Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Borç İlişkileri

Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurumunda, zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmaması; geçerli olmayan, gerçekleşmemiş veya sona ermiş bir sebebe dayalı olarak ortaya çıkabilir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi "sona ermiş bir sebep" (causa finita) temelinde bir sebepsiz zenginleşme teşkil eder?

Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurumunda, zenginleşmenin dayandığı hukuki sebebin zenginleşme anında mevcut olmasına karşın daha sonra ortadan kalkması durumu 'sona ermiş sebep' (causa finita) olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdaki hukuki uyuşmazlıkların hangisinde 'sona ermiş bir sebep' niteliğinde sebepsiz zenginleşme söz konusudur?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun $82$. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmeden doğan istem haklarında zamanaşımı süreleri, bu sürelerin başlangıcı ve hukukî niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bay (A), bir teknoloji mağazasının kargo hatası sonucu kendisine teslim edilen $10.000$ TL değerindeki profesyonel kahve makinesini, katıldığı bir dijital sadakat programından kazandığı hediye olduğunu düşünerek iyiniyetle kabul etmiştir. Bay (A), makinenin su sızdıran pompasını $1.000$ TL ödeyerek tamir ettirmiş (zorunlu gider), ayrıca makinenin süt köpürtme performansını artırmak için $2.000$ TL değerinde ek bir aparat taktırmıştır (faydalı gider). Bir süre sonra makineyi bir tanıdığına $6.000$ TL bedelle satarak elinden çıkarmıştır. Gerçek hak sahibi durumu fark ederek Bay (A)’dan iade talebinde bulunmuştur.

Buna göre, Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca Bay (A)’nın iade yükümlülüğünün kapsamı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$(A)$, vefat eden babasının terekesini incelerken babasının eski bir iş ortağı olan $(B)$’ye $50.000$ TL ödenmesine dair bir not bulmuştur. Bu notun hukuken bağlayıcı bir vasiyet olduğunu ve kendisinin mirasçı olarak bu tutarı ödemekle yükümlü olduğunu zanneden $(A)$, $(B)$’ye söz konusu tutarı banka kanalıyla ödemiştir. Bir ay sonra $(A)$, notun aslında babasına ait olmadığını ve hiçbir hukuki geçerliliği bulunmadığını fark etmiştir.

$(A)$'nın yaptığı bu ödemeyi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri istemesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türk Borçlar Kanunu’nun 77. maddesi uyarınca, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen kişi, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Doktrin ve uygulamada zenginleşmenin 'haklı bir sebebe dayanmaması' halleri; geçersiz sebep (causa non-ens), gerçekleşmemiş sebep (causa futura) ve sona ermiş sebep (causa finita) olmak üzere üç kategoride incelenmektedir.

Buna göre, aşağıda verilen senaryolardan hangisi zenginleşmenin 'sona ermiş bir sebebe' dayandığı hallerden biridir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurumu uyarınca; bir kimsenin malvarlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin malvarlığı zararına çoğalması durumunda iade yükümlülüğü doğmaktadır. Bu kurumun kurucu unsurlarını teşkil eden "genel şartlar" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun $78$. maddesi uyarınca, borç olmadığı hâlde bir şeyi kendi isteğiyle (ihtiyariyle) veren bir kimsenin, bu şeyi sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde geri isteyebilmesi için aşağıdaki şartlardan hangisinin gerçekleşmiş olması zorunludur?

Bay (A), kendisine bir arkadaşı tarafından hediye edildiğini düşündüğü $50.000$ TL değerindeki antika vazoyu iyiniyetle zilyetliğine almıştır. Vazoyu korumak amacıyla çatlayan tabanını $5.000$ TL harcayarak onartmış (zorunlu gider), vazonun dış görünümünü iyileştirmek için ise $10.000$ TL harcayarak estetik bir kaplama yaptırmıştır (faydalı gider). Daha sonra vazo, Bay (A)’nın herhangi bir kusuru bulunmaksızın evinde çıkan yangında tamamen yok olmuştur. Ancak Bay (A), bu vazo için daha önce yaptırdığı sigorta poliçesi kapsamında sigorta şirketinden $30.000$ TL tazminat almıştır. Bu durumda Türk Borçlar Kanunu uyarınca Bay (A)’nın iade yükümlülüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türk Borçlar Kanunu'na göre, sebepsiz zenginleşen kişinin zenginleşmenin haksız olduğunu bilmesi veya bilmesi gerekmesi (kötüniyet) durumunda, iade yükümlülüğünün kapsamı ve yaptığı giderleri talep etme hakkı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre, sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak kaç yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak kaç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar?

Sebepsiz zenginleşmeden doğan geri verme isteminde bulunacak olan bir kişinin, bu hakkını kullanabileceği zamanaşımı süreleri ve sürelerin başlangıç anları ile ilgili Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tacir (A), eski iş ortağı (B) ile olan geçmişteki ticari ilişkilerini tasfiye ettiğini düşünerek toplamda $100.000$ TL ödeme yapmıştır. Ancak yapılan incelemede ödemeye konu olan tutarların hukuki niteliğine ilişkin şu hususlar tespit edilmiştir:

I. Ödemenin $40.000$ TL'lik kısmı, aslında on beş yıl önce muaccel olmuş ve zamanaşımına uğramış bir borca ilişkindir.
II. Ödemenin $30.000$ TL'lik kısmı, (B)'nin geçmişte (A)'nın zor günlerinde yaptığı yardımlara karşılık bir teşekkür mahiyetinde, ahlaki bir ödevin ifası düşüncesiyle yapılmıştır.
III. Geriye kalan $30.000$ TL'lik kısım ise, taraflar arasındaki sözleşmenin kesin hükümsüzlüğü nedeniyle aslında hiç doğmamış bir borç için, (A) tarafından borcun varlığına dair düşülen bir yanılgı sonucu ödenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun $78$. maddesi uyarınca, (A)'nın yaptığı bu ödemelerin iadesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ahmet, kendisine miras kaldığını sandığı ancak aslında Mehmet’e ait olan bir taşınmaz üzerinde zilyetlik kurmuştur. Bu süreçte Ahmet, taşınmazın çatısındaki akıntıyı durdurmak için tamirat yaptırmış, eve güneş enerjisi sistemi kurdurarak evin değerini artırmış ve bahçeye sadece estetik amaçlı, sökülmesi mümkün olan antika bir heykel dikmiştir. Mehmet, sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak taşınmazın iadesini talep etmiştir.

Bu durumda, iyiniyetli Ahmet’in yaptığı giderlerin iadesiyle ilgili Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Türk Borçlar Hukuku doktrini ve yargı kararları çerçevesinde, "borç olmayan şeyin ödenmesi" (condictio indebiti) kurumuna dayalı sebepsiz zenginleşme davalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Türk Borçlar Kanunu uyarınca, sebepsiz zenginleşen kişinin zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği (kötüniyetli olduğu) durumlarda iade borcunun kapsamına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bay (M), bir müzayede şirketinin teslimat hatası sonucu kendisine ulaşan ve vefat eden babasının vasiyeti uyarınca gönderildiğini düşündüğü antika bir duvar saatini iyiniyetle teslim almıştır. (M), saatin çalışmayan mekanizmasını $3.000$ TL harcayarak tamir ettirmiş (zorunlu gider), saatin dış gövdesine ise estetik değerini artırmak amacıyla $5.000$ TL değerinde gümüş işlemeler yaptırmıştır (faydalı gider). Daha sonra (M), saatin sarkaç kısmını ahlaki bir ödevin ifası düşüncesiyle bir akrabasına hediye etmiştir. Saatin gövdesi ise (M)’nin herhangi bir kusuru olmaksızın çıkan bir yangında tamamen zayi olmuştur. Müzayede şirketi durumu fark ederek saati ve tüm parçalarını geri istediğinde, (M)’nin iade yükümlülüğü ve giderlere ilişkin hakları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$6098$ sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun $78$. maddesinde düzenlenen "borç olmayan şeyin ödenmesi" (condictio indebiti) ve bu kapsamdaki geri isteme hakkına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca, sebepsiz zenginleşen kişinin zenginleşmenin haklı bir sebebe dayanmadığını bildiği veya bilmesi gerektiği (kötüniyetli olduğu) durumlarda, iade yükümlülüğünün kapsamı ve yaptığı giderlerin tazminine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İşveren $(A)$, yanında belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan $(B)$'nin aslında kendi isteğiyle (istifaen) işten ayrıldığını bilmesine rağmen, personel kayıtlarındaki bir karışıklık nedeniyle $(B)$'nin haksız yere işten çıkarılan başka bir çalışan olduğunu zannetmiş ve bu yanılgı içerisinde $(B)$'ye $95.000$ TL tutarında kıdem tazminatı ödemiştir. Bir hafta sonra $(B)$'nin istifa dilekçesini bulan ve ödeme için hukuki bir sebep olmadığını fark eden $(A)$, yaptığı bu ödemenin iadesini talep etmektedir.

Bu olayla ilgili 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun $78$. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?