Soru

Zorluk: OrtaKamu Külfetleri Karşısında Eşitlik İlkesi

Bir belediye, kentin tarihi dokusunu korumak ve turizmi canlandırmak amacıyla bazı sokakları araç trafiğine tamamen kapatarak yayalaştırma kararı almıştır. Bu uygulama genel kamu yararına uygun ve hukuken geçerli bir işlem olmasına rağmen; söz konusu sokak üzerinde bulunan ve faaliyet alanı gereği ağır tonajlı araçlarla ham madde sevkiyatı yapmak zorunda olan bir mermer işletmesi, lojistik imkansızlık nedeniyle faaliyetlerini sürdüremez hale gelmiştir. İşletme sahibi, belediyenin işlemi hukuka uygun olsa da kendisinin diğer esnafa göre katlanılamaz bir zarara uğradığını belirterek tazminat talebinde bulunmuştur.

Buna göre, mermer işletmesinin uğradığı bu özel ve olağanüstü zararın idarece tazmin edilmesini gerektiren hukuki dayanak aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Sosyal risk ilkesi
  2. B
    Risk (tehlike) ilkesi
  3. Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesiCevap
  4. D
    Hizmet kusuru ilkesi
  5. E
    Mücbir sebep ilkesi

Cevap

İdarenin hukuka uygun bir işlemi neticesinde ortaya çıkan özel ve olağanüstü zararın tazmini 'Kamu Külfetleri Karşısında Eşitlik' (Fedakarlığın Denkleştirilmesi) ilkesine dayanır.
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi, idarenin tamamen hukuka uygun olan bir faaliyeti sonucunda, bir kişinin veya grubun topluma göre daha ağır bir külfete katlanmak zorunda kalması durumunda devreye girer. Olayda belediyenin yayalaştırma kararı hukuka uygundur, ancak mermer atölyesinin faaliyetinin durması 'özel ve olağanüstü' bir zarardır. Bu durumda 'fedakarlığın denkleştirilmesi' esası gereği idare, kusuru olmasa da zararı tazmin etmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari işlemin niteliğini analiz etme
İşlem kamu yararı amacıyla yapılmıştır ve hukuka uygundur.
Kusursuz sorumluluğun bu türünde hukuka aykırılık aranmaz; idare meşru bir yetkisini kullanmıştır.
2
Zararın niteliğini değerlendirme
Zarar, sadece belirli bir işletmeyi etkileyen 'özel' ve faaliyetin durmasına yol açan 'olağanüstü' niteliktedir.
Genel ve katlanılabilir külfetler tazmin edilmez; ancak eşitliği bozan ağır zararlar bu ilkeye girer.
3
Hukuki ilke ile eşleştirme
Kamu külfetleri karşısında eşitlik ilkesi (Fedakarlığın denkleştirilmesi).
Toplumun genel yararı için bir kişinin katlandığı aşırı fedakarlık, toplumun bütününe (idareye) paylaştırılmalıdır.

Anahtar Kavram

Fedakarlığın Denkleştirilmesi

Daha Fazla Pratik

İdarenin kusursuz sorumluluğu kapsamında 'risk' ve 'eşitlik' ilkeleri arasındaki farkı netleştirmek için tehlikeli atık tesislerinden kaynaklanan zararlarla ilgili sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla