Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYapılan Giderlerin İadesini İsteme Hakkı (Zorunlu, Faydalı ve Lüks Giderler)

Ahmet, kendisine miras kaldığını sandığı ancak aslında Mehmet’e ait olan bir taşınmaz üzerinde zilyetlik kurmuştur. Bu süreçte Ahmet, taşınmazın çatısındaki akıntıyı durdurmak için tamirat yaptırmış, eve güneş enerjisi sistemi kurdurarak evin değerini artırmış ve bahçeye sadece estetik amaçlı, sökülmesi mümkün olan antika bir heykel dikmiştir. Mehmet, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak taşınmazın iadesini talep etmiştir.

Bu durumda, iyiniyetli Ahmet’in yaptığı giderlerin iadesiyle ilgili Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Zorunlu giderlerin tamamını ve faydalı giderlerin iade anındaki değer artışı miktarını isteyebilir; lüks giderleri ise taşınmaza zarar vermeden söküp alabilir.Cevap
  2. B
    Sadece taşınmazın korunması için yaptığı zorunlu giderleri isteyebilir; faydalı ve lüks giderler için herhangi bir talep veya söküp alma hakkı bulunmamaktadır.
  3. C
    Zorunlu ve faydalı giderlerin tamamını harcama tarihindeki bedeller üzerinden isteyebilir, lüks giderlerin bedelini ise sadece Mehmet’in rızası varsa talep edebilir.
  4. D
    Kötüniyetli zenginleşen gibi kabul edileceği için sadece Mehmet’in de yapmak zorunda kalacağı zorunlu giderleri isteyebilir, faydalı giderler için hiçbir talepte bulunamaz.
  5. E
    Lüks giderler de dahil olmak üzere yaptığı tüm harcamaların iadesini, taşınmazın değerinde meydana gelen toplam artış oranında Mehmet’ten talep edebilir.

Cevap

İyiniyetli zenginleşen zorunlu giderlerin tamamını, faydalı giderlerin iade anındaki değer artışını isteyebilir ve lüks giderleri söküp alma hakkına sahiptir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 80. maddesine göre, iyiniyetli zenginleşen yaptığı zorunlu giderlerin tamamını her durumda talep edebilir. Faydalı giderler için ise iade anında malvarlığında halen mevcut olan bir değer artışı varsa, bu artış miktarını isteyebilir. Lüks giderler (sadece süs ve keyif amaçlı harcamalar) için bedel talep hakkı yoktur; ancak bu giderler sonucunda eklenen şeyleri taşınmaza zarar vermeden söküp alma hakkı (ayırma hakkı) mevcuttur.

Adım Adım Çözüm

1
Zenginleşenin iyiniyet durumunun tespit edilmesi
Ahmet'in miras kaldığını sanması nedeniyle iyiniyetli olduğu belirlenir.
TBK m. 80 giderlerin iade kapsamını iyiniyet ve kötüniyet ayrımına göre düzenlemiştir.
2
Gider türlerinin kategorize edilmesi
Çatı tamiri (zorunlu), güneş enerjisi (faydalı), heykel (lüks) olarak ayrılır.
Her gider türünün iade rejimi farklıdır.
3
TBK m. 80/1 ve 80/2 hükümlerinin uygulanması
Zorunlu giderlerin tamamı, faydalıların değer artışı kadarı istenir; lüks giderlerde ise sadece söküp alma hakkı kullanılır.
Kanun, iyiniyetli kişiyi korumakla birlikte zenginleşeni de aşırı yük altına sokmamayı amaçlar.

Anahtar Kavram

İyiniyetli Zenginleşenin Giderleri Talep Hakkı

Daha Fazla Pratik

Kötüniyetli zenginleşenin gider iade haklarını, iyiniyetli olanla karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yapılan Giderlerin İadesini İsteme Hakkı (Zorunlu, Faydalı ve Lüks Giderler)

Bu konudan daha fazla soru