Soru

Zorluk: OrtaTacir Sıfatının Kazanılması ve Kaybı

Kamu yararına çalışan dernek statüsünde olmayan 'Sanat Severler Derneği', dernek tüzüğünde yer alan amaçları gerçekleştirmek ve faaliyetlerine ek gelir sağlamak üzere, bir sanat galerisi açarak ticari işletme boyutunda işletmeye başlamıştır. Öte yandan, üniversite öğrencileri olan Mert ve Nil, birlikte bir kafe işletmek amacıyla adi ortaklık kurmuş ve söz konusu kafeyi müşteri kabulüne açarak fiilen işletmeye başlamışlardır.

Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, bu olaydaki kişi ve oluşumların tacir sıfatına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Hem derneğin hem de adi ortaklığın ticari faaliyeti bulunduğundan, her iki oluşum da kendi adlarına bağımsız tüzel kişi tacir sıfatını kazanır ve ticari borçlardan bizzat sorumlu olurlar.
  2. B
    Mert ve Nil, kafeyi fiilen işletmeye başlamış olsalar dahi, ticaret siciline tescil işlemleri tamamlanana kadar gerçek kişi tacir sıfatını ve buna bağlı yasal hakları kazanamazlar.
  3. Sanat Severler Derneği tüzel kişi olarak tacir sıfatını kazanırken, adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından kafe işletmesi sebebiyle Mert ve Nil ayrı ayrı gerçek kişi tacir sıfatını kazanırlar.Cevap
  4. D
    Dernekler ticaret şirketi olmadıkları için bizzat tacir sayılamazlar; hukuken sadece derneğe ait olan sanat galerisi işletmesi bağımsız bir yapı olarak tacir sıfatını kazanır.
  5. E
    Sanat Severler Derneği tacir sıfatını kazansa bile, asıl kuruluş amacı kâr elde etmek olmadığından, ticari işlemlerinden doğan borçlarında basiretli bir iş insanı gibi davranma yükümlülüğüne tabi tutulamaz.

Cevap

Sanat Severler Derneği tüzel kişi olarak tacir sıfatını kazanırken, adi ortaklığın tüzel kişiliği bulunmadığından kafe işletmesi sebebiyle Mert ve Nil ayrı ayrı gerçek kişi tacir sıfatını kazanırlar.
Doğru cevap, derneklerin ve adi şirketlerin tacir olma statülerini eksiksiz açıklamaktadır. Türk Ticaret Kanunu'na göre, kamu yararına çalışan dernekler istisna olmak üzere, amacına ulaşmak için ticari işletme işleten dernekler tüzel kişi olarak tacir sıfatını bizzat kazanırlar. Diğer taraftan, Borçlar Kanunu'na tabi olan adi ortaklıkların tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Tüzel kişiliği olmayan bir yapının tacir olması mümkün olmadığından, adi ortaklık bünyesinde bir ticari işletme işletildiğinde, ortaklığı oluşturan gerçek kişiler kendi adlarına ve bağımsız olarak 'gerçek kişi tacir' sıfatını kazanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Derneklerin tacir olma şartlarını değerlendirme.
Kamu yararına çalışan dernek statüsünde olmayan dernekler, ticari işletme işlettiklerinde bizzat tüzel kişi tacir sıfatını kazanırlar.
Türk Ticaret Kanunu madde 16 uyarınca derneklerin ticari faaliyeti tüzel kişiliğe tacir sıfatı kazandırır.
2
Adi ortaklıkların hukuki niteliğini ve tacir sıfatını inceleme.
Adi ortaklığın tüzel kişiliği olmadığı için ortaklık değil, ticari işletmeyi fiilen işleten ortakların kendileri gerçek kişi tacir olurlar.
Tüzel kişiliği olmayan yapıların tacir olamayacağı ilkesi gereği sorumluluk doğrudan gerçek kişi ortaklara aittir.
3
Tacir sıfatının kazanılma anını doğrulama.
Gerçek kişilerde fiili başlama ile tacir sıfatı kazanılır, sicile tescil kurucu şart değildir.
Kanunun tacir sıfatının başlangıcı için fiili durumu veya bildirimi esas alması.

Anahtar Kavram

Gerçek ve Tüzel Kişilerde Tacir Sıfatının Kazanılması
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla