Mirasbırakan (M), ağır bir korkutma (ikrah) etkisi altında resmi vasiyetname düzenlemiş ve bu vasiyetnamede yasal mirasçılarının saklı paylarını da ihlal eden tasarruflarda bulunmuştur. (M)’nin ölümünden 12 yıl sonra vasiyetnamenin içeriğini ve korkutma olgusunu ilk kez öğrenen yasal mirasçı (A), tasarrufun geçersizliğini ileri sürerek dava açmaya karar vermiştir. Vasiyetnameden yararlanan kişi olan (B) ise söz konusu korkutma olgusunu vasiyetnamenin düzenlendiği tarihten beri bilmektedir. Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca bu olayla ilgili aşağıdaki hukuki nitelendirmelerden hangisi doğrudur?
- (A), tasarrufu ve iptal sebebini yeni öğrendiği için 1 yıllık süre içerisinde davayı açabilir; zira davalı (B) iyiniyetli olmadığından vasiyetnamenin açılmasından itibaren geçerli olan üst süre 20 yıldır.Cevap
- BKorkutma sebebiyle vasiyetnamenin iptali davasında 1 yıllık hak düşürücü süre, (M)’nin üzerindeki korkunun ortadan kalktığı tarihte işlemeye başlar; bu nedenle (A)’nın dava hakkı mirasın açılmasından önce düşmüştür.
- CVasiyetname hem sakatlık hem de saklı payı ihlal ediyorsa, (A) öncelikle tenkis davası açmak zorundadır; iptal davası ancak tenkis davası sonuçsuz kalırsa açılabilir.
- DKorkutma ve saklı pay ihlali içeren ölüme bağlı tasarruflar mutlak butlanla sakat olduğundan, mirasın açılmasından itibaren hiçbir süreye tabi olmaksızın her zaman geçersizlikleri ileri sürülebilir.
- E(A), iptal sebebini yeni öğrenmiş olsa dahi, vasiyetnamenin açılmasından itibaren 10 yıllık genel hak düşürücü süre geçtiği için, davalı (B)'nin durumuna bakılmaksızın dava açma hakkı tamamen ortadan kalkmıştır.
Cevap
Davacının öğrenmesinden itibaren 1 yıl ve iyiniyetli olmayan davalıya karşı vasiyetnamenin açılmasından itibaren 20 yıllık süre geçerli olduğundan davanın açılması mümkündür.
Türk Medeni Kanunu'nun 559. maddesine göre, iptal davası açma hakkı davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak 1 yıl; her halde vasiyetnameler bakımından açılma tarihinden itibaren iyiniyetli olmayan davalılara karşı 20 yıl geçmekle düşer. Olayda davalı (B) durumu bildiği için kötüniyetlidir ve 12 yıl geçmesine rağmen 20 yıllık süre dolmamıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ölüme Bağlı Tasarruflarda İptal Davası Süreleri
Alternatif Yöntem
Eğer süreler geçmiş olsaydı dahi, tasarruf henüz ifa edilmemişse, mirasçı (A) tasarrufun geçersizliğini 'def'i' yoluyla her zaman ileri sürebilirdi (TMK m. 559/son).
Tahmini Süre:2m 30s