Soru

Zorluk: ZorYürütmenin Diğer Düzenleyici İşlemleri ve Yönetmelikler

19821982 Anayasası’nın 124124. maddesi ve idari yargılama hukuku ilkeleri dikkate alındığında, yürütme organının düzenleyici işlemleri arasında yer alan yönetmelikler hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Bakanlıklar tarafından çıkarılan tüm yönetmeliklerin iptali davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay bakar.Cevap
  2. B
    Kamu tüzel kişilerinin yönetmelik çıkarabilmesi için kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle ayrıca ve açıkça yetkilendirilmesine gerek yoktur.
  3. C
    Resmi Gazete’de yayımlanması zorunlu olmayan yönetmelikler, ilgili idari birimin duyuru kanalları veya internet sitesi gibi araçlarla ilan edilebilir.
  4. D
    Yönetmelikler, yalnızca kanunların değil, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin de uygulanmasını sağlamak amacıyla da çıkarılabilir.
  5. E
    Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmeliklerin tamamı için ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargısal denetim mercii Danıştay'dır.

Cevap

Bakanlıklar tarafından çıkarılan tüm yönetmeliklerin iptali davalarına her durumda Danıştay'ın bakacağı ifadesi yanlıştır; çünkü bu görev yetkisi yönetmeliğin ülke çapında uygulanma niteliğine bağlıdır.
Bakanlıklar tarafından tesis edilen düzenleyici işlemlerin iptali davasında Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yapabilmesi, 25752575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 2424. maddesi gereğince bu işlemin 'ülke çapında uygulanacak' nitelikte olmasına bağlıdır. Yerel veya belirli bir birimi kapsayan bakanlık yönetmeliklerine karşı açılan davalarda görevli mahkeme, genel görevli mahkeme olan idare mahkemeleridir. Bu nedenle 'tüm yönetmelikler' ifadesi hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yönetmelik çıkarma yetkisinin anayasal dayanağını kontrol et.
19821982 Anayasası m. 124124 uyarınca Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri bu yetkiye sahiptir.
Yetkinin kaynağını ve kimlerin kullanabileceğini belirlemek temel adımdır.
2
Yönetmeliklerin dayanak ve hiyerarşik sınırlarını analiz et.
Yönetmelikler kanunlara ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olamaz ve bunların uygulanmasını sağlama amacı taşır.
Yönetmeliklerin türevsel niteliğini ve hukuk hiyerarşisindeki yerini teyit etmek gerekir.
3
Yargısal denetimdeki görev kurallarını incele.
Danıştay Kanunu m. 2424 uyarınca Cumhurbaşkanı yönetmelikleri için doğrudan Danıştay yetkiliyken; bakanlık ve kamu tüzel kişisi yönetmelikleri için 'ülke çapında uygulama' kriteri aranır.
Görevli mahkemenin belirlenmesinde 'makam' ve 'etki alanı' ayrımını yapmak soruyu çözüme ulaştırır.

Anahtar Kavram

Yönetmeliklerin Yargısal Denetimi ve Görevli Mahkeme Ayrımı

Daha Fazla Pratik

İdari yargıdaki ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'ın görevlerini düzenleyen Danıştay Kanunu'nun 2424. maddesini tekrar inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla