Soru

Zorluk: OrtaDanıştay: Yapısı ve Görevleri

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ülke genelinde uygulanmak üzere yürürlüğe konulan bir yönetmeliğin kanunlara aykırı olduğu iddiasıyla bir sivil toplum kuruluşu tarafından iptal davası açılacaktır.

1982 Anayasası ve ilgili mevzuata göre, bu uyuşmazlığı ilk derece mahkemesi sıfatıyla karara bağlayacak olan merci ve bu mercinin üyelerinin seçimine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.Cevap
  2. B
    Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Yargıtay görevlidir; üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçilir.
  3. C
    Ülke genelinde uygulanan yönetmeliklerin iptal davasına Anayasa Mahkemesi bakar; üyeleri Cumhurbaşkanı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.
  4. D
    Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; ancak üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
  5. E
    Bu tür idari düzenlemelerin hukuki denetimini yapmakla görevli yüksek mahkeme Sayıştay'dır; üyeleri Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından seçilir.

Cevap

Uyuşmazlığın çözümünde ilk derece mahkemesi olarak Danıştay görevlidir; üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu, dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Bakanlıklar tarafından çıkarılan ve ülke genelinde uygulanacak olan yönetmeliklere karşı açılacak iptal davalarında görevli yargı yeri, ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'dır. 1982 Anayasası'nın 155. maddesine göre Danıştay üyelerinin dörtte üçü idari yargı hâkim ve savcıları arasından Hâkimler ve Savcılar Kurulu; dörtte biri ise diğer görevliler arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir. Bu nedenle hem görevli merciin hem de üye seçim oranının doğru verildiği ifade kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın niteliğini ve hangi yargı koluna girdiğini tespit etme.
Bakanlık yönetmeliği ülke genelinde uygulanacak bir idari işlemdir, bu nedenle idari yargı görevlidir.
İdarenin düzenleyici işlemlerine karşı açılacak iptal davaları idari yargının görev alanına girer.
2
İdari yargı içerisinde ilk derece mahkemesi olarak görevli olan yetkili mercii belirleme.
Ülke çapında uygulanacak yönetmeliklerin iptali davalarına ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay bakar.
Danıştay Kanunu uyarınca, bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalarda Danıştay doğrudan ilk derece mahkemesi olarak görevlidir.
3
Danıştay üyelerinin seçim usulünü ve oranlarını Anayasa'ya göre değerlendirme.
Danıştay üyelerinin dörtte üçü Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), dörtte biri ise Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
1982 Anayasası, Danıştay'ın hem idari hem de yargısal yapısını yansıtacak şekilde karma bir üye seçim usulü benimsemiştir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Görevleri ve Üye Seçim Usulü
Bu soruyu puanla