Yükseköğretim faaliyeti yürüten bir devlet üniversitesi, kampüs içi yaşam, otopark kullanımı ve disiplin kurallarına dair yeni bir hukuki metin hazırlığındadır. Eş zamanlı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da ülke çapında uygulanacak 'Sıfır Atık Uygulama Standartları' konulu genel bir düzenleme yapmaktadır. Yürütme organının sahip olduğu türevsel düzenleme yetkisi ve yargısal denetim mekanizmaları çerçevesinde, söz konusu idarelerin çıkaracağı yönetmeliklerin hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Bakanlığın ülke genelinde uygulanacak yönetmeliğinin yargısal denetimi ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştayda yapılırken; üniversitenin yalnızca kendi yerleşkesini ilgilendiren yönetmeliğine karşı açılacak iptal davası idare mahkemesinde görülür.Cevap
- BKamu tüzel kişilerinin tek başına düzenleyici işlem yapma ehliyeti bulunmadığından, üniversitenin belirleyeceği kuralların mutlak surette Cumhurbaşkanı veya ilgili bakanlık tarafından yönetmelik formunda çıkarılması gerekir.
- CAnayasa'ya göre yönetmelik çıkarma yetkisi asli olarak Cumhurbaşkanına ait olup, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri ancak bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kendilerine açıkça yetki verilmesi halinde yönetmelik çıkarabilir.
- Dİdarenin tüm düzenleyici işlemlerinde aleniyet ilkesi geçerli olduğundan, istisnasız olarak hem bakanlığın hem de üniversitenin çıkaracağı yönetmeliklerin yürürlüğe girebilmesi için Resmî Gazete'de yayımlanması zorunludur.
- EÜlke çapında genel ve soyut kurallar içeren bakanlık yönetmeliklerinin iptali istemiyle açılacak davalarda görevli merci Anayasa Mahkemesi iken, üniversitenin işlemleri idari yargının denetimine tabidir.
Cevap
Bakanlığın ülke genelinde uygulanacak yönetmeliğinin iptal davası Danıştayda, üniversitenin yerel düzenlemesinin iptal davası ise idare mahkemesinde açılır.
Doğru ifade, ülke çapında uygulanan Sağlık/Çevre Bakanlığı gibi idarelerin yönetmeliklerinin Danıştayda, belirli bir bölge veya kurumu ilgilendiren üniversite yönetmeliklerinin ise idare mahkemesinde iptal davasına konu olacağını belirten ifadedir. Bu, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun yetki ve görev kurallarıyla birebir uyumludur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yönetmeliklerin Hukuki Rejimi, Yayımlanması ve Yargısal Denetimi