Soru

Zorluk: Zorİdarenin Bütünlüğü ve Hiyerarşi

Türk idare hukukunda idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştiren araçlar olan hiyerarşi ve idari vesayet yetkilerinin kapsam ve nitelikleri açısından karşılaştırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hiyerarşi makamı astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik açısından denetleyebilirken, idari vesayet makamı kural olarak sadece hukukilik denetimi yapabilir.Cevap
  2. B
    İdari vesayet yetkisinin kullanılabilmesi için kanunda açık bir hüküm bulunması gerekmezken, hiyerarşi yetkisi ancak kanunla açıkça verildiği durumlarda kullanılabilir.
  3. C
    İdari vesayet makamı denetlediği kuruluşun yerine geçerek yeni bir işlem tesis etme (ikame) yetkisine sahipken, hiyerarşi makamının astın yerine geçerek işlem yapma yetkisi bulunmamaktadır.
  4. D
    Hiyerarşi yetkisi farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki koordinasyonu sağlarken, idari vesayet aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki alt-üst ilişkisini ifade eder.
  5. E
    Hiyerarşi denetiminde üst, astın işlemlerini sadece iptal edebilir; idari vesayet makamı ise denetlediği işlemi içeriğini değiştirerek doğrudan onama yetkisine her zaman sahiptir.

Cevap

Hiyerarşi makamının hem hukukilik hem yerindelik denetimi yapabilmesi, idari vesayet makamının ise kural olarak sadece hukukilik denetimi yapabilmesi temel farktır.
İdare hukukunda hiyerarşi denetimi, üstün ast üzerinde sahip olduğu genel bir yetki olup işlemin kanuna uygunluğunu (hukukilik) denetlediği gibi kamu yararı ve hizmet gereklerine uygunluğunu (yerindelik) da denetlemesine olanak sağlar. İdari vesayet ise merkezin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetimi olup, bu kuruluşların özerkliğini zedelememek adına kural olarak sadece hukukilik denetimi ile sınırlandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İdarenin bütünlüğünü sağlayan araçları belirle.
Hiyerarşi ve İdari Vesayet.
Anayasa'nın 123. maddesi uyarınca idare, kuruluşu ve görevleriyle bir bütündür.
2
Denetimin gerçekleştiği tüzel kişilik yapısını analiz et.
Hiyerarşi iç denetimdir (aynı tüzel kişilik), İdari vesayet dış denetimdir (farklı tüzel kişilikler).
Hiyerarşi ast-üst ilişkisidir, vesayet ise özerk kuruluşların denetimidir.
3
Denetimin kapsamını (hukukilik ve yerindelik) değerlendir.
Hiyerarşide hem hukukilik hem yerindelik denetimi varken, vesayette kural sadece hukukiliktir.
Yerinden yönetim kuruluşlarının idari özerkliğini korumak için vesayet denetimi sınırlı tutulmuştur.
4
Hukuki dayanak ve ikame yetkisi gibi diğer farkları kontrol et.
Hiyerarşi geneldir, vesayet kanunla sınırlıdır.
İdarenin kanuniliği ve yetki genişliği ilkeleri bu ayrımı belirler.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet makamının istisnai olarak yerindelik denetimi yapabildiği özel durumları (Örneğin; Büyükşehir Belediyesinin İlçe Belediyesi bütçesi üzerindeki yetkisi) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla