Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: İltizam ve Ruhsat (İzin) Usulü

İdare hukukunda kamu hizmetlerinin görülüş usullerinden olan 'iltizam usulü' ile 'ruhsat (izin) usulü' karşılaştırıldığında; bu yöntemlerin hukuki niteliği, mültezimin mali yükümlülükleri ve hizmetin kuruluş biçimine dair aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İltizam usulünde mültezim, idareye maktu bir bedel ödemeyi taahhüt ederek hizmetin gelirlerini toplama hakkını bir sözleşme ile elde ederken; ruhsat usulünde hizmetin yürütülmesine dair yetki, idarenin tek taraflı bir şart-işlemiyle özel kişiye tanınır.Cevap
  2. B
    Ruhsat usulünde özel kişi hizmeti idarenin hiyerarşik amiri sıfatıyla yürütür ve tüm mali risk idareye aittir; oysa iltizam usulünde mültezim, hizmetin mülkiyetini bedeli karşılığında devralarak özel bir ticari işletmeye dönüştürür.
  3. C
    İltizam usulü yalnızca devletin tekelinde olmayan iktisadi kamu hizmetleri için öngörülmüş bir yöntemken; ruhsat usulünde hizmetin bedelsizliği (meccanilik) ilkesinin uygulanması anayasal bir zorunluluktur.
  4. D
    Her iki usulde de hizmetin yürütülmesi 'iltizam sözleşmesi' adı verilen aynı tip idari sözleşmeye dayanır ve hizmetten elde edilen kâr ile zarar, mültezim ile idare arasında sözleşmede belirlenen oranlarda eşit olarak paylaştırılır.
  5. E
    Ruhsat usulünde idarenin denetim yetkisi sadece hizmetin kuruluş aşamasında geçerli olan bir ön denetimdir; iltizam usulünde ise mültezimin tüm faaliyetleri idarenin sınırsız takdir yetkisi altındaki hiyerarşi denetimine tabidir.

Cevap

İltizam usulünün bir sözleşmeye ve maktu bedele dayanması, ruhsat usulünün ise tek taraflı bir idari işlem olması.
İltizam usulü, bir idari sözleşme ile mültezimin idareye sabit bir bedel ödeyerek hizmetin yönetimini ve gelirlerini üstlenmesini ifade ederken; ruhsat usulü, idarenin tek taraflı bir idari işlemi (şart-işlem) ile özel kişilere belirli bir faaliyeti yürütme izni vermesidir. Bu temel ayrım, yöntemlerin hem hukuki kaynağını hem de taraflar arasındaki ilişkinin niteliğini belirler.

Adım Adım Çözüm

1
İltizam usulünün hukuki yapısını analiz et.
İltizam, mültezim ile idare arasında yapılan ve mültezimin idareye sabit bir bedel (iltizam bedeli) ödemesi karşılığında hizmet gelirlerini toplamasını sağlayan bir idari sözleşmedir.
Yöntemin mali ve hukuki temelini belirlemek için gereklidir.
2
Ruhsat (izin) usulünün hukuki yapısını analiz et.
Ruhsat, idarenin tek taraflı bir işlemiyle, belirli şartları taşıyan özel kişilere bir kamu hizmetini yürütme yetkisi vermesidir; kural olarak bir sözleşme içermez.
Yöntemler arasındaki hukuki işlem türü farkını ortaya koymak için gereklidir.
3
Mali risk ve denetim farklarını değerlendir.
İltizamda mültezim mali riski üstlenir. Ruhsatta da özel kişi riski üstlenir ancak idareye maktu bir hizmet bedeli ödeme zorunluluğu yöntemin tanımı gereği mevcut değildir.
Seçeneklerdeki yanlış yönlendirmeleri elemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kamu hizmeti görülüş usullerinde sözleşmesel (bilateral) ve tek taraflı (unilateral) işlem ayrımı.

Daha Fazla Pratik

İmtiyaz usulü ile iltizam usulü arasındaki 'yatırım (tesis) zorunluluğu' ve 'süre' farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Hizmetlerinin Görülüş Usulleri: İltizam ve Ruhsat (İzin) Usulü