Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYapılan Giderlerin İadesini İsteme Hakkı (Zorunlu, Faydalı ve Lüks Giderler)

Selim, amcasından miras kaldığını dürüstçe zannederek kullanmaya başladığı profesyonel bir kahve makinesinin bozulan su pompasını yenilemiş (zorunlu gider), makinenin performansını artıran elektronik bir parça taktırmış (faydalı gider) ve makinenin gövdesine estetik amaçlı değerli taşlardan oluşan bir süsleme paneli eklemiştir (lüks gider). Bir süre sonra makinenin aslında amcasına değil, başka birine ait olduğu ve Selim'e yanlışlıkla teslim edildiği anlaşılmıştır.

Buna göre, iyiniyetli zenginleşen Selim'in yaptığı giderlerin iadesi ile ilgili olarak Türk Borçlar Kanunu uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Zorunlu ve faydalı giderlerin tamamının iadesini isteyebilir; lüks giderler için ise kendisine bedeli ödenmediği takdirde bu eklemeleri söküp alma hakkına sahiptir.Cevap
  2. B
    Sadece zorunlu giderlerin iadesini isteyebilir; faydalı ve lüks giderler için sadece eşyaya zarar vermeden söküp alma hakkına sahiptir.
  3. C
    Zorunlu giderleri isteyebilir ancak faydalı giderleri sadece iade anındaki değer artışı oranında talep edebilir; lüks giderleri ise hiçbir şekilde geri alamaz.
  4. D
    Zorunlu, faydalı ve lüks giderlerin tamamının bedelini, makinenin mülkiyetini iade ederken nakden talep etme hakkı vardır.
  5. E
    İyiniyetli olmasına rağmen lüks giderler makineyle bütünleştiği için hiçbir giderin iadesini isteyemez; sadece makineyi iade borcu altındadır.

Cevap

Zorunlu ve faydalı giderlerin tamamının iadesini isteyebilir; lüks giderler için ise kendisine bedeli ödenmediği takdirde bu eklemeleri söküp alma hakkına sahiptir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 80. maddesinin 1. fıkrasına göre, iyiniyetli zenginleşen yaptığı zorunlu ve faydalı giderlerin iadesini isteyebilir. Aynı maddenin 2. fıkrasına göre ise lüks (estetik) giderler için tazminat isteyemez; ancak kendisine bu giderlerin karşılığı teklif edilmezse, eşyaya zarar vermeden sökebileceği parçaları ayırıp alma hakkına sahiptir. Senaryoda Selim iyiniyetli olduğu için zorunlu (pompa) ve faydalı (kart) giderleri bedel olarak isteyebilir, lüks gideri (panel) ise söküp alabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Zenginleşenin iyiniyetli olup olmadığının tespit edilmesi
Selim, makinenin kendisine miras kaldığını dürüstçe zannettiği için iyiniyetli zenginleşendir.
İade kapsamı zenginleşenin iyiniyetli veya kötüniyetli olmasına göre TBK m. 80 çerçevesinde farklılık gösterir.
2
Gider türlerinin sınıflandırılması
Su pompası (zorunlu), elektronik parça (faydalı), taşlı panel (lüks/estetik) giderdir.
Her gider türünün iade şartları kanunda farklı düzenlenmiştir.
3
TBK 80. madde hükmünün uygulanması
Zorunlu ve faydalı giderlerin bedeli istenir, lüks giderler ise eşyaya zarar vermeden sökülüp alınır.
İyiniyetli zenginleşenin malvarlığındaki azalmanın (fakirleşmenin) hakkaniyet gereği giderilmesi amaçlanır.

Anahtar Kavram

İyiniyetli zenginleşenin yaptığı zorunlu, faydalı ve lüks giderlerin iade rejimi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yapılan Giderlerin İadesini İsteme Hakkı (Zorunlu, Faydalı ve Lüks Giderler)

Bu konudan daha fazla soru