Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: İltizam ve Ruhsat (İzin) Usulü

Kamu hizmetlerinin özel kişilere gördürülme usullerinden olan iltizam ve ruhsat (izin) usulleri, hizmetin mülkiyetinden ziyade yürütülme yetkisinin devri noktasında benzerlik gösterseler de hukuki rejimleri bakımından keskin farklar barındırırlar. Buna göre; iltizam ve ruhsat usullerinin kuruluşu, mali riski ve hukuki nitelikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Ruhsat usulü idarenin tek taraflı bir idari işlemiyle kurulurken, iltizam usulü idare ile mültezim arasında akdedilen bir idari sözleşmeye dayanır; ancak her iki usulde de kâr ve zarar özel kişiye aittir.Cevap
  2. B
    İltizam usulünde mültezim hizmeti idarenin kâr ve zararı hesabına yürütürken, ruhsat usulünde özel kişi hizmeti sunduğu kişilerden aldığı ücretle kendi kârını elde eder.
  3. C
    Her iki usulün kurulabilmesi için de 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu uyarınca Danıştay'ın incelemesinden geçirilmiş bir idari sözleşmenin mevcudiyeti zorunludur.
  4. D
    Ruhsat usulü, hizmetin mülkiyetinin özel kişiye devredildiği tek yöntemken; iltizam usulünde mültezim idareden sabit bir hizmet bedeli (maaş) alır.
  5. E
    İltizam usulü tek taraflı şartlı bir işlemle sona erdirilebilirken, ruhsat usulünde idarenin izin işlemini geri alabilmesi için mültezimin açık rızası aranır.

Cevap

Ruhsat usulünün tek taraflı bir işlemle kurulması, iltizamın ise sözleşmeye dayanması ve her ikisinde de kâr/zararın özel kişiye ait olması doğrudur.
İdare hukukunda ruhsat usulü, bir faaliyetin kamu hizmeti niteliği taşımasına rağmen idarenin izniyle özel kişilerce yürütülmesini ifade eden tek taraflı bir işlemdir. İltizam usulü ise mültezim ile idare arasında yapılan bir sözleşmeye dayanır. Her iki yöntemde de hizmeti yürüten özel kişi, faaliyetin getirdiği kârı toplar ve olası zararları üstlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Yöntemlerin hukuki niteliğini belirle
Ruhsat tek taraflı bir idari işlemdir (izin); iltizam ise iki taraflı bir idari sözleşmedir.
Bu ayrım usullerin kuruluş aşamasındaki en temel farktır.
2
Mali risk ve işletme esaslarını değerlendir
Her iki usulde de (iltizam ve ruhsat) kâr ve zarar tamamen özel kişiye aittir.
İdarenin kâr ve zarara ortak olduğu usul 'müşterek emanet' usulüdür.
3
İmtiyaz usulüyle karşılaştır
İmtiyazda Danıştay görüşü gerekirken iltizam ve ruhsatta bu zorunluluk yoktur.
Karmaşıklık seviyesini artırarak doğru yöntemi ayırt etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

İltizam (sözleşme) ve Ruhsat (tek taraflı işlem) ayrımı ile her ikisinde de riskin özel kişiye ait olması.

Daha Fazla Pratik

Kamu hizmeti imtiyaz sözleşmeleri ile iltizam sözleşmeleri arasındaki farkları (Danıştay görüşü, süre, kapsam) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: İltizam ve Ruhsat (İzin) Usulü