Examkin

Soru

Zorluk: ZorSeçim Dönemi ve Seçim Türleri

1982 Anayasası’nda düzenlenen ara seçim süreçleri, kısıtlamalar ve bu kısıtlamaların istisnaları dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması halinde yapılacak ara seçimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ara seçimler kural olarak her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez.
  2. Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, genel seçimlere bir yıl kalmış olsa dahi ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir.Cevap
  3. C
    Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumunda, genel seçimlere bir yıldan az süre kalmış olsa dahi ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.
  4. D
    Boşalan üyeliklerin sayısının üye tamsayısının yüzde beşine ulaşması durumunda yapılacak ara seçimlerde, otuz aylık sürenin geçmesi şartı aranmaz.
  5. E
    Ara seçime gidilmesine ilişkin TBMM kararları parlamento kararı niteliğinde olup bu kararların anayasaya uygunluk denetimi için Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.

Cevap

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralı uygulanmaya devam eder; bu nedenle bir yıl kalmış olsa dahi ara seçime gidileceğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'na göre ara seçimler için üç farklı senaryo vardır. Genel kuralda 30 ay geçmeden ve seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamaz. Üye tamsayısının %5'i (3030 milletvekili) boşalırsa, 30 ay kuralı aranmaz ancak seçime 1 yıl kala yine de ara seçim yapılamaz. Dolayısıyla seçime bir yıl kalmış olsa dahi ara seçim yapılacağını savunan seçenek hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimlerin genel kısıtlamalarını belirle.
Genel kural: Seçimden sonra 3030 ay geçmeli ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Anayasa 78. madde genel çerçeveyi çizer.
2
Yüzde beşlik boşalma durumunu incele.
Bu durumda 3030 ay kuralı uygulanmaz ancak 11 yıl yasağı devam eder.
Anayasal hiyerarşide yüzde beşlik durum sadece bekleme süresini devre dışı bırakır.
3
Temsilcisiz kalan il/çevre durumunu incele.
Bu durumda hem 3030 ay hem de 11 yıl kuralı uygulanmaz.
Anayasadaki 'yukarıdaki haller dışında' ifadesi bu durumu tüm kısıtlamaların üstüne taşır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Zaman Kısıtlamaları

İpuçları

1
Anayasada ara seçimler için '30 ay' ve '1 yıl' olmak üzere iki temel zaman kısıtlaması olduğunu hatırlayın.
2
%5'lik boşalma ile 'temsilcisiz kalan il' durumunun istisna kapsamları birbirinden farklıdır; birinde 1 yıl yasağı devam ederken diğerinde kalkar.
3
Yüzde beşlik boşalmada (3030 milletvekili) sadece otuz aylık bekleme süresi bypass edilir; bir yıl yasağı ancak bir ilde hiç milletvekili kalmazsa aşılabilir.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması kararının kim tarafından ve hangi süreyle alındığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

Bu konudan daha fazla soru