kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevlidir.
Anayasa'nın 160160. maddesi kurumun temel yetki çerçevesini çizer.
2
Kararların kesinlik durumunu incele
Sayıştay kararları kesindir; bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
Mali denetim sürecinin hızla sonuçlanması için yargı yolu kapalı tutulmuştur.
3
İstisnai başvuru yolunu teyit et
1515 günlük süre içinde tek seferlik 'karar düzeltme' imkanı mevcuttur.
Maddi hataların giderilmesi için kanunla tanınmış özel bir iç mekanizmadır.

Anahtar Kavram

Sayıştay Kararlarının Kesinliği ve Karar Düzeltme Yolu

İpuçları

1
Sayıştay kararları aleyhine Danıştay veya başka bir mahkemeye gidilemeyeceğini hatırla.
2
Kararlar kesin olsa da maddi hataların kurum içinde düzeltilmesi için çok kısa bir süre tanınmıştır.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın başkan ve üyelerinin kim tarafından ve hangi yöntemle seçildiğini tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 70Soru →

1982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile Danıştay'ın kararları arasında; vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusunda bir uyuşmazlık çıkması durumunda izlenecek hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Danıştay kararı esas alınır.

Cevap

Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler konusundaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararı esas alınır.
1982 Anayasası'nın 160. maddesine göre, Sayıştay'ın kesin hükümleri aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz. Ancak aynı maddede, vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasında bir uyuşmazlık çıkması durumunda 'Danıştay' kararının esas alınacağı açıkça belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü belirle.
Sayıştay, 1982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenen, mali denetim ve yargılama yapan bir kuruluştur.
Kurumun görev ve yetki sınırlarını anlamak için gereklidir.
2
Sayıştay kararlarının niteliğini incele.
Sayıştay kararları kesin hükümdür ve bu kararlar aleyhine idari yargı yoluna başvurulamaz.
Genel kuralın kesinlik olduğunu teyit etmek için gereklidir.
3
Anayasa'nın 160. maddesindeki özel uyuşmazlık hükmünü hatırla.
Vergi ve benzeri mali yükümlülüklerde Danıştay ve Sayıştay kararları çatışırsa Danıştay kararı esas alınır.
Soruda sorulan spesifik istisnayı tespit etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay ve Danıştay Kararlarının Çatışması

İpuçları

1
Sayıştay kararları kesin olsa da bazı durumlarda başka bir yüksek yargı organının görüşü tercih edilir.
2
Anayasa'nın 160. maddesinde vergi uyuşmazlıkları için özel bir kurumun adı geçer.
3
Vergi uyuşmazlıklarında genel yetkili yargı organı olan Danıştay'ın kararı, Sayıştay ile çelişirse üstün gelir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay'ın üyelerinin kim tarafından seçildiğini ve denetimleri kimin adına yaptığını tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 71Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen denetim mekanizmaları çerçevesinde, Sayıştay'ın görevleri ve yetki alanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin mali denetimini doğrudan gerçekleştirir ve bu konuda kesin hükümler verir.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetimini Anayasa Mahkemesi yapar; Sayıştay ise bu görevde Anayasa Mahkemesine sadece yardımcı olur. Dolayısıyla Sayıştay'ın bu konuda doğrudan kesin hüküm verme yetkisi yoktur.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay'ın siyasi partiler üzerindeki rolünü yanlış tanımlamaktadır. 19821982 Anayasası'nın 6969. maddesine göre, siyasi partilerin mali denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır. Sayıştay bu süreçte sadece Anayasa Mahkemesine teknik destek ve yardım sağlamakla yükümlüdür; bu konuda kendi başına kesin hüküm verme yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın genel denetim yetkisini inceleyin.
Sayıştay, merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri TBMM adına denetler.
Anayasa'nın 160160. maddesi uyarınca bu kurumların hesaplarını kesin hükme bağlamak Sayıştay'ın görevidir.
2
Siyasi partilerin mali denetimine ilişkin özel hükmü (Anayasa Madde 6969) kontrol edin.
Siyasi partilerin denetimi Anayasa Mahkemesi'nin görevindedir.
Parti kapatma ve mali denetim gibi hassas konular yargının en üst organı olan Anayasa Mahkemesi'ne bırakılmıştır.
3
Sayıştay'ın siyasi parti denetimindeki rolünü belirleyin.
Sayıştay sadece teknik yardım sağlar, kararı Anayasa Mahkemesi verir.
Anayasa'da açıkça 'Anayasa Mahkemesi bu denetim görevini yerine getirirken Sayıştaydan yardım sağlar' ifadesi yer alır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Denetim Yetkisi ve İstisnaları

İpuçları

1
Sayıştay'ın kime karşı sorumlu olduğuna ve hangi kurum adına denetim yaptığına dikkat edin.
2
Siyasi partilerin denetimi konusunda Anayasa Mahkemesi ve Sayıştay arasındaki görev paylaşımını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini ve hangi kurumlardan yardım aldığını (Yüce Divan süreci dahil) tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 72Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına kamu idarelerinin hesaplarını denetlemek ve kesin hükme bağlamakla görevli olan Sayıştay ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi partilerin mali denetimi, Anayasa'nın ilgili hükümleri uyarınca doğrudan Sayıştay tarafından yerine getirilir.

Cevap

Siyasi partilerin mali denetiminin doğrudan Sayıştay tarafından yapıldığını belirten ifade yanlıştır; bu denetim Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
Siyasi partilerin mali denetimi, 19821982 Anayasası'nın 6969. maddesi uyarınca doğrudan Anayasa Mahkemesi tarafından gerçekleştirilir. Bu süreçte Sayıştay sadece Anayasa Mahkemesi'ne yardımcı olmakla görevlendirilmiştir. Dolayısıyla siyasi partilerin 'doğrudan' Sayıştay tarafından denetlendiği ifadesi anayasal olarak hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın anayasal statüsünü analiz et.
Sayıştay bir yüksek mahkeme değil, mali yargı organıdır.
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda (numerus clausus) sayılmıştır.
2
Sayıştay'ın denetim yetkisinin kapsamını incele.
Merkezi yönetim bütçesi, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareleri denetler.
TBMM adına kamu kaynaklarının kullanımını denetlemek temel görevidir.
3
Siyasi partilerin denetim usulünü kontrol et.
Anayasa'nın 6969. maddesi uyarınca denetimi Anayasa Mahkemesi yapar.
Sayıştay bu denetimde sadece teknik destek ve yardım sağlayan yardımcı organ konumundadır.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Görev Alanı ve Siyasi Parti Denetimi

İpuçları

1
Siyasi partilerin kapatılmasına veya denetimine hangi mahkeme karar verir, hatırlayınız.
2
Anayasa Mahkemesi'nin görevlerini düşünün; Sayıştay bu görevlerin hangisinde 'yardımcı' rolündedir?
3
Sayıştay kamu idarelerini TBMM adına denetlerken, siyasi partileri denetleme yetkisi en üst yargı mercilerinden biri olan Anayasa Mahkemesi'ne aittir.

Daha Fazla Pratik

Sayıştay ile Danıştay arasındaki yetki uyuşmazlıklarının hangi konularla sınırlı olduğunu ve hangi mahkemenin kararının esas alındığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 73Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kamu idarelerinin mali denetimini gerçekleştiren ve sorumluların hesaplarını kesin hükme bağlayan Sayıştay'ın anayasal statüsü ve yetkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararları esas alınır.

Cevap

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararlarının esas alınacağı ifadesi yanlıştır; Anayasa gereği bu durumda Danıştay kararları esas alınır.
Vergi, benzeri malî yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Sayıştay kararlarının değil, Danıştay kararlarının esas alınacağı anayasal bir kuraldır (19821982 Anayasası, Madde 160160). Bu nedenle Sayıştay kararlarının esas alınacağını belirten seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Sayıştay'ın kime bağlı olduğunu ve kimin adına denetim yaptığını hatırla.
Sayıştay, TBMM adına mali denetim yapan ve başkanını/üyelerini TBMM'nin seçtiği bir kurumdur.
Anayasal statüsünü belirlemek için bağlı olduğu erki bilmek gerekir.
2
Sayıştay'ın yüksek mahkeme olup olmadığını kontrol et.
Sayıştay yargı bölümünde düzenlenmiştir ancak 'Yüksek Mahkeme' (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) listesinde yoktur.
Kurumsal kimliğini netleştirmek gerekir.
3
Sayıştay ve Danıştay arasındaki uyuşmazlık kuralını (Madde 160160) uygula.
Vergi konularında çelişki olursa Danıştay kararı geçerli olur.
Hiyerarşik üstünlük kuralını doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Sayıştay'ın Anayasal Konumu ve Danıştay ile İlişkisi

İpuçları

1
Sayıştay'ın denetimlerini kimin adına yaptığını ve üyelerini kimin seçtiğini düşünün.
2
Yüksek mahkemeler Anayasa'da sınırlı sayıda sayılmıştır. Sayıştay bu listede var mı?
3
Vergi uyuşmazlıklarında iki kurumun kararı çatışırsa, idari yargının en üst mercii olan Danıştay mı yoksa hesap mahkemesi olan Sayıştay mı üstündür?

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin mali denetiminin kim tarafından ve Sayıştay yardımıyla yapıldığını inceleyin.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 4 / 4
Sayıştay Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin