Examkin

Yasama

802 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinin belli bir konuda bilgi edinmek amacıyla oluşturulan bir komisyon aracılığıyla yürüttüğü denetim ve bilgi edinme yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Araştırması

Cevap

Meclis Araştırması
1982 Anayasası'na göre Meclis araştırması; belli bir konuda bilgi edinilmek üzere yapılan incelemedir ve bu süreç TBMM Genel Kurulu tarafından kurulan bir komisyon aracılığıyla yürütülür.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki anahtar kavramları belirle.
"Belli bir konu", "bilgi edinmek" ve "komisyon aracılığıyla" ifadeleri tespit edilir.
Anayasal tanımlar arasındaki farkları ayırt etmek için anahtar kelimeler kritiktir.
2
Tespit edilen kavramları anayasal denetim yolları ile eşleştir.
Anayasa'nın 98. maddesinde yer alan ve bir komisyon vasıtasıyla yürütülen bilgi edinme yolunun Meclis Araştırması olduğu sonucuna varılır.
Meclis Araştırması, özel bir inceleme ve komisyon çalışması gerektiren tek bilgi edinme yoludur.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

İpuçları

1
Yöntemlerden hangisi bir 'komisyon' kurulmasını şart koşmaktadır?

Daha Fazla Pratik

Meclis araştırmasının yapılamayacağı konuları (yargı süreci devam edenler gibi) gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda başvurulan ara seçimler ile ilgili olarak; genel seçimlerin üzerinden kural olarak kaç ay geçmedikçe ara seçime gidilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Anayasa uyarınca genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez.
1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre ara seçim, her seçim döneminde kural olarak bir defa yapılır ve genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Bu kuralın istisnası, Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması veya bir ilin/seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim kavramını ve anayasal dayanağını belirlemek.
Ara seçimlerin 1982 Anayasası'nın 78. maddesinde düzenlendiği tespit edilir.
Hukuki kuralın kaynağını bulmak için.
2
Genel seçim sonrası uygulanması gereken süre kısıtlamasını hatırlamak.
Seçimlerin istikrarı için genel seçimden sonra belirli bir süre geçmesi gerektiği belirlenir.
Yasama döneminin başındaki kısıtlamayı tespit etmek için.
3
Anayasa'da belirtilen net süreyi (30 ay) teyit etmek.
Otuz aylık sürenin ara seçim için asgari bekleme süresi olduğu sonucuna varılır.
Doğru teknik bilgiyi seçmek için.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Süre Kısıtlamaları

Daha Fazla Pratik

Ara seçimlerin yapılamayacağı 'son bir yıl' kuralını ve bu kuralın istisnalarını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası'na göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda gidilen "ara seçim" ile ilgili olarak; Meclis'te toplam 32 üyeliğin boşaldığı, genel seçimlere 8 ay kaldığı ve aynı zamanda (X) ilinin Meclis'te hiç üyesinin kalmadığı bir senaryoda, anayasal hükümler çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalan üyeliklerin sayısının üye tamsayısının %5'ine ulaşmış olmasına rağmen genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için bu sebebe dayalı ara seçim yapılamaz; ancak (X) ilinin Meclis'te temsilcisiz kalması bu yasağın istisnası olduğundan ara seçim yapılması zorunludur.

Cevap

Boşalan üyeliklerin %5'e ulaşması nedeniyle seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamazken, bir ilin temsilcisiz kalması bu kuralın istisnası olduğu için ara seçim yapılması zorunludur.
Doğru ifade; 1982 Anayasası'nın 78. maddesinde belirtilen ara seçim prosedürlerini tam olarak yansıtmaktadır. %5'lik boşalma (30 milletvekili) durumunda ara seçim kararı alınabilmesi için genel seçime 1 yıldan fazla süre olması gerekir. Ancak bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç üyesinin kalmaması durumu bu sürelere bağlı değildir ve boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılmasını zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim genel kurallarını değerlendir
Ara seçim her seçim döneminde bir kez yapılır. Genel seçimden 30 ay geçmedikçe ve genel seçime 1 yıl kala yapılamaz.
Anayasal takvimi belirlemek için.
2
%5 boşalma kuralını (%5 = 30 üye) kontrol et
Boşalan üyelik sayısı 32 (yani %5'ten fazla).
Zorunlu ara seçim şartlarından birinin oluşup oluşmadığını anlamak için.
3
Zaman kısıtlamasını uygula
Genel seçime 8 ay kalmıştır. Bu durumda %5'lik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamaz (1 yıl yasağı).
%5 kuralı 1 yıl yasağını delemez.
4
Temsilcisiz kalan il istisnasını kontrol et
(X) ilinin hiç üyesi kalmamıştır. Bu durum, 30 ay ve 1 yıl yasaklarının tek istisnasıdır.
Temsilde adalet ilkesi gereği anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

İpuçları

1
Ara seçimlerde '1 yıl kala seçim yapılamaz' kuralının tek bir istisnası olduğunu hatırlayın.
2
%5'lik (30 milletvekili) boşalma kuralı ile bir ilin tamamen temsilcisiz kalması kuralı arasındaki öncelik farkına odaklanın.
3
Anayasa 78. maddeye göre; bir ilin temsilcisiz kalması durumunda ara seçim, 30 ay ve 1 yıl sınırlamalarına takılmadan yapılmak zorundadır.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin geriye bırakılması (erteleme) koşulları ile ara seçim farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 4Soru →

1982 Anayasası'na göre, milletvekili seçilme yeterliliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: En az ortaokul mezunu olmak

Cevap

Anayasa'ya göre milletvekili seçilebilmek için en az ilkokul mezunu olmak yeterli olduğundan, ortaokul mezunu olma zorunluluğunu belirten ifade yanlıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 76. maddesi uyarınca, milletvekili seçilebilmek için gereken asgari eğitim düzeyi ilkokul mezuniyetidir. Dolayısıyla ortaokul mezunu olma şartının arandığını belirten ifade hukuki açıdan yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 76. maddesindeki seçilme yeterliliği şartlarını gözden geçirin.
Milletvekili seçilmek için; Türk vatandaşı olmak, 1818 yaşını doldurmak, en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak, askerlikle ilişiği bulunmamak ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak şartları tespit edilir.
Anayasal şartların güncel hallerini (özellikle 2017 değişikliklerini) hatırlamak gerekir.
2
Öğrenim şartını mevcut seçeneklerle karşılaştırın.
Anayasa 'ilkokul mezuniyeti'ni yeterli görürken, seçeneklerde sunulan 'ortaokul mezuniyeti' ifadesinin daha daraltıcı bir yanlış bilgi olduğu görülür.
Milletvekili seçilme yeterliliğinde en düşük eğitim seviyesi ilkokuldur.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

İpuçları

1
Milletvekili seçilmek için gereken eğitim seviyesi, Türkiye'deki zorunlu eğitim kademelerinden en düşük olanıdır.
2
Özellikle 2017 Anayasa değişiklikleri ile yaş ve askerlik gibi şartların nasıl değiştiğine dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Seçilme yeterliliğine sahip birinin aday olabilmesi için görevinden çekilmesi gereken kamu görevlilerini (Hakimler, Savcılar, TSK mensupları vb.) mutlaka tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 5Soru →

1982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), görev ve yetkileri dahilindeki konuları kural olarak "kanun" çıkararak veya "parlamento kararı" alarak yerine getirir. Parlamento kararları genellikle Meclisin iç işleyişiyle ilgili olup Cumhurbaşkanının onayına tabi değildir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin doğrudan bir "parlamento kararı" ile gerçekleştirdiği işlemlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması

Cevap

Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi bir 'kanun' yoluyla gerçekleştirilir.
Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması, 1982 Anayasası'nın 90. maddesi uyarınca TBMM tarafından bir 'kanun' çıkarılarak yapılır. Bu işlem, diğer parlamento kararlarından farklı olarak Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanmak zorundadır ve Anayasa Mahkemesi'nin denetimine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM işlemlerinin niteliğini analiz etme
Meclisin yaptığı işlemler kanun ve parlamento kararı olarak ikiye ayrılır.
Hangi işlemin hangi formda yapılacağını belirlemek için Anayasal ayrımı bilmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki işlemlerin hukuki formunu belirleme
İçtüzük, dokunulmazlık, savaş ilanı ve seçimler parlamento kararıdır; ancak andlaşmalar kanunla onaylanır.
Milletlerarası andlaşmalar, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanmadan önce TBMM tarafından bir 'uygun bulma kanunu' çıkarılmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Diğer kanunla yapılan işlemleri (Genel/Özel Af, Para Basılması) inceleyerek farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 6Soru →

Anayasal düzenimizde parlamenter faaliyetlerin rasyonelleşmesini sağlayan siyasi parti grupları, meclis içi denetim mekanizmalarını işletme yetkisine sahip olmakla birlikte, tarafsızlık ve yargısal süreçlerin korunması amacıyla bazı sınırlamalara tabi tutulmuşlardır. Bu çerçevede, bir siyasi parti grubunun TBMM bünyesinde gerçekleştirebileceği aşağıdaki faaliyetlerden hangisi anayasal bir yasak kapsamında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belirli bir konunun Genel Kurul'da görüşülmesi için 'genel görüşme' talebinde bulunmak

Cevap

Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belirli bir konunun Genel Kurul'da görüşülmesi için 'genel görüşme' talebinde bulunmak
Genel görüşme açılmasını talep etmek, hem 19821982 Anayasası hem de TBMM İçtüzüğü uyarınca siyasi parti gruplarına ve en az 2020 milletvekiline tanınmış yasal bir haktır. Bu işlem, meclisin bilgi edinme ve denetim yolları arasında yer alır ve grupların bu konuda görüşme yapıp karar almalarının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının denetim yetkilerini analiz etme
Siyasi parti grupları; Meclis araştırması, genel görüşme ve Meclis soruşturması (önerge aşaması hariç süreç takibi) gibi denetim yollarını kullanabilir veya tetikleyebilirler.
Grupların varlık sebebi yasama ve denetim faaliyetlerini organize etmektir.
2
Anayasal yasakları filtreleme
Anayasa'nın 8383, 9494 ve 100100. maddeleri; yasama dokunulmazlığı, Meclis Başkanlığı/Başkanlık Divanı adaylığı ve Meclis soruşturması konularında grup içi görüşme ve kararı kesin olarak yasaklamıştır.
Bu yasaklar, meclis çalışmalarında tarafsızlığı sağlamak ve yargısal süreçleri siyasi baskıdan korumak için getirilmiştir.
3
Seçenekleri anayasal hükümlerle karşılaştırma
Genel görüşme talebi bir hak iken; dokunulmazlık, soruşturma ve başkanlık seçimi konularındaki işlemler yasaklı alanlardır.
Hukuki metinlerin lafzı ve ruhu bu ayrımı net bir şekilde yapmaktadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı ve Yetkili Olduğu Alanlar

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının 'yargısal' nitelik taşıyan veya 'tarafsızlık' gerektiren konularda yetkileri kısıtlanmıştır.
2
Meclis soruşturması ve yasama dokunulmazlığı gibi kişilerin hukuki statüsünü etkileyen durumlarda grup kararı alınamaz.
3
TBMM Başkanlık Divanı üyeliği için gruplar aday gösteremez; ancak meclis araştırması veya genel görüşme gibi denetim yollarını işletebilirler.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlık Divanı'ndaki temsil oranlarını ve komisyonlara üye verme usullerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

1982 Anayasası ve yerleşik seçim mevzuatı hükümleri çerçevesinde, milletvekili seçilen bir kişinin 'milletvekilliği sıfatını kazanması' ile 'and içerek göreve başlaması' arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı mazbata ile kazanılsa da yasama faaliyetlerine fiilen katılabilmek için and içilmesi bir ön şarttır.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılırken; bu sıfatın sağladığı yasama faaliyetlerine katılma yetkisi ancak TBMM Genel Kurulunda and içilmesiyle elde edilir.
Milletvekilliği sıfatının kazanılması için İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın düzenlenmiş olması yeterlidir. Ancak Anayasa'nın 81. maddesi gereğince, bir milletvekilinin meclis çalışmalarına (yasama faaliyetlerine) katılabilmesi, oy kullanabilmesi ve söz alabilmesi için Genel Kurul huzurunda and içmesi zorunludur. Dolayısıyla sıfatın kazanılması ile görevin ifası arasında bir ayrım mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirlemek
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbata (tutanak) ile kazanılır.
Anayasa Mahkemesi ve YSK kararlarına göre, seçilme yeterliliğine sahip bir adayın seçildiğinin belgelenmesi sıfatı başlatır.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıcını değerlendirmek
Dokunulmazlık, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı andan (mazbata) itibaren başlar.
Milletvekilinin seçildiği andan itibaren dış etkilere karşı korunması esastır.
3
And içmenin (yeminin) hukuki sonucunu analiz etmek
And içmeyen milletvekilleri yasama faaliyetlerine (oy kullanma, kanun teklifi verme vb.) katılamazlar.
Anayasa'nın 81. maddesi uyarınca and içme, göreve başlamanın ve yetki kullanımının hukuki şartıdır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatı (Mazbata) vs. Yasama Yetkisi (Yemin)

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile mecliste görev yapmaya başlamak farklı hukuki aşamalardır.
2
Dokunulmazlık, milletvekilini seçildiği andan itibaren korur, yemin etmesini beklemez.
3
Mazbata sıfatı kazandırır, yemin ise yasama faaliyetlerine (oy verme, söz alma) katılma yetkisi verir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatı kazanıldıktan sonra, bu sıfatın hangi hallerde (istifa, kesin hüküm giyme vb.) sona erdiğini de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 8Soru →

19821982 Anayasası'na göre, TBMM Başkanlık Divanı üyeleri ve bu üyelerin çalışma esasları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkanlık Divanı'nda yer alan kâtip üyeler ve idare amirleri, Meclis Genel Kurulunda yapılan oylamalarda oy kullanamazlar.

Cevap

Başkanlık Divanı'nda yer alan kâtip üyeler ve idare amirlerinin oylamalara katılamayacağı ifadesi yanlıştır; bu üyeler oy kullanma hakkına sahiptir.
Doğru cevap, kâtip üyeler ve idare amirlerinin oy kullanamayacağını belirten ifadedir. 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesi uyarınca, oy kullanma yasağı sadece TBMM Başkanı ve o anki oturumu yöneten Başkanvekili için geçerlidir. Kâtip üyeler ve idare amirleri ise Meclis çalışmalarında oy kullanabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Başkanlık Divanı üyelerinin kimler olduğunu belirleyin.
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Anayasal yapıyı doğru tanımlamak için.
2
19821982 Anayasası'nın 9494. maddesindeki oy kullanma yasağının kapsamını inceleyin.
Anayasa metnine göre 'Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamaz.' hükmü mevcuttur.
Oy kullanma kısıtlamasının hangi unvanları kapsadığını ayırt etmek için.
3
Kâtip üyeler ve idare amirlerinin durumunu değerlendirin.
Bu üyeler Divan'da yer almalarına rağmen, oturumu yönetmedikleri sürece milletvekili sıfatıyla oy kullanma ve tartışmalara katılma hakkına sahiptirler.
Genel kısıtlamanın tüm Divan üyeleri için geçerli olmadığını teyit etmek için.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nda Oy Kullanma Yasağı ve Tarafsızlık

İpuçları

1
Oy kullanma yasağının kimleri kapsadığını düşünün; bu yasak tüm Divan üyeleri için geçerli midir?
2
Anayasa'nın 9494. maddesine göre, tarafsızlık gereği sadece kürsüde yönetici sıfatıyla oturanların iradesinin oylamaya yansımaması hedeflenmiştir.

Daha Fazla Pratik

TBMM Başkanı seçimi turlarını ve her turda gereken gizli oy sayılarını tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası ve ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde; Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilip yayımlanması uygun bulunan bir kanun metninde, yürürlüğe giriş tarihine dair özel bir hüküm yer almıyorsa, bu kanun ne zaman yürürlüğe girmiş sayılır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî Gazete'de yayımlandığı gün

Cevap

Kanunda özel bir yürürlük tarihi belirtilmemişse, Resmî Gazete'de yayımlandığı gün yürürlüğe girer.
Mevcut yasal düzenlemelere göre, bir kanun metninde yürürlüğe girişine dair özel bir tarih (örneğin 'yayımlandıktan 6 ay sonra' veya '01.01.2025 tarihinde') belirtilmemişse, o kanun Resmî Gazete'de yayımlandığı an hukuk sisteminde uygulanabilir hale gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun metninin incelenmesi
Yürürlük maddesine bakılır.
Kanunlar genellikle son maddelerinde ne zaman yürürlüğe gireceklerini belirtirler.
2
Genel kuralın uygulanması
Özel bir tarih yoksa 'Yayımlandığı gün' kuralı geçerli olur.
7070 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca, aksi belirtilmeyen kanunlar yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.

Anahtar Kavram

Kanunların Yürürlüğe Girmesi
Soru 10Soru →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen aşağıdaki kanun türlerinden hangisi, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclis'e geri gönderilemez (veto edilemez)?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanunu

Cevap

Bütçe kanunu, Cumhurbaşkanı'nın geri gönderme yetkisinin tek istisnasıdır.
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis'te kabul edilen kanunları yayımlar veya bir kez daha görüşülmek üzere geri gönderir. Ancak bütçe kanunu bu hükmün tek istisnasıdır; Cumhurbaşkanı bütçe kanununu Meclis'e geri gönderemez, sadece yayımlar.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 8989. maddesinde düzenlenen 'Kanunların Cumhurbaşkanınca yayımlanması' süreci incelenir.
Cumhurbaşkanı'nın kanunları 1515 gün içinde yayımlama veya geri gönderme yetkisi olduğu görülür.
Yürütme organının yasama üzerindeki denetim yetkisini belirlemek için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın Meclis'e geri gönderemeyeceği (veto edemeyeceği) kanun istisnası tespit edilir.
Bütçe kanunlarının bu genel kuralın dışında bırakıldığı anlaşılır.
Devlet hizmetlerinin ve kamu harcamalarının kesintiye uğramamasını sağlamak amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilememesi
Tahmini Süre:45s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği sonrasında; Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından "aynen kabul edilebilmesi" için gereken karar yeter sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Üye tamsayısının salt çoğunluğu

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından aynen kabul edilebilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğu (en az 301301 kabul oyu) gereklidir.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre, Cumhurbaşkanınca Meclise geri gönderilen kanunların aynen kabul edilebilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (en az 301301 milletvekili) karar verilmesi şarttır. Eğer Meclis bu çoğunlukla aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak Meclis kanunda değişiklik yaparak kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu değişikliği tekrar geri gönderebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun yapım sürecindeki 'Geri Gönderme' (Veto) yetkisini tanımlayın.
Cumhurbaşkanı kanunları 15 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir.
Hukuki sürecin türünü belirlemek, hangi karar yeter sayısının uygulanacağını seçmek için gereklidir.
2
2017 Anayasa değişikliği ile gelen yeni kuralı hatırlayın.
Geri gönderilen kanunların aynen kabulü için 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301301) şartı getirilmiştir.
2017 öncesinde bu işlem için 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu' yeterliydi; ancak yeni sistemde yürütmenin veto yetkisi güçlendirilmiştir.
3
Sayısal karşılığı hesaplayın.
600/2=300600 / 2 = 300, salt çoğunluk ise 301301 milletvekilidir.
Seçeneklerdeki sözel ifadelerin sayısal karşılıklarını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Meclisin Geri Gönderilen Kanunları Aynen Kabul Yetkisi
Soru 12Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda bir kanun teklifinin görüşülmesi ve kabul edilmesi sürecindeki yeter sayılarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, kanunların kabulü için her durumda üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 kabul oyu aranır.

Cevap

Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, kanunların kabulü için her durumda üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) aranması gerektiği ifadesi yanlıştır; çünkü genel kural toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin karar alabilmesi için kural 'toplantıya katılanların salt çoğunluğu'dur. Bu kural 'adi (basit) çoğunluk' olarak adlandırılır. Karar yeter sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 milletvekilinden az olamaz. Dolayısıyla, her kanun teklifinin kabulü için mutlaka üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oyun aranması gerektiği bilgisi yanlıştır; bu sayı sadece belirli nitelikli çoğunluk durumlarında (örneğin veto edilen kanunun aynen kabulü) bir alt sınır olarak karşımıza çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısını belirleme
Meclis, üye tamsayısının (600600) üçte biri olan 200200 milletvekili ile toplanabilir.
Yasama faaliyetlerinin başlayabilmesi için Anayasa'da öngörülen asgari katılım şartıdır.
2
Karar yeter sayısı kuralını uygulama
Kanunların kabulü için kural olarak toplantıya katılanların yarısından bir fazlası (salt çoğunluk) yeterlidir.
Anayasa'da özel bir nitelikli çoğunluk belirtilmediği sürece adi çoğunluk kuralı işler.
3
Asgari karar sınırını (floor) kontrol etme
Karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151 sayısının altına düşemez.
Meclis'in çok düşük katılımlı oturumlarda meşruiyet kaybını önlemek için getirilmiş bir emniyet sınırıdır.

Anahtar Kavram

TBMM Karar Yeter Sayısı ve Adi Çoğunluk
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği ve adaylık sürecine ilişkin hükümler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zimmet, rüşvet, sahtecilik veya inancı kötüye kullanma gibi yüz kızartıcı suçlardan hüküm giyenler, affa uğramış olsalar dahi hiçbir zaman milletvekili seçilemezler.

Cevap

Zimmet, rüşvet, sahtecilik gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olanlar, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.
Doğru ifade, yüz kızartıcı suçların mutlak bir engel olduğunu belirtmektedir. 1982 Anayasası'nın 76. maddesi uyarınca; zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma gibi suçlardan hüküm giyenler, aldıkları ceza süresine bakılmaksızın ve affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.

Adım Adım Çözüm

1
Suç türünün seçilme yeterliliğine etkisini analiz et.
Taksirli suçlar engel teşkil etmezken, kasten işlenen suçlarda 1 yıl sınırı vardır.
Anayasa, kasıtlı ve ağır suçları demokratik temsil engeli olarak görür.
2
Yüz kızartıcı suçlar için özel hükmü hatırla.
Zimmet, rüşvet gibi suçlar 'affa uğramış olsa bile' seçilme engelidir.
Kamu vicdanı ve devlet onuru açısından bu suçların geri dönüşü yoktur.
3
Adaylık için istifa etmesi gereken ve dönemeyen grupları ayırt et.
İşçiler istifa etmez; yargı ve asker kökenliler ise geri dönemez.
Yargı bağımsızlığı ve tarafsızlık ilkesi gereği bu kısıtlama getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme halleri ile seçilme yeterliliği arasındaki farkları gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 14Soru →

19821982 Anayasası'na göre, TBMM Başkanlık Divanı'nın yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili, Genel Kuruldaki oylamalarda oy kullanamazlar.

Cevap

Meclis Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili'nin oy kullanamayacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifadeye göre Meclis Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili'nin oy kullanma hakkı yoktur. Bu kural 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesinin son fıkrasında açıkça belirtilmiştir. Meclis Başkanı makamda olduğu sürece hiçbir oylamaya katılamazken, Başkanvekilleri sadece kürsüde olup oturumu idare ettikleri esnada oy kullanamazlar; oturumu yönetmedikleri zamanlarda diğer milletvekilleri gibi oy kullanabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM Başkanlık Divanı'nın oluşumunu incelemek
Divan; Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, Kâtip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Anayasal çerçevede divan üyelerini belirlemek temel adımdır.
2
Başkanlık seçim sürecini ve adaylık kurallarını değerlendirmek
Meclis Başkanı adaylığı bireyseldir; siyasi parti gruplarının aday göstermesi Anayasa tarafından yasaklanmıştır.
Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığını korumak amaçlanmıştır.
3
Görev sürelerini kontrol etmek
İlk seçilenler 22 yıl, ikinci devre seçilenler ise dönemin sonuna kadar görev yapar.
Yasama döneminin sürekliliğini sağlamak için kademeli bir seçim sistemi mevcuttur.
4
Oy kullanma yetkilerini analiz etmek
TBMM Başkanı (hiçbir zaman) ve o anki oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamaz.
Oturumun tarafsız bir şekilde yönetilmesini garanti altına almak için getirilmiş bir kısıtlamadır.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Oy Kısıtlamaları

İpuçları

1
Meclis Başkanlığı makamının temel özelliği tarafsızlık ilkesidir.
2
Oy kullanma yasağı sadece Meclis Başkanı ve o an oturumu yöneten kişiyi kapsar.
3
Siyasi parti grupları aday gösteremezler; adaylık sadece milletvekillerinin şahsına aittir.

Daha Fazla Pratik

TBMM Başkanlık Divanı'ndaki partilerin temsil oranlarının nasıl belirlendiğini (Siyasi Parti Gruplarının gücü oranında temsil) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 15Soru →

Seçim mevzuatı ve 19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri ışığında, bir kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğine adaylığını engelleyen hukuki durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sahtecilik suçundan dolayı 55 ay hapis cezası almış olup, bu cezası genel af kapsamına alınarak adli sicil kaydı silinmiş olmak

Cevap

Sahtecilik suçundan dolayı alınan hapis cezasının, süresine bakılmaksızın ve genel af kapsamına alınsa dahi seçilme yeterliliğini ortadan kaldırması durumudur.
Sahtecilik, dolandırıcılık, hırsızlık gibi 'yüz kızartıcı' olarak nitelendirilen suçlar, 19821982 Anayasası'nın 7676. maddesi uyarınca özel bir rejime tabidir. Bu suçlardan hüküm giyen kişiler, aldıkları ceza süresi ne kadar kısa olursa olsun (55 ay, 1010 gün vb.) ve daha sonra genel veya özel af ile bu cezaları silinse dahi, milletvekili seçilme yeterliliğini bir daha kazanamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Adayın adli sicil kaydındaki suçun niteliğinin belirlenmesi.
Sahtecilik suçu 'yüz kızartıcı suçlar' kategorisindedir.
19821982 Anayasası madde 7676'da bu suçlar özel olarak listelenmiştir.
2
Yüz kızartıcı suçlarda ceza süresi ve af durumunun değerlendirilmesi.
Bu suçlarda süre şartı aranmaz ve 'affa uğramış olsalar bile' ibaresi gereği engel devam eder.
Anayasal düzenleme bu suçlar için mutlak bir yasak öngörmüştür.
3
Diğer adaylık şartlarının (askerlik, meslek, kasten işlenen suç sınırı) kontrol edilmesi.
İşçilerin istifa zorunluluğu yoktur, askerlikte tecil yeterlidir, kasten suçlarda sınır 11 yıldır.
20172017 anayasa değişiklikleri ve güncel mevzuat hükümleri bu yöndedir.

Anahtar Kavram

Yüz Kızartıcı Suçlar ve Seçilme Yeterliliği İstisnaları

Alternatif Yöntem

Soruda 'engel teşkil eder' ifadesi arandığı için 'Yüz kızartıcı suç + Af + Süre fark etmez' kural dizisini doğrudan hatırlamak en hızlı çözümdür.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 16Soru →

19821982 Anayasası’nın 7676. maddesinde düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği şartları ve 20172017 Anayasa değişiklikleri ile getirilen yeni düzenlemeler ışığında, aşağıda durumları belirtilen aday adaylarından hangileri, diğer tüm şartları taşıdıkları varsayıldığında milletvekili seçilme yeterliliğine sahiptir?

II. Arda: Kasten işlediği farklı suçlardan dolayı toplamda 1313 ay hapis cezası almış; cezaları infaz edildikten sonra genel afla sicili temizlenmiştir.
IIII. Berk: Taksirli bir suçtan dolayı 33 yıl hapis cezasına çarptırılmış ve mahkûmiyeti kesinleşmiştir.
IIIIII. Can: 'Hırsızlık' suçundan mahkûm olmuş ancak mahkemeden 'memnu hakların iadesi' (yasaklanmış hakların geri verilmesi) kararı almıştır.
IVIV. Deniz: 1919 yaşında olup askerlik çağına gelmiştir; ancak üniversite eğitimi nedeniyle askerliğini tecil ettirmiştir.
VV. Emre: Bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde (KİT) 'işçi' statüsünde uzman olarak çalışmakta olup, adaylık başvurusu sırasında görevinden istifa etmemiştir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IIII, IVIV ve VV

Cevap

Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olan kişiler Berk, Deniz ve Emre'dir.
Doğru yanıt olan seçenek, Anayasa'nın belirlediği taksirli suç istisnasını (IIII), 20172017 değişikliği sonrası tecil durumunun yeterliliğini (IVIV) ve kamu işçilerinin istifa zorunluluğunun bulunmamasını (VV) doğru şekilde bir araya getirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Arda'nın ceza durumunu incele.
Engeldir.
19821982 Anayasası'na göre taksirli suçlar hariç toplam 11 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar, affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler (7+6=137+6=13 ay).
2
Berk'in suç türünü analiz et.
Yeterlidir.
Taksirli suçlardan alınan cezalar, süresi ne kadar olursa olsun milletvekili seçilme yeterliliğini ortadan kaldırmaz.
3
Can'ın mahkûmiyet niteliğini değerlendir.
Engeldir.
Hırsızlık gibi yüz kızartıcı suçlar, affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilmeye engeldir. Memnu hakların iadesi kararı bu anayasal engeli aşamaz.
4
Deniz'in yaş ve askerlik durumunu kontrol et.
Yeterlidir.
20172017 değişikliği ile yaş sınırı 1818'e inmiş ve 'askerliğini yapmış olma' şartı 'askerlikle ilişiği bulunmamak' (tecil dahil) olarak değiştirilmiştir.
5
Emre'nin istifa zorunluluğunu incele.
Yeterlidir.
Anayasa'nın 7676. maddesi memurlar ve işçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin istifasını şart koşar; kamu işçileri (uzman dahi olsalar) istifa etmeden aday olabilir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve İstisnalar

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin kazanılması ve seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesi sürecini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen bilgi edinme ve denetim yolları, 20172017 Anayasa değişiklikleri ile yeni bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu denetim mekanizmalarının işleyişi, komisyonların oluşumu ve hukuki sonuçları göz önüne alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divan'a sevk edilen bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, yargılama süreci sonunda seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olmaları halinde sona erer.

Cevap

Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, mahkûmiyet kararı beklenmeksizin sevk kararının alınmasıyla birlikte kendiliğinden sona erer.
1982 Anayasası'nın 106106. maddesinin altıncı fıkrasına göre; Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer. Bu durum mahkûmiyet kararına bağlı değildir, meclisin sevk kararı vermesiyle gerçekleşen anayasal bir sonuçtur. Cumhurbaşkanı'ndan farklı olarak (onun görevi sevk ile sona ermez), yardımcılar ve bakanlar için bu süreç 'derhal görevden ayrılma' sonucunu doğurur.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis soruşturması sürecinin sonuçlarını analiz et.
Anayasa'nın 106106. maddesi, sevk kararının hukuki sonuçlarını belirler.
Yürütme organı üyelerinin cezai sorumluluğuna ilişkin özel bir hüküm bulunmaktadır.
2
Cumhurbaşkanı ile yardımcıları/bakanlar arasındaki statü farkını ayırt et.
Cumhurbaşkanı Yüce Divan'a sevk edildiğinde görevi sona ermezken, yardımcıları ve bakanların görevi derhal sona erer.
Bu ayrım, devletin zirvesindeki sürekliliği sağlamak ile bakanlık makamının itibarını korumak arasındaki dengeyi yansıtır.
3
Soru önergesi ve komisyon usullerini kontrol et.
Yazılı sorunun hedefi ve komisyon üyelerinin kura ile belirlenmesi gibi teknik ayrıntıların doğruluğu teyit edilir.
20172017 reformu ile getirilen usuli güvencelerin tamamı bu süreçte aktiftir.

Anahtar Kavram

Meclis Soruşturmasının Hukuki Sonuçları ve Usulü

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın Yüce Divan'a sevk edilmesi durumunda görevinin sona ermediğini, ancak meclis seçimlerinin yenilenmesi kararı alamayacağını not ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen ara seçim süreçleri, kısıtlamalar ve bu kısıtlamaların istisnaları dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması halinde yapılacak ara seçimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, genel seçimlere bir yıl kalmış olsa dahi ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir.

Cevap

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralı uygulanmaya devam eder; bu nedenle bir yıl kalmış olsa dahi ara seçime gidileceğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'na göre ara seçimler için üç farklı senaryo vardır. Genel kuralda 30 ay geçmeden ve seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamaz. Üye tamsayısının %5'i (3030 milletvekili) boşalırsa, 30 ay kuralı aranmaz ancak seçime 1 yıl kala yine de ara seçim yapılamaz. Dolayısıyla seçime bir yıl kalmış olsa dahi ara seçim yapılacağını savunan seçenek hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimlerin genel kısıtlamalarını belirle.
Genel kural: Seçimden sonra 3030 ay geçmeli ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Anayasa 78. madde genel çerçeveyi çizer.
2
Yüzde beşlik boşalma durumunu incele.
Bu durumda 3030 ay kuralı uygulanmaz ancak 11 yıl yasağı devam eder.
Anayasal hiyerarşide yüzde beşlik durum sadece bekleme süresini devre dışı bırakır.
3
Temsilcisiz kalan il/çevre durumunu incele.
Bu durumda hem 3030 ay hem de 11 yıl kuralı uygulanmaz.
Anayasadaki 'yukarıdaki haller dışında' ifadesi bu durumu tüm kısıtlamaların üstüne taşır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Zaman Kısıtlamaları

İpuçları

1
Anayasada ara seçimler için '30 ay' ve '1 yıl' olmak üzere iki temel zaman kısıtlaması olduğunu hatırlayın.
2
%5'lik boşalma ile 'temsilcisiz kalan il' durumunun istisna kapsamları birbirinden farklıdır; birinde 1 yıl yasağı devam ederken diğerinde kalkar.
3
Yüzde beşlik boşalmada (3030 milletvekili) sadece otuz aylık bekleme süresi bypass edilir; bir yıl yasağı ancak bir ilde hiç milletvekili kalmazsa aşılabilir.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması kararının kim tarafından ve hangi süreyle alındığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 19Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları kapsamında, toplumu ve Devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Genel Kurulda görüşülmesini sağlayan "Genel Görüşme" açılmasına ilişkin istem yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili

Cevap

Genel görüşme istemi, siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından yapılabilir.
1982 Anayasası'na göre Genel Görüşme istemi, siyasi parti grupları veya en az yirmi milletvekili tarafından Meclis Başkanlığına verilecek bir önerge ile gerçekleştirilir. Bu denetim yolu, toplumsal meselelerin meclis platformunda şeffaf bir şekilde müzakere edilmesini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim yolunun tanımını analiz etme
Soruda tanımlanan yöntem "Genel Görüşme"dir.
Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren konuların Genel Kurulda tartışılması Genel Görüşme'nin temel amacıdır.
2
Anayasal istem şartlarını hatırlama
Anayasa'nın 98. maddesine göre istem yetkisi belirlenir.
Anayasa, bu denetim yolunun çalıştırılabilmesi için asgari bir katılım eşiği öngörmüştür.
3
Sayısal ve kurumsal yetkiyi eşleştirme
Siyasi parti grupları veya en az 20 milletvekili sonucuna ulaşılır.
Yazılı soru için 1, Meclis Araştırması ve Genel Görüşme için 20 milletvekili asgari şarttır.

Anahtar Kavram

TBMM Denetim Yollarında İstem Yetkileri

İpuçları

1
Bu denetim yolu hem siyasi partilere hem de belli bir sayıdaki milletvekiline bireysel katılım imkanı tanır.
2
Gereken milletvekili sayısı, Meclis Araştırması istemi için gereken sayı ile aynıdır.
3
İstem için gereken sayı, üye tamsayısının yirmide birinden daha azdır ve tam olarak yirmi milletvekilidir.

Daha Fazla Pratik

Meclis Soruşturması ve Meclis Araştırması arasındaki farkları, özellikle kimlerin yargılanabildiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 20Soru →

19821982 Anayasası uyarınca; milletvekili genel seçimlerinin üzerinden 3232 ay geçmiş ve bir sonraki genel seçimlere 1010 ay kalmışken, TBMM üye tamsayısında %5\%5 oranında bir boşalma meydana gelmiş ve aynı süreçte bir seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisi kalmamıştır. Bu durumda ara seçimlerin yapılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüzde beşlik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamaz ancak seçim çevresinin temsilcisiz kalması nedeniyle boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.

Cevap

Yüzde beşlik boşalma durumunda genel seçimlere bir yıl kala seçim yapılamazken, bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması bu yasağın istisnasıdır ve seçim yapılması zorunludur.
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; ara seçimler genel kural olarak genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz. Ancak 20022002 yılında yapılan anayasa değişikliği ile eklenen hüküm uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasağın dışındadır. Olayda genel seçimlere 1010 ay kaldığı için %5\%5'lik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamasa da, ilin temsilcisiz kalması nedeniyle boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü seçime gidilmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimlerin genel zamanlama kısıtlarını (3030 ay ve 11 yıl kuralları) belirlemek.
Normal şartlarda seçimden sonraki ilk 3030 ay ve seçimden önceki son 11 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki temel düzenlemeyi saptamak.
2
%5\%5 üyelik boşalması durumunun istisnai niteliğini incelemek.
%5\%5 boşalmada 3030 ay yasağı kalkar ancak genel seçimlere 11 yıl kala seçim yapılamayacağı kuralı geçerliliğini korur.
Sayısal boşalma durumundaki süre muafiyetlerini değerlendirmek.
3
Bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması durumundaki özel hükmü analiz etmek.
Bu durum, genel seçimlere 11 yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralının anayasadaki tek istisnasıdır.
En güçlü ve mutlak olan istisna hükmünü tespit etmek.
4
Olaydaki verileri (3232 ay geçmiş, 1010 ay kalmış) bu hukuki çerçeveye uygulamak.
%5\%5 boşalma için seçim yapılamaz (son 11 yıla girildiği için), ancak temsilcisiz kalma nedeniyle doksan gün sonraki ilk pazar seçime gidilir.
Çakışan hukuki durumlar arasından geçerli olan zorunluluğu seçmek.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Şartları ve İstisnaları
Tahmini Süre:2m 30s
Sayfa 1 / 41Sonraki
Yasama Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin