Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi

Kamu hizmetlerinin yürütülmesi sırasında, idarenin bütünüyle mevzuata uygun ve kamu yararı eksenli tasarruflarının, toplumun genelinde bir fayda yaratırken bazı bireyler üzerinde katlanılması beklenemeyecek derecede ağır ve özelleşmiş bir mali yük oluşturması, 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' kavramını gündeme getirir.

Bu kavram ışığında, idarenin 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi'ne dayalı kusursuz sorumluluğu ile ilgili aşağıdaki hukuki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

  1. İdarenin tazminat ödeme borcu için bir 'hizmet kusuru' bulunması şart olmayıp; tazminatın temel gerekçesi, kamu yararı adına bireylerin mülkiyet veya hak alanlarına yönelik, toplumun diğer kesimlerine göre dengesiz ve gayriadi nitelikteki müdahalelerin dengelenmesidir.Cevap
  2. B
    Bu ilkenin uygulanabilmesi için zararın, idarenin kullandığı araçların 'tehlikeli' niteliğinden veya faaliyetin bünyesindeki 'yapısal riskten' kaynaklanması birincil şarttır.
  3. C
    Sorumluluk, idarenin egemenlik yetkisini kullanarak toplumun huzurunu sağlama yükümlülüğü çerçevesinde, anonim ve genel nitelikteki sosyal risklerin paylaştırılması esasına dayanır.
  4. D
    Hukuka uygun idari işlemlerden doğan zararlar, mülkiyet hakkına yapılan 'doğrudan' ve 'fiziki' bir müdahale içermediği sürece 'fedakarlığın denkleştirilmesi' kapsamında tazmin edilemez.
  5. E
    Kusursuz sorumluluğun bir türü olması nedeniyle, bu ilke kapsamında idare; mücbir sebep, beklenmeyen hal veya zarar görenin kusuru gibi sorumluluğu kaldıran halleri savunma olarak ileri süremez.

Cevap

İdarenin tazminat ödeme borcu için bir hizmet kusuru bulunması şart değildir; tazminatın temel gerekçesi, kamu yararı adına bireylerin hak alanlarına yönelik, toplumun diğer kesimlerine göre dengesiz ve gayriadi nitelikteki müdahalelerin dengelenmesidir.
İdarenin 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi', idarenin kusuru olmasa dahi, hukuka uygun bir faaliyetinden dolayı belirli bir süjenin malvarlığında oluşan 'özel ve olağanüstü' zararları tazmin etmesi gerektiğini savunur. Buradaki temel amaç, kamu yararı için bir kişinin sırtına yüklenen ağır yükün, vergiler yoluyla toplumun tamamına yayılarak 'fedakarlığın denkleştirilmesi'dir. Seçeneklerde belirtilen 'özel ve gayriadi müdahale' ve 'kusursuz sorumluluk' vurgusu bu ilkenin çekirdeğini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
İdari faaliyetin niteliğini belirle.
Faaliyetin hukuka ve mevzuata tamamen uygun olduğu tespit edildi.
Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi, idarenin hukuka uygun eylemlerinden doğan sorumluluğunu kapsar.
2
Meydana gelen zararın karakterini analiz et.
Zararın sadece belirli bir kişi veya grup üzerinde yoğunlaştığı (özel) ve normal bir vatandaşın katlanması gereken sınırları aştığı (olağanüstü/gayriadi) görüldü.
Herkesi aynı ölçüde etkileyen genel külfetler için tazminat ödenmez; sadece fedakarlığın dengesinin bozulduğu durumlarda tazminat borcu doğar.
3
Sorumluluk rejimini eşleştir.
Kusursuz sorumluluk türlerinden olan 'Fedakarlığın Denkleştirilmesi' ilkesi seçildi.
Hukuka uygun bir işlemden dolayı toplumun geneli fayda sağlarken tek bir kişinin zarar görmesi durumunda adalet gereği bu zararın topluma yayılması gerekir.
4
Sorumluluğu kaldıran halleri değerlendir.
Sorumluluk hallerinin (mücbir sebep vb.) bu ilkede de geçerli olduğu, ancak olay kurgusunda bulunmadığı teyit edildi.
Kusursuz sorumluluk, idarenin her durumda mutlak sorumlu olduğu anlamına gelmez; illiyet bağı kuralı hala geçerlidir.

Anahtar Kavram

Fedakarlığın Denkleştirilmesi (Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik)

Daha Fazla Pratik

Sosyal risk ilkesi ile kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi arasındaki farkları (özellikle zararın kaynağı bakımından) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi

Bu konudan daha fazla soru