Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖlüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası

Mirasbırakan (M), 2018 yılında vefat etmiş; düzenlediği resmi vasiyetname ise Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından 2019 yılında usulüne uygun olarak açılıp ilgililere okunmuştur. (M)’nin tek yasal mirasçısı olan oğlu (O), 2025 yılında vasiyetnamenin yapıldığı tarihte babasının ağır bir akıl hastalığı nedeniyle ayırt etme gücünden tamamen yoksun olduğunu (ehliyetsizliği) öğrenmiştir. Vasiyetnameden yararlanan davalı (A), bu ehliyetsizlik durumunu bilmemektedir.

Türk Medeni Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki iptal davası ve hak düşürücü süreler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Ayırt etme gücünün bulunmaması tasarrufu kendiliğinden kesin hükümsüz kıldığı için, bu duruma karşı açılacak iptal davası herhangi bir hak düşürücü süreye tabi değildir.
  2. B
    Davalı iyiniyetli olduğu için, iptal davası açma hakkı mirasın açıldığı (mirasbırakanın öldüğü) tarihten itibaren on yıl geçmekle her halükarda düşmüştür.
  3. O, iptal sebebini öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde davayı açabilir; zira vasiyetnamelerde iyiniyetli davalıya karşı öngörülen on yıllık hak düşürücü süre vasiyetnamenin açılmasıyla başlar.Cevap
  4. D
    Vasiyetnamede yer alan ehliyetsizlik durumu tasarrufun tamamını sakatlamaz; iptal davası sonucunda sadece yasal mirasçının saklı payını ihlal eden kısım geçersiz sayılır.
  5. E
    İptal davası sonucunda verilecek olan geçersizlik kararı, vasiyetnameden yararlanan ancak davada taraf olarak gösterilmeyen diğer tüm üçüncü kişilere karşı da mutlak sonuç doğurur.

Cevap

Davacının iptal sebebini öğrenmesinden itibaren bir yıl ve vasiyetnameler için mahkemece açılma tarihinden itibaren on yıllık süre içinde dava açılması mümkündür.
Türk Medeni Kanunu'nun 559. maddesine göre iptal davası, öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl ve herhalde vasiyetnameler hakkında 'açılma' tarihinden itibaren iyiniyetli davalılara karşı 10 yıl içinde açılabilir. Olayda vasiyetname 2019'da açıldığı için 2029'a kadar süre devam etmektedir; 2025'te öğrenen mirasçı 1 yıl içinde bu hakkını kullanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sakatlık türünün ve davanın belirlenmesi
Ayırt etme gücü yoksunluğu (ehliyetsizlik) TMK m. 557 uyarınca bir iptal sebebidir.
Ölüme bağlı tasarrufların geçerlilik şartlarından ilki ehliyettir.
2
Nispi (öznel) sürenin kontrolü
Öğrenme tarihinden (2025) itibaren 1 yıllık süre başlar.
Davacının iptal sebebini ve hak sahipliğini öğrenmesiyle kısa süre işlemeye başlar.
3
Mutlak (nesnel) sürenin ve başlangıç anının tespiti
Vasiyetnamelerde 10 yıllık süre, mirasın açılmasından (2018) değil, vasiyetnamenin mahkemece açılmasından (2019) başlar.
TMK m. 559 vasiyetnameler için özel bir başlangıç anı (açılma tarihi) öngörmüştür.
4
Davalının iyiniyet durumunun analizi
Davalı durumu bilmediği (iyiniyetli) için 20 yıllık süre değil, 10 yıllık süre uygulanır.
İyiniyetli davalılara karşı süre 10 yıl, iyiniyetli olmayanlara karşı 20 yıldır.

Anahtar Kavram

Ölüme bağlı tasarrufların iptali davasında hak düşürücü sürelerin başlangıç anı (vasiyetname vs. miras sözleşmesi ayrımı) ve davanın nispi etkisi.

Daha Fazla Pratik

Vasiyetnamenin açılması (TMK 596) ile mirasın açılması (TMK 575) kavramlarını karşılaştırarak aradaki farkları not ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Ölüme Bağlı Tasarrufların İptali Davası

Bu konudan daha fazla soru