Examkin

Soru

Zorluk: ZorAnayasa Mahkemesi: İptal Davası (Soyut Norm Denetimi)

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen bir kanunun hem şekil hem de esas bakımından denetlenmesi amacıyla Anayasa Mahkemesinde açılacak iptal davası (soyut norm denetimi) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunun şekil bakımından denetimi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tam sayısının beşte biri tarafından istenebilirken; esas bakımından denetimi ayrıca en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu da talep edebilir.Cevap
  2. B
    Kanunların hem şekil hem de esas bakımından denetlenmesi için açılacak iptal davası süresi, kanunun Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren her iki durum için de 6060 gündür.
  3. C
    En fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, kanunların hem şekil hem de esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla doğrudan iptal davası açma yetkisine sahiptir.
  4. D
    TBMM üye tam sayısının en az onda birini oluşturan milletvekilleri, kanunların Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 1010 gün içinde esas bakımından iptal davası açabilir.
  5. E
    Kanunların şekil bakımından denetimi Anayasa Mahkemesi tarafından yapılırken, esas bakımından denetimi için öncelikle Danıştay'a başvurulması zorunludur.

Cevap

Kanunun şekil bakımından denetimi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tam sayısının beşte biri tarafından istenebilirken; esas bakımından denetimi ayrıca en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu da talep edebilir.
1982 Anayasası'nın 148. maddesinin ikinci fıkrası, kanunların şekil bakımından denetlenmesi talebinin sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üyelerinin beşte biri tarafından yapılabileceğini açıkça hükme bağlamıştır. Buna karşılık, Anayasa'nın 150. maddesinde düzenlenen esas bakımından iptal davası açma yetkisi; Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tam sayısının beşte biri tutarındaki üyelere (120120 milletvekili) tanınmıştır. Dolayısıyla parti gruplarının kanunlar için 'esas' denetimi yetkisi varken 'şekil' denetimi yetkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Dava konusu normu ve denetim türünü belirleyin.
Dava konusu bir 'kanun'dur ve soyut norm denetimi (iptal davası) söz konusudur.
Anayasa Mahkemesi'nde dava açma yetkisi denetlenen normun türüne (kanun, CBK, İçtüzük vb.) göre değişebilmektedir.
2
Şekil bakımından denetim yetkisini inceleyin.
Anayasa m. 148'e göre kanunlar için şekil denetimini sadece Cumhurbaşkanı veya 1/51/5 milletvekili (120 kişi) isteyebilir.
Anayasa, kanunların şekil bakımından denetimini siyasi parti gruplarına kapatmıştır.
3
Esas bakımından denetim yetkisini inceleyin.
Anayasa m. 150'ye göre Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve 1/51/5 milletvekili yetkilidir.
Esas bakımından denetim, soyut norm denetimi açmaya yetkili tüm süjelere açıktır.
4
Süreleri kontrol edin.
Şekil için 1010 gün, esas için 6060 gün.
Şekil aykırılıklarının hızlıca tespiti ve hukuki güvenliğin sağlanması için şekil davası süresi çok daha kısa tutulmuştur.

Anahtar Kavram

İptal Davasında Yetki ve Süre Ayrımı

Alternatif Yöntem

Yetki ve süreleri bir tablo üzerinden karşılaştırarak ezberlemek hata payını düşürür. Kanunlarda Şekil = 10 gün / Cumhurbaşkanı + 1/5 MV. Kanunlarda Esas = 60 gün / Cumhurbaşkanı + 1/5 MV + 2 Parti Grubu.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Anayasa Mahkemesi: İptal Davası (Soyut Norm Denetimi)

Bu konudan daha fazla soru