Uyuşmazlık Mahkemesi

76 soru

1982 Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemeler arasındaki hiyerarşi ve yetki paylaşımı dikkate alındığında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanı ve işleyişine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasa Mahkemesi ile adli yargı kolları arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığın giderilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulur.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanlığını, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilen bir üye yürütür.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından dört yıl süreyle seçilirler.

Olumlu görev uyuşmazlığı çıkarılabilmesi için, uyuşmazlığa konu davanın henüz görevsizlik kararı verilmeden derdest olması ve uyuşmazlığın başsavcılarca çıkarılması gerekir.

Adli ve idari yargı mercileri arasında verilmiş kesinleşmiş kararlar arasında çelişki olması durumunda hüküm uyuşmazlığının giderilmesi için karar verme yetkisine sahiptir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi ile adli yargı kolları arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığın giderilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulur.

Cevap

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararı esas alınır; dolayısıyla uyuşmazlığın giderilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulması söz konusu değildir.

Anayasa Mahkemesi ile adli veya idari yargı kolları arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığında, 1982 Anayasası'nın 158. maddesi uyarınca doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır. Bu durumlarda uyuşmazlığın giderilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulmaz. Uyuşmazlık Mahkemesi sadece Anayasa Mahkemesi dışındaki yargı kolları (adli ve idari) arasındaki uyuşmazlıkları çözer.

Adım Adım Çözüm

Anayasa'nın 158. maddesini analiz et.

Madde metninde 'Diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.' ifadesi yer alır.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin genel yetki alanının sınırlarını ve istisnasını belirlemek için gereklidir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini tanımla.

Mahkeme, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmekle yükümlüdür.

Uyuşmazlığın taraflarının kimler olabileceğini netleştirmek için.

Seçeneklerdeki kurumlar arası ilişkiyi kontrol et.

Anayasa Mahkemesi bir taraf olduğunda, hiyerarşik olarak onun kararı üstün sayılır ve Uyuşmazlık Mahkemesi devre dışı kalır.

Doğru ve yanlış yargısal yolları ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Yetki Sınırı ve AYM Kararlarının Üstünlüğü

Soru 2Soru →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi, yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları gidermekle görevlidir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının belirlenmesi ve diğer yüksek mahkemelerle olan hiyerarşik ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkeme başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından üye tam sayısının salt çoğunluğu ile seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturan en üst mercidir.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir; Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda ise Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Mahkeme başkanı ve üyeleri, yüksek yargı organları arasındaki dengeyi korumak adına Cumhurbaşkanı tarafından Danıştay üyeleri arasından atanır.

Uyuşmazlık Mahkemesi, sadece adli ve idari yargı arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözer; Anayasa Mahkemesi kararlarıyla ilgili hiçbir denetim veya kıyas yetkisi bulunmaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir; Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda ise Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın Anayasa Mahkemesi tarafından seçilmesi ve Anayasa Mahkemesi kararlarının üstünlüğü

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Ayrıca

1982

Anayasası'nın

158

. maddesine göre, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır. Bu iki bilgi birlikte doğru cevabı oluşturur.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık yapısını analiz etme

Başkanın Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından, yine Anayasa Mahkemesi tarafından seçildiğini (görevlendirildiğini) belirlemek.

Yüksek mahkemeler arasındaki iş birliği ve başkanlık makamının kaynağını tespit etmek.

Diğer mahkemelerle olan hiyerarşiyi değerlendirme

Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler (adli ve idari) çatıştığında AYM kararının üstün olduğunu hatırlamak.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkisinin sınırını ve hangi durumlarda karar veremeyeceğini anlamak.

Seçenekleri karşılaştırma

Başkanın AYM'den seçildiği ve AYM kararlarının önceliği bilgilerini birleştiren seçeneği onaylamak.

Anayasal hükümlerle çelişen yanlış (distraktör) bilgileri elemek.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Teşkilatı ve Kararların Hiyerarşisi

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 3Soru →

1982 Anayasası’nın 158. maddesi ve ilgili mevzuat hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, Uyuşmazlık Mahkemesi’nin yetki alanı, yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığın nihai çözümü için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulur ve bu mahkemenin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla bir asıl ve bir yedek üye seçilir.

Adli ve idari yargı mercileri arasında ortaya çıkan görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle yetkili olan tek yüksek mahkeme Uyuşmazlık Mahkemesi'dir.

Görev uyuşmazlığı çıkarma yetkisi (olumlu görev uyuşmazlığı); adli yargıda Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, idari yargıda ise Danıştay Başsavcısı tarafından kullanılır.

Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından verilen kararlar kesin nitelik taşır ve bu kararlar aleyhine başka bir yargı merciine başvurulamaz ya da karar düzeltme yoluna gidilemez.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığın nihai çözümü için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulur ve bu mahkemenin kararı esas alınır.

Cevap

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nin kararının esas alınacağını belirten ifade hatalıdır.

Anayasa Mahkemesi ile adli veya idari yargı mercileri arasında bir görev uyuşmazlığı çıktığında, uyuşmazlığın çözümü için başka bir merciye (Uyuşmazlık Mahkemesi) gidilmesine gerek yoktur. Anayasa'nın 158. maddesinin son fıkrası uyarınca, bu gibi durumlarda doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin verdiği karar esas alınır. Diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda uyuşmazlığın giderilmesi için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulacağını iddia eden ifade bu nedenle hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini analiz et.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmek.

Mahkemenin kuruluş amacı farklı yargı kolları arasındaki çatışmayı gidermektir.

Anayasa'nın 158. maddesindeki istisnai hükmü incele.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda AYM kararı üstündür.

Anayasa Mahkemesi'nin özel statüsü gereği uyuşmazlıklarda hakemlik yapmasına gerek duyulmaz, kendi kararı uygulanır.

Mahkemenin başkanlık ve üye yapısını doğrula.

Başkan AYM'den gelir, üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.

Bağımsızlık ve uzmanlık dengesi bu şekilde sağlanır.

Hüküm ve görev uyuşmazlığı kavramlarını değerlendir.

Uyuşmazlık Mahkemesi her iki uyuşmazlık türünde de kesin yetkilidir.

Yargı birliğini ve hukuki belirliliği sağlamak için kararların kesin olması gerekir.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi'nin Önceliği İlkesi (Madde 158)

Soru 4Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanı, aşağıdakilerden hangisi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir?

Cumhurbaşkanı

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Anayasa Mahkemesi

Yargıtay Genel Kurulu

Hakimler ve Savcılar Kurulu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi

Cevap

Anayasa Mahkemesi

1982

Anayasası'nın 158. maddesi uyarınca; Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir. Bu düzenleme, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözecek olan mahkemenin başkanının en üst yargı mercii olan Anayasa Mahkemesi'nden gelmesini sağlayarak tarafsızlığı ve hukuki üstünlüğü korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin hukuki statüsünü belirlemek.

Uyuşmazlık Mahkemesi, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda sayılan yüksek mahkemelerden biridir.

Başkanlık seçim usulü, mahkemenin anayasal statüsüne göre belirlenmiştir.

Başkanın hangi kurumdan seçildiğini saptamak.

Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca, başkanın Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından gelmesi gerektiği görülür.

Uyuşmazlık Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi arasındaki organik bağı anlamak için gereklidir.

Seçimi yapan yetkili organı doğrulamak.

Seçim, üyeleri arasından başkan seçilen Anayasa Mahkemesi tarafından yapılır.

Anayasa'nın amir hükmü bu yöndedir.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının Seçimi

Tahmini Süre:45s

Soru 5Soru →

1982 Anayasası hükümleri ve güncel yargı sistemi dikkate alındığında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu, görevleri ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına, Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından bir üyeyi görevlendirir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, yargı birliğini sağlamak adına Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararları esas alınır.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri; Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilen üyelerden oluşur.

Uyuşmazlık Mahkemesi; adli, idari ve askeri yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle yükümlüdür.

Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarına karşı, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na itiraz edilebilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına, Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından bir üyeyi görevlendirir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üyedir.

Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilen bir kişi tarafından yürütülür. Bu düzenleme, mahkemenin tarafsız ve üst düzey bir temsil ile yönetilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık makamının nasıl doldurulduğunu belirleyin.

Başkan, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilir.

Anayasal hiyerarşi ve yargı kollarının koordinasyonu için başkanlık yetkisi AYM üyesine verilmiştir.

Mahkemenin üye kompozisyonunu analiz edin.

Üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan gelir, Sayıştay üye göndermez.

Uyuşmazlık Mahkemesi adli (Yargıtay) ve idari (Danıştay) yargı arasındaki çatışmaları çözer.

2017 Anayasa değişikliklerinin mahkeme üzerindeki etkisini kontrol edin.

Askeri yargı kollarının görev alanı dışına çıktığını teyit edin.

Askeri yargı sistemi disiplin mahkemeleri dışında tamamen kaldırılmıştır.

Anayasa Mahkemesi ile olan görev çakışması kuralını inceleyin.

AYM kararlarının diğer tüm mahkeme kararlarına karşı üstün olduğunu hatırlayın.

Anayasa'nın 158. maddesi açıkça AYM kararını esas alır.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Anayasal Statüsü ve Teşkilatı

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı'nın hangi kurumdan görevlendirildiğini hatırlayın.

Mahkemenin sadece adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara baktığını, askeri yargının artık olmadığını göz önünde bulundurun.

Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi yetkisi nedeniyle uyuşmazlıklarda en üst merci olduğunu ve kararlarının bağlayıcılığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Yüksek mahkemelerin üye seçimi ve başkanlık usullerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 6Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözüme kavuşturmakla görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mahkemenin başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkması durumunda, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından seçilerek atanır.

Hukuk ve Ceza bölümlerinden oluşan mahkemenin asıl ve yedek üyeleri toplamda

4

yıl süreyle görev yapmak üzere seçilirler.

Uyuşmazlık Mahkemesi, Anayasa'da yargı bölümünde düzenlenen yüksek mahkemeler arasında yer almaktadır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi'nin üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından seçilerek atanır.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçildiğini belirten ifade yanlıştır; çünkü bu üyeler Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları tarafından seçilir.

Doğru yanıt olan seçenek, üyelerin seçim merciini hatalı belirtmiştir.

1982

Anayasası ve

2247

sayılı Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu'na göre, mahkemenin asıl ve yedek üyeleri; Yargıtay Genel Kurulu ve Danıştay Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) bu seçim sürecinde herhangi bir görev veya yetkisi bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık makamını incele.

Başkanın Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçildiği teyit edildi.

Anayasa ve

2247

sayılı Kanun gereği başkanlık makamı bu şekilde doldurulur.

Üye seçim usulünü kontrol et.

Asıl ve yedek üyelerin Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları tarafından seçildiği belirlendi.

Yüksek mahkemelerin özerk yapısı gereği üyeler kurumların kendi genel kurullarınca belirlenir; HSK'nın burada bir yetkisi yoktur.

Anayasa Mahkemesi ile olan görev çakışması kuralını analiz et.

Anayasa Mahkemesi kararlarının üstünlüğü teyit edildi.

Anayasa'nın

158

. maddesi, AYM ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda AYM kararlarını kesin kılmıştır.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Üye Seçimi

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin hangi kurumların genel kurullarından geldiğini hatırlayın.

Yüksek mahkemelerin kendi üyelerini seçme yetkisi (özerklik) ile HSK'nın alt derece mahkemeler üzerindeki yetkisini ayırt edin.

Mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi'nden gelirken, üyeleri Yargıtay ve Danıştay'dan gelir. Bu seçimde dışarıdan bir kurul (HSK) rol oynamaz.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi ile diğer yüksek mahkemelerin görev alanlarının kesiştiği noktaları ve hiyerarşik üstünlük kurallarını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 7Soru →

1982 Anayasası’na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Mahkeme Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl üyeleri arasından görevlendirilir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin görev süresi dört yıldır ve süresi bitenler yeniden seçilebilirler.

Hüküm uyuşmazlığı durumunda mahkemenin karar verebilmesi için, uyuşmazlığa konu olan kararların farklı yargı kolları tarafından verilmiş ve kesinleşmiş olması yeterlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hüküm uyuşmazlığı durumunda mahkemenin karar verebilmesi için, uyuşmazlığa konu olan kararların farklı yargı kolları tarafından verilmiş ve kesinleşmiş olması yeterlidir.

Cevap

Hüküm uyuşmazlığının oluşması için kararların kesinleşmiş olmasının yanı sıra, bu kararlar arasındaki çelişki nedeniyle bir hakkın yerine getirilmesinin imkansızlaşması şartı aranır.

Hüküm uyuşmazlığının varlığı için yargı yolu farklılığının ve kesinleşmiş kararların olması temel şarttır; ancak en kritik ve 'zor' olan şart, bu kararların birbirine zıt olması nedeniyle davanın konusunun çözümsüz kalması ve hakkın yerine getirilmesinin mümkün olmamasıdır. Bu ek şart sağlanmadan hüküm uyuşmazlığı kararı verilemez.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlık makamını incele.

Başkanın Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirildiği doğrulanır.

Anayasa Madde 158 gereği başkanlık makamı bu şekilde doldurulur.

Mahkemenin üye kaynağını ve görev süresini kontrol et.

Üyelerin Yargıtay ve Danıştay'dan seçildiği ve görev sürelerinin 4 yıl olduğu teyit edilir.

Yüksek mahkemeler arası denge ve uzmanlık sağlanması hedeflenir.

Anayasa Mahkemesi ile olan ilişkiyi analiz et.

Anayasa Mahkemesi kararlarının üstünlüğü ilkesi tespit edilir.

Norm denetimi yapan mahkemenin diğer yargı kolları üzerindeki anayasal üstünlüğü korunur.

Hüküm uyuşmazlığı (conflict of judgments) şartlarını değerlendir.

Sadece kesinleşme değil, hakkın yerine getirilmesinin imkansızlığı şartının da olduğu görülür.

Uyuşmazlık Mahkemesi Kanunu (MSK) ve yerleşik içtihatlar bu ek şartı zorunlu kılar.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yargısal yetki sınırları ve hüküm uyuşmazlığı kriterleri.

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı ile üyelerinin seçilme usulleri birbirinden farklıdır.

Hüküm uyuşmazlığı, görev uyuşmazlığından daha ağır şartlara tabidir; kararların sadece kesinleşmiş olması yetmez.

Bir hakkın yerine getirilmesinin olanaksız hale gelmesi ifadesini hatırlamaya çalışın.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarının yargı yolları üzerindeki bağlayıcılığını ve olumlu/olumsuz görev uyuşmazlığı farklarını tekrar edin.

Tahmini Süre:2m 15s

Soru 8Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen yüksek mahkemelerin yapıları ve birbirleriyle olan ilişkileri göz önünde bulundurulduğunda, Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu ve işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkeme başkanlığına, Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından bir kişiyi seçer ve bu mahkeme adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümler.

Diğer yargı kolları ile Anayasa Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı çıkması durumunda, uyuşmazlık bu mahkeme tarafından Anayasa Mahkemesi kararı esas alınarak karara bağlanır.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından Yargıtay ve Danıştay genel kurullarında görev yapan üyeler arasından altı yıl için seçilir.

Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay ile birlikte anayasada sayılan dört yüksek mahkemeden biri olup, Sayıştay ile idari yargı arasındaki görev uyuşmazlıklarını da kesin hükme bağlar.

Mahkeme Başkanı, Yargıtay ve Danıştay’dan seçilerek gelen toplam on iki asıl üyenin kendi aralarından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçtiği üyedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkeme başkanlığına, Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından bir kişiyi seçer ve bu mahkeme adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümler.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından seçilir ve mahkeme adli-idari yargı uyuşmazlıklarını çözer.

Anayasa'nın 158. maddesine göre Uyuşmazlık Mahkemesi; adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevlidir. Bu mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Bu yapı, yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde tarafsız bir koordinasyon sağlar.

Adım Adım Çözüm

Yüksek mahkemelerin başkanlık seçim usullerini analiz et.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından görevlendirilir.

Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca başkanlık makamı bu şekilde doldurulur.

Uyuşmazlık Mahkemesinin görev alanını belirle.

Sadece adli ve idari yargı mercileri arasındaki uyuşmazlıklara bakar.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararı doğrudan üstündür.

Üye seçim kaynağını doğrula.

Üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan gelir.

Mahkemenin karma yapısı bu iki yüksek mahkemenin temsilini gerektirir.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluşu ve Görev Sınırı

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı hangi yüksek mahkemenin üyesidir?

Anayasa Mahkemesi kararlarının diğer mahkeme kararlarıyla çakışması durumunda kimin dediği olur?

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin kararlarının üstünlüğü ile Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanı arasındaki farkı pekiştirmek için 158. maddeyi tekrar inceleyiniz.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru 9Soru →

1982 Anayasası ve 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca, yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı, görevleri ve diğer anayasal organlarla ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sayıştay ile Danıştay arasında, vergi ve benzeri mali yükümlülüklerden doğan karar çelişkilerini kesin olarak karara bağlama yetkisine sahiptir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alındığından uyuşmazlığın çözümü için bu mahkemeye başvurulamaz.

Mahkemenin Başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilir ve bu üye her iki mahkemedeki görevini eş zamanlı yürütür.

Hüküm uyuşmazlığı durumunda karar verilebilmesi için adli ve idari yargı mercilerince aynı konuya ve aynı taraflara ilişkin, infazı imkânsız kılan kesinleşmiş kararlar verilmiş olması gerekir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyeleri, Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilen toplam on iki üyeden oluşur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sayıştay ile Danıştay arasında, vergi ve benzeri mali yükümlülüklerden doğan karar çelişkilerini kesin olarak karara bağlama yetkisine sahiptir.

Cevap

Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarının çözümünün Uyuşmazlık Mahkemesi'ne ait olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 160. maddesinin son fıkrası uyarınca, vergi ve benzeri mali yükümlülükler hakkında Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlıklarda Danıştay kararları esas alınır. Bu durumda uyuşmazlığın çözümü için Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulması söz konusu değildir.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görev sınırlarını belirleyin.

Mahkeme, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözer.

Anayasa m.158 gereği genel yetki alanı budur.

Anayasa Mahkemesi ile olan hiyerarşiyi kontrol edin.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi kararı esas alınır.

Anayasa Mahkemesi'nin yargı hiyerarşisindeki özel konumu nedeniyle uyuşmazlık mahkemesi bu konuda devre dışıdır.

Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin özel anayasal istisnayı (Madde 160) inceleyin.

Vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda Sayıştay ile Danıştay kararları çelişirse Danıştay kararı esas alınır.

Sayıştay bir yüksek mahkeme olarak kabul edilmediği gibi, vergi konularında Danıştay'ın uzmanlığına anayasal üstünlük tanınmıştır.

Yanlış olan idari yetkiyi tespit edin.

Sayıştay ile ilgili uyuşmazlıkların çözümünün Uyuşmazlık Mahkemesi'ne ait olduğu bilgisi anayasal istisnaya aykırıdır.

Bu uyuşmazlık türü doğrudan Danıştay lehine çözülür ve Uyuşmazlık Mahkemesi'ne gidilmez.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetki istisnaları ve Sayıştay ile ilişkisi

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi her türlü mahkeme arasındaki kavgayı çözmez; bazı anayasal istisnalar vardır.

Anayasa Mahkemesi'nin kararları her zaman Uyuşmazlık Mahkemesi kararlarından daha üstündür; peki vergi konusunda durum nasıldır?

Sayıştay ile Danıştay arasındaki vergi uyuşmazlıklarında hangi kurumun kararı esas alınır? Anayasa m. 160'ı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvuru türlerini (olumlu ve olumsuz görev uyuşmazlığı) ve başvuru sürelerini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 10Soru →

$1982$ Anayasası'na göre, yüksek mahkemeler arasında yer alan Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevlidir.

Mahkeme başkanlığı görevini, Anayasa Mahkemesince kendi üyeleri arasından görevlendirilen üye yürütür.

Uyuşmazlık Mahkemesi üyeleri, kendi aralarından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla bir başkan seçer.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri; Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi üyeleri, kendi aralarından gizli oyla ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla bir başkan seçer.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi üyelerinin kendi aralarından bir başkan seçtiği bilgisi yanlıştır; başkan Anayasa Mahkemesi tarafından görevlendirilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi,

1982

Anayasası uyarınca kendi başkanını seçme yetkisine sahip değildir. Mahkeme başkanlığı görevini, Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından görevlendirdiği bir kişi yürütür. Bu durum, diğer yüksek mahkemelerin (AYM, Yargıtay, Danıştay) başkanlarını kendi genel kurullarında seçmelerinden farklı bir usuldür.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin anayasal dayanağını tespit et.

1982

Anayasası madde

158

incelenir.

Anayasal kurumların yapısı doğrudan anayasa metniyle belirlenmiştir.

Başkanlık makamının nasıl belirlendiğini analiz et.

Başkanın Anayasa Mahkemesi (AYM) tarafından kendi üyeleri arasından seçildiği görülür.

Uyuşmazlık Mahkemesi, kendi başkanını seçmeyen tek yüksek mahkeme örneğidir.

Üye yapısını ve görev kapsamını kontrol et.

Üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan gelir; adli-idari uyuşmazlıkları çözer.

Karma bir yapıya sahip olması, farklı yargı kolları arasındaki tarafsızlığı sağlar.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı ve Teşekkülü

İpuçları

Yüksek mahkemelerin çoğu başkanlarını kendi üyeleri arasından seçer, ancak bir tanesi istisnadır.

Uyuşmazlık Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi arasında özel bir idari ve hukuki bağ vardır.

Anayasa'nın

158

. maddesine bakarak başkanın kim tarafından görevlendirildiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Adli ve idari yargı kolları arasındaki 'olumlu' ve 'olumsuz' görev uyuşmazlığı kavramlarını tekrar ediniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 11Soru →

$1982$ Anayasası'nda öngörülen yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlık Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından gizli oyla seçilir.

Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.

Yargıtay ve Danıştay'ın göstereceği adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından görevlendirilir.

TBMM tarafından, Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından gizli oyla ve nitelikli çoğunlukla seçilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın

158

. maddesi uyarınca, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi asıl ve yedek üyeleri arasından görevlendirilir. Bu düzenleme, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Anayasa Mahkemesi'nin üst hiyerarşik ve koordinatör rolünü yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin hukuki dayanağını tespit et.

1982

Anayasası'nın

158

. maddesi incelenmiştir.

Anayasal bir kurumun işleyişi en üst norm olan Anayasa ile belirlenir.

Başkanlık makamının oluşum şartlarını analiz et.

Başkanın dışarıdan bir yüksek mahkeme tarafından görevlendirildiği görülmüştür.

Yargı kolları arasındaki uyuşmazlığı çözecek olan organın tarafsızlığının pekiştirilmesi amaçlanır.

Seçim yetkisine sahip organı belirle.

Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçim yaptığı saptanmıştır.

Anayasa Mahkemesi kararlarının diğer yargı kollarına göre üstünlüğü bu ilişkiyi doğrular.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığı

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, mahkemenin kendi üyeleri (Yargıtay ve Danıştay'dan gelenler) arasından seçilmez.

Bu yüksek mahkemenin başkanlık koltuğu, Türkiye'deki en üst yargı organı olan Anayasa Mahkemesi ile doğrudan bağlantılıdır.

Daha Fazla Pratik

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyelerinin hangi yüksek mahkemelerden ve kaçar adet seçildiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.

Tahmini Süre:45s

Soru 12Soru →

$1982$ Anayasası uyarınca, yüksek mahkemelerden biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu, başkanının seçimi ve diğer yargı kollarıyla olan hukuki ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, yargı birliğini sağlamak amacıyla Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından gizli oyla ve salt çoğunlukla seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'ne asıl ve yedek üyeler, Cumhurbaşkanı tarafından Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarının göstereceği adaylar arasından seçilerek atanır.

Uyuşmazlık Mahkemesi, sadece adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarını çözmekle yetkili olup hüküm uyuşmazlıklarına bakma yetkisi yoktur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir. Bu kural, mahkemenin tarafsızlığını ve yüksek mahkemeler arasındaki organik bağı temsil eder.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısını analiz etme

Başkan Anayasa Mahkemesi'nden gelir; üyeler ise Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.

Yüksek mahkemeler arası denge ve koordinasyonu sağlamak.

Başkanın seçim usulünü belirleme

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu kendi içinden bir üyeyi bu göreve seçer.

Anayasa'nın 158. maddesindeki emredici hüküm gereği.

Yargı kolları arası hiyerarşiyi kontrol etme

Adli-İdari uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Mahkemesi, AYM-Diğer uyuşmazlıklarda AYM kararı esastır.

Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi ve bireysel başvuru yetkisi nedeniyle sahip olduğu hiyerarşik üstünlük.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Bağımsız Yapısı ve Başkanlık Seçimi

Soru 13Soru →

$1982$ Anayasası'nda düzenlenen yargı organlarından biri olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı, başkanının seçimi ve diğer mahkemelerle olan hiyerarşik ilişkisi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından dört yıl için atanır.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında, uyuşmazlığı kesin olarak karara bağlama yetkisi Uyuşmazlık Mahkemesi'ne aittir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümler ve başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri, TBMM tarafından Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca gösterilen adaylar arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, sadece adli yargı kolu içerisinde yer alan hukuk ve ceza mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlıklarını incelemekle görevlidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümler ve başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Doğru seçenek, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin hem temel görevini (adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözmek) hem de başkanının seçim usulünü (Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçmesi) anayasal hükümlere uygun şekilde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görevini belirle.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmek.

1982

Anayasası Madde

158

uyarınca mahkemenin kuruluş amacı budur.

Başkanın nasıl seçildiğini analiz et.

Anayasa Mahkemesi, kendi üyeleri arasından bir kişiyi Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı olarak seçer.

Yüksek mahkemeler arasındaki koordinasyonu sağlamak ve tarafsızlığı korumak adına başkan AYM'den gelir.

Diğer mahkemelerle olan hiyerarşiyi kontrol et.

Diğer mahkemelerle AYM arasındaki uyuşmazlıklarda AYM kararı esastır.

Anayasa Mahkemesi'nin anayasal denetimdeki üstünlüğü korunur.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Yetki Sınırları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 14Soru →

1982 Anayasası'na göre, bir davanın hem adli hem de idari yargı koluna girdiği gerekçesiyle ilgili mahkemelerin karşılıklı olarak görevsizlik kararı vermeleri ve bu kararların kesinleşmesi sonucunda ortaya çıkan 'olumsuz görev uyuşmazlığını' çözmeye yetkili yargı mercii ve bu merciin yapısına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Söz konusu uyuşmazlık Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından kesin olarak karara bağlanır ve bu mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Bu tür bir uyuşmazlıkta yüksek mahkemeler arasında bir ihtilaf olduğu için konu Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından nihai olarak karara bağlanır.

Olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosya doğrudan Danıştay'a gönderilir ve Danıştay'ın bu konudaki kararı tüm yargı kollarını bağlar.

Uyuşmazlık Mahkemesi üyeleri Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir ve başkan mahkeme üyeleri tarafından kendi aralarından gizli oyla belirlenir.

Sayıştay ile idari mahkemeler arasında vergi ve benzeri mali yükümlülükler konusunda çıkan uyuşmazlıklarda da Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Söz konusu uyuşmazlık Uyuşmazlık Mahkemesi tarafından kesin olarak karara bağlanır ve bu mahkemenin başkanı Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev ve yetkileri kapsamında, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkları çözmek bu mahkemenin görevidir ve başkanı Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından seçilmektedir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmekle görevli yüksek mahkemedir. Mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından kendi üyeleri arasından seçilerek görevlendirilir. Bu durum, yargı kolları arasındaki koordinasyonu ve en üst düzey hukuk denetimini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlığın türünü belirleme

Adli ve İdari yargı kolları arasında 'olumsuz görev uyuşmazlığı' bulunmaktadır.

Her iki mahkemenin de kendini görevsiz sayması, yargılamanın durmasına neden olan olumsuz bir durumdur.

Yetkili mahkemeyi tespit etme

Uyuşmazlık Mahkemesi yetkilidir.

Anayasa'nın 158. maddesi, farklı yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkların çözüm yerini bu mahkeme olarak belirlemiştir.

Mahkeme başkanının seçilme usulünü hatırlama

Başkan, Anayasa Mahkemesi tarafından seçilir.

Diğer yüksek mahkemelerden farklı olarak, Uyuşmazlık Mahkemesi kendi başkanını seçmez; başkan AYM'den gelir.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu ve Görevleri

İpuçları

Adli ve idari yargı arasındaki 'trafik polisini' hatırlayın.

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı kendi içinden değil, dışarıdan (başka bir yüksek mahkemeden) gelir.

Anayasa Mahkemesi'nin 15 üyesi vardır ve bu üyelerden biri Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başkanlık etmek üzere seçilir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi kararları ile diğer mahkeme kararları çatıştığında hangisinin üstün tutulduğunu inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 15Soru →

1982 Anayasası’na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kuruluşu, işleyişi ve yetkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkemenin Başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Mahkeme üyeleri, Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından Yargıtay ve Danıştay üyeleri arasından dört yıl için seçilir.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin vereceği kararlar esas alınır.

Sayıştay ile idari yargı mercileri arasında vergi ve benzeri mali yükümlülüklerden doğan uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Mahkemesi kesin karar merciidir.

Mahkeme, yalnızca bir başkan ve altı asıl üyeden oluşur, yedek üye bulunması anayasal olarak mümkün değildir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mahkemenin Başkanlığı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

Doğru ifade, mahkemenin başkanlığının Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir kişi tarafından yürütüldüğüdür. Bu, 1982 Anayasası'nda açıkça belirtilmiş bir usuldür ve mahkemenin tarafsızlığını pekiştirir.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yüksek mahkeme sıfatını ve başkanlık makamını incelemek

Mahkeme, anayasal bir yüksek mahkemedir ve başkanı dışarıdan atanmaz, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın 158. maddesindeki özel düzenlemeyi teyit etmek için.

Üye seçim usulünü değerlendirmek

Asıl ve yedek üyeler Yargıtay ve Danıştay'ın kendi genel kurullarınca seçilir.

Yüksek mahkemelerin bağımsızlığı gereği üyelerin kendi kurumlarınca seçildiğini hatırlamak.

Anayasa Mahkemesi ile olan uyuşmazlık önceliğini kontrol etmek

AYM kararları diğer tüm mahkemelerle olan görev uyuşmazlıklarında üstündür.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev sınırını (adli ve idari yargı arası) belirlemek.

Özel kanuni durumları (Sayıştay-Danıştay çatışması) analiz etmek

Vergi konularında Danıştay kararları Sayıştay kararlarına göre önceliklidir.

Anayasa 160. maddedeki istisnayı ayırt etmek.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Yapısı ve Öncelik Kuralları

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının hangi kurumun içinden geldiğini hatırlayın.

Anayasa Mahkemesi kararlarının diğer yargı organları karşısındaki üstünlüğünü göz önünde bulundurun.

Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme olmadığını ve vergi uyuşmazlıklarında Danıştay'ın önceliği olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Adli ve idari yargı arasındaki 'olumlu görev uyuşmazlığı' ve 'olumsuz görev uyuşmazlığı' kavramlarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 16Soru →

1982 Anayasası’na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesinin kuruluşu, yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mahkemenin başkanı; Yargıtay ve Danıştay Genel Kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilen adaylar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır.

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıkması durumunda, uyuşmazlık bu mahkeme tarafından kesin olarak karara bağlanır.

Adli ve idari yargı kollarının her ikisinde de yer alan mahkemelerce karşılıklı olarak görevsizlik kararı verilmesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlıklarını gidermekle yetkilidir.

Mahkemenin asıl ve yedek üyeleri; adli ve idari yargı hakim ve savcıları arasından Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.

Adli yargı kolu içerisinde yer alan hukuk mahkemeleri ile ceza mahkemeleri arasındaki uyuşmazlıkları yüksek mahkeme sıfatıyla kesin olarak karara bağlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adli ve idari yargı kollarının her ikisinde de yer alan mahkemelerce karşılıklı olarak görevsizlik kararı verilmesi üzerine ortaya çıkan olumsuz görev uyuşmazlıklarını gidermekle yetkilidir.

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi, hem olumlu hem de olumsuz görev uyuşmazlıklarını çözmekle görevlidir. 'Olumsuz görev uyuşmazlığı', bir davanın hem adli hem de idari yargı yerinde açılması ve her iki yargı kolunun da kendisini görevsiz sayarak davanın reddine karar vermesi durumunda ortaya çıkar ve bu düğümü Uyuşmazlık Mahkemesi çözer.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesinin görev alanını belirle.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını çözmek.

Mahkemenin temel anayasal fonksiyonunu anlamak için gereklidir.

Görev uyuşmazlığı türlerini analiz et.

Olumlu görev uyuşmazlığı (her iki yargı kolunun görevli çıkması) ve olumsuz görev uyuşmazlığı (her ikisinin görevsizlik vermesi).

Soruda geçen 'olumsuz görev uyuşmazlığı' teriminin hukuki karşılığını doğrulamak için.

Başkan ve üye seçim usulünü kontrol et.

Başkan AYM'den, üyeler Yargıtay ve Danıştay'dan seçilir.

Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesinin Görev ve Yapısı

İpuçları

Bu mahkemenin başkanı diğer üyelerden farklı bir kurumdan seçilir.

Anayasa Mahkemesinin kararlarının her zaman üstün olduğunu ve diğer yargı organlarıyla uyuşmazlık durumunda AYM'nin dediğinin olduğunu unutmayın.

Uyuşmazlık Mahkemesi adli-idari ayrımındaki tıkanıklıkları (her ikisinin de görevsizlik vermesi gibi) açmak için kurulmuştur.

Daha Fazla Pratik

Adli ve İdari yargı ayrımını pekiştirmek için İdari Yargı kolunda yer alan mahkemeleri (İdare, Vergi, Bölge İdare ve Danıştay) tekrar edebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 17Soru →

$1982$ Anayasası hükümleri çerçevesinde, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının seçilme usulü ve diğer yargı mercileri ile olan yetki ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Mahkeme Başkanı, Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere atanır.

Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınırken; Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Yargıtay veya Danıştay üyeleri arasından gizli oyla seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi kararları da dahil olmak üzere tüm yüksek mahkemeler arasındaki hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözmeye yetkili tek mercidir.

Mahkeme Başkanı, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyelerinin kendi aralarından salt çoğunlukla seçeceği bir üyedir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınırken; Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Cevap

Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Mahkemesi yetkiliyken, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Doğru seçenek, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin anayasal statüsünü iki temel boyutta açıklar: Birincisi, mahkemenin temel görevi olan adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıkların çözümündeki nihai yetkisi; ikincisi ise Anayasa Mahkemesi ile bir görev çelişkisi doğduğunda, Anayasa Mahkemesi kararlarının mutlak üstünlüğüdür.

Adım Adım Çözüm

Başkanlık seçim usulünün belirlenmesi

Başkan, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın 158. maddesi uyarınca başkanın kaynağı Anayasa Mahkemesi'dir.

Yargı kolları arasındaki uyuşmazlık hiyerarşisinin analizi

Adli-İdari uyuşmazlıkta Uyuşmazlık Mahkemesi; AYM-Diğer uyuşmazlıkta AYM kararı esastır.

Normlar hiyerarşisi ve anayasal özel hüküm gereği AYM kararları diğer yüksek mahkemelerin görev alanıyla çakıştığında üstün tutulur.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Başkanlık Seçimi ve AYM Kararlarının Üstünlüğü

Soru 18Soru →

$1982$ Anayasası’na göre, yüksek mahkemeler arasında yer alan Uyuşmazlık Mahkemesi’nin kuruluşu, görevleri ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi; adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevlidir.

Diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Mahkemenin bölümleri dışındaki asıl üyeleri, Yargıtay ve Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi kararları kesin nitelikte olup bu kararlar aleyhine başka bir yargı merciine başvurulamaz.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasında çıkan görev uyuşmazlıklarında, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Cevap

Diğer mahkemeler ile Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında Uyuşmazlık Mahkemesi değil, Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın

158

. maddesi uyarınca, 'Diğer mahkemelerle Anayasa Mahkemesi arasındaki görev uyuşmazlıklarında, Anayasa Mahkemesinin kararı esas alınır.' Bu kural, Uyuşmazlık Mahkemesi'nin görev alanını daraltan ve Anayasa Mahkemesi'nin otoritesini vurgulayan teknik bir istisnadır. Dolayısıyla, bu durumda kararı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin vereceğini savunan ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin temel görev alanını belirle.

Mahkeme, sadece adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara bakar.

Anayasal görev tanımı bu iki yargı kolu arasındaki çatışmaları gidermekle sınırlıdır.

Anayasa Mahkemesi'nin hiyerarşik üstünlüğünü kontrol et.

Anayasa'nın

158

. maddesi özel bir istisna tanır.

Anayasa Mahkemesi'nin uzmanlık alanı norm denetimi ve anayasal haklar olduğu için diğer tüm mahkemelere karşı üstünlüğü korunmuştur.

Yanlış önermeyi tespit et.

Anayasa Mahkemesi ile uyuşmazlık yaşandığında kararı Uyuşmazlık Mahkemesi'nin vereceği ifadesi anayasaya aykırıdır.

Bu durumda doğrudan Anayasa Mahkemesi'nin dediği olur, aracı bir mahkemeye gerek duyulmaz.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesi Kararlarının Önceliği ve Uyuşmazlık Mahkemesi Görev Alanı

İpuçları

Uyuşmazlık Mahkemesi her uyuşmazlığı çözmez; Anayasa Mahkemesi'nin özel bir konumu vardır.

Anayasa'nın

158

. maddesini hatırlayın: Eğer bir tarafta Anayasa Mahkemesi varsa, hakemliğe gerek kalmaz.

Anayasa Mahkemesi kararları her zaman diğer mahkemelerin kararlarından üstündür; uyuşmazlık durumunda AYM'nin kararı doğrudan uygulanır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı kişileri tekrar ederek yargı konusundaki bilginizi pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 19Soru →

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yapısı, üyelerinin seçimi ve diğer yargı kollarıyla olan hukuki ilişkisi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığı ise Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla dört yıl için seçilir.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin asıl ve yedek üyeleri, Cumhurbaşkanı tarafından Yargıtay ve Danıştay'ın kendi genel kurullarınca belirleyeceği adaylar arasından seçilerek atanır.

Uyuşmazlık Mahkemesi; adli, idari ve mali yargı (Sayıştay) mercileri arasındaki tüm görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak karara bağlamakla yetkili olan tek yüksek mahkemedir.

Adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklarda Uyuşmazlık Mahkemesi'ne başvurulabilmesi için, uyuşmazlığın taraflarından birinin mutlaka bir kamu kurumu olması şarttır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınır; Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanlığı ise Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilen bir üye tarafından yürütülür.

Cevap

Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki görev uyuşmazlıklarında Anayasa Mahkemesi'nin kararı esas alınırken; Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından görevlendirilir.

Anayasa'nın 158. maddesine göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki uyuşmazlıkları Uyuşmazlık Mahkemesi çözerken, Anayasa Mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki uyuşmazlıklarda Anayasa Mahkemesi'nin kararı doğrudan üstün tutulur. Ayrıca mahkemenin başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilerek görevlendirilir.

Adım Adım Çözüm

Anayasal hiyerarşiyi analiz et.

Anayasa Mahkemesi'nin diğer tüm mahkemelerle olan uyuşmazlıklarda üstünlüğü (Anayasa Madde 158) tespit edildi.

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin yetkisinin sınırlarını belirlemek için en üst kural budur.

Mahkemenin kuruluş ve başkanlık yapısını incele.

Başkanın Anayasa Mahkemesi'nden geldiği, üyelerin ise Yargıtay ve Danıştay'dan seçildiği belirlendi.

Yargı kolları arasındaki tarafsızlığın ve Anayasa Mahkemesi koordinasyonunun sağlanması bu usulle gerçekleşir.

Atama ve seçim yetkilerini karşılaştır.

TBMM veya Cumhurbaşkanı'nın Uyuşmazlık Mahkemesi üyeliği veya başkanlığı üzerinde doğrudan bir seçim/atama yetkisi olmadığı teyit edildi.

Yargı bağımsızlığı gereği seçimler ilgili mahkemelerin kendi bünyelerinde yapılır.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin Kuruluşu ve AYM ile İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi'nin üye seçimi ve HSK'nın yapısı ile Uyuşmazlık Mahkemesi'ni karşılaştırarak çalışınız.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 20Soru →

1982 Anayasası’na göre, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümlemekle görevli olan Uyuşmazlık Mahkemesinin başkanı aşağıdakilerden hangisi tarafından ve kendi üyeleri arasından seçilir?

Anayasa Mahkemesi

Yargıtay

Danıştay

Cumhurbaşkanı

Hâkimler ve Savcılar Kurulu

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi

Cevap

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanı, Anayasa Mahkemesi tarafından kendi üyeleri arasından seçilir.

Anayasa'nın 158. maddesine göre, Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanlığına Anayasa Mahkemesi kendi üyeleri arasından bir kişiyi seçer. Bu düzenleme, adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıklarda tarafsız bir başkanın bulunmasını amaçlar.

Adım Adım Çözüm

Uyuşmazlık Mahkemesinin anayasal statüsünü belirlemek.

Uyuşmazlık Mahkemesi, 1982 Anayasası'nda sayılan dört yüksek mahkemeden biridir.

Sorunun hukuki dayanağını tespit etmek için mahkemenin niteliğini bilmek gerekir.

Mahkemenin üye yapısını analiz etmek.

Mahkeme üyeleri Yargıtay ve Danıştay'dan gelirken, başkanın kaynağı farklıdır.

Üye yapısı ile başkanlık seçim usulü arasındaki farkı ayırt etmek hatayı önler.

Anayasa'nın 158. maddesini uygulamak.

Başkanın Anayasa Mahkemesi üyeleri arasından yine o mahkemece seçildiği sonucuna ulaşılır.

Anayasal hükmün doğrudan uygulanması doğru cevabı verir.

Anahtar Kavram

Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanının Seçimi

İpuçları

Bu yüksek mahkemenin başkanı, üyelerinin geldiği adli veya idari yargı kollarından seçilmez.

Başkan, norm denetimi ve bireysel başvuruları karara bağlayan en üst mahkemenin üyeleri arasından çıkar.

Uyuşmazlık Mahkemesi başkanı, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi kararları ile Uyuşmazlık Mahkemesi kararları çatıştığında hangisinin üstün tutulduğunu (AYM kararları) inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:45s

Sayfa 1 / 4Sonraki

Uyuşmazlık Mahkemesi

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap