Examkin

Yasama

802 soru

Soru 541Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, bir milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan dolayı kesin hüküm giymesi durumunda milletvekilliği sıfatının sona erme usulü ve bu işleme karşı öngörülen yargısal denetim mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle kendiliğinden sona erer ve bu işleme karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılamaz.

Cevap

Milletvekilliğinin, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona ermesi ve bu sürece karşı Anayasa Mahkemesi yolunun kapalı olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru cevap, kesin mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle vekilliğin sona erdiğini ve buna karşı yargı yolunun kapalı olduğunu ifade eder. 19821982 Anayasası'nın 8484. maddesine göre kesin hüküm giyme durumunda sona erme bildirimle gerçekleşir. 8585. madde ise sadece Meclis kararı ile yapılan düşürme işlemlerine (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık) karşı Anayasa Mahkemesine itiraz hakkı tanımıştır; bildirim yoluyla sona ermede bu hak yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Hukuki nedenin belirlenmesi
Milletvekilinin seçilmeye engel bir suçtan kesin hüküm giymesi durumu tespit edildi.
Anayasa'nın 84/284/2. maddesi bu özel durumu düzenlemektedir.
2
Sona erme usulünün analizi
Bu durumda milletvekilliği, kararın TBMM Genel Kuruluna bildirilmesiyle (okunmasıyla) sona erer.
İstifa veya devamsızlıktan farklı olarak bir oylama (Meclis kararı) yapılmaz.
3
Yargısal denetim imkanının kontrolü
Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca bu işlem için Anayasa Mahkemesine başvurulamaz.
Yargı yolu sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık nedeniyle alınan 'Meclis kararları' için açıktır; bildirimler için kapalıdır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Kesin Hüküm Bildirimiyle Sona Ermesi

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi için her zaman Meclis'in oylama yapması gerekip gerekmediğini düşünün.
2
Anayasa'nın 8585. maddesine göre Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilecek üç özel durum vardır: İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık.
3
Kesin hüküm giyme durumunda vekillik bir 'Parlamento Kararı' ile değil, mahkeme kararının Genel Kurulda 'okunmasıyla' biter. Bu fark yargı yolunun kapalı olmasının temel sebebidir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı Anayasa Mahkemesine başvuru sürelerini ve karara bağlanma sürelerini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 542Soru →

1982 Anayasası'na göre, milletvekili seçimlerinde aday olabilmek için aşağıdaki kamu görevlilerinden hangisinin görevinden çekilme (istifa etme) zorunluluğu bulunmamaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçiler

Cevap

Kamu kurum ve kuruluşlarında işçi statüsünde çalışanlar, milletvekili adaylığı için görevlerinden çekilmek zorunda değildir.
1982 Anayasası'nın 76. maddesine göre; hakimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları, görevlerinden çekilmedikçe aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler. Bu maddeden de anlaşılacağı üzere, kamu kurumlarında 'işçi' statüsünde çalışanlar için böyle bir zorunluluk bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 76. maddesindeki seçilme yeterliliği şartlarını inceleyin.
Milletvekili seçilebilmek için hangi görevlilerin istifa etmesi gerektiği belirlenir.
Adaylık sürecinde kamu hizmetinin tarafsızlığını korumak için belirli meslek gruplarına kısıtlama getirilmiştir.
2
Seçeneklerdeki meslek gruplarını 'kamu görevlisi' ve 'işçi' ayrımına göre sınıflandırın.
İşçi statüsündekilerin kapsam dışı olduğu görülür.
Anayasa metni, özellikle 'işçi niteliği taşımayan' kamu görevlilerinin çekilmesi gerektiğini belirtir.

Anahtar Kavram

Milletvekili Adaylığı İçin Görevden Çekilmesi Gerekenler

İpuçları

1
Anayasa, kamu hizmetinin tarafsızlığını korumak için memurların istifasını şart koşar.
2
Kamu çalışanları arasında 'memur' ile 'işçi' arasında hukuki bir statü farkı vardır.
3
Anayasa metninde 'işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri' ifadesine dikkat edin; bu, işçilerin istifa etmek zorunda olmadığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili seçilebilmek için gereken yaş ve eğitim şartlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:45s
Soru 543Soru →

19821982 Anayasası ve Meclis İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde, siyasi parti gruplarının kuruluşu ve Türkiye Büyük Millet Meclisindeki (TBMM) faaliyet sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur; Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler; yasama dokunulmazlığı, Meclis soruşturması ve gizli oylama yapılacak konularda bağlayıcı grup kararı alamazlar.

Cevap

Siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur; Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler; yasama dokunulmazlığı, Meclis soruşturması ve gizli oylama yapılacak konularda bağlayıcı grup kararı alamazlar.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur. Anayasa'nın 9494. maddesi uyarınca Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Ayrıca 8383. ve 100100. maddeler uyarınca yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması ile ilgili grup toplantılarında görüşme yapılamaz ve bağlayıcı karar alınamaz. Gizli oylamalarda da grup kararı alınması İçtüzük gereği yasaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluş sayısının tespiti
Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az 2020 milletvekiline ihtiyaç vardır.
Anayasa ve İçtüzük gereği parlamenter faaliyetlerin düzenli yürütülmesi için belirlenen asgari eşiktir.
2
Adaylık kısıtlamasının kontrolü
Gruplar Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösteremez.
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiş anayasal bir yasaktır.
3
Karar alma yasaklarının incelenmesi
Yasama dokunulmazlığı, Meclis soruşturması ve gizli oylamalarda grup kararı alınamaz.
Milletvekillerinin hür iradeleriyle hareket etmeleri gereken hassas konularda grup baskısını önlemek hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasama Yetkileri ve Sınırları

İpuçları

1
Siyasi parti grubu kurmak için gereken asgari milletvekili sayısını hatırlayın (2020).
2
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak adına grupların hangi seçime müdahale edemediğini düşünün.
3
Milletvekillerinin vicdani kanaatlerine bırakılan yasama dokunulmazlığı gibi konularda 'grup kararı' alınamayacağını unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlık Divanı'ndaki temsil oranlarını ve Danışma Kurulu'ndaki rollerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 544Soru →

19821982 Anayasası’nın 7676. maddesinde düzenlenen "Milletvekili Seçilme Yeterliliği" hükümleri ve ilgili seçim mevzuatı dikkate alındığında; kısıtlı olmayan ve kamu hizmetinden yasaklılığı bulunmayan aşağıdaki aday adaylarından hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde anayasal bir engel bulunmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dolandırıcılık suçundan mahkumiyeti bulunan ancak bu cezası daha sonra çıkan bir özel af yasası ile hukuken ortadan kalkan bir kişi

Cevap

Dolandırıcılık suçundan mahkumiyeti bulunan ancak bu cezası özel af ile kaldırılan kişinin milletvekili seçilmesi mümkün değildir; çünkü bu suç 'yüz kızartıcı suçlar' kapsamındadır ve anayasal olarak af dahi bu engeli kaldırmaz.
Doğru yanıt olan durumdaki kişi dolandırıcılık suçundan hüküm giymiştir. 19821982 Anayasası’na göre; zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik gibi yüz kızartıcı suçlar ile terör eylemlerinden mahkum olanlar, cezaları genel veya özel af ile ortadan kalksa dahi milletvekili seçilemezler. Bu, mutlak bir hak yoksunluğudur.

Adım Adım Çözüm

1
Suçun niteliğini ve süresini analiz et
Dolandırıcılık, Anayasa'nın 7676. maddesinde sayılan 'yüz kızartıcı suçlar' (hırsızlık, rüşvet, sahtecilik vb.) listesinde yer almaktadır.
Yüz kızartıcı suçlar için özel bir anayasal kısıtlama rejimi uygulanır.
2
Af kurumunun seçilme yeterliliği üzerindeki etkisini değerlendir
Anayasa metninde bu suçlar için 'affa uğramış olsalar bile' ifadesi kullanılmıştır.
Bu ifade, ceza hukuken kalksa bile milletvekili seçilme engelinin kalıcı olduğunu gösterir.
3
Diğer adayların istisnai durumlarını kontrol et
Taksirli suçlar kapsam dışıdır, işçilerin istifa zorunluluğu yoktur ve tecil 'ilişik olmama' durumudur.
Bu istisnalar sayesinde diğer adayların önünde bir engel bulunmadığı doğrulanır.

Anahtar Kavram

Affa Uğramış Olsalar Bile Seçilme Engelini Kaldırmayan Suçlar

İpuçları

1
Anayasa'nın seçilme yeterliliği maddesinde 'affa uğramış olsalar bile' ifadesinin hangi suç grupları için kullanıldığını hatırlayın.
2
Kasten işlenen suçlarda 1 yıllık sınır vardır ancak 'taksirli' suçlar bu sınırın dışındadır. Ayrıca, istifa etmesi gereken kamu görevlileri listesinde 'işçilerin' yer alıp almadığına dikkat edin.
3
Dolandırıcılık, hırsızlık ve rüşvet gibi suçlar 'yüz kızartıcı suç' kabul edilir ve bunlar için anayasal engel affedilse bile kalıcıdır.

Daha Fazla Pratik

Seçilme yeterliliği ile ilgili olarak, hakim ve savcıların istifa ettikten sonra seçimi kaybetmeleri durumunda görevlerine geri dönüp dönemeyeceklerini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 545Soru →

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü hükümleri uyarınca, siyasi parti gruplarının oluşumu, çalışma usulleri ve tabi oldukları sınırlamalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasıyla ilgili görüşme yapabilir ve grup kararı alabilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığının kaldırılmasıyla ilgili görüşme yapabileceği ve grup kararı alabileceğini belirten seçenek yanlıştır; çünkü Anayasa bu tür faaliyetleri kesin olarak yasaklamıştır.
Doğru yanıt, siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığına müdahale edebileceğini iddia eden seçenektir. Oysa 19821982 Anayasası'nın 8383. maddesine göre; 'Siyasi parti gruplarında, yasama dokunulmazlığı ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.' Bu mutlak bir yasaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının kuruluş şartlarını değerlendir.
Grup kurmak için en az 2020 milletvekili gerektiği bilgisi teyit edildi.
Kuruluş sayısal alt sınırı İçtüzük kuralıdır.
2
Meclis Başkanlığı seçimi ile ilgili kısıtlamaları incele.
Grupların aday gösteremeyeceği bilgisi doğrulandı.
Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak adına grupların aday göstermesi yasaklanmıştır.
3
Yasama dokunulmazlığı ve grup kararları arasındaki ilişkiyi analiz et.
Anayasa 8383. madde gereği grupların dokunulmazlık konusunda görüşme yapamayacağı ve karar alamayacağı saptandı.
Milletvekillerinin üzerindeki siyasi baskıyı önlemek ve yargılama sürecinin bağımsızlığını korumak amaçlanmıştır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının hem kuruluş sayılarını hem de Meclis içindeki özel kısıtlamalarını hatırlamaya çalışın.
2
Özellikle 'kişisel haklar' ve 'tarafsızlık' gerektiren durumlarda (Başkan seçimi, dokunulmazlık) grupların yetkilerinin kısıtlandığını düşünün.
3
Anayasa'nın 8383. maddesi, grupların milletvekilinin dokunulmazlığı üzerinde bir baskı unsuru olmasını engellemek için görüşme ve karar yasağı getirmiştir.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının hangi konularda grup kararı alamayacağını (gizli oylama gibi) tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 546Soru →

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde, parlamenter faaliyetlerin yürütülmesinde kilit rol oynayan siyasi parti gruplarının yetkileri ve uyması gereken yasaklar, Meclis içindeki tarafsızlık ve disiplin esaslarına göre düzenlenmiştir.

Buna göre, siyasi parti gruplarının TBMM'deki statüsü ve faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.

Cevap

Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler ifadesi doğrudur.
Doğru ifade olan Meclis Başkanlığı için aday gösterilemeyeceği kuralı, 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu yasak, Meclis Başkanının tarafsızlığını sağlamak amacıyla getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuruluş şartını kontrol et
Siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur.
Anayasal ve içtüzük gereği temsil eşiğini belirlemek için.
2
Yasaklı faaliyetleri incele
Meclis Başkanlığı adaylığı ve dokunulmazlık kararları yasaktır.
Parlamento tarafsızlığını ve bireysel milletvekili iradesini korumak için.
3
Temsil usulünü belirle
Komisyonlar ve Başkanlık Divanı'nda üye sayısı oranında temsil edilirler.
Demokratik temsil ilkesi gereği nispi dağılım esastır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları ve Kuruluş Esasları

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının en az kaç milletvekili ile kurulduğunu ve Meclis Başkanlığı seçimindeki tarafsızlık kurallarını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanlık Divanı'nın oluşumu ve tarafsızlık kuralları konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 547Soru →

Bir siyasi parti grubunun veya en az 2020 milletvekilinin; toplumu ve devlet faaliyetlerini yakından ilgilendiren belirli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda ele alınmasını ve değerlendirilmesini talep etmesi üzerine işletilen bilgi edinme ve denetim yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel Görüşme

Cevap

Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren konuların Meclis Genel Kurulunda görüşülmesine "Genel Görüşme" denir.
Genel Görüşme, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülmesidir. Bu süreç siyasi parti grupları, en az 2020 milletvekili veya Cumhurbaşkanı tarafından istenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda belirtilen denetim yolunun kapsamını analiz et.
Belirli bir konunun Genel Kurulda görüşülmesi (tartışılması) istenmektedir.
Yöntemi ayırt etmek için eylemin nerede ve nasıl gerçekleştiği kritiktir.
2
Talep eden tarafları kontrol et.
Siyasi parti grubu veya 2020 milletvekili.
Genel görüşme isteme yetkisi bu gruplara ve ayrıca Cumhurbaşkanına tanınmıştır.
3
Seçenekler arasından eşleşen yöntemi belirle.
Genel Görüşme seçeneği tüm kriterleri karşılamaktadır.
Meclis Araştırması komisyon kurarak inceleme yapmayı, Meclis Soruşturması ise cezai yargılamayı hedefler.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları (Anayasa m. 98)

İpuçları

1
Bu denetim yolu, konunun bir komisyon tarafından incelenmesini değil, tüm meclis önünde tartışılmasını sağlar.
2
İsteme yetkisi olanlar arasında en az 2020 milletvekili veya siyasi parti grupları bulunur.
3
Cezai bir amacı yoktur, sadece toplumsal bir konunun gündeme getirilip değerlendirilmesini amaçlar.

Daha Fazla Pratik

Meclis Araştırması ve Genel Görüşme arasındaki 'Komisyon Kurulması' farkını tablo haline getirerek çalışınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 548Soru →

19821982 Anayasası ve TBMMTBMM İçtüzüğü’ne göre, parlamenter sistemin işleyişinde kritik rol oynayan siyasi parti gruplarının yetki ve yasakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı seçimi için kendi içlerinden aday belirleyebilir ve bu adayı Genel Kurul'a sunabilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösterebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Anayasa bu konuda kesin bir yasak getirmiştir.
Anayasa'nın 'Başkanlık Divanı' başlıklı 9494. maddesinde açıkça 'Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkan adayları, Meclis üyesi içinden, siyasi parti gruplarınca aday gösterilemezler' hükmü yer alır. Bu yasağın temel amacı Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığını korumaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Grup kurma şartını hatırla
En az 2020 milletvekili gereklidir.
Sayısal alt sınırı doğrulamak için.
2
Grup yasaklarını analiz et
Meclis Başkanlığı adaylığı, yasama dokunulmazlığı ve gizli oylama konularında karar alınamaz.
Anayasal kısıtlamaları belirlemek için.
3
Seçenekleri karşılaştır
Başkanlık seçimi için aday gösterilebileceği iddiası Anayasa 9494 ile çelişmektedir.
Hatalı hukuki bilgiyi tespit etmek için.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Anayasal Yasakları

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının her konuda serbestçe karar alamayacağını, bazı anayasal yasaklara tabi olduklarını düşünün.
2
Meclis Başkanının tarafsızlığını sağlamak amacıyla getirilen özel bir yasağı hatırlamaya çalışın.
3
Anayasa 9494. maddeye göre gruplar Meclis Başkanlığı için aday belirleyemez ve grup kararı alamazlar.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti grupları ile meclis komisyonları arasındaki ilişkiyi ve oransal temsil ilkesini tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 549Soru →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun Cumhurbaşkanı tarafından "bir daha görüşülmek üzere" Meclise geri gönderilmesi (veto) ve sonrasındaki süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı bu kanunu yayımlamak zorundadır.

Cevap

Meclisin geri gönderilen bir kanunu hiçbir değişiklik yapmadan üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 milletvekili) kabul etmesi durumunda Cumhurbaşkanı'nın bu kanunu yayımlamak zorunda olmasıdır.
Anayasa'nın 8989. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde ya yayımlar ya da geri gönderir. Eğer Meclis, geri gönderilen kanunu üye tamsayısının salt çoğunluğuyla (301301 oy) aynen kabul ederse, Cumhurbaşkanı'nın ikinci kez geri gönderme yetkisi yoktur ve kanunu yayımlamak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Meclise geri gönderilmesi durumunun incelenmesi
Cumhurbaşkanı, bütçe kanunları hariç tüm kanunları 1515 gün içinde gerekçe göstererek geri gönderebilir.
Anayasal denetim ve yürütmenin yasama üzerindeki fren-denge mekanizması.
2
Meclisin direnme (ısrar) şartlarının belirlenmesi
Aynen kabul için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerekir.
20172017 Anayasa değişikliği ile bu sayı basit çoğunluktan nitelikli çoğunluğa (301301) yükseltilmiştir.
3
Değişiklik yapılması durumunun değerlendirilmesi
Eğer Meclis kanunda değişiklik yaparsa, bu yeni bir kanun kabulü sayılır.
Değişen içerik, Cumhurbaşkanı'na yeni bir inceleme hakkı tanır.

Anahtar Kavram

Kanunların Geri Gönderilmesi ve Meclisin Israr Yetkisi

İpuçları

1
Bütçe kanunlarının özel statüsünü ve 20172017 değişikliği ile gelen yeni çoğunluk sayılarını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Kanunların yürürlük tarihleri ve Resmi Gazete'de yayımlanma süreleri ile ilgili kuralları tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 550Soru →

1982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, parlamento çalışmalarında etkinlik sağlayan siyasi parti gruplarının yetki ve faaliyetleri belirli anayasal sınırlandırmalara tabi tutulmuştur. Bu sınırlandırmalar, milletvekillerinin bireysel iradelerinin korunması ve meclis içi tarafsızlığın sağlanması amacını taşımaktadır.

Buna göre, siyasi parti gruplarının TBMM'deki faaliyetleri ve kısıtlamaları hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi Anayasa'nın amir hükümlerine tam olarak uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergeler hakkında siyasi parti gruplarında herhangi bir görüşme yapılamaz ve bu konuda grup kararı alınamaz.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına ilişkin önergeler hakkında siyasi parti gruplarında görüşme yapılamaz ve grup kararı alınamaz.
Doğru olan seçenek, siyasi parti gruplarının meclis soruşturması süreçlerinde herhangi bir görüşme yapamayacağını ve karar alamayacağını ifade eden maddedir. Anayasa'nın 100. maddesi, bu süreci tamamen tarafsız ve bireysel bir denetim mekanizması olarak kurgulamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti grubu kuruluş şartını kontrol et.
En az 2020 milletvekili gereklidir.
Anayasal ve hukuki geçerlilik için sayısal alt sınırın bilinmesi gerekir.
2
Meclis Başkanlığı adaylığı kuralını değerlendir.
Siyasi parti grupları aday gösteremez.
Anayasa'nın 94. maddesi tarafsızlığı korumak adına bu yetkiyi sadece bireysel milletvekillerine vermiştir.
3
Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması kısıtlamalarını incele.
Görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.
Anayasa'nın 83. ve 100. maddeleri yargısal/denetimsel süreçlerde grup baskısını engellemeyi amaçlar.
4
Temsil haklarını kontrol et.
Komisyonlarda ve Başkanlık Divanında üye sayıları oranında temsil edilirler.
Meclis çalışmalarına katılım hakkı demokratik temsil ilkesinin bir sonucudur.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Anayasal Yasakları

İpuçları

1
Siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur ancak her konuda özgürce hareket edemezler.
2
Anayasa'nın 94, 83 ve 100. maddelerindeki yasaklara dikkat edin: Meclis Başkanlığı, Dokunulmazlık ve Meclis Soruşturması.
3
Grupların hem 'karar alması' hem de 'görüşme yapması' yasak olan konuları hatırlayın; meclis soruşturması bunlardan biridir.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanlık Divanı'nın oluşumu ve hangi üyelerin hangi siyasi parti gruplarından seçildiği konusunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 551Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, bir Türk vatandaşının milletvekili adayı olabilmesi için sahip olması gereken şartlar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yeterlilik şartlarından biridir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1818 yaşını doldurmuş olmak

Cevap

1982 Anayasası'na göre milletvekili seçilebilmek için 1818 yaşını doldurmuş olmak yeterlidir.
2017 anayasa değişikliği ile 1982 Anayasası'nın 76. maddesinde yapılan düzenleme sonucunda, milletvekili seçilme yaşı 1818 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla 1818 yaşını dolduran her Türk vatandaşı, diğer yasal engelleri bulunmadığı sürece TBMM üyeliğine aday olabilir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 76. maddesindeki seçilme yeterliliği şartları gözden geçirilir.
Milletvekili seçilebilmek için Türk vatandaşı olmak, en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak, askerlikle ilişiği bulunmamak gibi şartlar tespit edilir.
Anayasal şartların güncel hallerini belirlemek için.
2
2017 yılında yapılan anayasa değişikliği hatırlanır.
Seçilme yaşının 25'ten 18'e düşürüldüğü bilgisine ulaşılır.
Yaş şartının güncel mevzuattaki yerini doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Milletvekili Seçilme Yeterliliği Şartları

İpuçları

1
2017 yılında yapılan anayasa değişikliklerini düşünün; özellikle seçmen yaşı ile seçilme yaşının eşitlenip eşitlenmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekili seçilmesine engel teşkil eden 'yüz kızartıcı suçlar' ve 'istifa etmesi gereken kamu görevlileri' konularını tekrar ederek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 552Soru →

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü'ne göre, siyasi parti gruplarının oluşumu ve faaliyetleri belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar hem grup kurmak için gereken sayısal yeterliliği hem de milletvekillerinin bireysel iradesini korumaya yönelik yasakları içerir.

Buna göre, bir siyasi parti grubu oluşturmak için gereken en az milletvekili sayısı ve siyasi parti gruplarının aday gösteremeyeceği makam aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2020 milletvekili — Meclis Başkanlığı

Cevap

Siyasi parti grubu kurmak için en az 2020 milletvekili gereklidir ve bu grupların Meclis Başkanlığı için aday göstermeleri anayasal olarak yasaklanmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, anayasal bir zorunluluk olan 2020 milletvekili şartını ve Meclis Başkanının tarafsızlığını sağlamak amacıyla getirilen aday gösterememe yasağını doğru bir şekilde bir araya getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti grubu kurma şartını hatırla.
19821982 Anayasası'na göre bir siyasi partinin TBMM'de grup kurabilmesi için en az 2020 milletvekiline sahip olması gerekir.
Bu sayı, partilerin meclis çalışmalarına kurumsal katılımı için gereken alt sınırdır.
2
Gruplara getirilen adaylık yasağını tespit et.
Anayasa'nın 9494. maddesi uyarınca siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak ve seçimin milletvekillerinin özgür iradesiyle yapılmasını sağlamak amaçlanmıştır.
3
Bilgileri birleştirerek doğru seçeneği bul.
2020 milletvekili ve Meclis Başkanlığı bilgileri eşleşmektedir.
Soru kökündeki her iki kriteri de karşılayan tek seçenek budur.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Kuruluşu ve Yasakları

İpuçları

1
Meclis'te bir grup oluşturmak için gereken sayı, bir komisyonun üye sayısından fazla, ancak meclis üye tam sayısının çok küçük bir kısmıdır.
2
Meclis Başkanlığı makamı tarafsızlık gerektirdiği için partilerin kurumsal olarak (grup kararıyla) bir ismi dayatması anayasa tarafından engellenmiştir.
3
Grup kurmak için tam olarak 2020 milletvekili gerekir ve bu gruplar Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığının kaldırılması konusunda karar alıp alamayacağını araştırarak bilgilerini pekiştirebilirsin.
Tahmini Süre:45s
Soru 553Soru →

Milletvekili (M)(M), bir Meclis oturumu sırasında kürsüden ifade ettiği görüşlerini daha sonra katıldığı bir panelde aynen tekrarlamıştır. Aynı zamanda (M)(M) hakkında, milletvekili seçilmeden önce işlediği ve Anayasa'nın 1414. maddesindeki durumlar kapsamında olmayan bir suçtan dolayı açılmış bir kamu davası bulunmaktadır. (M)(M), yapılan genel seçimlerde yeniden milletvekili seçilmiştir.

**19821982 Anayasası'na göre Milletvekili (M)(M)'nin yasama bağışıklıklarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tekrar seçilen (M)(M) hakkında seçimden önce başlanmış bir kovuşturmanın devam edebilmesi, Meclisin dokunulmazlığı yeniden kaldırmasına bağlıdır.

Cevap

Tekrar seçilen milletvekili hakkında seçimden önce başlanmış bir kovuşturmanın devam edebilmesi, Meclisin dokunulmazlığı yeniden kaldırmasına bağlıdır.
Anayasa'nın 8383. maddesinin 44. fıkrası uyarınca, tekrar seçilen bir milletvekili hakkında, önceki dönemden kalan veya seçimden önce başlamış bir soruşturma veya kovuşturmanın devam edebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) o üye hakkındaki dokunulmazlığı yeniden kaldırması zorunludur. Bu durum, dokunulmazlığın her yasama dönemi için koruyucu etkisinin yenilendiğini gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Yasama dokunulmazlığının süresini ve tekrar seçilme durumunu analiz etmek.
Yasama dokunulmazlığı üyelik süresince geçerlidir ve her yeni seçim dönemi yeni bir başlangıçtır.
Milletvekilliği yenilendiğinde, dokunulmazlık statüsü de o dönem için yeniden başlar.
2
19821982 Anayasası'nın 83/483/4. fıkrasını uygulamak.
Tekrar seçilen üye hakkında soruşturma/kovuşturmanın devamının Meclis kararına bağlı olduğu görülür.
Anayasa, milletvekilinin temsil yetkisinin kesintiye uğramaması için yargılamanın devamını yeni parlamentonun iradesine bırakmıştır.
3
Yasama sorumsuzluğunun (oy ve söz hürriyeti) mutlak ve sürekli niteliğini değerlendirmek.
Sorumsuzluğun ömür boyu sürdüğü ancak Meclisin 'dışarıda tekrarlamama' yönünde karar alabileceği kuralını hatırlamak.
Sorumsuzluk mutlak olsa da Meclis dışındaki tekrarlar için Meclis kararı bir sınır teşkil eder.

Anahtar Kavram

Yasama Dokunulmazlığının Tekrar Seçilme Halindeki Hukuki Durumu

İpuçları

1
Milletvekilinin yeniden seçilmesinin, durdurulan yargılama süreçleri üzerindeki anayasal etkisini hatırlayın.
2
Yasama dokunulmazlığı, milletvekilliği süresince devam eden bir korumadır ve her seçim dönemi yeni bir üyelik başlangıcı kabul edilir.
3
Anayasa m. 83/483/4: 'Tekrar seçilen milletvekili hakkında soruşturma ve kovuşturma, Meclisin yeniden dokunulmazlığını kaldırmasına bağlıdır.'

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılacak itirazın sürelerini ( 77 gün / 1515 gün) inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Bağışıklıkların süre ve kapsam farklarını bir tablo üzerinden analiz ederek, her seçimin dokunulmazlık 'zırhını' tazelediği mantığıyla doğru cevaba ulaşılabilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 554Soru →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Genel Kurulu'nun herhangi bir konuda karar alabilmesi için gereken üye sayısı, oylamaya katılanların salt çoğunluğudur. Ancak Anayasa'da başkaca bir hüküm bulunmayan hallerde bu karar yeter sayısı, hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Buna göre, toplam 600600 milletvekilinden oluşan TBMMTBMM Genel Kurulu'nda bir kararın kabul edilebilmesi için gereken en az (minimum) kabul oyu sayısı hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 151151

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin karar alabilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı 151151'dir.
19821982 Anayasası'nın 9696. maddesine göre, TBMMTBMM yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde, üye tam sayısının en az üçte biri (200200) ile toplanır. Karar yeter sayısı ise toplantıya katılanların salt çoğunluğudur; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz. Bu nedenle 600600 üyeli bir mecliste herhangi bir kararın meşruiyeti için en az 151151 kabul oyu şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM üye tam sayısını belirleyin.
600600 milletvekili.
Hesaplamalar güncel üye tam sayısı üzerinden yapılır.
2
Karar yeter sayısı için Anayasa'da belirtilen alt sınırı (minimum bariyeri) hesaplayın.
600÷4=150600 \div 4 = 150. 150+1=151150 + 1 = 151.
Anayasa madde 9696 uyarınca karar yeter sayısı üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Anahtar Kavram

Karar Yeter Sayısı Alt Sınırı

İpuçları

1
Meclisin bir kararı kabul etmesi için gereken 'taban' sayıyı düşünün.
2
Anayasa bu sayıyı 'üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlası' olarak formüle etmiştir.
3
Üye tam sayısı 600600 olduğuna göre, 600÷4+1600 \div 4 + 1 işlemini yapmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması açılması veya Anayasa değişikliği için gereken nitelikli çoğunluk sayılarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer toplantıya katılanların sayısı 300300 veya daha az ise, salt çoğunluk kuralı değil, doğrudan anayasal alt sınır olan 151151 kuralı devreye girer.
Tahmini Süre:45s
Soru 555Soru →

19821982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanlık Divanı'nın oluşumu ve üyelerinin faaliyetleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceği ifadesi doğrudur.
Doğru olan seçenek, siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceğini belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesi uyarınca, Meclis Başkanı seçimi gizli oyla yapılır ve siyasi parti grupları başkanlık için aday gösteremezler. Bu kural, başkanın tarafsızlığını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Başkanlık Divanı'nın tarafsızlık kuralını analiz etme
Meclis Başkanı ve oturumu yöneten başkanvekilinin tarafsız kalması anayasal bir zorunluluktur.
Meclis çalışmalarının objektif yürütülmesini sağlamak.
2
Adaylık sürecini değerlendirme
Siyasi parti gruplarının başkanlık için aday gösteremeyeceği sonucuna ulaşılır.
Anayasa'nın 9494. maddesindeki açık hüküm gereği adaylık tamamen bireyseldir.
3
Üyelerin görev ve yetkilerini inceleme
Üyelerin tamamının milletvekili olması ve belirli kısıtlamalara (oy kullanma, parti faaliyeti) tabi olması tespit edilir.
Divan'ın yasama organı içindeki hukuki statüsünü netleştirmek.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Adaylık Usulü

İpuçları

1
Meclis Başkanlık Divanı'nın tarafsızlığını korumak için getirilen özel yasakları düşünün.
2
Siyasi parti gruplarının Divan üzerindeki etkisini kısıtlayan adaylık kuralını hatırlayın.
3
Anayasa'nın 9494. maddesi, başkanlık adaylığının siyasi partiler tarafından değil, bireysel olarak yapılması gerektiğini vurgular.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanı seçim turlarını ve her turda aranan nitelikli çoğunluk sayılarını tekrar ederek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 556Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü çerçevesinde, TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlış düzenlenmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için TBMM Genel Kurulunda yapılacak gizli oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) kabul oyu kullanması yeterlidir.

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına karar verilebilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360) gizli oyu gerekmektedir; salt çoğunluk sadece önerge vermek için yeterlidir.
Doğru yanıt olan seçenek, meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi için gerekli oyu yanlış belirtmiştir. 19821982 Anayasası'na göre meclis soruşturması açılması üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile teklif edilir, ancak meclis bu önergeyi değerlendirdikten sonra beşte üç çoğunluğun (360360) gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin denetim yollarının hukuki dayanaklarını analiz edin.
Meclis Araştırması, Meclis Soruşturması, Genel Görüşme ve Yazılı Soru yöntemleri mevcuttur.
Yöntemlerin her birinin kendine özgü usul ve yeter sayıları vardır.
2
Meclis soruşturması sürecindeki sayısal eşikleri değerlendirin.
Önerge için 301301, açılma kararı için 360360, Yüce Divan'a sevk için 400400 kabul oyu gerekir.
Bu kademeli yapı, yürütme organının cezai sorumluluğunu ciddi bir anayasal zemine oturtur.
3
Yanlış olan seçeneği tespit edin.
Soruşturma açılması kararının 301301 oyla alınabileceği ifadesi yanlıştır.
301301 oyu sadece sürecin başlatılması (önerge verilmesi) için gerekli olan asgari şarttır.

Anahtar Kavram

TBMM Denetim Yollarındaki Karar Yeter Sayıları ve Kapsam Sınırları

İpuçları

1
Denetim yollarında özellikle 'nitelikli çoğunluk' gerektiren aşamalara dikkat edin.
2
Meclis soruşturması süreci üç farklı sayısal eşik (301,360,400301, 360, 400) üzerine kuruludur. Bunların hangi aşamalara karşılık geldiğini düşünün.
3
Soruşturma açılmasına karar verilmesi (ikinci aşama), önerge verilmesinden (birinci aşama) daha zor bir çoğunluk gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile denetim yolları arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 557Soru →

19821982 Anayasası'nın öngördüğü yasama organının görev alanı ve yetki paylaşımı çerçevesinde; kanunların yayımlanma süreci, bütçe denetimi ve milletlerarası andlaşmaların hukuk sistemine dâhil edilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen Bütçe Kanunu'nu anayasaya aykırı bulduğu maddelere ilişkin olarak 'kısmi veto' usulüyle veya bütünüyle tekrar görüşülmek üzere TBMM'ye geri gönderme yetkisine sahiptir.

Cevap

Cumhurbaşkanının Bütçe Kanunu'nu geri gönderme (veto) yetkisine sahip olduğunu belirten ifade yanlıştır; zira Bütçe Kanunu bu yetkinin tek anayasal istisnasını oluşturur.
Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları on beş gün içinde ya yayımlar ya da tekrar görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Ancak 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesine göre Bütçe Kanunu bu geri gönderme (veto) yetkisinin tek istisnasıdır. Cumhurbaşkanı bütçe kanununu uygun bulmasa dahi Meclise geri gönderemez; sadece yayımlandıktan sonra Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açabilir. Dolayısıyla bütçenin kısmen veya tamamen veto edilebileceğini savunan ifade anayasal olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM'nin kanun yapma ve denetleme yetkilerini hatırla.
TBMM kanunları kabul eder, Cumhurbaşkanı ise bu kanunları yayımlar veya veto eder.
Anayasa m. 8787 ve 8989 hükümleri uyarınca yasama süreci bu şekilde işler.
2
Bütçe Kanunu'nun özel statüsünü analiz et.
Cumhurbaşkanı, Bütçe Kanunu'nu Meclise geri gönderemez (veto edemez).
Mali yılın başlangıcında bütçesiz kalmamak adına Anayasa'nın 8989. maddesinde bu istisna getirilmiştir.
3
Veto yasağı ile yargısal denetim arasındaki farkı ayırt et.
Geri gönderilemeyen Bütçe Kanunu'na karşı Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açılabilir.
Anayasa'da belirtilen veto yasağı sadece Meclise geri göndermeyi kapsar, yargısal denetimi engellemez.

Anahtar Kavram

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilememesi ve Kanunların Yayımlanma Usulü

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının kanunları Meclise geri gönderme (veto) yetkisinin anayasal olarak tek bir istisnası vardır.

Daha Fazla Pratik

Bütçe Kanunu'nun hazırlanış ve görüşülme usullerindeki diğer farklılıkları (meclis üyelerinin gider artırıcı öneri verememesi vb.) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 558Soru →

19821982 Anayasası uyarınca yürütülen kanun yapım süreci ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir hukuki değerlendirmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM İçtüzüğü değişikliği veya dokunulmazlığın kaldırılması gibi parlamento kararları, Cumhurbaşkanının onayına sunulur ve Cumhurbaşkanı bu kararları 1515 gün içinde veto edebilir.

Cevap

Parlamento kararlarının Cumhurbaşkanının onayına veya veto yetkisine tabi olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü TBMM İçtüzüğü değişikliği, seçimlerin yenilenmesi kararı veya dokunulmazlığın kaldırılması gibi 'parlamento kararları' Cumhurbaşkanına gönderilmez ve Cumhurbaşkanının bu kararlar üzerinde bir veto (geri gönderme) yetkisi bulunmaz. Bu kararlar Meclis Başkanlığı tarafından doğrudan Resmî Gazete'de yayımlatılır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifi yetkisini kontrol et
Sadece milletvekilleri teklif verebilir (20172017 değişikliği ile Bakanlar Kurulu kaldırılmıştır).
Yasama yetkisinin genelliği ve aslıiliği gereği teklif yetkisi parlamentonun elindedir.
2
Cumhurbaşkanının inceleme ve veto yetkisini değerlendir
1515 günlük inceleme süresi ve bütçe kanunu istisnası geçerlidir.
Anayasa madde 8989 uyarınca bütçe kanunları geri gönderilemeyen tek kanun türüdür.
3
Meclisin vetoya karşı direncini analiz et
Geri gönderilen kanunun 'aynen' kabulü için en az 301301 oy gereklidir.
20172017 anayasa değişikliği ile basit çoğunluk yerine üye tamsayısının salt çoğunluğu aranmaya başlanmıştır.
4
Kanun ve Parlamento Kararı ayrımını yap
İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması gibi işlemler parlamento kararıdır ve Cumhurbaşkanı vetosuna kapalıdır.
Parlamento kararları Meclisin kendi iç işleyişine ilişkin olup, kural olarak yürütme organının denetimine (veto) tabi tutulmamıştır.

Anahtar Kavram

Kanun ve Parlamento Kararı Arasındaki Usul Farkları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının veto yetkisi tüm Meclis kararlarını mı yoksa sadece belli türdeki belgeleri mi kapsar?
2
Hukuki nitelik bakımından 'Kanun' ile 'Parlamento Kararı' arasındaki farkları, özellikle yürütmenin onayı bağlamında düşünün.
3
Parlamento kararları genellikle Meclisin kendi iradesiyle tamamlanan işlemlerdir. İçtüzük değişikliği gibi işlemlerin Cumhurbaşkanına gönderilip gönderilmediğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile Kanunların hiyerarşik ilişkisini ve yetki alanlarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kanun yapım sürecini görselleştirirken; Teklif -> Komisyon -> Genel Kurul -> Cumhurbaşkanı zincirini sadece 'kanun' niteliğindeki işlemler için uygulayın. Parlamento kararları için zincir Genel Kurulda biter.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 559Soru →

19821982 Anayasası’na göre, bir milletvekilinin "meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmaması" (devamsızlık) nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi süreci ve sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Düşme kararı TBMM Genel Kurulu tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile alınır ve bu karara karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.

Cevap

Milletvekilliğinin devamsızlık nedeniyle düşürülmesi için TBMM Genel Kurulu'nun üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile karar alması gerekir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.
Milletvekilliğinin sona ermesi usullerinden biri olan devamsızlık durumunda, TBMM Genel Kurulu üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) ile üyeliğin düşmesine karar verir. Bu karar bir parlamento kararı olduğundan, milletvekili veya bir başka milletvekili kararın anayasaya veya içtüzüğe aykırılığı iddiasıyla 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Mahkeme ise 1515 gün içinde kesin kararını verir.

Adım Adım Çözüm

1
Durumu Tespit Etme
Milletvekilinin bir ayda özürsüz/izinsiz 55 birleşim günü devamsızlığı belirlenir.
Anayasa'nın 8484. maddesine göre devamsızlık özel bir usule tabidir.
2
Oylama Çoğunluğunu Belirleme
Düşme kararı için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 vekil) gerekir.
İstifa ve bağdaşmazlık için basit çoğunluk yeterliyken, devamsızlık için nitelikli bir çoğunluk aranır.
3
Yargı Yolunu İnceleme
Karardan itibaren 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimine tabi değildir ancak milletvekilliğinin düşmesi gibi istisnai hallerde yargı yolu açıktır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Meclis Kararı ile Sona Ermesi ve Yargısal Denetim

İpuçları

1
Milletvekilliği; kendiliğinden, bildirimle veya Meclis kararıyla sona erebilir. Devamsızlık hangi kategoriye girer?
2
Meclis kararıyla düşme hallerinde (İstifa, Devamsızlık, Bağdaşmazlık) Anayasa Mahkemesine başvuru hakkı her zaman vardır.
3
Devamsızlık için gereken oy sayısı, Meclis'in en temel karar yeter sayısı olan üye tamsayısının salt çoğunluğudur (301301).

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumundaki oylama çoğunluğunu devamsızlık ile karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 560Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) bünyesinde meclis çalışmalarını yönetmek ve idari işleri yürütmek amacıyla oluşturulan "Başkanlık Divanı" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceği ifadesi doğrudur.
Meclis Başkanlığı seçimi, Meclis'in kendi iç işleyişindeki bağımsızlığını ve tarafsızlığını korumak adına siyasi parti gruplarının aday göstermesine kapalıdır. Adaylıklar tamamen bireyseldir.

Adım Adım Çözüm

1
Başkanlık Divanı üyelerini hatırla.
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Kuruluş yapısını netleştirmek için.
2
Üyelik şartlarını kontrol et.
Tüm üyeler milletvekili olmalıdır.
Dışarıdan atama olup olmadığını doğrulamak için.
3
Adaylık sürecindeki kısıtlamayı incele.
Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremez.
Anayasa'nın 9494. maddesindeki özel yasağı hatırlamak için.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Adaylık Usulü

İpuçları

1
Başkanlık Divanı'nın tarafsızlığını korumaya yönelik anayasal yasakları düşünün.
2
Meclis Başkanı seçilirken siyasi partilerin kurumsal olarak müdahale edip edemeyeceğini hatırlayın.
3
Anayasa'nın 9494. maddesine göre siyasi parti grupları başkanlık için aday çıkaramazlar; adaylık kişisel bir tercihtir.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanlığı seçimindeki oylama turlarını ve gerekli çoğunlukları çalışarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 28 / 41Sonraki
Yasama — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 28 | Examkin