Examkin

Yürütme

642 soru

Soru 481Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak görev yapan Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurul; tüm kamu kurum ve kuruluşları ile yargı organları üzerinde denetim yetkisini kullanır.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'nun yargı organları üzerinde denetim yetkisinin bulunmadığını belirten seçenek yanlıştır.
Devlet Denetleme Kurulu, 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulmuştur. Kurul; tüm kamu kurum ve kuruluşlarında, Türk Silahlı Kuvvetlerinde, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında, her düzeydeki işçi ve işveren meslek kuruluşlarında, kamuya yararlı dernek ve vakıflarda inceleme, araştırma, denetleme ve idari soruşturma yapabilir. Ancak anayasal bir kısıtlama olarak yargı organları bu denetimin tamamen dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal statüsünü hatırla.
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir anayasal üst denetim kurumudur.
Kurulun temel görev alanı yürütme ve idare içindeki denetimdir.
2
DDK'nın denetim yetkisi kapsamındaki kurumları sınıflandır.
Kamu kurumları, TSK, meslek kuruluşları, sendikalar ve vakıflar denetim kapsamındadır.
Anayasa metni geniş bir denetim alanı tanımlar.
3
Anayasa'daki istisna maddesini tespit et.
Anayasa'nın 108. maddesi açıkça 'yargı organları dışındaki' kurumları saymaktadır.
Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi gereği DDK yargı organlarını denetleyemez.

Anahtar Kavram

DDK'nın Denetim Kapsamı ve Yargı İstisnası

İpuçları

1
Kurulun yetki alanı oldukça geniştir ancak hukuk sistemindeki 'kuvvetler ayrılığı' ve 'yargı bağımsızlığı' ilkelerini hatırla.
2
2017 değişiklikleri ile DDK'ya hem yeni kurumları (TSK gibi) denetleme hem de yeni yöntemler (soruşturma gibi) kullanma yetkisi verilmiştir.
3
Anayasa'nın 108. maddesi 'yargı organları dışındaki' ifadesiyle denetim sınırını kesin bir şekilde çizmiştir.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın raporlarının bağlayıcılığı ile Sayıştay ve Danıştay denetimleri arasındaki farkları inceleyebilirsin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 482Soru →

19821982 Anayasası'nın 108108. maddesi ve 20172017 yılındaki anayasa değişiklikleri ile yeniden yapılandırılan Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) yetki alanı ve işleyişi dikkate alındığında, Kurul ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki kurum ve kuruluşlar, Kurulun denetim yetkisi dışında tutulmaktadır.

Cevap

Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki kurum ve kuruluşların Kurulun denetim yetkisi dışında tutulduğu ifadesi yanlıştır; bu birimler 20172017 düzenlemeleriyle denetim kapsamına alınmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK), 19821982 Anayasası'nın ilk halinde DDK denetimi dışındaydı. Ancak 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile bu istisna kaldırılmış ve TSK bünyesindeki tüm kurum ve kuruluşlar DDK'nın denetim alanı içerisine dahil edilmiştir. Dolayısıyla TSK'nın denetim dışında olduğunu savunan seçenek hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Madde 108108 incelemesi yapılması.
DDK'nın denetim alanı: '...yargı organları dışındaki kamu kurum ve kuruluşları...' olarak tanımlanmıştır.
Kurulun hangi kurumları denetleyebileceğinin anayasal sınırını belirlemek.
2
20172017 Anayasa değişikliği öncesi ve sonrası farkının belirlenmesi.
Eski metinde yer alan 'Silahlı Kuvvetler' istisnası metinden çıkarılmıştır.
Mevcut hukuk düzeninde TSK'nın denetime açık hale geldiğini doğrulamak.
3
Seçeneklerdeki kurum türlerinin (vakıf, dernek, meslek kuruluşları) anayasal metindeki yerinin kontrol edilmesi.
Kamu yararına çalışan vakıf/dernek ve her düzeydeki işçi/işveren kuruluşlarının kapsama dahil olduğu görülür.
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit ederek yanlış olanı netleştirmek.
4
Yargı organı istisnasının kapsamının değerlendirilmesi.
Yargı organları halen tek ve mutlak istisnadır.
Hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı ilkesi gereği bu alanın korunmaya devam ettiğini anlamak.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Denetim Alanı ve 20172017 Değişiklikleri

İpuçları

1
DDK'nın 20172017 öncesi ve sonrası yetki alanındaki en büyük farklardan biri askeri kurumlarla ilgilidir.
2
Anayasa'da yargı bağımsızlığını korumak adına denetlenemeyen tek bir alan bırakılmıştır.
3
Eskiden 'Yargı ve TSK hariç' olan kural, günümüzde sadece 'Yargı hariç' haline gelmiştir.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın idari soruşturma sonucunda suç unsuru bulması durumunda dosyayı nereye gönderdiğini araştırınız (Cumhuriyet Başsavcılığı).

Alternatif Yöntem

DDK'nın denetlediği yerleri ezberlemek yerine, sadece denetleyemediği tek yerin 'Yargı' olduğunu ve artık TSK'nın da kapsama girdiğini kodlamak soruyu çözdürür.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 483Soru →

Cumhurbaşkanının resmî bir ziyaret amacıyla yurt dışına çıkması veya sağlık sorunları nedeniyle görevine geçici olarak ara vermesi durumunda, devlet işlerinin aksamaması için öngörülen vekalet müessesesiyle ilgili 19821982 Anayasası hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanının görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Cevap

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması durumunda, kendisinin görevlendireceği yardımcısı vekil olarak atanır ve tüm anayasal yetkileri kullanır.
Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda, bizzat görevlendirdiği Cumhurbaşkanı Yardımcısı vekalet eder ve makamın sahip olduğu tüm yetkileri kullanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ayrılma türünü tespit et.
Durumun 'makamın boşalması' değil, 'geçici ayrılma' (yurt dışı, hastalık) olduğu belirlendi.
Anayasa'da geçici ayrılma ile makamın tamamen boşalması (ölüm, istifa) farklı prosedürlere tabidir.
2
Vekalet edecek makamı belirle.
20172017 değişikliği sonrası vekalet görevi TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı Yardımcısı'na verilmiştir.
Başkanlık sistemi gereği yürütmenin sürekliliği yine yürütme kanadından bir isimle sağlanır.
3
Yetki kapsamını kontrol et.
Vekilin, asilin sahip olduğu tüm yetkileri kullanabileceği sonucuna varıldı.
Anayasa'nın 106106. maddesi 'Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır' diyerek herhangi bir kısıtlama öngörmemiştir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişikliği ile vekalet makamı parlamentodan (TBMM) yürütmeye (Cumhurbaşkanı Yardımcılığına) geçmiştir.
2
Cumhurbaşkanı'nın makamı 'boşalmış' mı yoksa 'geçici olarak mı terk edilmiş' sorusuna dikkat edin; geçici durumlarda 'görevlendirme' esastır.
3
Cumhurbaşkanı vekili, asilin yetkileriyle tam olarak donatılır; yani yetkileri sadece temsil ile sınırlı değildir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılması gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 484Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu kapsamında yürütülen Meclis soruşturması süreci ve bu süreçteki hukuki kısıtlamalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Soruşturma komisyonunun raporu Genel Kurulda görüşüldükten sonra, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine karar verilebilir.

Cevap

Soruşturma komisyonunun raporu Genel Kurulda görüşüldükten sonra, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyuyla Cumhurbaşkanının Yüce Divana sevkine karar verilebilir ifadesi doğrudur.
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu sürecinde, soruşturma komisyonunun raporu sonrasında yapılan oylamada Yüce Divana sevk kararı için üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu (400400 oy) gerekmektedir. Bu, sürecin en yüksek oy eşiğine sahip final aşamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluk sürecindeki aşamaları ve eşikleri hatırla.
Önerge için 301301 (salt çoğunluk), Soruşturma açılması için 360360 (3/53/5), Yüce Divana sevk için 400400 (2/32/3) milletvekili oyu gerekir.
Anayasal sürecin doğru takibi için her aşamanın kendine has sayısal yeter sayısı vardır.
2
Seçim yasağı kısıtlamasının ne zaman başladığını belirle.
Seçim yasağı, soruşturma açılmasına karar verildiği (360360 oy) andan itibaren yürürlüğe girer.
Yürütmenin başı hakkındaki soruşturmanın manipüle edilmesini önlemek amacıyla anayasal bir güvencedir.
3
Yargılama makamını teyit et.
Trial (yargılama) makamı Anayasa Mahkemesi (Yüce Divan sıfatıyla) olmalıdır.
Yüksek devlet görevlilerinin görevle ilgili suçlarda yargılanma yeri Anayasa Mahkemesidir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Meclis Soruşturması Yoluyla Cezai Sorumluluğu

İpuçları

1
Meclis soruşturması sürecinde 301,360301, 360 ve 400400 olmak üzere üç farklı sayısal eşik bulunur; her aşamada gerekli sayı artar.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğundaki benzer usulleri ve karar yeter sayılarını inceleyerek karşılaştırma yapınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 485Soru →

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda yer alan olağanüstü hal (OHALOHAL) yönetimi ile ilgili hükümler dikkate alındığında, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen kararın Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) tarafından denetlenmesi ve onaylanması süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, ilan edilen olağanüstü hal kararını sadece onaylama veya reddetme yetkisine sahip olup ilan edilen sürede herhangi bir değişiklik yapamaz.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, ilan edilen olağanüstü hal kararını sadece onaylamak veya reddetmekle kalmaz; aynı zamanda süreyi kısaltma, uzatma veya kararı tamamen kaldırma yetkisine de sahiptir.
1982 Anayasası'nın 119119. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi ilan edilen olağanüstü hal süresini kısaltabilir, süreyi her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir veya olağanüstü hali tamamen kaldırabilir. Dolayısıyla Meclis'in sadece onaylama veya reddetme yetkisi olduğu ve sürede değişiklik yapamayacağı yönündeki bilgi hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlan Sürecini Belirle
OHAL, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır.
Yürütme organının anayasal yetkisidir.
2
Meclis Onay Sürecini Analiz Et
Karar yayımlandığı gün TBMM onayına sunulur. Meclis sürece müdahale edebilir.
Anayasal denetim ve kuvvetler ayrılığı ilkesi gereğidir.
3
Meclis'in Yetki Sınırlarını Kontrol Et
TBMM: Onaylayabilir, reddedebilir, süreyi kısaltabilir veya uzatabilir (max 44 ay).
Anayasa'nın 119119. maddesi bu yetkileri açıkça tanımlar.

Anahtar Kavram

TBMM'nin OHAL Üzerindeki Denetim ve Tasarruf Yetkisi

İpuçları

1
OHAL ilanını Cumhurbaşkanı yapar ancak son söz Meclis'indir.
2
Meclis'in denetim yetkisi sadece 'evet' veya 'hayır' demekten daha geniştir; sürece müdahale edebilir.
3
Anayasa'nın 119119. maddesine göre TBMM, süreyi kısaltma veya kararı kaldırma haklarını saklı tutar.

Daha Fazla Pratik

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (OHALOHAL CBKCBK) yargısal denetimi ve Meclis onayı sürecini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 486Soru →

Türkiye'de mevcut anayasal düzenlemeler çerçevesinde, bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı tarafından bakan olarak atanması durumunda hukuki statüsü ve göreve başlama süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı sona erer ve TBMM Genel Kurulunda ant içerek görevine başlar.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı sona erer ve TBMM Genel Kurulunda ant içerek görevine başlar.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olanlar arasından Cumhurbaşkanı tarafından atanır. Eğer bir milletvekili bakan olarak atanırsa, TBMM üyeliği (milletvekilliği) sona erer. Atanan bakanlar, TBMM Genel Kurulunda ant içerek görevlerine başlarlar.

Adım Adım Çözüm

1
Atama makamını ve usulünü belirle.
Bakanlar doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanır ve görevden alınır.
Yürütme yetkisinin tek elde (Cumhurbaşkanı) toplanmış olması.
2
Yasama ve yürütme arasındaki üyelik bağını kontrol et.
Bakan atanan kişinin TBMM üyeliği sona erer.
Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca yasama ve yürütme görevlerinin aynı kişide birleşememesi.
3
Göreve başlama ritüelini tespit et.
TBMM önünde ant içilir.
Bakanların hukuki olarak yetki kullanabilmesi için anayasal bir zorunluluk olması.

Anahtar Kavram

Bakanların Atanması ve Milletvekilliği ile Bağdaşmazlık

İpuçları

1
Türkiye'deki 2017 anayasa değişikliği ile yürütme organının yapısı nasıl değiştiğini hatırlayın.
2
Bakanların meclis içinden mi yoksa dışından mı atandığına ve atananların meclis bağının kopup kopmadığına odaklanın.
3
Milletvekilliği sona eren bir bakanın, görevine resmiyet kazandırmak için parlamentoda yaptığı töreni düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcılarının vekalet süreçlerini ve bakanların cezai sorumluluklarını (Meclis Soruşturması) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 487Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Olağanüstü Hal (OHALOHAL) döneminde yürütme organı tarafından çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBKCBK) Türkiye Büyük Millet Meclisindeki (TBMMTBMM) onay süreci ve hukuki akıbetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kararnameler yayımlandıkları gün TBMMTBMM onayına sunulur ve üç ay içinde Meclis tarafından karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yayımlandıkları gün Meclis onayına sunulur ve üç ay içinde Meclis tarafından karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Anayasa'nın 119119. maddesinin altıncı fıkrasına göre, olağanüstü hal süresince çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Aynı maddenin son fıkrasına göre ise bu kararnameler üç ay içinde Mecliste görüşülür ve karara bağlanır; aksi halde kendiliğinden yürürlükten kalkar. Bu düzenleme, yürütmenin olağanüstü yetkilerinin yasama organı tarafından sıkı bir süreyle denetlenmesini amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kararnamenin yayım ve sunum zamanını belirle.
Yayımlandığı gün TBMMTBMM onayına sunulmalıdır.
Yürütmenin acil durumlardaki yetkisinin yasama denetimine derhal açılması anayasal bir zorunluluktur.
2
Meclis'in karar verme süresini ve sürenin etkisini kontrol et.
33 ay içinde karara bağlanmayan kararnameler yürürlükten kalkar.
Yasama organının denetimini etkisiz bırakmamak adına anayasaya eklenen bir 'otomatik düşme' mekanizmasıdır.
3
Yargısal denetim imkanını değerlendir.
OHALOHAL kararnameleri için Anayasa Mahkemesi yolu kapalıdır.
Olağanüstü koşulların hızlı karar alma gereksinimi nedeniyle bu işlemler anayasa denetimi dışında tutulmuştur.

Anahtar Kavram

OHALOHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Yasama Denetimi ve Süre Sınırı

İpuçları

1
OHALOHAL döneminde yürütmenin yetkileri artarken, Meclis'in denetimi hızlandırılmıştır.
2
OHALOHAL kararnamelerinin Meclis'e sunulma hızı ve Meclis'in karar vermesi gereken azami süreyi hatırlayın.
3
Meclis'e yayımlandığı gün sunulan bir kararnamenin, üç ay içinde karara bağlanmaması durumunda geçersiz hale geldiğini düşünün.

Daha Fazla Pratik

OHALOHAL kararnameleri ile düzenlenemeyecek olan 'çekirdek haklar' (1515. madde) konusunu tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 488Soru →

19821982 Anayasası uyarınca yürütme organının düzenleyici işlemlerinden biri olan "yönetmelikler" hakkında, idari teşkilat yapısı ve yargısal denetim mekanizmaları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay tarafından yapılır.

Cevap

Ülke çapında uygulanacak olan yönetmeliklerin yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay tarafından yapılması ifadesi doğrudur.
Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılan ve uygulama alanı tüm ülkeyi kapsayan (milli çapta) yönetmeliklerin iptal davalarına, Danıştay Kanunu uyarınca ilk derece mahkemesi olarak Danıştay bakar. Bu, idari yargıdaki görev paylaşımının temel kuralıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisini analiz edin.
Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri (Belediyeler, Üniversiteler, TRT vb.) yönetmelik çıkarabilir.
Anayasa'nın 124124. maddesi bu yetkiyi üç gruba paylaştırmıştır.
2
Yönetmeliklerin amacını ve hiyerarşideki yerini belirleyin.
Kanun ve CBK'ların uygulanmasını sağlamak amacıyla çıkarılırlar; bunlara aykırı olamazlar.
Normlar hiyerarşisi gereği alt norm üst norma uygun olmak zorundadır.
3
Yargısal denetim mercilerini sınıflandırın.
Ülke çapındaki yönetmelikler için Danıştay, yerel yönetmelikler için İdare Mahkemeleri yetkilidir.
Danıştay Kanunu ve İdari Yargılama Usulü Kanunu genel-yerel ayrımına göre görev paylaşımı yapmıştır.

Anahtar Kavram

Yönetmeliklerin Yetki, Kapsam ve Yargısal Denetimi

İpuçları

1
Yönetmeliklerin kimler tarafından çıkarılabileceğine ve hangi mahkemenin hangi tür yönetmeliklere baktığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Mahalli idarelerin (Belediye, İl Özel İdaresi) çıkardığı yönetmeliklerin yargısal denetim yerini araştırın.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 489Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen "Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu" süreci, Meclis soruşturması usulü ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu süreçte seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
Doğru ifade, hakkında Meclis soruşturması açılmasına karar verilmiş olan bir Cumhurbaşkanının, bu süreç içerisinde anayasal bir kısıtlama olarak seçimleri yenileme kararı alamayacağını belirten seçenektir. Bu kısıtlama, soruşturma sürecinin güvenliğini ve yürütmenin yasama üzerindeki baskısını engellemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Önerge Şartını Kontrol Et
Meclis soruşturması açılabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) önergesi gerekir.
Sürecin başlaması için ilk hukuki adım salt çoğunluk teklifidir.
2
Soruşturma Kararı ve Kısıtlamaları Analiz Et
Meclis, üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile soruşturma açılmasına karar verir. Bu kararın alınmasıyla Cumhurbaşkanı seçimleri yenileyemez.
Soruşturma süreci devam ederken Cumhurbaşkanının yetkilerini seçim kararı alarak kötüye kullanması engellenmiştir.
3
Yüce Divan Sevk Şartlarını Değerlendir
Komisyon raporu sonrası Genel Kurul, üye tamsayısının üçte ikisi (400400) ile Yüce Divan'a sevk kararı alır.
Devletin başının yargılanması için en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.
4
Yargılama Süresini ve Sonucunu İncele
Anayasa Mahkemesi 3+33+3 aylık sürede yargılamayı bitirir. Seçilmeye engel suçtan mahkûmiyet halinde görev kendiliğinden biter.
Anayasal kesinlik ve hızlı yargılama ilkesi gereği süreç takvime bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Meclis Soruşturması ve Görev Kısıtlamaları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının yetkilerinin kısıtlandığı tek anayasal durum Meclis soruşturması sürecidir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğu ile Cumhurbaşkanının sorumluluğu arasındaki usul benzerliklerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 490Soru →

Cumhurbaşkanlığı teşkilatı içerisinde yürütmenin denetim faaliyetlerini yürüten Devlet Denetleme Kurulu (DDKDDK) hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi anayasal açıdan yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kurulun yapısı, işleyişi ve üyelerinin özlük hakları kanunla düzenlenir.

Cevap

Devlet Denetleme Kurulu'nun işleyişi ve üyelerinin özlük haklarının kanunla düzenlendiğini belirten seçenek yanlıştır; çünkü bu konular Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenmektedir.
Devlet Denetleme Kurulu, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluştur ve anayasal olarak tüm iç işleyişi, üyelerinin görev süreleri ve özlük hakları Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile belirlenir. Bu nedenle, bu düzenlemelerin 'kanunla' yapıldığını iddia eden seçenek hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
DDK'nın anayasal dayanağını kontrol etme
19821982 Anayasası'nın 108108. maddesi DDK'yı düzenler.
Kurulun görev, yetki ve kuruluş esaslarını anlamak için temel metne bakılmalıdır.
2
Düzenleme usulünü belirleme
Anayasa metninde 'Kurulun işleyişi, üyelerinin görev süresi ve diğer özlük işleri, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir' ifadesi yer alır.
Yürütme organının iç işleyişine dair bu tip yapıların hangi hukuki normla belirlendiğini ayırt etmek gerekir.
3
Seçenekleri anayasal verilerle karşılaştırma
DDK'nın TSK'yı denetleyebildiği, yargıyı denetleyemediği ve üyelerinin Cumhurbaşkanınca atandığı teyit edilir.
20172017 güncellemeleri sonrası değişen ve değişmeyen yetki alanlarını doğrulamak hatayı bulmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) Kuruluş ve İşleyiş Esasları

İpuçları

1
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı olan ve sadece Cumhurbaşkanının emriyle çalışan bir kurumdur.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinden sonra yürütme alanındaki birçok kurumun iç işleyişi kanun yerine başka bir düzenleyici işlemle belirlenmeye başlamıştır.
3
Anayasa'nın 108108. maddesini hatırlayın; Kurulun özlük işleri ve işleyişi için 'Cumhurbaşkanlığı kararnamesi' vurgusu yapılmaktadır.

Daha Fazla Pratik

DDK'nın 20172017 ile kazandığı 'idari soruşturma' yetkisinin detaylarını ve bu yetkinin disiplin cezası verme gücü olup olmadığını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 491Soru →

1982 Anayasası'nda yer alan yürütmenin düzenleyici işlemlerine dair normlar hiyerarşisi ve yetki paylaşımı esasları dikkate alındığında; belirli bir konuda önce Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBKCBK) ile düzenleme yapılmış, daha sonra yasama organı tarafından aynı alanı kapsayan bir kanun yürürlüğe konulmuştur. Bu durumun hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır ve TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarmasıyla kararname hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Cevap

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması durumunda kanun hükümleri uygulanır ve TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarmasıyla CBK hükümleri hükümsüz hale gelir.
Doğru yanıt olan seçenek, 1982 Anayasası'nın 104. maddesinde 2017 değişikliği ile getirilen kesin kuralı ifade etmektedir. Anayasaya göre, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kanunların çatışması durumunda kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca TBMM'nin aynı konuda bir kanun çıkarması, o konuda daha önce çıkarılmış olan CBK hükümlerini otomatik olarak 'hükümsüz' kılar. Bu durum yargı kararına gerek duyulmaksızın hukuken gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 104. maddesindeki düzenleyici işlemler hiyerarşisini analiz etme
Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBKCBK) ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişki tespit edildi.
Anayasa, yürütmenin düzenleyici yetkisini yasamanın asli düzenleme yetkisinin altında konumlandırmıştır.
2
Çatışma (Conflict) kuralını uygulama
Aynı konuda farklı hükümler varsa kanun üstünlüğü geçerlidir.
Anayasa metninde açıkça 'Kanun ile CBK farklı hüküm içerirse kanun uygulanır' ifadesi yer almaktadır.
3
Hükümsüzlük (Voidness) mekanizmasını değerlendirme
TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda CBK'nın ilgili hükümlerinin kendiliğinden sona erdiği anlaşıldı.
Anayasa, yasama organına yürütmenin düzenlediği bir alanı devralma ve kararnamenin etkisini kaldırma yetkisi vermiştir.

Anahtar Kavram

Yürütmenin Düzenleyici İşlemlerinde Kanun Üstünlüğü

İpuçları

1
Anayasa'nın 104. maddesindeki 'CBK - Kanun Çatışması' hükümlerini hatırlayın.
2
Yürütmenin düzenleme yetkisi 'asli' olsa da 'üstün' değildir; yasama organı her zaman müdahale edebilir.
3
Bir konuda kanun çıktığında, o konudaki önceki CBK hükmünün akıbetini (hükümsüzlük) düşünün.

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHALOHAL) CBK'larının kanunlarla olan ilişkisini ve yargısal denetim farklarını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Normlar hiyerarşisi piramidini gözünüzün önüne getirin: Anayasa > Kanun/Milletlerarası Antlaşma > CBK > Yönetmelik. Üstteki her zaman alttakini geçersiz kılar.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 492Soru →

19821982 Anayasası’nın "Milli Savunma" başlıklı hükümleri ve 20172017 Anayasa değişiklikleri dikkate alındığında; Başkomutanlığın temsili ve Genelkurmay Başkanı’nın savaş hâlinde bu yetkiyi kullanma usulü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; Genelkurmay Başkanı ise savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.

Cevap

Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı, Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği ve savaşta bu görevin Genelkurmay Başkanı tarafından Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirildiği seçenek doğrudur.
Anayasa'nın 117117. maddesi uyarınca Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Ancak savaş durumunda askeri operasyonların yönetimi (Başkomutanlık görevleri), Silahlı Kuvvetlerin komutanı olan Genelkurmay Başkanı tarafından Cumhurbaşkanlığı namına (onun adına) icra edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın Başkomutanlık ile ilgili temel ilkesini belirle.
Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz.
Anayasa'nın 117117. maddesinin açık hükmüdür.
2
Barış dönemindeki temsilciyi tespit et.
Temsil yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir.
Cumhurbaşkanı devletin başı sıfatıyla Silahlı Kuvvetlerin de başkomutanıdır.
3
Savaş dönemindeki fiili komuta zincirini incele.
Genelkurmay Başkanı, savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir.
Savaş zamanında uzmanlık gerektiren askeri sevk ve idare Genelkurmay Başkanı'na devredilir.
4
Hiyerarşik sorumluluk ilişkisini doğrula.
Genelkurmay Başkanı, görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur.
20172017 anayasa değişikliği ve ilgili mevzuat gereği Genelkurmay Başkanlığı MSB'ye bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Anayasal Başkomutanlık ve Askeri Hiyerarşi

İpuçları

1
Başkomutanlık makamının asıl sahibi halkı temsil eden en üst organ olan TBMM'dir.
2
Barış zamanında bu makamı temsil eden kişi devletin başıdır; ancak savaşta komuta profesyonel askeri lidere geçer.
3
Anayasa'nın 117117. maddesini hatırlayın: 'Başkomutanlık... Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur' ve Genelkurmay Başkanı bu görevleri 'Cumhurbaşkanlığı namına' yerine getirir.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na olan hiyerarşik bağlılığını ve MGK üyelerini tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 493Soru →

19821982 Anayasası'na göre, yürütme organının düzenleyici işlemlerinden biri olan "yönetmelikler" ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece merkezi idare hiyerarşisi içerisinde yer alan makamlar tarafından çıkarılabilirler.

Cevap

Yönetmeliklerin sadece merkezi idare tarafından çıkarılabileceğini savunan ifade yanlıştır; çünkü Anayasa'ya göre kamu tüzel kişiliği olan yerinden yönetim kuruluşları da yönetmelik çıkarabilir.
Doğru cevap, yönetmeliklerin sadece merkezi idare tarafından çıkarılabileceğini iddia eden seçenektir. Oysa 19821982 Anayasası'nın 124124. maddesi; Cumhurbaşkanı ve bakanlıkların yanı sıra 'kamu tüzel kişilerine' de yönetmelik çıkarma yetkisi tanımıştır. Belediye, İl Özel İdaresi ve üniversite gibi yerinden yönetim kuruluşları merkezi idare hiyerarşisi dışında yer almalarına rağmen kamu tüzel kişisi oldukları için yönetmelik çıkarabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisine sahip mercileri hatırla.
Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri.
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesi bu mercileri açıkça saymıştır.
2
Kamu tüzel kişilerinin idari yapıdaki yerini analiz et.
Kamu tüzel kişileri sadece merkezi idareyi değil, üniversiteler ve belediyeler gibi yerinden yönetim kuruluşlarını da kapsar.
İdarenin bütünlüğü ilkesi içinde yer alan bu kuruluşlar, kendi görev alanlarıyla ilgili düzenleme yapma yetkisine sahiptir.
3
Seçeneklerdeki "sadece merkezi idare" kısıtlamasını değerlendir.
Bu kısıtlama, kamu tüzel kişilerinin (yerinden yönetim) yetkisini dışarıda bıraktığı için Anayasa'ya aykırıdır.
Merkezi idare dışında kalan özerk veya yerel kuruluşların da yönetmelik çıkarma yetkisi mevcuttur.

Anahtar Kavram

İdarenin Düzenleyici İşlem Yapma Yetkisi

İpuçları

1
Yönetmelik çıkarabilecek merciler arasında sadece Bakanlıklar mı var yoksa yerel yönetimler de dahil mi?
2
Kamu tüzel kişiliği kavramını hatırla. Üniversiteler veya Belediyeler merkezi idareye mi bağlıdır yoksa yerinden yönetim kuruluşu mudur?
3
Anayasa'nın 124124. maddesinde yönetmelik çıkarabilecekler listesinde 'Kamu Tüzel Kişileri' ifadesi geçer. Bu ifade, merkezi idare dışındaki kuruluşları da kapsar.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri (CBK) ile Yönetmelikler arasındaki yargısal denetim farklarını (Danıştay vs. Anayasa Mahkemesi) inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 494Soru →

19821982 Anayasası’nın 108108. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanına bağlı olarak kurulan Devlet Denetleme Kurulu (DDK), idarenin hukuka uygunluğunun ve verimliliğinin sağlanması amacıyla çeşitli kurum ve kuruluşlarda inceleme, araştırma ve denetleme yapma yetkisine sahiptir. 20172017 Anayasa değişikliği ile bu kurulun görev ve yetki alanı genişletilmiş olsa da, aşağıdaki yapılardan hangisi halen DDK'nın denetim ve inceleme yetkisinin dışında bırakılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yargı organları

Cevap

Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi dışında kalan tek kurumdur.
Yargı organları, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı ilkeleri gereğince, yürütme organının bir parçası olan Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim, inceleme ve soruşturma yetkisi dışında bırakılmıştır. Anayasa'nın 108108. maddesinde bu durum açıkça 'Yargı organları dışındaki tüm kamu kurum ve kuruluşları...' ifadesiyle belirtilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) anayasal dayanağını belirleme
DDK, 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesinde düzenlenen, üyeleri ve başkanı doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir üst denetim organıdır.
Kurulun yetki sınırlarını anlamak için önce anayasal çerçeveyi tanımlamak gerekir.
2
2017 Anayasa değişikliğinin getirdiği farkları analiz etme
20172017 değişikliği ile DDK'nın yetkisine 'idari soruşturma' yapma yetkisi eklenmiş ve daha önce denetim dışı olan Türk Silahlı Kuvvetleri kapsam içine alınmıştır.
Eski bilgilerle (TSK'nın denetim dışı olması) yeni kuralları ayırt etmek sorunun en kritik noktasıdır.
3
Denetim dışı bırakılan istisnayı tespit etme
Anayasa metninde 'Yargı organları dışındaki' ifadesi kullanılarak mahkemelerin bağımsızlığı ilkesi gereği DDK denetiminden muaf tutulduğu görülür.
Yargı bağımsızlığı, yürütmenin (Cumhurbaşkanı ve DDK) yargı üzerinde bu tür bir idari denetim kurmasını engeller.

Anahtar Kavram

Devlet Denetleme Kurulu'nun Denetim Kapsamı ve Yargı İstisnası

İpuçları

1
DDK, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir birimdir; bu yüzden denetleyemediği kurum, kuvvetler ayrılığı ilkesiyle korunuyor olmalıdır.
2
20172017 yılında yapılan değişikliklerle Türk Silahlı Kuvvetleri'nin (TSK) denetim dışı kalma statüsü sona ermiştir.
3
Yargı bağımsızlığı gereği, mahkemeler yürütme organına bağlı bir kurul tarafından idari denetime tabi tutulamazlar.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının yargı alanına ilişkin diğer yetkilerini (Anayasa Mahkemesi ve Danıştay üye seçim oranları gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 495Soru →

1982 Anayasası’nın 2017 anayasa değişikliğiyle düzenlenen hükümleri ve bu hükümlerin normlar hiyerarşisindeki izdüşümleri dikkate alındığında; yürütme organının düzenleyici işlemlerinden olan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile yasama organının işlemleri olan kanunlar arasındaki yetki paylaşımı ve çatışma çözüm usulleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde aynı konuda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır; ayrıca TBMM’nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda kararnamenin ilgili hükümleri kendiliğinden hükümsüz hale gelir.

Cevap

Kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin çatışması durumunda kanun hükümlerinin uygulanması ve TBMM'nin aynı konuda kanun yapmasıyla kararnamenin hükümsüz kalması ilkesi doğrudur.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 104. maddesinde yer alan iki temel güvenceyi birleştirmiştir: Birincisi, mevcut bir kanunla kararname çatışırsa kanunun uygulanması (uygulama üstünlüğü); ikincisi ise TBMM'nin aynı konuyu kanunla düzenlemesi durumunda kararnamenin varlığının sona ermesidir (hükümsüzlük). Bu durum yasama organının asli ve genel yetkisinin, yürütmenin düzenleyici yetkisinden üstün olduğunu kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Normlar hiyerarşisindeki yerin belirlenmesi
Kanunlar, olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinden hiyerarşik olarak üstündür.
Anayasa'nın 104. maddesi kanunların üstünlüğünü açıkça vurgular.
2
Uygulama önceliği kuralının analizi
Çatışma durumunda hakimin veya idarenin kanun hükmünü esas alması gerekir.
Anayasa 'kanun hükümleri uygulanır' diyerek uygulama önceliğini kanuna vermiştir.
3
Hükümsüzlük (geçerlilik) mekanizmasının kontrolü
TBMM aynı konuda kanun çıkardığı an, o konudaki CBK otomatik olarak hukuki varlığını yitirir.
Anayasa kararnamenin 'hükümsüz hale geleceğini' belirterek yasamanın yürütme üzerindeki denetimini korumuştur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Hiyerarşik Statüsü

İpuçları

1
Normlar hiyerarşisinde kanun ve CBK arasındaki sıralamayı hatırlayın.
2
Anayasa'nın 104. maddesinde 2017 değişikliği ile eklenen 'hükümsüz hale gelme' şartına odaklanın.
3
TBMM'nin bir konuda kanun çıkarması, o konudaki yürütme düzenlemesinin hukuki geçerliliğini nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Olağanüstü Hal (OHAL) Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ile kanunlar arasındaki hiyerarşik ilişkiyi ve Anayasa Mahkemesi'nin bu konudaki denetim yetkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 496Soru →

19821982 Anayasası'nın "Milli Savunma" başlıklı bölümünde yer alan düzenlemeler uyarınca; Başkomutanlık makamının temsili ve Genelkurmay Başkanı'nın görevlerinden dolayı hiyerarşik olarak sorumlu olduğu makam ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir; Genelkurmay Başkanı ise görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na sorumludur.

Cevap

Başkomutanlık makamının TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı, Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği ve Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğu ifadesi doğrudur.
Anayasa'nın 117117. maddesi uyarınca Başkomutanlık makamı TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Aynı madde kapsamında Genelkurmay Başkanı'nın görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 117117. maddesini analiz edin.
Başkomutanlığın TBMM'nin manevi varlığından ayrılamayacağı ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edileceği hükmüne ulaşılır.
Anayasal temsil makamının belirlenmesi için temel dayanaktır.
2
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik konumunu kontrol edin.
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na sorumlu olduğu bilgisine ulaşılır.
2017 anayasa değişikliği ile getirilen idari yapılanmanın tespiti gereklidir.
3
Elde edilen iki bilgiyi birleştirerek doğru seçeneği doğrulayın.
Temsil yetkisinin Cumhurbaşkanı'nda, sorumluluğun ise Milli Savunma Bakanı'nda olduğu eşleşmesi doğrulanır.
Soru kökündeki iki farklı değişkenin (temsil ve sorumluluk) aynı anda karşılanması gerekir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre Başkomutanlık makamı TBMM adına Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir ve Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur.

İpuçları

1
Anayasa'nın 117117. maddesindeki 'temsil' ve 'sorumluluk' kavramlarına odaklanın.
2
Başkomutanlığın manevi olarak kime ait olduğunu ve kimin bu yetkiyi kullandığını hatırlayın.
3
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik olarak bir 'bakana' bağlı olduğunu unutmayın.

Daha Fazla Pratik

Genelkurmay Başkanı'nın savaş zamanındaki yetkileri ve Başkomutanlık makamını kimin adına yürüttüğünü inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 497Soru →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanının bir suç işlediği iddiasıyla hakkında işletilen Meclis soruşturması süreci ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, bu aşamadan itibaren Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar veremez.

Cevap

Hakkında soruşturma açılmasına karar verilen Cumhurbaşkanı, seçimlerin yenilenmesine karar veremez.
1982 Anayasası'nın 105. maddesi uyarınca, hakkında soruşturma açılmasına karar verilen (üye tamsayısının 3/5'i ile) Cumhurbaşkanı, bu süreçte seçim kararı alamaz (Meclis seçimlerini yenileyemez).

Adım Adım Çözüm

1
Önerge aşamasını değerlendir.
Soruşturma süreci üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) teklifiyle başlar.
Sürecin başlatılması için gerekli ilk eşik budur.
2
Soruşturma açılma kararını ve kısıtlamaları incele.
Meclis, üye tamsayısının beşte üçü (360360) ile soruşturma açılmasına karar verirse, Cumhurbaşkanı seçimleri yenileme yetkisini kaybeder.
Soruşturma altındaki bir yürütme organının, denetimden kaçmak için Meclis'i feshetmesi engellenmek istenmiştir.
3
Sevk ve yargılama sonuçlarını analiz et.
Üçte iki (400400) çoğunlukla Yüce Divan'a sevk gerçekleşir; ancak sadece seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet görevi sona erdirir.
Yargılama aşaması, suçun niteliğine göre hukuki sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Soruşturma Sırasındaki Yetki Kısıtlamaları

İpuçları

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu sürecinde Meclis'in kullandığı 'Seçim Kararı Alamaz' kısıtlamasına odaklanın.
2
Sürecin aşamaları 301, 360 ve 400 milletvekilinin onayını gerektirir; hangi aşamanın hangi kısıtlamayı getirdiğini düşünün.
3
Soruşturma açılmasına (360 milletvekili ile) karar verildiği andan itibaren Cumhurbaşkanı erken seçim kararı alma yetkisini kaybeder.

Daha Fazla Pratik

Bakanların ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının cezai sorumluluk süreçleri ile Cumhurbaşkanınkini karşılaştırarak benzerlikleri not edin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 498Soru →

19821982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların atanmaları, nitelikleri, sorumlulukları ve görevlerinin sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüce Divan’da yargılanan bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi, Yüce Divan'a sevk kararı ile birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

Yüce Divan’da yargılanan bir Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevinin sevk kararı ile kendiliğinden sona ereceği ifadesi yanlıştır; görev ancak mahkûmiyet halinde sona erer.
Anayasa'nın 106106. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların görevinin sona ermesi için Yüce Divan'da yargılanıyor olmaları değil, bu yargılama sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmiş olmaları' şarttır. Sadece sevk kararı verilmiş olması görevi sona erdirmez.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organı üyelerinin cezai sorumluluk sürecini analiz et.
Meclis soruşturması sonucunda üye tamsayısının üçte ikisinin (400400 milletvekili) gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınabilir.
Anayasal sürecin hangi aşamasında hangi sonucun doğduğunu belirlemek için gereklidir.
2
Yüce Divan'a sevkin görev üzerindeki etkisini incele.
Anayasa'da Cumhurbaşkanı için 'Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanı seçime katılma kararı alamaz' denilmesine rağmen, yardımcılar ve bakanlar için sevkin görevi düşüreceğine dair bir hüküm yoktur.
Referral (sevk) ile Termination (sona erme) arasındaki farkı ayırt etmek için.
3
106106. maddedeki görevin sona erme şartını tespit et.
İlgili madde: 'Yüce Divan’da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilen Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakanın görevi sona erer.'
Görevin düşmesi için yargılamanın mahkûmiyetle sonuçlanması gerektiğini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanların Cezai Sorumluluğu ve Görev Süreleri

İpuçları

1
Cezai sorumluluk sürecinde 'sevk' ile 'mahkûmiyet' arasındaki farka odaklanın.
2
Hangi aşamada görevin sona erdiğini belirten Anayasa maddesini (106106) hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığına vekâlet eden kişinin yetkileri ve makamın boşalması durumundaki 4545 günlük süreyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 499Soru →

1982 Anayasası'nın 118. maddesine göre, devletin milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti ve uygulanmasıyla ilgili konularda tavsiye kararları alan Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) asil üyeleri arasında;

I. Adalet Bakanı
II. Milli Eğitim Bakanı
III. Dışişleri Bakanı
IV. Hazine ve Maliye Bakanı

görevlilerinden hangileri yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Milli Güvenlik Kurulu'nun asil üyeleri arasında Adalet Bakanı (I) ve Dışişleri Bakanı (III) yer almaktadır.
1982 Anayasası'nın 118. maddesine göre Milli Güvenlik Kurulu; Cumhurbaşkanının başkanlığında, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, Millî Savunma, İçişleri, Dışişleri Bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarından kurulur. Bu doğrultuda Adalet Bakanı ve Dışişleri Bakanı asil üyelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 118. maddesinde belirtilen MGK üyelerini listele.
Üyeler: Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, Milli Savunma, İçişleri ve Dışişleri Bakanları ile Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanlarıdır.
Soruda istenen görevlilerin anayasal statüsünü belirlemek için temel kaynağa başvurulur.
2
Öncüllerde verilen isimleri anayasal liste ile karşılaştır.
Adalet Bakanı (I) ve Dışişleri Bakanı (III) listede yer alırken; Milli Eğitim Bakanı (II) ve Hazine ve Maliye Bakanı (IV) listede yoktur.
Hangilerinin asil üye hangilerinin dışarıdan katılan veya üye olmayan görevliler olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Doğru eşleşmeyi içeren seçeneği belirle.
I ve III öncülleri Kurul üyesidir.
Anayasa metnine göre asil üyeler bu iki bakandır.

Anahtar Kavram

Milli Güvenlik Kurulu'nun Anayasal Yapısı

İpuçları

1
MGK'da sadece güvenlikle doğrudan ilgili bakanlıklar temsil edilir.
2
Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanları dışında hiçbir bakan Kurulun asil üyesi değildir.
3
Eğitim ve ekonomi odaklı bakanlıklar Kurulun anayasal yapısında yer almaz.

Daha Fazla Pratik

MGK Genel Sekreteri'nin Kurul toplantılarına katılmasına rağmen üye statüsünde olmadığını ve oy hakkı bulunmadığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 500Soru →

Yürürlükte olan bir Olağanüstü Hal (OHALOHAL) kararının süresi dolmak üzereyken, ülke koşullarının gerektirmesi nedeniyle bu sürenin her defasında en fazla dört ay daha uzatılmasına karar verebilecek olan anayasal organ aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi

Cevap

Olağanüstü hal süresini her defasında en fazla dört ay süreyle uzatmaya Türkiye Büyük Millet Meclisi yetkilidir.
1982 Anayasası'nın 119. maddesine göre, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal kararı Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Meclis, gerekli gördüğü takdirde süreyi kısaltabilir, uzatabilir veya olağanüstü hali kaldırabilir. Sürenin her defasında en fazla dört ay süreyle uzatılması kararı ise münhasıran Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınır.

Adım Adım Çözüm

1
İlan ve uzatma makamları arasındaki farkı ayırt edin.
OHAL'i ilan eden makam Cumhurbaşkanıdır.
Anayasal yetki paylaşımında ilk adım ilan yetkisini belirlemektir.
2
Uzatma sürecindeki yetkili merciyi belirleyin.
İlan edilen sürenin uzatılmasına Cumhurbaşkanının talebi üzerine Meclis karar verir.
Yürütme organının ilan ettiği bir rejimin denetimi ve süresinin takdiri yasama organına bırakılmıştır.
3
Anayasal süre sınırlarını kontrol edin.
Meclis süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir.
Bu sınır, demokratik denetimin sürekliliğini sağlamak için getirilmiştir.

Anahtar Kavram

OHAL Uzatma Yetkisi

İpuçları

1
İlan eden makam ile bu ilanın süresini uzatan makamın farklı olduğunu unutmayın.
2
Uzatma işlemi, yürütmenin bir kararı değil, bir yasama tasarrufu yani parlamento kararıdır.
3
Cumhurbaşkanı OHAL'i ilan eder, ancak meclis onayı ve süre uzatımı için Türkiye'nin en üst yasama organına başvurması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanının OHAL ilan edebileceği azami sürenin 6 ay olduğunu da öğrenerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 25 / 33Sonraki
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 25 | Examkin