Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSorumsuzluk Anlaşmaları (TBK 115)

Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) aldığı özel yetki belgesi ile gayrimenkul değerleme hizmeti sunan (A) Anonim Şirketi, müşterisi (B) Bankası ile akdettiği sözleşmeye; "Değerleme raporunun hazırlanması sırasında oluşabilecek teknik hesaplama hatalarından ve (A)’nın hafif kusurundan dolayı ortaya çıkacak zararlardan (A) sorumlu tutulamaz." şeklinde bir hüküm eklemiştir.

60986098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alındığında, söz konusu sorumsuzluk kaydının geçerliliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sorumsuzluk kaydı, sadece hafif kusur hallerini kapsadığı ve ağır kusuru dışladığı için tamamen geçerlidir.
  2. B
    Tarafların her ikisinin de tacir olması ve sözleşmenin bir ticari iş niteliği taşıması nedeniyle, sözleşme özgürlüğü gereği bu kayıt geçerli kabul edilir.
  3. (A)’nın faaliyeti yetkili makamlarca verilen bir izne dayandığı için, hafif kusurundan sorumlu olmayacağına ilişkin bu kayıt kesin hükümsüzdür.Cevap
  4. D
    Bu kayıt butlanla sakat olmayıp, dürüstlük kuralına aykırılık nedeniyle hakim tarafından iptal edilebilir bir nitelik taşır.
  5. E
    Sorumsuzluk kaydı ancak (B) Bankası'nın bir tüketici olması durumunda geçersiz sayılabilirdi; ticari ilişkilerde bu tür kayıtlar her durumda geçerlidir.

Cevap

Şirketin faaliyeti Sermaye Piyasası Kurulu gibi yetkili bir makamdan alınan izne dayalı bir uzmanlık faaliyeti olduğundan, hafif kusur için yapılan sorumsuzluk kaydı kesin hükümsüzdür.
Sözleşmenin taraflarından (A) Şirketi, gayrimenkul değerleme faaliyetini SPK gibi yetkili bir makamın izniyle yürütmektedir. Türk Borçlar Kanunu'nun 115/2115/2. maddesine göre; kanun veya yetkili makamlarca verilen bir izinle yürütülen bir uzmanlık faaliyetinden doğan borçlardan, borçlunun hafif kusuru sebebiyle sorumlu olmayacağına ilişkin önceden yapılan anlaşmalar kesin hükümsüzdür. Bu nedenle, teknik hataları (hafif kusuru) kapsayan bu kayıt geçersizdir.

Adım Adım Çözüm

1
Borçlunun hukuki statüsünün ve faaliyet türünün belirlenmesi
Borçlu (A), SPK'dan alınan özel bir izinle (lisansla) uzmanlık gerektiren bir faaliyet yürütmektedir.
TBK 115/2 hükmünün uygulanabilmesi için faaliyetin kanun veya yetkili makamlarca verilen bir izne dayanması gerekir.
2
Sorumsuzluk kaydının kapsamının incelenmesi
Sözleşmeye eklenen kayıt sadece 'hafif kusur' hallerini kapsamaktadır.
Genel kural (TBK 115/1) uyarınca ağır kusur ve kast için yapılan anlaşmalar zaten her zaman geçersizdir; ancak burada hafif kusurun durumu sorgulanmalıdır.
3
Özel sınırlamanın (TBK 115/2) olaya uygulanması
Uzmanlık gerektiren ve izinle yürütülen bu faaliyette, hafif kusur için yapılan sorumsuzluk anlaşması da geçersizdir.
Kamu güveni ve mesleki özen yükümlülüğü nedeniyle, devletin denetimindeki izinli faaliyetlerde borçlunun hafif kusur sorumluluğunu dahi kaldırmasına izin verilmez.

Anahtar Kavram

İzne Tabi Uzmanlık Faaliyetlerinde Sorumsuzluk Anlaşmalarının Sınırı (TBK 115/2)

Daha Fazla Pratik

TBK m. 116 uyarınca yardımcı kişilerin fiillerinden doğan sorumluluğun kaldırılması (sorumsuzluk anlaşması) ile TBK m. 115 arasındaki farkları ve özellikle uzmanlık gerektiren işlerdeki benzerlikleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sorumsuzluk Anlaşmaları (TBK 115)

Bu konudan daha fazla soru