Soru

Zorluk: Çok zorİdare Hukukunun Kaynakları

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri, 20172017 anayasa değişiklikleri sonrası oluşan yeni hükümet sistemi ve Türk idare hukukunun kaynaklarına ilişkin yerleşik yargısal içtihatlar birlikte değerlendirildiğinde; normlar hiyerarşisi ve kaynakların bağlayıcılığına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalar ile kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi durumunda antlaşma hükümleri esas alınırken; bu kapsama girmeyen antlaşmalar ile kanunlar arasındaki çatışma çözümüne dair Anayasa’da açık bir üstünlük kuralı öngörülmemiştir.
  2. B
    Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu kararları, konuları bakımından benzer olaylarda idareyi, idari yargı mercilerini ve Danıştay dairelerini bağlayıcı nitelikte olup; hukuk kurallarının yorumlanmasında ve uygulanmasında idare hukukunun asli kaynakları arasında yer alır.
  3. C
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır; ancak TBMM’nin CBK ile düzenlenen bir konuda kanun çıkarması durumunda, söz konusu CBK hükmü kanunla çatıştığı ölçüde kendiliğinden hükümsüz hale gelir.
  4. İdare hukukunun yazısız kaynağı olan idari teamüller, normlar hiyerarşisinde yönetmeliklerin altında yer almasına rağmen; idari uygulamanın uzun süreli, istikrarlı ve genel bir nitelik kazanması (metrukiyet), yürürlükteki bir yönetmelik hükmünün uygulanmamasına veya teamülün bu hükmü zımnen ilga etmesine hukuki dayanak oluşturabilir.Cevap
  5. E
    Anayasa’da ismi açıkça zikredilmeyen ancak idarenin düzenleme yetkisine dayanarak tesis ettiği tebliğ, genelge veya sirküler gibi adsız düzenleyici işlemler; hiyerarşik olarak dayandıkları üst normlara aykırı hükümler içeremeyeceği gibi, kanunla düzenlenmesi gereken bir alanı ilk elden düzenleyemezler.

Cevap

İdari teamüllerin yazılı bir norm olan yönetmeliği ilga edebileceği veya uygulanmamasına dayanak oluşturacağı yönündeki ifade yanlıştır.
Türk idare hukukunda teamüller (yazısız kaynaklar) ancak yazılı bir kuralın bulunmadığı durumlarda 'tamamlayıcı' nitelikte kullanılırlar. Hiyerarşide en altta yer alan bir yönetmelik bile, ne kadar eski olursa olsun veya ne kadar az uygulanırsa uygulansın, idari bir teamül tarafından hukuken geçersiz kılınamaz. Metrukiyet (uygulanmama durumu) bir hukuk kuralını tek başına ortadan kaldıran bir ilga yöntemi değildir; normlar hiyerarşisi prensibi gereği bir alt norm veya yazısız kaynak, üst düzeydeki yazılı bir norma aykırı bir hak veya yetki doğuramaz.

Adım Adım Çözüm

1
Normlar hiyerarşisinin temel kuralını hatırla.
Yazılı kaynaklar her zaman yazısız kaynaklara üstündür.
Türk hukukunda idari teamüller sadece tamamlayıcı kaynaktır; yazılı metinle çatışamazlar.
2
Anayasa madde 90/5'in ayrımını analiz et.
Milletlerarası antlaşmalar sadece temel hak ve özgürlüklerde kanuna üstündür.
Anayasa metni bu üstünlüğü açıkça temel haklar alanı ile sınırlamıştır.
3
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kanun ilişkisini incele.
Kanun CBK'yı her zaman 'hükümsüz' kılar.
Anayasa madde 104'teki hiyerarşik kural kanunun mutlak üstünlüğünü ve CBK'nın alanının yasama tarafından daraltılabileceğini belirtir.
4
İçtihadı birleştirme kararlarının niteliğini değerlendir.
Bu kararlar asli ve bağlayıcı birer kaynaktır.
Kanunla benzer etki doğururlar ve alt yargı organları ile idareyi bağlarlar.

Anahtar Kavram

Hukukun Kaynakları ve Normlar Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Milletlerarası antlaşmaların idare hukuku kaynağı olarak yargısal denetimi (Anayasa madde 90/son) konusuna odaklanan soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla