Beyaz eşya toptancısı (Z), perakendeci (P)'den olan vadesi gelmiş 800.000 TL tutarındaki faturaya dayalı alacağı için mahkemeden ihtiyati haciz kararı almış ve (P)'nin deposundaki mallara ihtiyati haciz uygulattırmıştır. Haciz işlemi sırasında, depoda bulunan bazı televizyonların mülkiyetinin lojistik firması (L)'ye ait olduğu iddia edilmiştir. Ayrıca, ihtiyati haczin infazından kısa bir süre sonra, (P)'nin bir başka alacaklısı olan (X), aynı mallar üzerine kesin haciz koydurtmuştur.
Buna göre, ihtiyati haciz aşamasındaki istihkak iddiası, ihtiyati haczi tamamlayan işlemler ve kararın hukuki etkileri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- İhtiyati haciz kararı alınması alacağın zamanaşımını kesmez; ayrıca ihtiyati haciz (Z)'ye rüçhan (öncelik) hakkı sağlamadığından, (Z)'nin haczi (X)'in kesin haczine kendiliğinden iştirak eder.Cevap
- B(L)'nin mülkiyet iddiası ayni bir hakka ilişkin olduğundan, (Z)'nin alacağını korumak için icra mahkemesinden ihtiyati haciz yerine doğrudan ihtiyati tedbir kararı talep etmesi gerekirdi.
- Cİstihkak iddiasına karşı (Z) veya (P)'nin itiraz etmesi durumunda icra müdürü, işlemleri durdurarak uyuşmazlığın esastan çözümü için dosyayı genel mahkemelere şikâyet yoluyla göndermek zorundadır.
- D(Z), ihtiyati haczi kesin hacze dönüştürebilmek için ihtiyati haciz kararının mahkemece verildiği tarihten itibaren 7 gün içinde esas hakkındaki icra takibini başlatmalıdır.
- E(L), mülkiyet hakkına dayanarak mallar üzerindeki haczin kaldırılması talebini, istihkak prosedürü yerine ihtiyati haciz kararına itiraz yoluyla doğrudan kararı veren mahkemeye yöneltmelidir.
Cevap
İhtiyati haciz kararı alınmasının alacağın zamanaşımını kesmeyeceğini ve ihtiyati haczin sahibine öncelik (rüçhan) hakkı sağlamayarak sonradan konulan kesin hacze kendiliğinden iştirak edeceğini belirten ifadedir.
İhtiyati haciz geçici bir hukuki koruma önlemi olduğundan, alacaklıya maddi hukuk bakımından zamanaşımını kesme gibi bir avantaj sağlamaz. Ayrıca takip hukuku bakımından da ihtiyati haciz rüçhan (öncelik) hakkı vermez; sonradan bir başka alacaklı kesin haciz koydurursa, ihtiyati haciz sahibi bu kesin hacze İİK m. 268 uyarınca kendiliğinden iştirak eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İhtiyati Haczin Hukuki Etkileri ve İstihkak Prosedürü